II SA/Gd 817/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-02-12

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka-Pilch, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli analiza funkcji i cech zabudowy została przeprowadzona z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez ograniczenie obszaru analizowanego wyłącznie do działek objętych inwestycją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ograniczenie obszaru analizowanego wyłącznie do nieruchomości będących przedmiotem inwestycji, przy braku planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie uchybienie, będące oczywistą sprzecznością między treścią przepisu a rozstrzygnięciem, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla bazy Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjno-Drogowych. Wnioskodawczyni, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc m.in. negatywny wpływ inwestycji na środowisko i zabytek oraz brak jej udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji, uznając m.in. wadliwość analizy funkcji i cech zabudowy. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO z powodu wadliwego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO ponownie rozpoznało sprawę i utrzymało w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności. Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając m.in. brak przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjno - Drogowych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia 16 kwietnia 2004 r., nr [...], Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy "A" Sp. z o.o. w K. dla inwestycji polegającej na budowie na działkach nr [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym K. bazy PRID, w skład którego wchodzić mają budynek socjalno-magazynowy, budynek warsztatowy, węzeł betoniarski, urządzenia do produkcji kruszywa, wiata magazynowa, infrastruktura techniczna, plac do pryzmowania, drogi dojazdowe i place manewrowe. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2005 r. B. J. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia 16 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że planowana inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze i zabytek znajdujący się w sąsiedztwie. Nadto, rażąco narusza jej interesy jako właściciela nieruchomości sąsiedniej. W ocenie wnioskodawczyni o wadliwości decyzji przesądza fakt pominięcia wielu okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla zabezpieczenia zabytku i jej własności. Zaskarżona decyzja została wydana stronie, która już posiadała wcześniejszą decyzję, dotyczącą tego samego terenu, na gromadzenie i przetrzymywanie odpadów drogowych. Strona ta otrzymała również zgodę na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych dla środowiska i ludzi, co stwarza zagrożenie dla środowiska i ludzi. Wnioskująca podniosła, że kwestionowana decyzja została wydana bez jej udziału w postępowaniu. Nadto, narusza prawo w sposób rażący i naraża ją na szkodę wynikającą z pobawienia jej nieruchomości funkcji obiektu rekreacyjnego i chronionego ustawą o ochronie zabytków. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2007 r. wnioskująca złożyła wnioski dowodowe oraz podkreśliła, że nieprzeprowadzenie postępowania właściwego dla lokalizacji składowiska odpadów budowlanych obok terenu objętego ochroną prawną z ustawy o ochronie przyrody i ochronie zabytków stanowi o rażącym naruszeniu prawa i nieważności zaskarżonej decyzji. O nieważności przesądza również fakt pozbawienia jej udziału w postępowaniu i bezprawnego dopuszczenia do postępowania Państwa K. - właścicieli działki nr [...]. Decyzją z dnia 12 września 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 16 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu organ administracji publicznej ustalił, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie, dla którego nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonym uchwałą nr III/21/94 z dnia 25 marca 1994 r. Rady Gminy (Dz.Urz.Woj.Słupskiego z 1994 r., nr 15 poz. 102), który utracił moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, działka będąca przedmiotem zabudowy znajduje się na terenie oznaczonym symbolem B.12.4. RPO – "istniejący PGR – baza z możliwością adaptacji na rzemiosło uciążliwe i składy". Organ administracji dokonując wykładni gramatycznej terminu "rzemiosło" odwołał się do znaczenia, jakie temu pojęciu przypisuje się na gruncie języka polskiego i przywołał definicję słownikową, zgodnie z którą rzemiosło oznacza drobną wytwórczość o charakterze przemysłowym, obejmującą wykonywanie i naprawianie przedmiotów codziennego użytku prostymi narzędziami i maszynami. W świetle powyższego Kolegium uznało, że inwestycja polegająca na budowie obiektów budowlanych związanych z produkcją kruszywa i betonu wykorzystywanego do realizacji inwestycji drogowych nie jest zgodna z powołanym planem i wobec tego nie można było zastosować przepisu art. 61 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy dla inwestycji produkcyjnych zlokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji należało przeprowadzić analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyznaczając obszar wokół działki obejmującej planowaną inwestycję. Kolegium ustaliło, że analiza funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu została sporządzona niezgodnie z przepisami. Przede wszystkim obszar analizowany objął wyłącznie działki, na których ma być zlokalizowana inwestycja. Pominięto natomiast działki znajdujące się w granicach obszaru, który powinien być analizowany. Nadto, organ odnotował brak w aktach sprawy załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 54 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odniesieniu do zarzutu pomięcia wnioskodawczyni w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wskazano, że okoliczność ta stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Podsumowując, Kolegium stanęło na stanowisku, iż organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, a w świetle art. 61 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym działanie takie jako niedopuszczalne należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wniosło "A" Sp. z o.o. w K., w którego imieniu występował M. K. Decyzją z dnia 29 listopada 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 12 września 2007 roku. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło rozważania zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 września 2007 roku i stwierdziło, że ponownie analizując oraz oceniając niniejszą sprawę uznało za właściwe rozstrzygnięcie oraz poglądy zawarte w ww. decyzji. Na skutek skargi "A" Sp. z o.o. w K., wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 135/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji z dnia 29 listopada 2007 r., nr [...]. Powodem powyższego rozstrzygnięcia było złożenie nieprawidłowo podpisanego wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - złożony w imieniu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. - został podpisany przez M. K. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak było przy tym jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż w dacie złożenia tego wniosku tj. w dniu 29 października 2007 r., wskazana osoba była uprawniona do reprezentacji Spółki, a jeżeli tak, to czy mogła to czynić jednoosobowo. Skarżący załączył do skargi kserokopię odpisu z rejestru przedsiębiorców, z którego wynikało, że według stanu na dzień 5 listopada 2007 r. M. K. był wprawdzie członkiem zarządu skarżącej spółki (jej dyrektorem), jednak do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu spółki koniecznym było w tej dacie działanie łączne dwóch członków zarządu, w tym za każdym razem prezesa lub dyrektora spółki albo prezesa lub dyrektora łącznie z prokurentem. Niezałączenie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokumentu pozwalającego na ustalenie sposobu reprezentacji skarżącej Spółki według stanu na dzień 29 października 2007 r., to jest na dzień złożenia wniosku, stanowiło jego brak formalny. Składając przedmiotowe pismo M. K. winien był bowiem wykazać odpowiednim dokumentem, iż jest umocowany do jednoosobowego reprezentowania Spółki. Brak ten spowodował, iż Kolegium rozpatrzyło ponownie przedmiotową sprawę mimo, że istniała uzasadniona wątpliwość co do tego czy wniosek o jej ponowne rozpoznanie został skutecznie złożony przez stronę postępowania. Sąd uznał, że skoro w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotknięty był brakami formalnymi, do których usunięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wezwało wnoszącej go osoby, Kolegium z rażącym naruszeniem prawa procesowego wystąpiło w charakterze organu odwoławczego i utrzymało w mocy decyzję, co do której nie został złożony skutecznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z wytycznymi Sądu, wezwało "A" Sp. z o.o. w K. do podpisania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadami reprezentacji Spółki. Rozpoznając prawidłowo złożony wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 sierpnia 2008 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 12 września 2007 r., nr [...]. Kolegium uznało kontrolowane rozstrzygnięcie za właściwe i podzieliło sformułowane tam stanowisko o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji z rażącym naruszeniem prawa. W skardze do sądu "A" Sp. z o.o. w K. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 29 sierpnia 2008 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2007 r., nr [...] wnosząc o ich uchylenie. Zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy przy braku lub niewykazaniu przesłanki rażącego naruszenia prawa, prowadzenie postępowania na wniosek osoby nie będącej stroną i skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w postępowaniu, co stanowi przesłankę nieważności decyzji. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez brak poczynienia ustaleń dotyczących istnienia załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i stwierdzenie nieważności w oparciu o ustalenie braku tego załącznika w aktach sprawy, pominięcie zarzutu braku przymiotu strony postępowania u wnioskodawczyni i nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego poprzez uznanie, że uprawniony architekt, który przygotowywał projekt decyzji, w tym analizę funkcji oraz cech zabudowy, ograniczył rozważania analizy tylko do obszaru objętego inwestycją i oparcie na takim ustaleniu wniosku o rażącym naruszeniu prawa, oraz naruszenie art. 8 K.p.a. Z uzasadnienia skargi wynika, że zarzuca się również zaskarżonej decyzji naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez brak odniesienia się w niej do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Analizując zarzuty skargi Kolegium nie uznało ich za zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie są rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji stwierdzające nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa decyzji Wójta Gminy z dnia 16 kwietnia 2004 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na działkach nr [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym K. bazy PRID, w skład którego wchodzić mają budynek socjalno-magazynowy, budynek warsztatowy, węzeł betoniarski, urządzenia do produkcji kruszywa, wiata magazynowa, infrastruktura techniczna, plac do pryzmowania, drogi dojazdowe i place manewrowe. Analiza planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej: u.p.z.p., prowadzi do wniosku, że ustalone okoliczności faktyczne nie pozwalały na zastosowanie przepisu art. 61 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Działki nr [...], [...] oraz [...], zajęte pod planowaną rozbudowę, zlokalizowane są na terenie, dla którego w dacie orzekania w I instancji nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem zagospodarowania Gminy K. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K. z dnia 25 marca 1994 r. (Dz.Urz.Woj.Słupskiego nr 15, poz. 102), który utracił moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.), działki będące przedmiotem zabudowy znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem B.12.4. RPO-"istniejący PGR- baza z możliwością adaptacji na rzemiosło uciążliwe i składy". Wynika z tego, że inwestycja planowana przez skarżącego nie jest zgodna z przeznaczeniem, jaki teren zajęty pod nią miał we wskazanym planie zagospodarowania przestrzennego. Konsekwentnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze posługując się wykładnią gramatyczną terminu "rzemiosło" trafnie wywiodło, że planowana budowa obiektów związanych z produkcją kruszywa i betonu wykracza poza zakres sformułowania "adaptacja na rzemiosło uciążliwe i składy". PRZEDE WSZYSTKIM należy podkreślić, że zgodnie ze słownikową definicją terminu "adaptacja" jest to przystosowanie do innego użytku, przerobienie dla nadania innego charakteru, zwłaszcza budynku, utworu literackiego; adaptacja budynku mieszkalnego na biuro (M. Szymczak (pod red.) Słownik Języka Polskiego PWN, A-K, Warszawa 2002, s. 7). W zakres adaptacji w powyższym znaczeniu nie wchodzi budowa nowych obiektów budowlanych. Prowadzi to do wniosku, iż do analizy przedsięwzięcia z punktu widzenia wymagań stawianych przez przepisy regulujące ład przestrzenny użyć należało przepisów art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W art. 61 ust. 1 u.p.z.p. określono wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne spełnienie tych wymagań stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Doprecyzowanie sposobu ustalania wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w braku planu miejscowego nastąpiło w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 164, poz. 1588), które określa zarówno sposób ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy wymagań określających dopuszczalność nowej zabudowy na danych terenach, dla których brak planu miejscowego, ale także określa wymagania co do linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej lub attyki oraz geometrii dachu (kąta nachylenia), wysokości kalenicy i układu połaci dachowych. Dla ustalenia wymagań niezbędnych do określenia sposobu nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ właściwy w sprawach decyzji o warunkach zabudowy, działając stosownie do § 3 ust. 1 przywołanego rozporządzenia wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę sytuacji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie możliwości spełnienia warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. Obszarem analizowanym jest teren określony i wyznaczony granicami wykreślonymi na kopii mapy stosowanej do postępowania dotyczącego wydawania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (art. 64 u.p.z.p.), objęty wnioskiem inwestora o ustalenie warunków zabudowy, którego funkcję i cechy zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z wyjaśnień zamieszczonych w przywołanym rozporządzeniu, przez funkcje zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć sposób użytkowania obiektów budowlanych oraz zagospodarowania terenu zgodny z przepisami odrębnymi. Natomiast cechami zabudowy i zagospodarowania terenu są w szczególności gabaryty, forma architektoniczna obiektów budowlanych, usytuowanie linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu (zob. § 2 pkt 2-4 i § 3 rozporządzenia). Wyznaczenie "obszaru analizowanego" jest wskazaniem, które spośród działek sąsiednich będą stanowiły punkt odniesienia do ustalania "wymagań dotyczących nowej zabudowy", o jakich mowa w przepisach art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 61 ust. 6 i 7 u.p.z.p. Wszystkie działki znajdujące się na obszarze analizowanym należy uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2005 r., II SA/Bk 677/2004, LexPolonica nr 405330, ONSAiWSA 2006/2 poz. 54). Działka sąsiednia to niekoniecznie działka bezpośrednio przylegająca do terenu potencjalnego zainwestowania. Wystarczy, że położona jest w sąsiedztwie stanowiącym pewną urbanistyczną całość. Wbrew zarzutom skargi organ I instancji trafnie stwierdził, ze dopuszczono się rażącego naruszenia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ograniczając obszar analizowany do nieruchomości będących przedmiotem zabudowy. Uchybienie to nosi znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., które zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm. Tym samym uznać należało, że w przedmiotowej sprawie ziściła się podstawa stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Co do kwestii braku załącznika graficznego stwierdzić należy, że przepis art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 1 tej ustawy określa warunki formalne, jakie powinien zawierać wniosek (o ustalenie warunków zabudowy). Taki wniosek powinien zawierać część opisową i graficzną. Warunki określone we wniosku są podstawą do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Braki w tym zakresie mają charakter braków formalnych i powinny być uzupełnione w trybie art. 64 § 2 K.p.a. przez organ rozstrzygający sprawę w przedmiocie warunków zabudowy. Ich nieuzupełnienie kwalifikować należy jako uchybienia przepisów postępowania, które mogące mieć wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście wyjaśnić należy, iż uchybieniem związanym z brakiem załącznika graficznego dotknięte było postępowanie organu ustalającego o warunki zabudowy, a nie – wbrew twierdzeniom skargi - postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym przez Kolegium. Weryfikując legitymację B. J. do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności wskazać należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.). O przymiocie strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w sprawach z zakresu warunków zabudowy przesądza przepis art. 28 K.p.a. W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji (wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r., OSK 347/06, LEX nr 340207). Z ugruntowanego orzecznictwa administracyjnego w zakresie legitymacji procesowej w sprawach o ustalenie warunków zabudowy wynika, że podstawą uczestnictwa właściciela nieruchomości (nieruchomości sąsiedniej) w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest art. 28 K.p.a. W uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OPS 1/01, ONSA 2001/4/146, wskazano, że z faktu uznania decyzji o warunkach zabudowy [i zagospodarowania terenu] za decyzję administracyjną wynika taki skutek, że krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu w charakterze strony określa przepis art. 28 K.p.a. Natomiast w uchwale składu 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, ONSA 1995/4/154, stwierdzono, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy [i zagospodarowania terenu] mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Wychodząc od stwierdzenia że decyzja o warunkach zabudowy [i zagospodarowania terenu] określa w sposób wiążący m.in. dopuszczalny rodzaj inwestycji, a więc także inwestycji uciążliwej, obniżającej wartość nieruchomości, nie mówiąc o szerszym oddziaływaniu na degradację nieruchomości i środowiska, NSA wskazał, że niewątpliwie wkracza ona w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przytoczone wywody rzutują również na ocenę sytuacji procesowej właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli bowiem decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją administracyjną, wydaną po przeprowadzeniu postępowania podlegającego regułom kodeksu postępowania administracyjnego, w którym to postępowaniu uczestniczy na prawach strony właściciel nieruchomości, to nie można wykluczyć w tym postępowaniu udziału właściciela nieruchomości sąsiedniej. Z okoliczności sprawy wynika, iż B. J. jest właścicielką nieruchomości obejmującej działkę nr [...] stanowiącą zabytkowy zespół parkowy wpisany do rejestru zabytków, która znajduje się w obszarze oddziaływania bazy PRID K. w K. Należy zatem uznać ją za właściciela nieruchomości sąsiedniej, której legitymacja do uczestnictwa w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, a co ważniejsze z punktu widzenia niniejszej sprawy, legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy analizowana winna być w świetle art. 28 K.p.a. przez pryzmat interesu prawnego bądź obowiązku, którego dotyczy postępowanie. Istota interesu prawnego sprowadza się do tego, że oparty jest na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienie do występowania w charakterze strony postępowania. Interes prawny kwalifikujący B. J. jako stronę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustalenie warunków zabudowy wynika z przepisów regulujących szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, tj. m.in. z art. 37 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U. z 2005 r., nr 239, 2019 ze zm.). Wpływ działalności bazy K. na nieruchomość B. J. uwydatnia się bowiem w sferze gospodarowania ściekami. Z terenu bazy odprowadzane są ścieki do gruntu stanowiącego własność B. J. Z uzasadnienia znajdującej się w aktach decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 19 lipca 2007 r. wynika, że zasięgiem oddziaływania korzystania z wód na nieruchomości bazy PRID K. objęta jest właśnie działka B. J. W okolicznościach tej konkretnej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wszczęte zostało na wniosek uprawnionego podmiotu. Ustosunkowując się do zarzutu nierozpoznania zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazać należy, iż przy zastrzeżeniu specyficznego charakteru wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jako swoistego środka odwoławczego, do którego przepisy o odwołaniu stosuje się odpowiednio, stwierdzić należy, że Kolegium ponownie rozpoznając sprawę ma przede wszystkim kompetencję do powtórnego merytorycznego jej rozstrzygnięcia, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Wyłączone jest zastosowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego z art. 138 § 2 K.p.a. Nieustosunkowanie się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego pomimo tego, że może być traktowane jako naruszenie przepisów postępowania, to jednak w tej konkretnej sprawie nie jest to takie uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Nawet gdyby teoretycznie przyjąć, że B. J. nie byłaby stroną w sprawie to jej wniosek mógłby być impulsem do przeprowadzenia przez organ postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest istotnych uchybień, które organ poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności decyzji pod względem materialno-prawnym. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło