I OW 162/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-06
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Małgorzata Borowiec, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w sytuacji gdy ustawa szczególna nie określa organu odwoławczego?Ratio decidendi
W przypadku braku odmiennych regulacji w ustawie szczególnej, właściwość organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty ustala się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 127 § 2 kpa, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, którym w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zawiera takich odmiennych regulacji, a art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania.Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Radomiu. Spór dotyczył właściwości do rozpoznania odwołania J. i K. małżonków W. od decyzji Starosty Powiatu Grójeckiego z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zarówno SKO, jak i Wojewoda uznali się za organy niewłaściwe.Rozstrzygnięcie
Wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Marian Wolanin (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Radomiu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania J. i K. małżonków W. od decyzji Starosty Powiatu Grójeckiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu jako organ właściwy w sprawie.
Wnioskiem z dnia 16 października 2008 r. Wojewoda Mazowiecki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu jako organu właściwego do rozpoznania odwołania J. i K. małżonków W. od decyzji Starosty Powiatu Grójeckiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w Grójcu przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Wojewoda Mazowiecki wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu przekazało mu do rozstrzygnięcia powołane wyżej odwołanie J. i K. W. powołując się na treść art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda Mazowiecki nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu. Powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jest starosta. Z treści art. 17 pkt 1 w zw. z art. 127 §2 kpa wynika, że w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia, a zatem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Wojewoda Mazowiecki wskazał, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie zawiera odmiennej regulacji co do właściwości organów wynikającej z art. 17 pkt 1 kpa. Powołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zdaniem Wojewody Mazowieckiego, nie może podlegać wykładni rozszerzającej z uwagi na treść samego przepisu, który ogranicza jego zastosowanie do spraw określonych tylko w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda Mazowiecki, powołując się na treść przepisów art. 17 pkt 1 kpa, art. 7 pkt 4 ustawy o administracji rządowej w województwie oraz art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, wskazał, że jest organem wyższego stopnia tylko wtedy, gdy istnieje ku temu wyraźna podstawa ustawowa.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie takiej podstawy nie ma, Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że nie może rozpatrywać odwołań od starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie zaistniał spór kompetencyjny przy rozpatrywaniu odwołania J. i K. małżonków W. od decyzji Starosty Powiatu Grójeckiego z dnia [...] lipca 2008 r., ponieważ zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu, jak i Wojewoda Mazowiecki uznali się za organy niewłaściwe do jego rozpatrzenia. Zaistniały zatem przesłanki określone w art. 22 §2 kpa.
Spór kompetencyjny powstał na tle stosowania ustawy z dnia 29 lipiec 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2005 r. Nr 175 poz. 1459 ze zm.), która nie określa właściwego organu administracji do rozpatrywania odwołania od decyzji wydanej na podstawie tej ustawy przez starostę wobec nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Z tego względu właściwość organu odwoławczego należy ustalić w pierwszej kolejności na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 127 §2 kpa właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Skoro w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie określono organu odwoławczego, to według art. 17 pkt 1 i art. 5 § 2 pkt 6 kpa w związku z art. 1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 t.j. ze zm.) organem tym w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Powiatu Grójeckiego z dnia [...] lipca 2008 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu.
Błędnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu uznało się organem niewłaściwym w sprawie wskazując na treść art. 9a ustawy z 29 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741) ponieważ przepis ten stosuje się jedynie do spraw określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. W ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości brak jest bowiem odesłania do odpowiedniego stosowania reguły określonej w powołanym art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dla oceny właściwości organu odwoławczego w sprawach określonych w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie ma również znaczenia okoliczność, iż przedmiotem decyzji wydanej na podstawie tej ustawy jest nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa, skoro wskazane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą ustalenia tej właściwości z przysługiwaniem praw do nieruchomości.
Ponadto, według art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 70 poz. 872 ze zm.) wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wskazuje jednak, aby wojewoda był organem wyższego stopnia wobec starosty.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło