I FZ 335/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1088/08 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 24 czerwca 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2005 r. do maja 2006 r. oraz październik, listopad i grudzień 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 01.07.2009 r., sygn. akt I SA/Po 1088/08, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał W. R. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 24.06.2008 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, zwrotu na rachunek bankowy i określenia zobowiązania podatkowego. Jako podstawę obliczenia wpisu sądowego wskazano § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem. Skarżący stwierdził, że całokształt prowadzonego postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie pozwala mu zweryfikować podstawy prawnej żądań Sądu. Dla niego wezwanie do uiszczenia wpisu jest co najmniej przedwczesne, o ile merytorycznie nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstawy. W związku z taką jego oceną w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca, regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl art. 231 popsa wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawa należny jest wpis stały. Jak słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "..w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 popsa. Dlatego też bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 231). Taką interpretację art. 231 popsa wspiera również treść art. § 1 rozporządzenia, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W świetle powyższych wywodów można skonstatować, że o rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi – a więc rozstrzygnięcie organu – wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, należy pobrać wpis stały. Poglądy te, przy uwzględnieniu powołanych regulacji ustawowych i podustawowych, nie budzą większych wątpliwości. Nadal jednak otwarta pozostaje kwestia sposobu ustalania związku zaskarżonego aktu z należnością pieniężną, a właściwie ustalenie, kiedy akt obejmuje daną należność pieniężną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguł określa wysokość) tę należność. W niniejszej sprawie zaskarżona do Sądu decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. została wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy z 29.08.19997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.). Jest to więc decyzja kasacyjna, w której organ nie orzeka o zasadności żądania strony. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oznacza jedynie pośredni związek decyzji odwoławczej z należnością pieniężną. Fakt, że decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała sprawę co do istoty nie ma w tej mierze znaczenia, skoro to rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i to jego treść decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji, podzielenia wymaga prezentowane wcześniej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że wpis od decyzji kasacyjnej ma charakter wpisu stałego (postanowienie NSA z dnia 13.04.2007 r., sygn. II FZ 168/07 niepubl., postanowienie NSA z dnia 04.03.2005 r., sygn. II FZ 58/05 publ. w ONSAiWSA 2005/6/118 oraz postanowienie NSA z dnia 12.09.2005 r., sygn. akt II FZ 546/05, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę za bezprzedmiotowe należy uznać rozważania dotyczące wpływu postępowania w przedmiocie prawa pomocy na określenie wysokości wpisu sądowego, skoro wysokość tą wprost określają przepisy prawa. W związku z tym należy stwierdzić, że próba zwalczenia wadliwego – zdaniem strony skarżącej – zastosowania przez Sąd § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia przy pomocy argumentacji świadczącej o ewentualnej niemożliwości uiszczenia wpisu sądowego nie mogła okazać się skuteczna, albowiem okoliczności, na które powołuje się strona, nie mają znaczenia przy stosowaniu przez Sąd wspomnianego przepisu. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu 09.07.2009 r. uiścił wymagany wpis sądowy. W świetle powyższy twierdzeń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.