III SA/Kr 101/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009r. sprawy ze skargi 1. Organizacji Międzyzakładowej "A" , 2. Zakładowej Organizacji Związkowej "B" na uchwałę Rady Powiatu z dnia 9 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego I. skargę oddala, II. nakazuje ściągnąć od Organizacji Międzyzakładowej "A" nieuiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych. W dniu 14 października 2008 r., działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, poz. 985 z późn. zm.), N. S. Z. Z. "[...]" działający przez Komisję Międzyzakładową A w M. oraz Zakładowa Organizacja Związkowa B przy S. P. Z. O. Z. w M., podając dane pełnomocników inicjatorów referendum, powiadomili Starostę Powiatu o zamiarze wystąpienia ze wspólną inicjatywą przeprowadzenia referendum powiatowego w sprawie "wydzierżawienia prywatnemu inwestorowi i tym samym likwidacji S. P. Z. O. Z. w M." oraz wnieśli o powiadomienie ich o liczbie mieszkańców Powiatu. Starosta potwierdził odbiór powiadomienia i dnia 28.10.2008 r. przekazał inicjatorom referendum informację o ilości osób uprawnionych do głosowania, wynoszących na dzień 30.09.2008 r. 90224 osoby. W prasie lokalnej inicjatorzy referendum w dniu 14.11.2008 r. zamieścili informację o przedmiocie referendum. Dnia 12 grudnia 2008 r. inicjatorzy referendum przekazali Staroście pisemny wniosek w sprawie przeprowadzenia referendum wraz z kartami zawierającym poparcie tego wniosku. Wniosek zawiera 579 kart na których znajduje się 10.032 podpisy wraz z danymi osobowymi popierających wniosek osób, dwa wariantowe pytania do wyboru oraz dane inicjatorów referendum. Rada Powiatu uchwałą Nr [...] z dnia [...] 2008 r. powołała komisję do sprawdzenia prawidłowości złożonego wniosku. Komisja ta odbyła trzykrotne posiedzenia (w dniach 22 grudnia 2008 r., 5 stycznia 2009 r. i 9 stycznia 2009 r.) i sporządziła negatywną opinię dla Rady Powiatu w sprawie rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie referendum. W uzasadnieniu tej opinii podano, że spośród 10.032 wypełnionych pozycji na kartach 1745 zawiera uchybienia polegające na tym, że: a) 126 osób jest spoza terenu Powiatu, b) 230 osób udzieliło poparcia więcej niż 1 raz, c) przy 136 osobach brak jest danych wymaganych ustawą (brak imienia, nazwiska, miejscowości, ulicy, numeru domu lub lokalu), d) przy 75 osobach dane są nieczytelne, e) wobec 320 osób występuje niezgodność danych zawartych w kartach z danymi z rejestru uprawnionych do wybierania Rady Powiatu, f) wobec 225 osób wskazano na niepełne dane wymagane ustawą (skróty imion, pierwsze litery imion, zamiast nazwiska dwuczłonowego nazwisko jednoczłonowe, zdrobnienia), g) 633 osoby nie figurują w rejestrze uprawnionych do wybierania Rady Powiatu. Komisja stwierdziła, że oprócz ww. wad niemożliwym było uzyskanie poparcia od osób, których nazwiska znajdują się na kartach – osoba wpisana na karcie nr 2 pod pozycją 9 zmarła 11.10.2008 r., a osoba wpisana na karcie nr 195 pod pozycją 5 zmarła 6.10.2008 r., bowiem dopiero od dnia 14 października 2008 r. można było zbierać podpisy. Do komisji wpłynęło oświadczenie osoby wpisanej na karcie nr 207 pod pozycją 11 która oświadczyła, że podpis poparcia referendum złożyła w dniu 2.09.2008 r. Ponadto wobec łącznie 92 podpisów istnieje podejrzenie ich podrobienia, ponieważ podpisy te wydają się być identyczne z innymi podpisami znajdującymi się na kartach. Pomijając poparcie udzielone przez osoby, których podpisy wydają się nie być autentyczne komisja stwierdziła, że prawidłowo złożonych podpisów jest 8284, a tym samym brak jest poparcia 738 osób do wymaganej liczby 10 % uprawnionych do głosowania mieszkańców Powiatu w wyborach do Rady Powiatu. Na tej podstawie Rada Powiatu uchwałą z dnia 9 stycznia 2009 r. Nr [...] odrzuciła wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego jako nie spełniającego wymogów ustawy o referendum lokalnym poprzez zebranie poparcia tylko przez 8284 osoby zamiast 9022 osób. W uchwale tej upoważniono Przewodniczącego Rady do reprezentowania organu stanowiącego – w przypadku wniesienia skargi - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że poparcie wnioskowi w sprawie referendum udzieliły 8284 osoby. Pouczono również o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uchwałę doręczono inicjatorom referendum w dniu 12.01.2009 r. i dnia 23.01.2009 r. wnieśli oni na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, nakazania Radzie Powiatu podjęcia, na podstawie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchwały o przeprowadzeniu referendum zgodnie z wnioskiem z dnia 12.12.2008 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie art. 4 pkt 1, art. 16 ust. 4 i art. 17 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym oraz art. 2, art. 4 ust. 1 i 2 i art. 170 Konstytucji RP. Strony skarżące w uzasadnieniu skargi podniosły, że ich wniosek w sprawie przeprowadzenia referendum został podpisany przez wymaganą ilość osób, a jedynie incydentalnie mogło tak się zdarzyć, że jedna osoba kilkakrotnie złożyła podpis, a to z tego powodu, że podpisy były zbierane na wielu kartach w różnych miejscach. Wytknięte przez Radę Powiatu uchybienia były drobne i gdyby o nich inicjatorzy zostali powiadomieni przed podjęciem zaskarżonej uchwały, to zostałyby one usunięte. Rada Powiatu nie kwestionowała autentyczności podpisu osób. W ocenie skarżących postępowanie Rady Powiatu jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony nie zwracając wniosku do poprawienia drobnych uchybień Rada uznała, że nie mają one znaczenia, a z drugiej strony na podstawie tych samych uchybień odrzucono wniosek w sprawie przeprowadzenia referendum. Jest to świadome działanie nakierowane na uniemożliwienie przeprowadzenia referendum. Ponadto większość uchybień, np. brak pełnego brzmienia imienia, zdrobnienie, brak numeru mieszkania/lokalu, nieczytelnie wypełniona kolumna, brak drugiego członu nazwiska, błędny numer PESEL, itp. mogą być usunięte również po upływie 60 dni od daty zawiadomienia inicjatorów o zamiarze wystąpienia z inicjatywą, skoro sam podpis złożony przez daną osobę jest autentyczny. Powołano się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11.05.2004 r., sygn. akt II SA/Kr 37/04 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.09.2004 r., sygn. akt OSK 1117/04, które to orzeczenia mają potwierdzać stanowisko skarżących. Podniesiony przez komisję Rady Powiatu brak określonej osoby, która udzieliła poparcia wśród uprawnionych do głosowania nie stanowi żadnego uchybienia i ta okoliczność mogłaby być wyjaśniona, gdyby nie odmówiono inicjatorom prawa do wyjaśnień. Poparcie było zbierane w zaufaniu do sygnatariuszy i podawane dane były najczęściej spisywane z dowodu osobistego, a te dane były dla inicjatorów wiążące. Skarżący podnieśli również, że kwalifikowanie przez komisję Rady Powiatu nawet oczywistych omyłek pisarskich jako wad uniemożliwiających przeprowadzenie referendum stanowi naruszenie zasady demokracji bezpośredniej, a ponadto we wspólnotach samorządowych referendum lokalne jest jedyną formą takiej demokracji. Drobiazgowe i nieracjonalne weryfikowanie wniosku w sprawie przeprowadzenia referendum jest sprzeczne z ustrojową zasadą demokratycznego państwa prawnego, zasadą suwerenności Narodu oraz narusza ratio legis instytucji referendum. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu wniosła o jej oddalenie i zasądzenie solidarnie kosztów postępowania od stron skarżących według norm przepisanych. Rada Powiatu przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazała, że na 579 kartach było wypełnionych 10032 pozycji, wśród których 1745 zawierało uchybienia polegające na tym, że: a) 126 osób było spoza terenu Powiatu, b) 230 osób udzieliło poparcia więcej niż 1 raz, c) przy 136 osobach brak było danych wymaganych ustawą (brak imienia, brak nazwiska, brak miejscowości, ulicy, numeru domu lub lokalu), d) przy 75 osobach zamieszczono nieczytelne dane, e) wobec 320 osób występowała niezgodność danych zawartych w kartach z danymi z rejestru uprawnionych do wybierania Rady Powiatu, f) wobec 225 osób wskazano na niepełne dane wymagane ustawą (skróty imion, pierwsze litery imion, zamiast nazwiska dwuczłonowego nazwisko jednoczłonowe, zdrobnienia), g) 633 osoby nie figurowały w rejestrze uprawnionych do wybierania Rady Powiatu. Kilka osób zmarło zanim dopuszczalnym było zbieranie podpisów poparcia, a jedna osoba oświadczyła, że poparcia w sprawie referendum udzieliła już 2.09.2008 r. Wobec kilkudziesięciu podpisów istnieje podejrzenie, że nie są one autentyczne. Inicjatorzy referendum byli informowani o możliwości uczestniczenia w pracach komisji, ale z tej możliwości nie skorzystali, tak jak nie przyjęli zaproszenia do udziału w sesji Rady Powiatu w dniu 9.01.2009 r. Rada Powiatu wyjaśniła, że komisja w trakcie swoich prac zwracała się do inicjatorów referendum o udzielenie wyjaśnień i z przedłożonych wyjaśnień wynikało tylko tyle, że podpisy pod wnioskiem były zbierane zgodnie z przepisami art. 14 ustawy o referendum, bez bliższych wyjaśnień. Tym samym zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z przepisami prawa. Wszelkie wątpliwości interpretowano na korzyść inicjatorów, a mimo to do spełnienia minimum poparcia zabrakło 738 prawidłowo złożonych podpisów. W tej sprawie niedopuszczalnym było zwrócenie się do inicjatorów referendum o usunięcie uchybień we wniosku. Zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o referendum lokalnym nie zwraca się wniosku inicjatorowi referendum, jeżeli uchybienia dotyczą braku zebrania wystarczającej ilość prawidłowo złożonych podpisów osób popierających wniosek i upłynął termin 60 dni licząc od dnia powiadomienia o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum. Wniosek w tej sprawie został złożony na 2 dni przed końcem 60-dniowego terminu i tym samym nie było możliwości dokonania weryfikacji tego wniosku przed upływem ww. terminu. Natomiast ewentualny zwrot wniosku inicjatorom spowodowałby przedłużenie 60-dniowego terminu do zbierania podpisów poparcia, co nie jest dopuszczalne. Powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.09.2006 r., sygn. akt II OSK 1044/06 potwierdzający stanowisko przyjęte przez Radę Powiatu. Ilość osób, które nie zamieszkują na terenie Powiatu, a udzieliły poparcia wnioskowi w sprawie przeprowadzenia referendum wynosiła 759 osób i osoby te w ogóle nie mogły popierać ww. wniosku. W ocenie Rady Powiatu zaskarżona uchwała nie narusza przepisów Konstytucji RP. Na rozprawie strony skarżące podtrzymały żądania i wnioski zawarte w skardze i dodatkowo wskazały, że część osób podało jako miejsce zamieszkania miejscowości na terenie Powiatu, mimo że tam faktycznie osoby te nie zamieszkują na tym terenie i to również mogło spowodować dokonanie błędnych ustaleń przez komisję Rady Powiatu. Inicjatorzy referendum nie brali udziału w pracach komisji Rady Powiatu, ponieważ wynikało to z przyczyn losowych i minął już 60-dniowy termin do zwrotu wniosku celem uzupełnienia zamieszczonym w nim danych. Pełnomocnik Rady Powiatu wniósł jak w odpowiedzi na skargę domagając się jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, po czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Skargę wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając tą sprawę zobowiązany jest do zbadania prawidłowości postępowania Rady Powiatu w tej sprawie. Wniesienie bowiem skargi nie było poprzedzone żadnym postępowaniem administracyjnym i tym samym to Sąd zobowiązany jest do oceny legalności tak postępowania Rady Powiatu przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały, jak i samej treści uchwały. Prawidłowo Rada Powiatu bez zbędnej zwłoki po otrzymaniu wniosku w sprawie przeprowadzenia referendum powołała ze swojego składu komisję do sprawdzenia, czy wniosek mieszkańców o przeprowadzenie referendum odpowiada przepisom ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2000 r. Nr 88, poz. 985 z późn. zm.). Komisja ta przekazała swoją opinię wraz z wnioskiem inicjatorów referendum Radzie Powiatu, która na tej podstawie z zachowaniem terminu 30 dni liczonego od daty otrzymania wniosku, podjęła uchwałę w sprawie referendum. Tym samym zachowano przepisy regulujące procedurę podejmowania takich uchwał. W tej sprawie spór między stronami dotyczy w istocie wykładni ustawy o referendum lokalnym. Oceniając złożony wniosek w sprawie przeprowadzenia referendum Rada Powiatu uznała, że wniosek ten nie odpowiada ustawowym wymaganiom wynikającym z art. 4 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, to znaczy nie zawiera poparcia udzielonego temu wnioskowi przez co najmniej 10 % osób, uprawnionych do wyboru Rady Powiatu. Z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Trafnie Rada Powiatu oceniła, że inicjatorzy referendum przedłożyli 579 kart zawierającymi nazwiska, imiona i dane osobowe osób, popierających wniosek w sprawie referendum. Liczba osób, których dane osobowe zostały zamieszczone na tych kartach wynosi 10032. Na terenie Powiatu minimalna ilość osób popierających referendum powiatowe wynosiła 9022. Rada Powiatu dokonała oceny, przy pomocy komisji Rady, prawidłowość zebranych podpisów i stwierdziła, że prawidłowo złożonych podpisów było 8284, a więc mniej niż minimalna wielkość. Ocena Rady Powiatu jest prawidłowa. Analiza znajdujących się w aktach sprawy kopii kart poparcia dla referendum wskazuje, że istotnie co najmniej 1745 podpisów nie odpowiada warunkom stawianym przez ustawę o referendum lokalnym. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym mieszkaniec powiatu popierający wniosek o przeprowadzenie referendum podaje na karcie: nazwisko, imię, adres zamieszkania, numer PESEL oraz składa własnoręczny podpis. To są elementy składowe podpisu. Wprawdzie w aktualnym stanie prawnym ustawodawca nie zdefiniował wprost pojęcia "prawidłowo złożony podpis", ale z art. 14 ust. 1, art.16 ust. 6 i art. 22 ust. 5 ustawy o referendum lokalnym interpretowanych łącznie wynika, że całkowite odrywanie podpisu od danych osobowych podpisującego prowadzące w konsekwencji do przyjęcia, że "prawidłowo złożony podpis" to tylko podpis sensu stricto, czyli "własnoręczny podpis" o jakim mowa w art. 14 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym, nie jest uzasadnione. Podpisy, o jakich mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, nie mogą oznaczać jedynie podpisów sensu stricto (niejako własnoręcznych podpisów). Rozróżnienie podpisu i danych osobowych podpisującego dotyczy sfery językowej i nie można mu przypisać decydującego znaczenia w zakresie wykładni pojęcia "prawidłowo złożonego podpisu". Oba elementy są ze sobą powiązane i w świetle art. 14 ust. 4 powołanej ustawy podpis sensu stricto nie egzystuje samodzielnie, ma być złożony pod podanymi danymi osobowymi. Sam podpis nie zawsze pozwala na zidentyfikowanie podpisującego, a często nie wystarczy podanie imienia i nazwiska. Tym samym dla organu weryfikującego poparcie dla wniosku o przeprowadzenie referendum znaczenie mają zarówno podpis jak i inne, ustawowo określone i wymagane dane osobowe identyfikujące określoną osobę. Takie stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.2006 r., sygn. akt II OSK 1044/06) i Sąd w tej sprawie w pełni akceptuje ten pogląd. Tym samym oznacza to, że dla uznania prawidłowego poparcia udzielonego inicjatorom referendum koniecznym jest właściwe wpisanie następujących danych osobowych: nazwiska, imienia, adresu zamieszkania (miejscowości, nazwy ulicy, numeru domu lub lokalu), numeru PESEL oraz dodatkowo złożenie podpisu przez tą osobę. Brak któregokolwiek z tych danych oznacza, że taka osoba nie udzieliła prawidłowego poparcia. Wbrew twierdzeniu skarżących ustawodawca nie uznał, jako uchybienia nieistotnego lub uchybienia mniejszej wagi np. braku numeru domu, podania skrótu nazwiska lub nazwiska jednoczłonowego zamiast dwuczłonowego. Podane przykładowo braki uniemożliwiają uznanie osoby, której dane zostały w taki sposób zamieszczone na karcie poparcia jako udzielenie prawidłowego poparcia wniosku referendalnego. Stąd prezentowane w tej sprawie stanowisko przez Radę Powiatu jest prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem. Sąd dokonując oceny trafności zakwestionowanych przez Radę Powiatu danych osób popierających wniosek w sprawie przeprowadzenia referendum uznał, że trafnie dokonano oceny 1745 wpisów w kartach i tak: a) 126 osób, które udzieliły poparcia nie było mieszkańcami Powiatu (wśród tych osób były takie które mieszkają w K., W. na nawet jedna osoba w R. F. N.); b) 230 osób udzieliło poparcia więcej niż 1 raz (niektórzy nawet po 4 razy podpisywali karty poparcia); c) przy 136 osobach brak było danych wymaganych ustawą o referendum lokalnym (brak imienia, brak nazwiska, brak miejscowości, brak nazwy ulicy, brak numeru domu lub lokalu); d) przy 75 osobach zamieszczono nieczytelne dane; przy czym w ocenie Sądu Rada Powiatu w tym zakresie uznawała za czytelne dane nawet takie, których odczytanie jest tylko prawdopodobne; e) wobec 320 osób występowała niezgodność danych zawartych w kartach z danymi z rejestru uprawnionych do wybierania Rady Powiatu; f) wobec 225 osób wskazano na niepełne dane wymagane ustawą (skróty imion, pierwsze litery imion, zamiast nazwiska dwuczłonowego nazwisko jednoczłonowe, zdrobnienia); g) 633 osoby nie figurowały w rejestrze uprawnionych do wybierania Rady Powiatu. Sąd badając prawidłowość dokonanej weryfikacji stwierdza, że w tym zakresie komisja Rady Powiatu dokonała pewnych drobnych uchybień, które jednak nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości samego aktu weryfikacji i tak Sąd dostrzegł dodatkowo następujące uchybienia: 1) na karcie nr 5, pod poz. 3 jest wpisane nazwisko "L.", a przyjęto "Ł."; 2) na karcie nr 10, pod poz. 14 nazwisko nieczytelne, a przyjęto nazwisko czytelne; 3) na karcie nr 13, pod poz. 8 jest wpisane imię "M", a przyjęto imię "K"; 4) na karcie nr 13, pod poz. 9 jest wpisane nazwisko "Z.", a przyjęto nazwisko nieznane; 5) na karcie nr 23, pod poz. 7 i 8 są podane błędne numery PESEL, w przyjęto, że osoby te nie są uprawnione do wyboru radnych Rady Powiatu; 6) na karcie nr 26, pod poz. 12 jest wpisane imię "M", a przyjęto imię "M"; 7) na karcie nr 28, pod poz. 12 jest wpisane nazwisko G. – F., a przyjęto nazwisko "G."; 8) na karcie nr 29, pod poz. 3 jest wpisana "J. Ż.", a przyjęto nazwisko nieznane; 9) na karcie nr 30, pod poz. 16 jest wpisane nazwisko "F.", a przyjęto nazwisko "F."; 10) na karcie nr 41, pod poz. 17 jest wpisane nazwisko "P.", a przyjęto niepełne nazwisko; 11) na karcie nr 42, pod poz. 12 jest wpisane nazwisko "S.", a przyjęto nazwisko niepełne; 12) na karcie nr 49, pod poz. 4 jest wpisane imię "T", a przyjęto imię nieznane; 13) na karcie nr 52, pod poz. 11 jest wpisane imię "W", a przyjęto imię niepełne; 14) na karcie nr 52, pod poz. 14 jest wpisane nazwisko "W.", a przyjęto nazwisko "W."; 15) na karcie nr 53, pod poz. 9 jest wpisane nazwisko "Ł.", a przyjęto nazwisko "Ł."; 16) na karcie nr 58, pod poz. 11 jest wpisane nazwisko "Ś.", a przyjęto nazwisko "Ś."; 17) na karcie nr 68, pod poz. 3 jest wpisane nazwisko "C.", a przyjęto nazwisko nieznane; 18) na karcie nr 84, pod poz. 4 jest wpisany adres "Z. 182", a przyjęto adres "Z.18"; 19) na karcie nr 93, pod poz. 10 jest wpisany adres "J. 142", a przyjęto adres "J. 141"; 20) na karcie nr 120, pod poz. 12 jest wpisane nazwisko "K.", a przyjęto nazwisko "K."; 21) na karcie nr 141, pod poz. 12 jest wpisane nazwisko "P.", a przyjęto nazwisko nieznane; 22) na karcie nr 146, pod poz. 11 nie jest wpisany numer domu, a przyjęto że jest on wpisany; 23) na karcie nr 164, pod poz. 7 jest wpisane imię i nazwisko "K. J.", a przyjęto, że imię i nazwisko jest nieznane; 24) na karcie nr 201, pod poz. 7 jest wpisane imię "L.", a przyjęto, że imię jest nieznane; 25) na karcie nr 202, pod poz. 8 jest wpisane nazwisko "M.", a przyjęto nazwisko nieznane; 26) na karcie nr 203, pod poz. 12 jest wpisany numer PESEL, a przyjęto, że nie ma tego numeru; 27) na karcie nr 203, pod poz. 14 jest złożony podpis, a przyjęto brak podpisu; 28) na karcie nr 209, pod poz. 10 jest wpisana miejscowość "S.", a przyjęto, że nazwa miejscowości jest nieczytelna; 29) na karcie nr 211, pod poz. 18 jest wpisane nazwisko "D.", a przyjęto, że nazwisko nieznane; 30) na karcie nr 234, pod poz. 7 jest wpisane nazwisko "P.", a przyjęto nazwisko "P."; 31) na karcie nr 266, pod poz. 14 wpisano nazwisko nieczytelnie, a przyjęto, że jest ono czytelne; 32) na karcie nr 319, pod poz. 20 jest wpisana ulica P. 24, a przyjęto, że nazwa ulicy jest nieczytelna; 33) na karcie nr 344, pod poz. 18 jest wpisane imię "M.", a przyjęto, że imię jest nieczytelne; 34) na karcie nr 347, pod poz. 15 jest wpisane imię i nazwisko "W. K.", a przyjęto, że imię i nazwisko jest nieznane; 35) na karcie nr 376, pod poz. 9 jest wpisane imię "B", a przyjęto, że podano imię niepełne; 36) na karcie nr 395, pod poz. 6 jest wpisane nazwisko "Ś.", a przyjęto nazwisko "S."; 37) na karcie nr 396, pod poz. 11 jest wpisana miejscowość "K.", a przyjęto miejscowość "P."; 38) na karcie nr 427, pod poz. 14 jest wpisane nazwisko "P.", a przyjęto, że nazwisko jest nieznane; 39) na karcie nr 428, pod poz. 13 jest wpisany numer domu "194", a przyjęto numer domu "134"; 40) na karcie nr 435, pod poz. 5 jest wpisane imię "E", a przyjęto, że imię jest nieznane; 41) na karcie nr 436, pod poz. 4 nie ma wpisanego adresu, a przyjęto, że jest wpisany adres; 42) na karcie nr 436, pod poz. 5 nie ma wpisanego numeru PESEL, a przyjęto, że numer ten został wpisany; 43) na karcie nr 436, pod poz. 20 jest wpisane nazwisko "K.", a przyjęto, że nazwisko jest nieznane; 44) na karcie nr 443, pod poz. 13 jest wpisany skrót imienia, a przyjęto, że imię jest wpisane prawidłowo; 45) na karcie nr 476, pod poz. 2 jest wpisany adres "G. 420", a przyjęto, że wpisany adres to "G. 240"; 46) na karcie nr 539, pod poz. 7 nie ma podpisu osoby, a przyjęto, że podpis został złożony. Ponadto nie liczono jako osoby udzielające poparcia te nazwiska, które zostały skreślone, mimo że zgodnie z art. 14 ust. 4 zdanie 3 ustawy o referendum lokalnym wycofanie udzielonego poparcia jest bezskuteczne, a właśnie skreślenie osoby, która podała swoje dane osobowe (chociażby ich część) winno być traktowane jako próba wycofania udzielonego poparcia. Dotyczy to osób, których dane osobowe (lub część tych danych) zamieszczono na następujących kartach: karta nr 202, poz. 14-17; karta nr 205, poz. 6-7; karta nr 207, poz. 19-20; karta nr 218, poz. 13; karta nr 271, poz. 1; karta nr 285, poz. 10; karta nr 292, poz. 12; karta nr 380, poz. 3; karta nr 403, poz. 17; karta nr 405, poz. 7; karta nr 415, poz. 17-18; karta nr 426, poz. 2 i 15; karta nr 487, poz. 21; karta nr 507, poz. 13; karta nr 532, poz. 2; karta nr 556, poz. 18; karta nr 567, poz. 17; karta nr 569, poz. 17 i karta nr 577, poz. 2. Dostrzeżone uchybienia nie mają jednak istotnego znaczenia w tej sprawie. Inicjatorzy referendum złożyli bowiem wniosek zawierający poparcie 10032 osób. Z tej liczby 1745 wpisów na kartach poparcia nie spełnia wymogów stawianych ustawą o referendum lokalnym i niezależnie od tego, czy wśród dodatkowo dostrzeżonych przez Sąd prawie 70 wpisów występowały braki, które częściowo zostały błędnie zakwalifikowane przez Radę Powiatu na niekorzyść inicjatorów referendum, a częściowo na ich korzyść, to i tak do spełnienia minimum poparcia brakowało inicjatorom około 700 wpisów. Należy również stwierdzić, że Rada Powiatu dokonała również prawidłowej wykładni art. 16 ust. 6 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym. Zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym wniosek o przeprowadzenie referendum niespełniający warunków, o których mowa w art. 15 tej ustawy, komisja wybrana przez właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zwraca inicjatorowi referendum, wyznaczając czternastodniowy termin do usunięcia uchybień. Przepisu tego nie stosuje się, gdy uchybienia wniosku polegają na zebraniu niewystarczającej ilości prawidłowo złożonych podpisów osób popierających wniosek, chyba że nie upłynął jeszcze termin, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, to znaczy nie upłynął okres 60 dni od dnia powiadomienia przewodniczącego zarządu danej jednostki samorządu terytorialnego o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum (art. 16 ust. 6 ustawy o referendum lokalnym). Z akt sprawy wynika, że w tej sprawie powiadomienie miało miejsce 14 października 2008 r. i od tej daty zaczął inicjatorom biec termin 60 dni do zbierania podpisów. Termin ten kończył się 13 grudnia 2008 r. a inicjatorzy referendum przekazali Staroście Powiatu wniosek z kartami poparcia w dniu 12 grudnia 2008 r., czyli w 59 dniu liczonym od daty zawiadomienia. Tym samym komisja wybrana przez Radę Powiatu nie mogła zwracać wniosku inicjatorom do zebrania brakującej liczby podpisów osób popierających, w przeciwnym razie naruszyłaby art. 16 ust. 6 powołanej ustawy. Jeszcze raz należy podkreślić, że w ocenie Sądu jakikolwiek brak w zakresie danych osobowym wynikających z art. 14 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym stanowi brak prawidłowo udzielonego poparcia. Wprawdzie skarżący powołali się na inny pogląd w tym zakresie wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11.05.2004 r., sygn. akt II SA/Kr 37/04 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.09.2004 r., sygn. akt OSK 1117/04, ale pogląd ten nie znalazł akceptacji w późniejszych wyrokach tak wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie również nie akceptuje poglądu zawartego w wyrokach powołanych przez skarżących. Nie jest trafnym zarzut skarżących, jakoby nie zapewniono udziału przedstawicielom inicjatorów referendum w obradach właściwej komisji Rady Powiatu. W aktach sprawy znajdują kopię zawiadomień kierowanych do inicjatorów informujących o pracach komisji i możliwości brania udziału w tych pracach. Okoliczność, że sami inicjatorzy na prośbę komisji o ustosunkowanie się do uchybień pisemnie odpowiedzieli, że zebrane poparcie jest prawidłowe nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości udzielonego poparcia. Postępowanie Rady Powiatu było prawidłowe również w zakresie zasad weryfikacji danych znajdujących się na kartach poparcia. Jeżeli bowiem dana osoba podawała jako miejsce zamieszkania miejscowość znajdującą się na terenie Powiatu, to tym samym w urzędzie gminy właściwej dla tej miejscowości winny znajdować się dane osobowe takiej osoby, pozwalające na ich potwierdzenie. Przeciwne stanowisko w istocie uniemożliwiałoby zweryfikowanie tak zebranych danych osobowych. Rada Powiatu przy pomocy swojej komisji nie mogła przecież zwracać się do gmin z obszaru całego kraju o uzyskanie potwierdzenia danych osobowych osób, niezależnie od podanych przez nich samych miejsc zamieszkania, to takie działanie spowodowałoby daleko idącą przewlekłość samej procedury weryfikacji i nie dochowanie terminu 30 dni na podjęcie uchwały w sprawie referendum, liczonego od dnia złożenia wniosku do przewodniczącego organu wykonawczego danej jednostki samorządu terytorialnego. Sąd nie dostrzega również żadnej chęci szykany ze strony Rady Powiatu w tej sprawie. Obowiązkiem komisji powołanej przez ten organ było prawidłowe zbadanie wniosku referendalnego i spełniając ten obowiązek komisja ta jak i Rada Powiatu, postąpiła zgodnie z przepisami prawa. Można jedynie w tym zakresie wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest dość lakoniczne, a powinno ono zawierać dokładne wskazanie powodów, dla których odrzucono wniosek, ale i to uchybienie nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia. Należy również wyjaśnić, że ustawodawca konstytucyjny w art. 170 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, stanowiącym konstytucyjną podstawę dla instytucji referendum lokalnego wyraźnie wskazał, że zasady i tryb przeprowadzania referendum określa ustawodawca zwykły, a zatem sposób skutecznego wyrażania poparcia obywatela - członka wspólnoty samorządowej dla wniosku o przeprowadzenie referendum winna regulować właściwa ustawa. Zakres wymaganych przez ustawodawcę danych od osób chcących poprzeć inicjatywę referendalną nie jest ograniczeniem możliwości udzielenia spontanicznego poparcia. Wymagane dane mają podstawowy dla każdego obywatela charakter, a ich znajomość jest konieczna w załatwianiu bieżących potrzeb życia codziennego, tym samym ustawodawca nie wymaga od osób udzielających poparcia spełnienia w tym zakresie nadzwyczajnych warunków, a celem tak określonych warunków jest dążenie do świadomego udzielania poparcia przez mieszkańców dla inicjatywy referendum. Sąd zauważa ponadto, że żądanie skarżących nakazania w trybie art. 153 Radzie Powiatu podjęcia uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum jest sprzeczne z art. 20 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym, zgodnie z którym wyrok sądu uwzględniający skargę zastępuje uchwałę organu stanowiącego i na podstawie takiego wyroku komisarz wyborczy wydaje postanowienie o przeprowadzeniu referendum. Przepis ten dotyczy tylko wyroku uwzględniającego skargę, a nie oddalającego skargę. Mając powyższe na uwadze, Sąd w tej sprawie nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały i w związku z tym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę oddalił. Wobec nie uiszczenia wpisu sądowego przez jedną ze stron skarżących, Sąd stosownie do art. 223 § 1 P.p.s.a. nakazał ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić, mając na uwadze treść oświadczenia złożonego do protokołu rozprawy.