I OSK 815/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Stołecznego Warszawy od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1660/08 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Gminy Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/08 odrzucił skargę Gminy Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Gmina Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowana przez Prezydenta m.st. Warszawy wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania T. K. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. A [...] o pow. 9206,82 m² oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualnie o oddalenie skargi. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem Gmina Miasta Stołecznego Warszawy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania użytkowania wieczystego do gruntu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1660/08 złożyła Gmina Miasta Stołecznego Warszawy, zaskarżając postanowienie w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzucie naruszenia przez Sąd przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez błędną wykładnię tj. wykładnię ścieśniającą użytego w tym przepisie pojęcia "każdy, kto ma w tym interes prawny" i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż zakres tak wyłożonego pojęcia nie obejmuje Gminy m.st. Warszawy, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi złożonej przez Gminę. 2. art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu tego przepisu za podstawę zaskarżonego orzeczenia i odrzucenia skargi w sytuacji, gdy skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu i uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3. art. 111 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji procesowej, gdy na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. skład orzekający powziął wiadomość o złożeniu kolejnej skargi (przez Prokuratora) na decyzję zaskarżoną przez Gminę m.st. Warszawy. 4. art. 99 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu wniosku skarżącej Gminy i Prokuratora, biorącego udział w postępowaniu, o odroczenie rozprawy w sytuacji, gdy zachodziła ważna przyczyna odroczenia w postaci złożenia skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Prokuratora. Skarżąca, na podstawie art. 191 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu I instancji podjętego na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. o oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy. Na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 176 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz wniosła o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania T. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2, powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadny. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej "Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne". W sprawie, zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy gmina jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na decyzję organu drugiej instancji uchylającej decyzję, którą w pierwszej instancji wydał Prezydent tej gminy. Gmina, stanowi utworzoną z mocy prawa wspólnotę mieszkańców powołaną do realizowania zadań publicznych (art. 16 ust. 1 i 2 Konstytucji) i właśnie ta cecha przesądza o jej ustrojowym charakterze. Przyjęcie koncepcji, w której gmina mająca interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego jest podmiotem uprawnionym do wniesienia tej skargi, mimo że decyzję w pierwszej instancji wydał prezydent tej gminy jest sprzeczne z istotą sprawiedliwości proceduralnej, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego. Oznaczałoby to sytuację w której jedna ze stron postępowania administracyjnego (gmina) dokonywałaby władczego rozstrzygnięcia o prawach drugiej strony. Nie można przeciwstawiać samorządowi terytorialnemu – interesu prawnego jednostki, z przyznaniem przewagi prawom samorządu terytorialnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Z tego względu nie jest zasadny, podnoszony przez skarżącą, zarzut naruszenia art. 50 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 111 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazać należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z tym przepisem "Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą". Zarzut naruszenia art. 111 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uchybieniem, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie uprawdopodobniła związku przyczynowego między nie zastosowaniem ww. przepisu przed Sąd pierwszej instancji a orzeczeniem tego Sądu. Połączenie spraw, przewidziane w art. 111 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter techniczny i jest podyktowane ekonomią procesową. Nie pozbawia ono połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia ich samodzielnego charakteru. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne są wywody skarżącej odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 99 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe jego zastosowanie. Samo złożenie skargi przez Prokuratora na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie stanowiło ważnej przyczyny, uzasadniającej odroczenie posiedzenia w niniejszej sprawie przed Sądem pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.