II GSK 562/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-21

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Małgorzata Korycińska, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznały, że wynalazek objęty patentem nr PL [...] nie spełnia wymogów nowości i poziomu wynalazczego, co skutkuje jego unieważnieniem?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno Urząd Patentowy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oceniły, że wynalazek objęty patentem nr PL [...] nie spełnia wymogów nowości i poziomu wynalazczego. Ustalenia faktyczne, oparte na porównaniu z wcześniejszymi patentami amerykańskimi, wskazują, że rozwiązanie nie jest nowe i nie posiada poziomu wynalazczego, co uzasadnia unieważnienie patentu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła unieważnienia patentu na wynalazek "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją". Urząd Patentowy RP, po złożeniu sprzeciwu przez H. I. – Z. A. P., unieważnił patent, uznając brak nowości i poziomu wynalazczego, powołując się na wcześniejsze zgłoszenie amerykańskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Cezary Pryca Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. W., W. S.- "V,." s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2087/08 w sprawie ze skargi S.W. W.S.– "V. s.c. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2087/08 oddalił skargę S. W. i W. S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] dotyczącą unieważnienia prawa ochronnego na wynalazek. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Urząd Patentowy RP – dalej Urząd Patentowy – decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. udzielił S. W. i W. S., wspólnikom spółki cywilnej V. w G. prawa ochronnego na wynalazek pt.: "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją" nr PL [...] z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2002 r. W opisie wnioskodawcy podali, że wynalazek zawiera dwa półpierścienie z łamliwego materiału mające kolistą zewnętrzną ścianę i dwie ściany boczne. Obejma jest przeznaczona do zakładania na śrubunek przewodów przyłączanych do urządzeń pomiarowych w szczególności przy licznikach gazowych i wodnych. Kształt i materiał obejmy uniemożliwia rozkręcenie śrubunku i wykonanie niedozwolonego obejścia licznika bez zniszczenia obejmy. W opisie wnioskodawcy podali także znane zgłoszenie polskie nr P[...] oraz amerykańskie US nr [...]. W zastrzeżeniu patentowym 1 w części przedznamiennej podano, iż obejma zawiera dwa, z łamliwego materiału, półpierścienie, które mają zewnętrzną kolistą ścianę i dwie ściany boczne, a od środka są otwarte, zaopatrzone na obu końcach w gniazdo, które to półpierścienie są odrębnymi elementami jednakowego kształtu i wymiaru i są wzajemnie zestawione w położeniach obróconych wokół wzdłużnej osi o kąt półpełny, znamienna tym, że półpierścień (1) ma na obu końcach komorę (7), wewnątrz której jest usytuowany zamek (16) zawierający zaczep (9) i gniazdo (10), które są usytuowane równolegle i symetrycznie względem wzdłużnej osi (2). W zastrzeżeniu 2 podano, iż obejma wg zastrzeżenia 1, znamienna tym, że kolista zewnętrzna ściana (3) półpierścienia (1) w środkowej strefie ma wzmacniający pas (5) zaopatrzony w żebra (6). W zastrzeżeniu 3 podano, że obejma wg zastrzeżenia 1 albo 2, jest znamienna tym, że ścianki (15) komory (7) usytuowane po jednej stronie wzdłużnej osi (2) mają większą wysokość (h) od ścianek (15) komory (7) położonych po drugiej stronie względem osi wzdłużnej (2). W zastrzeżeniu 4 podano, że obejma wg zastrzeżenia 3 jest znamienna tym, że komora (7) jest oddzieloną przegrodą (8) od wnętrza półpierścienia (1). W zastrzeżeniu 5 podano, że obejma wg zastrzeżenia 4 jest znamienna tym, że zaczep (9) ma wypustki (14), które są połączone z jednej strony z przegrodą (8), a z drugiej z czołową ścianką (12) komory (7). W dniu [...] marca 2007 r. H. I. – Z. A. P. w B., na podstawie art. 246 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. – złożył sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu patentu nr PL [...], zarzucając zgłoszonemu wynalazkowi brak cechy nowości. Sprzeciwiający się wskazał na zgłoszenie w Urzędzie Patentów i Znaków Towarowych Stanów Zjednoczonych za nr US [...] takiego samego wynalazku już dwadzieścia lat wcześniej. Powołując się na opisy obu patentów składający sprzeciw stwierdził, że przedmiotem obu patentów są plastikowe, okrągłe osłony, zakładane zatrzaskowo na obwód nakrętek urządzeń gazowych, co nie pozwala na ich odkręcenie. Wszystkie istotne zastrzeżenia niezależne patentu PL [...] zostały ujawnione już w 1982 r. w zgłoszeniu amerykańskim. Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] maja 2008 r. unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "Obejma zabezpieczająca złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją". Zdaniem Urzędu Patentowego efekt mający świadczyć o poziomie wynalazczym spornego rozwiązania technicznego, na który wskazywali uprawnieni z patentu [...] – możliwość złożenia w obejmę dwóch półpierścieni bez względu na ich położenie względem siebie oraz podwójne połączenie zatrzaskowe na każdym końcu półpierścienia – przez symetryczność półpierścieni obejmy w widoku z góry względem osi wzdłużnej, nie przynosi wskazanego efektu, a tym samym nie może świadczyć o poziomie wynalazczym rozwiązania. Efekt taki, zdaniem Urzędu, byłby osiągnięty w przypadku symetrii środkowej zaczepu i gniazda obejmy względem punktu leżącego w przecięciu osi wzdłużnej i osi poprzecznej, jednakże cecha ta nie została zastrzeżona ani w zastrzeżeniu niezależnym, ani w zależnym. Nadto obejma zabezpieczająca ujawniona w opisie patentowym US [...] jest również symetryczna względem wzdłużnej osi. Drugi efekt (podwójnego połączenia zatrzaskowego na każdym końcu półpierścienia) jest znany z opisu patentowego US [...]. Umieszczenie więc dwóch połączeń zatrzaskowych na końcu półpierścienia obejmy znanej z opisu US [...] jest wynikiem rutynowego postępowania znawcy z dziedziny obejm zabezpieczających. Postępowanie to bowiem polega na kompilacji znanych środków technicznych, stosowanych zgodnie z przeznaczeniem, co daje oczekiwany wynik do przyjętych założeń i jest oczywiste dla tego znawcy. W ocenie Urzędu Patentowego ze stanu techniki znane są również niektóre cechy przedstawione w zastrzeżeniach zależnych. Cecha techniczna pasa wzmacniającego (zastrzeżenie zależne 2) – zaopatrzenie go w żebra – nie jest wynikiem dodatkowej pracy twórczej, lecz wynika w sposób oczywisty z opisu patentu US [...]. Zastrzeżenie zależne 3 – ścianki komory usytuowane po jednej stronie wzdłużnej osi mają większą wysokość od ścianek komory położonych po drugiej stronie względem osi wzdłużnej – nie prowadzi do jakiegokolwiek nieoczekiwanego efektu. Natomiast cecha z zastrzeżenia zależnego 4 – przegroda oddzielająca komorę od wnętrza półpierścienia – zdaniem organu administracji – wynika w sposób oczywisty z opisu patentu US [...] podobnie jak cecha w zastrzeżeniu zależnym 5 – zaczep z wypustkami połączonymi z przegrodą. W tym stanie faktycznym Urząd Patentowy uznał, iż patent PL [...] nie spełniał wymogu posiadania poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 24 i art. 26 p.w.p. Od tej decyzji Urzędu Patentowego S. W. i W. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji oddalił skargę, gdyż nie znalazł podstaw do uwzględnienia. W ocenie Sądu I instancji Urząd Patentowy trafnie stwierdził, że wskazywane w opisie dwie najistotniejsze cechy wynalazku nie spełniają przesłanek określonych w art. 24 i art. 26 ust. 1 p.w.p. Możliwość złożenia w obejmę dwóch półpierścieni po przełożeniu jednego z nich o kąt półpełny względem jego osi wzdłużnej nie doprowadzi do oczekiwanego rezultatu. Natomiast podwójne połączenie zatrzaskowe na każdym końcu półpierścieni jest znane ze stanu techniki. Sąd I instancji podzielił uwagi Urzędu Patentowego, iż zastrzeżenie zależne (ożebrowanie półpierścienia) jest znane z opisu patentu US [...], podobnie jak cechy podane w zastrzeżeniach zależnych 4 i 5 są znane z opisu patentu US [...] (przegroda oddzielająca komorę od wnętrza półpierścienia i zaczep z wypustkami połączonymi z komorą). Natomiast zastrzeżenie zależne 3 (obejma wg zastrzeżenia 1 albo 2, znamienna tym, że ścianki komory usytuowane po jednej stronie wzdłużnej osi mają większą wysokość od ścianek komory położonych po drugiej stronie względem osi wzdłużnej) nie prowadzi do nieoczekiwanego efektu, gdyż cechy te są konieczne dla spełnienia funkcji przez półpierścienie złożone w obejmę. Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 33 p.w.p. nie był podstawą rozstrzygnięcia, lecz został jedynie powołany w celu wskazania podstawy prawnej do dokonania oceny patentowej. Z kolei przepis art. 63 ust. 2 p.w.p. precyzuje zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie wynalazku. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż wnioskodawcy w sposób niebudzący wątpliwości określili zasadnicze cechy wynalazku. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. S. W. i W. S. wnieśli skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zarzucili naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ, tj.: – art. 3 ust. 2 pkt 1 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu obowiązku kontroli decyzji Urzędu Patentowego zaskarżonej skargą do WSA i przyjęciu przez ten Sąd błędnego stanu faktycznego sprawy, – art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, co doprowadziło do unieważnienia patentu PL [...], – art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu, co doprowadziło do unieważnienia patentu PL [...], – art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przez co WSA nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie przeprowadził dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, poczynił błędne ustalenia faktyczne, a wszystko to doprowadziło do unieważnienia patentu nr PL [...], – art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuzasadnione podtrzymanie przez WSA decyzji Urzędu Patentowego, co doprowadziło do diametralnie odmiennej od poprzednio przyjętej oceny tego samego stanu faktycznego wobec tej samej osoby i w konsekwencji unieważnienia patentu PL [...]. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: – art. 24 p.w.p. w związku z art. 25 p.w.p. przez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, przy braku istnienia ku temu w materiałach postępowania dowodów, że zgłoszony wynalazek nie spełniał kryterium nowości, co doprowadziło do unieważnienia patentu PL [...], – art. 26 p.w.p. przez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, przy braku istnienia ku temu w materiałach postępowania dowodów, że zgłoszony wynalazek nie spełniał kryterium nieoczywistości, co doprowadziło do unieważnienia patentu nr PL [...] – art. 33 p.w.p. przez jego zastosowanie, podczas gdy ów przepis nie powinien zostać zastosowany, bowiem dotyczy postępowania zgłoszeniowego, a toczące się postępowanie zostało zainicjowane w związku ze złożeniem sprzeciwu na decyzję o udzieleniu patentu nr PL [...], – art. 63 ust. 2 p.w.p. przez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten powinien być zastosowany, gdyż dotyczy postępowań związanych z wykładnią zakresu ochrony patentowej, w tym postępowania o unieważnieniu patentu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący, argumentując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podnieśli, że Sąd I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sprawie, lecz oparł swoje ustalenia w całości na materiale dowodowym zebranym przez organ. Urząd Patentowy posiadał informację o patencie amerykańskim US [...] w dacie udzielenia prawa ochronnego polskiemu podmiotowi, a zatem znany był mu stan techniki w dziedzinie wynalazku i dlatego nie miał podstaw do unieważnienia tego prawa. W sytuacji gdy w postępowaniu o unieważnienie patentu uznano, że rozwiązanie to nie ma zdolności wynalazczej, czyli jest pozbawione cechy nowości, to organ który podjął diametralnie odmienną decyzję od decyzji o udzieleniu patentu powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego w tej kwestii, na co nie zwrócił uwagi Sąd I instancji w sprawie. Organ administracji publicznej, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. powinien bowiem dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Orzecznictwo organu może podlegać zmianom o ile organ wykaże ku temu uzasadnione przyczyny. Nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. i prowadzi do podważenia zaufania obywatela do organów państwa. Jeżeli chodzi o naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, to skarżący podkreślili, że pojęcia takie jak: "nieoczywistość" i "skutek oczekiwany" wyłączają się nawzajem. W zastrzeżeniach spornego patentu nie wykazuje się działania urządzenia (obejmy), a jedynie cechy konstrukcyjne urządzenia a nie spełnienie przez te urządzenia rozwiązań funkcyjnych. Do opisu funkcjonalnego działania urządzenia służy odrębna część dokumentacji zgłoszenia zatytułowana "opis wynalazku" – nigdy zaś zastrzeżenia patentowe, na co Sąd I instancji nie zwrócił uwagi. Skoro jedyną przesłanką unieważnienia spornego patentu był brak poziomu wynalazczego rozwiązania, określonego w art. 25 p.w.p., to gdyby ten zarzut był skuteczny na etapie rozpatrywania zgłoszenia wynalazku, to skarżący mogliby skorzystać z przywileju z art. 38 p.w.p. i złożyć wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy, a do tej kategorii rozwiązań nie wymaga się spełnienia przesłanek art. 26 p.w.p. Skarżący dodatkowo zaznaczyli, że w przepisach ustawy p.w.p. brak jest przepisu zezwalającego na zmianę decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego na podstawie tylko usterek redakcyjnych opisu patentowego, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jest związany jej granicami (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych powodów wnoszący skargę kasacyjną powinien skonkretyzować podstawowe zarzuty poprzez określenie przepisów prawa – materialnego lub procesowego – które zostały (jego zdaniem) naruszone w zaskarżonym orzeczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, którego konkretnie przepisu dotyczy podstawa kasacji. Oznacza to, że Sąd ten nie może badać zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami prawa niewymienionymi we wniesionej skardze kasacyjnej (vide: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04). Po tych uwagach o charakterze ogólnym, ocenę zarzutów – wobec przytoczenia przez wnoszącego skargę obu podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. – należało rozpocząć od oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie bowiem z powszechnie przyjętą zasadą, jeżeli skarżący kwestionuje zasadność zaskarżonego wyroku z powołaniem się na obie podstawy kasacji, to niezależnie od kolejności przytoczenia i uzasadnienia tych podstaw, w pierwszej kolejności wymaga rozważenia podstawa przewidziana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., albowiem zarzuty w odniesieniu do prawa materialnego mogą być właściwie ocenione i rozważone tylko na tle ustalonego niewadliwie stanu faktycznego. Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to poza wskazaniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w pkt I, a mianowicie art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 106 § 3 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., strona skarżąca powtórzyła zarzuty przedstawione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy stwierdzić na początku rozważań odnoszących się do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że Sąd I instancji wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie zaniechał obowiązku kontroli decyzji Urzędu Patentowego i przyjął prawidłowo ustalony przez organ stan faktyczny, będący podstawą unieważnienia przedmiotowego patentu (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Nie nastąpiło także naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż po pierwsze strona skarżąca nie wskazała jakie konkretnie dowody z dokumentów uzupełniająco miałby przeprowadzić Sąd I instancji na rozprawie. Wszystkie dokumenty dotyczące przedmiotowego patentu znajdowały się w aktach sprawy administracyjnej i jako dowody posłużyły organowi – Urzędowi Patentowemu w postępowaniu dowodowym, które zakończyło się zebraniem kompletnego materiału dowodowego z uwzględnieniem wniosków dowodowych stron i po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Dlatego też nie można było zarzucić Sądowi I instancji naruszenia przepisów postępowania, w tym przepisów art. 7, 8, 77 i 107 § 1 i 3 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji, gdyż po pierwsze Sąd tych przepisów bezpośrednio nie stosował, a po drugie organ ich też nie naruszył. W postępowaniu spornym o unieważnienie patentu orzekało kolegium Urzędu Patentowego składające się z ekspertów i nie zachodziła konieczność przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego spośród specjalistów spoza osób związanych z Urzędem Patentowym. Nie ma żadnych podstaw do podważenia bezstronności organu orzekającego, czy też braku jego kompetencji specjalistycznej. Organ przestrzegając powyższych przepisów postępowania ustalił prawidłowo stan faktyczny. Należy zauważyć, że strona skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a., do którego sprowadza się jej argumentacja polegająca na błędnej ocenie materiału dowodowego i dlatego należało przyjąć, że dokonana przez organ i zaakceptowana przez Sąd I instancji ocena okoliczności faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego była prawidłowa. Organ szczegółowo uzasadnił wszystkie ustalone okoliczności sprawy i przesłanki unieważnienia przedmiotowego patentu i w żadnym stopniu nie naruszył przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W zakresie ustaleń faktycznych, to zarzuty strony skarżącej stanowią jedynie polemikę z prawidłową oceną okoliczności faktycznych. Zupełnie pozbawionym uzasadnienia i przekonywującej argumentacji jest zarzut naruszenia przepisów art. 8 k.p.a. dotyczący zasady działania organów administracji państwowej w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli tylko dlatego, że unieważniono patent, którego wcześniej organ udzielił rzekomo na podstawie tego samego materiału dowodowego. Przede wszystkim procedura udzielenia patentu przewiduje instytucję sprzeciwu i w postępowaniu spornym badane są ponownie przesłanki materialnoprawne udzielenia patentu w oparciu między innymi o zarzuty zgłoszone w sprzeciwie. W tym przypadku zasadnicze znaczenie dla unieważnienia przedmiotowego patentu miało zestawienie go z wcześniej udzielonymi patentami amerykańskimi opisanymi szczegółowo w dokumentach (opisach patentowych wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski). Z dokładnej analizy wszystkich dokumentów wynika, że wynalazek strony skarżącej nie spełniał w dacie zgłoszenia wymaganego przez art. 24 prawa własności przemysłowej warunku nowości, bowiem znany był z rozwiązań wchodzących do światowego stanu techniki. Nie może stanowić zarzutu argument, że dokumentacja patentu amerykańskiego powinna być znana organowi udzielającemu przedmiotowego patentu oraz że ta wiedza nie stała na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosku patentowego skarżącej zgłoszonego w 2002 roku. Organ wyjaśnił przekonywująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego powołany dowód w postaci opisów patentowych wynalazku amerykańskiego jest wystarczający do skuteczności sprzeciwu. Uzasadnienie to zawiera szczegółowe odniesienie do wszystkich zastrzeżeń patentowych udzielonego stronie skarżącej patentu i porównanie ich z oceną poziomu wynalazczego. Organ dążył niewątpliwie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podjął wszelkie niezbędne kroki, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) poprzez zbadanie wszystkich przesłanek udzielenia patentu przewidzianych w przepisach art. 24, 25 i 26 prawa własności przemysłowej przy zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, z którego organ wysnuł prawidłowe wnioski. Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego, a konkretnie przepisów art. 24, 25, 26, 33 i 63 ust. 2 prawa własności przemysłowej przez niewłaściwe ich zastosowanie, to należało uznać je również za nietrafne. Zgodnie z treścią przepisu art. 24 p.w.p. patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wykazano w materiale dowodowym, że zgłoszony wynalazek nie spełniał warunku nowości, gdyż wcześniejszy patent amerykański obejmował podobne rozwiązanie techniczne przedmiotowego urządzenia "obejmy zabezpieczającej złącze przepływomierza przed nieuprawnioną ingerencją". Skoro ustalenia faktyczne wynikające z porównania tych dwóch patentów (przedmiotowego i amerykańskiego) nie zostały skutecznie podważone, to nie można zarzucić, że został naruszony przepis art. 24 p.w.p. w związku z art. 25 p.w.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, które zdaniem strony skarżącej miały pełne zastosowanie względem jej wynalazku, a to z powodu posiadania cechy nowości. Sąd I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił w jaki sposób należało zastosować w niniejszej sprawie powyższe przepisy prawa własności przemysłowej i dlaczego przedmiotowy wynalazek nie spełniał ustawowych przesłanek patentowości jakimi jest przesłanka nowości (art. 24 w zw. z art. 25 p.w.p.) i poziomu wynalazczego (art. 26 ust. 1 p.w.p.). Powyższe przesłanki udzielenia patentu na wynalazek analizowane były względem wszystkich zastrzeżeń patentowych zawartych w udzielonym stronie skarżącej patencie na przedmiotowe urządzenie obejmy. W tych warunkach nie można mówić o naruszeniu przepisów prawa materialnego – prawa własności przemysłowej, a w szczególności wskazanych przez stronę skarżącą art. 24, 25 i 26 p.w.p. Sąd I instancji wyjaśnił zgodnie z brzmieniem cytowanych wyżej przepisów, co należy rozumieć w tym konkretnym przypadku pod pojęciem nowości wynalazku (art. 25 p.w.p.) i poziomu wynalazczego (art. 26 p.w.p.), a argumenty strony skarżącej kwestionujące stanowisko Sądu w tym zakresie stanowią w zasadzie dalszą polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi dotyczącymi szczegółów technicznych wynalazku, na który udzielono przedmiotowego patentu, nie zmieniającą istoty zastrzeżeń patentowych, które zostały przez Sąd wnikliwie przeanalizowane. Analiza ta nie zawiera wbrew zarzutom strony skarżącej sprzeczności w zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji nie twierdził, że nie występują pewne różnice w rozwiązaniach technicznych przedmiotowego wynalazku względem porównywanych patentów amerykańskich, ale zauważył za Urzędem Patentowym, że te różnice techniczne nie wskazują na poziom wynalazczy (art. 26 p.w.p.). Sama strona skarżąca przyznała, że ewentualnie rozwiązania te mogłyby służyć jej w ubieganiu się o nabycie innego rodzaju prawa (prawa ochronnego na wzór użytkowy). Pozostałe zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 33 i art. 63 ust. 2 p.w.p., które zostały posiłkowo przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to zostało wyjaśnione w jakim kontekście te przepisy miały lub też nie miały zastosowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis art. 33 p.w.p. został prawidłowo powołany przy ocenie zdolności patentowej, gdyż przepis ten szczegółowo opisuje wymogi zgłoszenia wynalazku, szczególnie co do jego opisu i zastrzeżeń patentowych, który niewątpliwie ma zastosowanie również w postępowaniu o unieważnienie patentu w tym sensie, że postępowanie unieważnieniowe nawiązuje do postępowania zgłoszeniowego, gdyż braki tego ostatniego postępowania w zakresie braków zgłoszenia mają wpływ na ocenę przesłanek unieważnienia patentu. Natomiast przepis art. 63 ust. 2 p.w.p. wprawdzie formalnie nie został przywołany w zaskarżonej decyzji, ale niewątpliwie faktycznie był on stosowany przez organ – Urząd Patentowy, gdyż zakres przedmiotowego patentu był analizowany przede wszystkim pod względem określonych w decyzji udzielającej patentu zastrzeżeń patentowych zawartych w opisie patentowym. Takie zastosowanie przepisów art. 63 ust. 2 p.w.p. potwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jednym słowem odniesienie się w powyższy sposób przez sąd pierwszoinstancyjny do obu tych przepisów art. 33 i art. 63 ust. 2 p.w.p. świadczy, że nie zostały one naruszone. Jeszcze raz należy podkreślić, że zasadnicze znaczenie dla unieważnienia przedmiotowego patentu miały ustalenia faktyczne wynikające z porównania przedmiotowego patentu z wcześniej udzielonymi patentami amerykańskimi szczegółowo opisanymi w zawartych w aktach administracyjnych dokumentach dotyczących tych patentów. Ocena nowości wynalazku i jego poziomu wynalazczego, czyli zasadniczych przesłanek zdolności patentowej przewidzianych w przepisach art. 24, 25, 26 p.w.p. należy niewątpliwie do organu Urzędu Patentowego, a sąd administracyjny kontroluje ją pod względem zgodności z prawem, a to zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Przymiot wiedzy eksperckiej w zakresie rozwiązań technicznych wynalazku jest przypisany organowi wyspecjalizowanemu w tym zakresie i domaganie się w tym przypadku, kiedy strona jest odmiennego zdania co do szczegółowych rozwiązań technicznych, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spośród osób spoza ekspertów Urzędu Patentowego nie znajduje usprawiedliwienia w procedurze sądowoadministracyjnej ani stanie faktycznym. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło