II FZ 278/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1164/08 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej w sprawie ze skargi D. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej. postanawia: oddalić zażalenie. 4 Postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1164/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), odmówił D. J. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 11 czerwca 2008 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Uzasadniając Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób wykonanie decyzji spowoduje skutki powołane w art. 61 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że z pobieranego przez jej męża świadczenia rentowego prowadzona jest egzekucja komornicza, a z dołączonego do wniosku kserokopii odcinka renty wynika, że po dokonaniu potrąceń jego świadczenie rentowe wynosi 731,40 zł. Podstawowym źródłem utrzymania strony jest wynagrodzenie za pracę, z którego egzekucja nie jest prowadzona. Sąd podkreślił, że w świetle powyższych okoliczności nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że prowadzenie kolejnej egzekucji może pozbawić ją źródeł utrzymania. Obowiązujące przepisy prawne wprowadzają szereg ograniczeń w możliwości dokonania potrąceń z egzekwowanych świadczeń. W ocenie Sąd pierwszej instancji brak jest podstaw do uznania, że skutki wykonania decyzji, o której wstrzymanie wnosiła skarżąca, będą trudne do odwrócenia lub że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Orzeczeniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę mający wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że nie wykazała ona w sposób dostateczny szkody, która może powstać w wyniku prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania decyzji podnosząc, że skarżąca nie uzasadniła w sposób nie budzący wątpliwości mogącej powstać w wyniku egzekucji szkody na majątku skarżącej. W ocenie strony w przypadku egzekucji jej strata finansowa będzie oczywista biorąc pod uwagę, że mąż pobiera świadczenie rentowe, a ona jest zatrudniona na umowę o pracę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że w złożonej skardze strona wnosiła o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2008 r. oraz "wstrzymanie wykonania spornej decyzji do czasu rozpoznania skargi". Następnie pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki cywilnej. Zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. nie jest możliwe w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej. Z art. 61 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. wynika wprost, że orzeczenie w tym trybie wydane dotyczy: 1) aktów lub czynności objętych skargą do sądu administracyjnego, a także 2) aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Niewątpliwie przedmiotem skargi nie jest decyzja z dnia 11 czerwca 2008 r., a postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. dnia 21 lipca 2008 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 4 lipca 2008 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej. Wskazana decyzja z dnia 11 czerwca 2008 r. nie została wydana w granicach przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej. Pamiętać bowiem należy, że te wyznacza - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - ogół elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05, Lex nr 172990). Stosunek prawny wynikający z zaskarżonego postanowienia (opierający się na treści 224 § 2, 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.) nie jest zaś tym samym, co stosunek zobowiązaniowy powstały (określony odrębną decyzją) na gruncie art. 107 w związku z art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Są to odrębne "sprawy" (jakkolwiek pośrednio związane ze sobą). Biorąc pod uwagę powyższe rozpoznawanie merytoryczne przez Sąd pierwszej instancji złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. było błędne. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym postanowienie nie może powodować negatywnych konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie należy ono do grupy aktów prawnych podlegających wstrzymaniu w trybie w tym przepisie przewidzianym. Sąd odwoławczy zauważa w tym kontekście, że wstrzymaniu w świetle tego unormowania podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności. Pogląd ten nie budzi zastrzeżeń (por. też np. Z. Kmieciak: glosa do post. NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54). Tymczasem objęte skargą do Sądu pierwszej instancji postanowienie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, którym odmówiono skarżącej wstrzymania wykonania decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. Zaskarżone orzeczenie nie stwierdza ani nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania), jak te (pieniężne) określone w decyzji wymiarowej. Jest to też charakterystyczne dla decyzji odmownych, niepodlegających co do zasady wykonaniu (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 186, oraz powołane tam orzecznictwo). Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3