I SA/Po 1492/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-02-11

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Stanisław Małek, Katarzyna Wolna - Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie własności nieruchomości na rzecz gminy w zamian za odszkodowanie, którego wysokość została ustalona decyzją administracyjną wydaną po dacie przeniesienia własności, stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT w dacie przeniesienia własności?
Ratio decidendi
Przeniesienie własności nieruchomości na rzecz gminy w zamian za odszkodowanie, którego wysokość została ustalona decyzją administracyjną wydaną po dacie przeniesienia własności, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT w dacie przeniesienia własności. Obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe w VAT powstają równocześnie z chwilą wydania towaru, co wymaga ustalenia wysokości odszkodowania kwotowo w momencie przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.K. nabyła nieruchomość, a następnie jej część została przejęta przez Gminę na mocy decyzji Wójta za odszkodowaniem. Wysokość odszkodowania została ustalona decyzją Starosty w 2008 r., a wypłacona w tym samym roku. Organy podatkowe uznały, że przeniesienie własności gruntu stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT w lipcu 2005 r., kiedy decyzja Wójta stała się ostateczna, mimo że odszkodowanie zostało ustalone i wypłacone znacznie później. Skarżąca kwestionowała opodatkowanie tej czynności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Stanisław Małek WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ W. Zygmont /-/ S. Małek Z. K. prowadziła w okresie od 22 marca do 25 października 2005r. działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A w zakresie handlu hurtowego materiałami budowlanymi. Postanowieniem z (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Z. K. kwoty do przeniesienia w podatku od towarów i usług za lipiec 2005r. a następnie, decyzją z (...) nr (...), na podstawie przepisów art. 21 § 3a, art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2, art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 10, art. 41 ust. 1, art. 99 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), określił podatniczce za wskazany miesiąc wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stanowiącej kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, wynikającej z różnicy między podatkiem należnym a podatkiem naliczonym w kwocie (...) zł. W uzasadnieniu wskazał, iż w trakcie postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmie podatniczki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2005r. ustalono, że na podstawie aktu notarialnego Rep. (...) z dnia 18 kwietnia 2005r. podatniczka nabyła od B Sp. z o.o. (udział 54/100), od M. W. (udział 23/100) oraz od K. K. (udział 23/100) nieruchomość gruntową położoną w R. gm. L. o pow. (...) m-. Przedmiotowa nieruchomość została oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr (...) i wpisana do księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Nabycie nastąpiło za łączną kwotę (...) zł ((...) zł za udział spółki B, (...) zł za udziały K. K. oraz M. W.). Spółka B udokumentowała zbycie swojego udziału fakturami VAT: nr (...) z dnia (...) (wartość netto (...) zł, podatek VAT (...) zł - zaliczka wynikająca z umowy przedwstępnej z (...)) oraz nr (...) z (...) (wartość netto (...) zł, podatek VAT (...) zł). Nabycie przedmiotowej nieruchomości zostało rozliczone przez Z. K. w deklaracji podatkowej VAT - 7 za miesiąc kwiecień 2005r. Wójt Gminy, po rozpoznaniu wniosku podatniczki o zatwierdzenie wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr (...), decyzją z (...) 2005r. zatwierdził podział, w wyniku którego powstały działki: nr (...) o pow. (...) m-, nr (...) o pow. (...) m- oraz nr (...) o pow. (...) m-, położona w granicach terenów przeznaczonych pod drogi. Jednocześnie orzekł o przejęciu działki nr (...) na rzecz Gminy za odszkodowaniem z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna. Ze zgromadzonego materiału wynika również, iż działki nr (...) i (...) zostały zbyte, natomiast odszkodowanie za działkę nr (...) nie zostało wypłacone ani ustalone. Z kolei Gmina nie występowała do Starosty o ustalenie kwoty odszkodowania, następuje to bowiem wyłącznie na wniosek poprzedniego właściciela bądź użytkownika wieczystego. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w powyższym stanie faktycznym zastosowanie znajduje przepis art. 7 ust. 2 pkt ustawy o VAT, zgodnie z którym za dostawę towarów określoną w art. 5 ust. 2 pkt 1 rozumie się również wszelkie inne przekazania towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części. Prawo własności działki nr (...) zostało przeniesione na Wójta, jednak ze względu na brak ustaleń kwoty odszkodowania miało ono charakter nieodpłatny. Jednocześnie podatniczka dokonała przy nabyciu obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za kwiecień 2005r. W konsekwencji czynność przekazania gruntu należy traktować jako odpłatną dostawę towarów, opodatkowaną podatkiem VAT, przy czym obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się decyzji w sprawie przeniesienia własności na rzecz Gminy. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu (...) uchylił decyzję Naczelnika i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując m. in., że zaskarżona decyzja wydana została z naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Uznał ponadto, iż uchylenie jest konieczne z uwagi na wydanie w dniu (...) 2008r. przez Starostę decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą działkę nr (...) w wysokości (...) zł. Decyzją z dnia (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 21 § 3a, art. 207 O.p., art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług z 2004r., określił Z. K, wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stanowiącej kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, wynikającej z różnicy między podatkiem należnym a podatkiem naliczonym, za lipiec 2005r. w kwocie (...) zł. W uzasadnieniu podał, iż w trakcie postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmie podatniczki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2005r. ustalono, że na podstawie aktu notarialnego Rep. (...) z dnia (...) podatniczka nabyła od B Sp. z o.o. (udział 54/100), od M. W. (udział 23/100) oraz od K. K. (udział 23/100) nieruchomość gruntową położoną w R. gm. L. o pow. (...) m-. Przedmiotowa nieruchomość została oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr (...) i wpisana do księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Nabycie nastąpiło za łączną kwotę (...) zł, z czego kwota (...) zł stanowiła cenę sprzedaży brutto za udział spółki B, a kwota (...) zł - za udziały K. K. oraz M. W. Spółka B udokumentowała zbycie swojego udziału fakturami VAT: nr (...) z dnia (...) (wartość netto (...) zł, podatek VAT (...) zł - zaliczka wynikająca z umowy przedwstępnej z (...)) oraz nr (...) z (...) (wartość netto (...) zł, podatek VAT (...) zł). Nabycie przedmiotowej nieruchomości zostało rozliczone przez Z. K. w deklaracji podatkowej VAT - 7 za miesiąc kwiecień 2005r. Wójt Gminy, po rozpoznaniu wniosku podatniczki o zatwierdzenie wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr (...), decyzją z (...) 2005r. zatwierdził podział, w wyniku którego powstały działki: nr (...) o pow. (...) m-, nr (...) o pow. (...) m- oraz nr (...) o pow. (...) m-, położona w granicach terenów przeznaczonych pod drogi. Jednocześnie orzekł o przejęciu działki nr (...) na rzecz Gminy za odszkodowaniem z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna. Wysokość odszkodowania została ustalona decyzją Starosty z (...) 2008r. na kwotę (...) zł. Jak wynika z pisma Wójta Gminy z dnia (...) wypłata powyższej kwoty na rzecz podatniczki nastąpiła 21 kwietnia 2008r. Podniósł Naczelnik, iż zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT sprzedażą jest odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Z kolei w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu w zamian za odszkodowanie (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy). Przedmiotowy grunt został przekazany na podstawie decyzji Wójta z (...) 2005r., natomiast kwota odszkodowania ustalona decyzją Starosty z (...) 2008r. i wypłacona podatniczce 21 kwietnia 2008r. Tym samym, zdaniem organu podatkowego, zaktualizowały się przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. Czynność przekazania gruntu należało zatem potraktować jako odpłatną dostawę towarów, opodatkowaną stawką 22 %. Naczelnik wyjaśnił ponadto, iż obowiązek podatkowy z tytułu realizacji tej czynności powstał w momencie wydania towaru (art. 19 ust. 1 ustawy). Wydanie towaru nastąpiło natomiast z chwilą uprawomocnienia się decyzji w sprawie przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz Gminy. Jak wynika z informacji uzyskanych od Wójta Gminy, przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu wydania, z uwagi na oświadczenie strony, iż nie wniesie żadnego środka odwoławczego, decyzja jest bowiem zgodna z jej intencją. Wobec tego, mając na uwadze treść art. 21 § 3a O.p., należało określić prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 19 pkt 21 ustawy o VAT, § 8 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 94, art. 96, art. 98, art. 131 - 135 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu odwołująca wyraziła pogląd, iż przeniesienie własności towarów w zamian za odszkodowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT następuje dla ewentualnych skutków podatkowych z datą uprawomocnienia się decyzji ustalającej wysokość tego odszkodowania, w trybie wskazanym w art. 98 oraz 131 w zw. z art. 119 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreśliła, iż wypłata odszkodowania w sposób wskazany w treści art. 19 ust. 21 ustawy podatkowej mogłaby stanowić podstawę powstania obowiązku podatkowego z datą uznania rachunku. Natomiast decyzja ustalająca odszkodowanie wydana w roku 2008 nie może stanowić podstawy rozliczenia podatku od towarów i usług za lipiec 2005r. Ponadto, w ocenie odwołującej, organ podatkowy pominął okoliczność, iż zarówno decyzja o wywłaszczeniu, jak i decyzja o odszkodowaniu mają charakter czynności zwolnionych od podatku zgodnie z § 8 pkt 13 rozporządzenia. Orzekając na skutek odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia (...) nr (...), na podstawie art. 207 oraz art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu podniósł, iż ze stanu faktycznego wynika, że wydanie towaru - przejęcie gruntu nastąpiło na podstawie decyzji Wójta Gminy w dniu (...) 2005r. Natomiast Starosta, ustalając odszkodowanie za przejętą z mocy prawa działkę w decyzji z (...), dopełnił jedynie przesłanki warunkującej opodatkowanie, ustalone odszkodowanie stanowi bowiem podstawę opodatkowania czynności mającej miejsce w lipcu 2005r. Bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego pozostaje przy tym fakt ustalenia odszkodowania oraz jego wypłata 21 kwietnia 2008r. Czynność podlegająca opodatkowaniu miała miejsce w lipcu 2005r, a więc tylko rozliczenie tego miesiąca może uwzględnić podatek należny z tytułu dokonanej w tym okresie dostawy towaru. Niezasadny jest pogląd odwołującej, iż dla ewentualnych skutków podatkowych przeniesienie własności towarów w zamian za odszkodowanie następuje w trybie art. 98 i art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dopiero z datą uprawomocnienia się decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 121 ust. 2 tej ustawy przejście prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości staje się ostateczna. W niniejszej sprawie nastąpiło to (...). Ponadto przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami regulują różne kwestie dotyczące nieruchomości, nie znajdując zastosowania do rozstrzygnięć podatkowych. Bezpodstawny jest więc zarzut ich naruszenia. Zwrócił również uwagę Dyrektor, iż nie znajduje w sprawie zastosowania przepis art. 19 ust. 21 ustawy o VAT, ponieważ dotyczy on powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania dotacji, subwencji lub innych dopłat o podobnym charakterze. Z kolei § 8 pkt 13 rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004r. zwalnia z podatku od towarów i usług czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych, ale tylko i wyłącznie przez jednostki samorządu terytorialnego. W skardze na powyższą decyzję Z. K. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego względnie o stwierdzenie ich nieważności, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego. Zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 21 ustawy o VAT, 2) § 8 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, 3) art. 94, art. 96, art. 98, art. 131 - 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając swoje żądanie powołała skarżąca argumenty jak w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska oraz wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego - zakaz reformationis in peius. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie, na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia (...) 2005r. działka nr (...), która powstała w wyniku podziału działki (...), przeszła na własność Gminy za odszkodowaniem. Wysokość odszkodowania ustalono decyzją Starosty z (...) 2008r. na kwotę (...) zł. Wypłata powyższej kwoty na rzecz podatniczki nastąpiła 21 kwietnia 2008r. Zdaniem organów podatkowych czynność przekazania gruntu należało opodatkować podatkiem od towarów i usług (odpłatna dostawa towarów), zaktualizowały się bowiem, w związku z wypłatą odszkodowania, przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Konsekwencją tego było określenie podatniczce nowej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2005r. Podnieść należy, iż zgodnie z przepisem art. 2 pkt 22 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) pod pojęciem sprzedaży rozumie się odpłatną dostawę i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez odpłatną dostawę towarów, o której mowa w powołanym artykule rozumie się przy tym przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy). Pojęcie obowiązku podatkowego zdefiniowane zostało w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) jako wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4). Natomiast w świetle art. 5 O.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Aby powstało zobowiązanie podatkowe, na podatniku musi więc ciążyć obowiązek podatkowy. Zobowiązanie podatkowe jest więc formą konkretyzacji zindywidualizowanego obowiązku podatkowego i może powstać wyłącznie wtedy, gdy wcześniej bądź równocześnie powstał obowiązek podatkowy danego podmiotu. Zwykle zobowiązanie podatkowe jest normatywnym następstwem obowiązku podatkowego. Nie zawsze natomiast powstanie obowiązku podatkowego wywoła zobowiązanie podatkowe, a więc konieczność zapłaty skonkretyzowanego co do wysokości, terminu i miejsca podatku. W literaturze podkreśla się różnice w relacji czasowej między powstaniem obowiązku podatkowego a zobowiązania podatkowego w zależności od tego, czy chodzi o podatek o otwartym, czy też zamkniętym stanie faktycznym. W podatkach o otwartym stanie faktycznym, takich jak podatki dochodowe, obowiązek podatkowy jako poprzednik zobowiązania podatkowego nie musi być co do momentu powstania określony w ustawie. Istotny jest bowiem początek stanu faktycznego, który wywołuje powstanie takiego obowiązku (np. początek roku podatkowego), który skonkretyzuje się w postaci zobowiązania podatkowego po upływie tego roku, kiedy zaistnieją wszystkie przesłanki niezbędne do obliczenia podatku. W przypadku zaś, gdy wyznaczone prawem czynności stanowią zamknięty stan faktyczny, z którym wiąże się obowiązek zapłaty podatku (np. sprzedaż towaru w podatku od towarów i usług), obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe powstają równocześnie (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, s. 59 - 60). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, iż, w przypadku przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z chwilą wydania towaru (wymienione w tym przepisie inne momenty powstania obowiązku podatkowego nie dotyczą niniejszej sprawy). Wobec tego z chwilą wydania nieruchomości, powinno powstać jednocześnie zobowiązanie podatkowe w podatku VAT, a zatem skonkretyzowane świadczenie polegające na zapłacie podatku. Do takiej konkretyzacji konieczne jest jednak wskazanie, jaką wysokość ma odszkodowanie za przejętą na własność Gminy nieruchomość (odszkodowanie pełni rolę wynagrodzenia za dostawę towarów). Jak wynika z akt podatkowych, ustalenie wysokości odszkodowania nastąpiło w decyzji z dnia (...) (k. 23). W tym więc momencie powstała dopiero możliwość określenia podstawy opodatkowania, a następnie, po zastosowaniu odpowiedniej stawki podatku, określenia zobowiązania podatkowego. Jak już jednak zostało wspomniane, moment powstania zobowiązania podatkowego w podatku VAT jest zbieżny z momentem powstania obowiązku podatkowego. Przyjmując za organami podatkowymi, iż wydanie nieruchomości nastąpiło w miesiącu lipcu 2005r. (w tym samym miesiącu nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości - por. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), zobowiązanie podatkowe także powinno powstać w tym miesiącu. To z kolei uprawnia do stwierdzenia, że użyty w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrot "w zamian za odszkodowanie" należy rozumieć w ten sposób, iż w momencie przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa własności towarów, który pokrywa się z momentem wydania nieruchomości, wysokość odszkodowania musi być ustalona kwotowo (nie jest natomiast konieczne jego wypłacenie). Odmienne rozumienie wskazanego przepisu byłoby niedopuszczalne. Zachodziłaby bowiem sprzeczność z wyrażoną powyżej zasadą, iż zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstaje w tym samym momencie co obowiązek podatkowy w tym podatku. W konsekwencji, w ocenie Sądu, przeniesienie na mocy decyzji z dnia (...) 2005r. własności działki nr (...) na rzecz Gminy nie nastąpiło za odszkodowaniem w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1, co powoduje, iż brak było czynności podlegającej opodatkowaniu. Tym samym organy podatkowe bezzasadnie określiły podatniczce nową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2005r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, iż wobec wskazanego naruszenia przepisów art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 21 § 3a O.p., które miało wpływ na wynik sprawy, nie jest wymagana ich jurydyczna ocena. Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. I sentencji. O kosztach postępowania oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 152 cyt. ustawy (pkt II i III). /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ W. Zygmont /-/ S. Małek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło