II SA/Wa 15/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na cofnięcie przez Prokuratora Apelacyjnego w W. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji w Prokuraturze Rejonowej W. p o s t a n a w i a - odrzucić skargę- Postanowieniem z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II SA 3989/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. na cofnięcie przez Prokuratora Apelacyjnego w W. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji w Prokuraturze Rejonowej W. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż cofnięcie zezwolenia nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem lub czynnością, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, w związku z czym skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi kasacyjnej, w której A. Z. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i rozpatrzenia merytorycznego przez WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1236/08 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.). Z przepisów wymienionej ustawy wynika bowiem, że prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego może zezwolić na odbywanie aplikacji pozaetatowej osobie, która spełnia odpowiednie wymagania i została zakwalifikowana przez komisję egzaminacyjną po przeprowadzeniu konkursu na aplikację prokuratorską. Dodatkowo NSA wskazał, że na podstawie upoważnienia zawartego w art. 97 ustawy o prokuraturze, Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283), z którego wynika, że prokurator okręgowy przekazuje projekt listy kandydatów na aplikantów prokuratorowi apelacyjnemu, który mianując aplikanta w okręgu danej prokuratury okręgowej przydziela go jednocześnie na wniosek prokuratora okręgowego, do określonej prokuratury rejonowej. Zauważył jednocześnie, iż art. 94b ustawy o prokuraturze przewidywał, że prokurator apelacyjny na wniosek prokuratora okręgowego cofa aplikantowi pozwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej w określonych przypadkach. W konkluzji NSA podkreślił, iż z powyższych przepisów wynika, że prokuratorowi apelacyjnemu została przyznana kompetencja zarówno do ustalania listy osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji, mianowania tych osób na aplikantów prokuratorskich, jak również cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Powyższe uregulowania świadczą, iż w toku postępowania zarówno kwalifikacyjnego jak i cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej rozstrzygana jest indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, że w doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za sprawę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszystkie akty, czynności, działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organ administracji publicznej. Przepisy ustawy o prokuraturze nie przewidziały cofnięcia zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji w formie decyzji administracyjnej, nie wskazały też sposobu odwołania. Jednakże czynność, która wprawdzie nie ma charakteru decyzji czy postanowienia, ale jest podejmowana w sprawach indywidualnych ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o prokuraturze. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżącemu służyło, odwołanie do Prokuratora Generalnego, jako organu instancyjnie nadrzędnego w stosunku do Prokuratora Apelacyjnego, zgodnie z ogólną normą wynikającą z art. 127 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego i zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Tym samym NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił skargę A. Z. ze względu na uznanie, iż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, ze zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa"), "sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podnieść, iż przyznane ustawą o prokuraturze prokuratorowi apelacyjnemu kompetencje w zakresie postępowania kwalifikacyjnego (ustalanie listy osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji, mianowania na aplikantów prokuratorskich) jak i cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej świadczą, iż podejmowane przez niego czynności i działania skierowane są na rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej pomimo, iż czynności te nie przybierają formy decyzji czy postanowienia. Czynności te bowiem dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dlatego, w związku z poczynionym wyżej uwagami, należy uznać, iż rozstrzygnięcie Prokuratora Apelacyjnego z dnia [...] lipca 2003 r. o cofnięciu skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2003 r. zezwolenia na dalsze odbywanie aplikacji w Prokuraturze Rejonowej W. jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo podkreślić należy, iż Prokurator Apelacyjny działa tu jako organ administracji publicznej władczo rozstrzygającym o prawach i obowiązkach, a tym samym jego działalność w tym zakresie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W związku z tym, w celu skorzystania przez skarżącego z sądowoadministracyjnej weryfikacji działania Prokuratora Apelacyjnego, konieczne jest wyczerpanie toku postępowania odwoławczego. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W związku z powyższym wskazać należy, w ślad za wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skarga A. Z. z dnia 14 października 2003 r. na cofnięcie przez Prokuratora Apelacyjnego zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji jest przedwczesna, bowiem skarżącemu służyło odwołanie do Prokuratora Generalnego, jako organu instancyjnie nadrzędnego w stosunku do Prokuratora Apelacyjnego. A zatem należy uznać, że nie został wyczerpany tok postępowania odwoławczego. Oznacza to, że strona może skorzystać z sądowej kontroli dopiero wówczas, gdy wyczerpie przewidziane ustawą środki zaskarżenia. Wobec błędnego pouczenia przez Prokuratora Apelacyjnego, skarżącemu przysługuje wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, składany wraz odwołaniem. Wobec powyższego należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.