II SA/Rz 764/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. P. kwotę 125 zł 20/100 /słownie: sto dwadzieścia pięć złotych 20 groszy/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 764/08 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z.P. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia pn. "Budowa stacji paliw" na działce obrębu W.W. oznaczonej numerem 1675, stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W podstawie prawnej organ powołał art. 134 kpa. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że na wniosek T. i E.T. Wójt Gminy D. wydał w dniu [...]r. decyzję ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia pn. "Budowa stacji paliw". Od decyzji tej odwołanie wniosła Z.P. nie zgadzając się z ustaleniami "Raportu o oddziaływaniu na środowisko". Wskazała, że jest to dokument prywatny i nie może być podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Jej zdaniem raport zawiera nieprawdziwe dane, bo stwierdza, że negatywne oddziaływanie na środowisko wystąpi jedynie na etapie budowy stacji paliw co nie jest prawdą. Podała, że sąsiaduje z nieruchomością na której ma powstać stacja paliw i inwestycja ta jest zagrożeniem dla sąsiednich nieruchomości, bo przy jej realizacji nie zostaną zachowane normy branżowe. W wyniku rozpoznania odwołania Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W motywach rozstrzygnięcia wskazało, że Z.P. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, bo nie Jest stroną w sprawie. Wójt Gminy D. ustalił strony postępowania na podstawie wypisu z ewidencji gruntów. Następnie organ I instancji zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu i doręczył im wydaną w sprawie decyzję. Z ewidencji gruntów wynika, że współwłaścicielami działki o nr ewid. 1671 są K. i A.P., zaś Z.P. nie ma tytułu prawnego do nieruchomości na której zamieszkuje. Odwołująca nie przedstawiła też pełnomocnictwa udzielonego przez stronę lub strony postępowania o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa stacji paliw" na działce obrębu W.W. nr 1675. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Z.P., w której podała, że jej rodzice już od dawna nie żyją i ona zamieszkuje na działce sąsiadującej z działką nr 1675. Nie zgadza się z raportem, że budowa stacji paliw nie będzie oddziaływać na człowieka. Opary wydobywające się z benzyny, oleju napędowego czy innych produktów ropopochodnych będą na nią oddziaływać i zagrażać jej mieniu. Podkreśliła, że nie kwestionuje oddziaływania inwestycji na etapie budowy. Sprzeciwia się umiejscowieniu inwestycji tak blisko jej zabudowań. Do skargi dołączyła odpisy aktów zgonu K.P. i A.P. oraz poświadczenie zameldowania Z.P. pod adresem W.W. 31 D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Podkreśliło, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte tylko w wyniku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Podmiot, który nie jest stroną w sprawie może wnieść odwołanie wyłącznie wtedy gdy decyzja została zaadresowana do niego. Osoba taka ma bowiem interes prawny w doprowadzeniu do uchylenia takiej decyzji. Jednakże w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, choć niewątpliwie mamy do czynienia z interesem faktycznym osoby wnoszącej odwołanie, jednakże interes faktyczny nie jest prawnie chroniony i jego nieuwzględnienie jest prawnie dopuszczalne. Z.P. wniosła odwołanie nie mając do tego legitymacji i tym samym odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Art. 134 kpa stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uczestnik E.T. wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego wypytywał sąsiadów, którzy maja nieruchomości przylegające do terenu planowanej inwestycji i na tym etapie skarżąca nie sprzeciwiała się temu. Wiedział wówczas, że K. i A.P. nie żyją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, głównie z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu. Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli określa art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ zwanej dalej skrótem P.p.s.a. – według którego sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to zaś znaczy, że bierze pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze. Sąd in merito wyrokował na tle następującego stanu faktycznego: Stronami postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa stacji paliw" na działce nr 1675 w W.W. byli: - T. i E.T. /wnioskodawcy/, - Gmina D., - Parafia Kościoła Rzymsko-Katolickiego w S., - K.K., - Z.J., - K. i A.P. Wymienione strony postępowania, Wójt Gminy D. ustalił na podstawie kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 i danych z ewidencji gruntów /właściciele działek graniczących z działką, na której ma być realizowana inwestycja/. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Wójt Gminy D. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia "Budowa stacji paliw" na działce nr 1675 w W.W. Wskazaną decyzję doręczono w/w stronom w dniu 17.07.2008 r. Odbiór decyzji skierowanej do K.P. i A.P. potwierdziła skarżąca Z.P. /swoim imieniem i nazwiskiem/. Wymieniona potwierdzała także pisma kierowane do K. i A.P. w toku postępowania przed organem I instancji. Odwołanie od w/w decyzji we własnym imieniu wniosła Z.P. Odwołanie złożyła w siedzibie organu I instancji w dniu 31.07.2008 r. Wymieniona nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy D. Wymieniony organ pismem z dnia 7.08.2008 r. poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO/, iż Z.P. nie była stroną postępowania, bo w ewidencji gruntów obrębu W.W. jako właściciele działki nr 1671 są wpisani K.P. i A.P. zam. W.W. 31. Z.P. jest ich córką i zamieszkuje pod tym samym adresem. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9.09.2008 r. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania Z.P. /art. 134 k.p.a./, gdyż nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Do skargi na to postanowienie Z.P. dołączyła odpisy skrócone aktów zgonu, wystawione przez Urząd Stanu Cywilnego w D. Z dokumentów tych wynika, że K.P. zmarła w dniu 10.10.1987 r. /Nr aktu 45/1987 r./, zaś A.P. zmarł w dniu 15.02.2001 r. /Nr aktu 7/2001/. Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach nie zostało przeprowadzone. Dodała, że rodzice pozostawili testament, którym dysponuje jej siostra C.K. zam. W.W. 31. Oprócz tej siostry ma inne rodzeństwo. Niesporna jest okoliczność, że Z.P. nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Ta kwestia jednak nie decyduje o legitymacji strony do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze składa się z 3 faz: W pierwszej fazie organ odwoławczy bada odwołanie pod względem formalnym, tj. czy zostało wniesione w ustawowym terminie określonym przez art. 129 § 2 k.p.a. i czy jest dopuszczalne. Odwołanie Z.P. wpłynęło do organu I instancji w dniu 31.07.2008 r., zaś stronom uczestniczącym w postępowaniu decyzję Wójta Gminy D. doręczono w dniu 17.07.2008 r., zatem z porównania tych dat wynika, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. O niedopuszczalności odwołania decydują przesłanki przedmiotowe, bądź podmiotowe. Do przedmiotowych zalicza się: brak przedmiotu zaskarżenia, niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji, ostateczny charakter decyzji, zaś do podmiotowych: brak zdolności do czynności prawnych odwołującego się /por. Grzegorz Łaszczyca i inni – Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C. H. Beck, W-wa 2003 r., str. 737-738. W takich sytuacjach /uchybienie terminu do wniesienia odwołania, niedopuszczalność odwołania z podanych wyżej przyczyn/ organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. wydaje stosowne postanowienie. Przedstawiony stan faktyczny sprawy nie dotyczy takich sytuacji. Otóż Z.P. wniosła odwołanie od decyzji nieostatecznej i twierdziła w nim, iż decyzja Wójta Gminy D. z dnia 4.07.2008 r. narusza jej interes prawny. W orzecznictwie i w literaturze utrwaliło się zapatrywanie wynikające z subiektywnej koncepcji legitymacji do wniesienia odwołania, że legitymację do wniesienia odwołania ma także podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, jeżeli twierdzi, że decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego. W takiej sytuacji organ w fazie rozpoznawczej powinien sprawdzić, czy odwołujący się posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jeżeli nie, to wówczas po rozpoznaniu odwołania i na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. /por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5.07.1999 r., sygn. akt OPS 16/98 – ONSA Nr 4/1999, poz. 119, Barbara Adamiak – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 555, Wojciech Chróścielewski, Jan Paweł Tarno – Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sadami administracyjnymi, Wydanie 2, Wyd. Prawnicze "Lexis-Nexis", W-wa 2006 r., str. 187-188/. Z przedstawionej oceny prawnej Sądu wynika konkluzja, iż nie było podstaw prawnych do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. Z tego powodu i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c – P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów weszły n/w składniki: - wpis od skargi – 100,- zł; - dojazd skarżącej do Sądu i z powrotem – 25,20 zł. Przy ponownym rozpatrywaniu odwołania, organ uwzględni ocenę prawną Sądu zaprezentowaną w uzasadnieniu, a ponadto z uwagi na fakt, iż K.P. i A.P. nie mogli być stroną postępowania /zmarli przed jego wszczęciem/ dokładnie ustali w toku postępowania odwoławczego, czy Z..P. przysługuje interes prawny o jakim mowa w art. 28 k.p.a. i w zależności od wyniku tego ustalenia wyda stosowną decyzję.