III SA/Wa 1518/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-16

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Izabela Głowacka-Klimas, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gospodarstwa rolnego, które osoba fizyczna otrzymała w drodze darowizny i na którym prowadzi działalność rolniczą, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z majątku osobistego, który nie był nabyty w celach handlowych i nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Sama częstotliwość sprzedaży lub zamiar jej dokonania nie przesądza o statusie podatnika VAT, jeśli czynność nie jest związana z działalnością gospodarczą prowadzoną jako producent, handlowiec, usługodawca, rolnik itp.
Stan faktyczny
A. K. otrzymał w drodze darowizny gospodarstwo rolne, z którego wydzielił działki budowlane. Sprzedał część działek i zamierzał sprzedać pozostałe. Prowadził działalność rolniczą na terenie gospodarstwa, ale nie prowadził innej działalności gospodarczej i nie był podatnikiem VAT. Zwrócił się o interpretację, czy sprzedaż działek podlega VAT. Minister Finansów uznał, że sprzedaż ta ma znamiona działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Sylwester Golec, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, A. K. wnioskiem z 11 grudnia 2007r., uzupełnionym 9 stycznia i 14 lutego 2008r., zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży działek budowlanych. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że 11 września 1991r. otrzymał w drodze darowizny od matki J. K. gospodarstwo rolne o powierzchni 8,23ha. W 2006r. wydzielił z niego 8 działek budowlanych o powierzchni 1300m2 każda. Na przełomie 2006/2007r. sprzedał 6 działek. Pozostałe 2 działki mogą być przedmiotem sprzedaży i są wraz z resztą gospodarstwa terenem upraw rolnych. Wnioskodawca oświadczył, że prowadził i prowadzi działalność rolniczą na terenie gospodarstwa rolnego. Nie prowadzi natomiast żadnej działalności gospodarczej. Nie jest i nie był podatnikiem podatku VAT. W związku z opisanym wyżej stanem faktycznym zapytał: czy sprzedaż działek objęta jest podatkiem od towarów i usług oraz czy sprzedaż działek w przyszłości spowoduje objęcie Wnioskodawcy podatkiem od towarów i usług? W ocenie Wnioskodawcy sprzedaż ww. działek nie podlega podatkowi VAT. Sama częstotliwość wykonywania czynności sprzedaży działek budowlanych – w związku z orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2006r., sygn. akt III SA/Wa 3885/06, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I FPS 3/07; Dyrektywą 2006/112/WE - nie decyduje czy dana osoba będzie podatnikiem VAT. Minister Finansów [...] lutego 2008r. wydał indywidualną interpretację, w której uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu po przytoczeniu art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako "u.p.t.u."), wskazał, że dostawa gruntów podlega również opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy dokonywana jest przez podatnika podatku od towarów i usług lub przez osobę fizyczna nie będąca podatnikiem podatku VAT, a sprzedaży można przypisać znamiona działalności gospodarczej prowadzonej z zamiarem wykonywania jej w sposób częstotliwy. Pojęcie częstotliwości należy rozumieć jako zakładające powtarzalność czynności tego samego rodzaju, a nie jednorazowego wykonania. O częstotliwości nie decyduje czasookres wykonywania czynności (rok, dwa czy pięć), ani ilość dokonanych transakcji, lecz powtarzalność czynności. Podatnik nie był i nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, nie prowadził oraz nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej poza działalnością rolniczą prowadzoną na terenie przekazanego darowizną gospodarstwa rolnego. Zgodnie art. 2 pkt 19 u.p.t.u. jest rolnikiem ryczałtowym, dokonującym dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącym usługi rolnicze, korzystającym ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Minister wskazał, że strona podjęła czynności związane z wydzieleniem z otrzymanego darowizną gospodarstwa rolnego ośmiu działek budowlanych, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy, po czym dokonała sprzedaży 6 działek i dwie kolejne bace wraz z reszta gospodarstwa teren upraw polowych zamierza sprzedać w przyszłości. Wnioskodawca wydzielił działki nie na własne potrzeby, ale z zamiarem ich sprzedaży. Sama okoliczność wydzielenia z gospodarstwa rolnego kilku działek budowlanych wskazuje, iż powzięto zamiar sprzedaży gruntów w sposób częstotliwy. Niecelowe i ekonomicznie nieuzasadnione byłoby dzielenie gruntów w innym przypadku. Organ przypisał stronie status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą z zamiarem wykonywania jej w sposób częstotliwy, bowiem dokonał sprzedaży i będzie nadal realizował zamiar sprzedaży działek, w celu uzyskania środków na realizację własnych planów, czyli w celach zarobkowych. Intencją czynności dostawy działek jest dokonywanie tej czynności wielokrotnie. Nie jest to czynność jednorazowa. Zdaniem organu sama okoliczność wydzielenia z nieruchomości gruntowej ośmiu działek budowlanych w celu dokonania sprzedaży i uzyskania w związku z tym środków, wskazuje iż wnioskodawca jest podatnikiem z tytułu wykonywania czynności - prowadzenia działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 u.p.t.u.). Wskazał, że podatnicy dokonujący dostawy gruntów nie mogą korzystać ze zwolnienia od tego podatku niezależnie od wielkości obrotów (art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d) u.p.t.u.). Skoro podatnik dokonał dostawy działek, to z chwilą dokonania sprzedaży pierwszej działki stał się podatnikiem podatku od towarów i usług. Planowana sprzedaż dwóch pozostałych działek przeznaczonych pod zabudowę, będących terenem na którym prowadzona jest przez stronę działalność rolnicza, również będzie opodatkowana. Dostawa gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe będzie zatem podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 u.p.t.u. Minister Finansów odnosząc się do powołanych we wniosku orzeczeń sądowych wyjaśnił, że zapadły w indywidualnych sprawach i nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Strona w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wniosła o zmianę interpretacji i uznanie, że sprzedaż działek nie jest działalnością gospodarczą oraz nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zarzuciła organowi niedopuszczalną interpretację rozszerzającą art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., przez objęcie działalnością gospodarczą czynności sprzedaży działek stanowiących majątek osobisty osoby fizycznej, nie prowadzącej jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 8 kwietnia 2008r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że strona w piśmie uzupełniającym wniosek z 14 lutego 2008r. wyjaśniła, że prowadzi działalność rolniczą na terenie przekazanego darowizną gospodarstwa rolnego. Jest rolnikiem ryczałtowym, dokonującym dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącym usługi rolnicze. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. za działalność gospodarczą uznaje się również działalność rolników. Działaniom podatnika przypisał znamiona częstotliwości, które wynikają z zamiaru wielokrotnej sprzedaży działek w celach zarobkowych. O częstotliwym zamiarze wykonywania czynności w przypadku sprzedaży działek budowlanych świadczyć może podział otrzymanego gospodarstwa rolnego na 8 odrębnych działek budowlanych. Podatnik sprzedał cześć działek i ma zamiar dokonać dalszych sprzedaży gruntu. Zdaniem organu okoliczność wydzielenia z nieruchomości działek budowlanych, w celu sprzedaży i uzyskania środków, wskazuje, że jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie interpretacji, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u., przez błędną interpretację. W uzasadnieniu podkreśla, że nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a zbywane działki nie były i nie są w jakikolwiek sposób związane z prowadzeniem takiej działalności. Grunt otrzymała w drodze darowizny od matki, po zmianie planu miejscowego nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów z rolnych na budowlane dokonał podziału i teraz zbywa działki jako osoba fizyczna. Z tytułu dokonania czynności sprzedaży płaci podatek od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem strony z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. nie można wywodzić, że robi to w sposób częstotliwy wskazujący lub uzasadniający przyjęcie tej sprzedaży można przypisać znamiona działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Zarzuciła dokonanie niedopuszczalnej wykładni contra legem. Skarżący na poparcie swojego stanowiska, powołał wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2006r. sygn. akt III SA/Wa 3885/06 i wyrok NSA z 29 października 2007r. sygn. akt I FPS 3/07. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Według przepisów Ordynacji podatkowej (art. 14b § 1 - 3, art. 14c § 1 i 2), w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007r., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek taki może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składając go wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Od uzasadnienia prawnego można odstąpić, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Interpretacja udzielana jest zatem w ramach stanu faktycznego nakreślonego przez podatnika. Podkreślić przy tym trzeba, że wszelkie dane w tym zakresie wnioskodawca winien przedstawić zanim wydana zostanie interpretacja. Modyfikowanie bowiem stanu faktycznego przez podatnika po udzieleniu interpretacji, np. w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, nie może być brane pod uwagę. Czym innym są natomiast sytuacje, gdy podatnik kwestionuje prawidłowość odczytania przez organ wydający interpretację stanu faktycznego opisanego we wniosku podatnika, bądź gdy we wniosku tym (i jego ewentualnym uzupełnieniu) stan faktyczny zostaje przedstawiony w sposób, który nie pozwala na udzielenie interpretacji, np. z uwagi na wewnętrzną sprzeczność, nieprecyzyjność czy też dwuznaczność zawartych informacji. W tym ostatnim przypadku organ orzekający powinien na mocy art. 14h w związku z art. 169 § 1 O.p. wezwać wnioskodawcę o doprecyzowanie stanu faktycznego (podanie dodatkowych informacji pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny prawnej). Oceniając zatem zaskarżoną interpretację w zakresie jej wywodów prawnych odniesionych do stanu faktycznego nakreślonego przez podatnika, Sąd uznał za stosowne zwrócenie uwagi w pierwszej kolejności na fakt, iż kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności polegających na sprzedaży działek była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w składzie siedmiu sędziów. W wyroku z 29 października 2007r., sygn. akt I FPS 3/07 Sąd ten stwierdził między innymi, że użyty w treści art. 15 ust. 2 u.p.t.u. zwrot "również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", jest wynikiem niedoskonałej implementacji postanowień zawartych w art. 4 ust. 3 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), zwanej dalej "VI Dyrektywą". Zamiast bowiem określić wprost i jasno w u.p.t.u., że za podatnika uznaje się każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą ustawodawca zdecydował się na skomplikowane i wymagające zabiegów interpretacyjnych rozwiązanie polegające na rozszerzeniu definicji działalności gospodarczej. Okoliczność, że VI Dyrektywa zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą, i że u.p.t.u. opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 przez odwołanie się do "czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem podatku od towarów i usług. Zarówno z brzmienia przepisu art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. wynika bowiem nader wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik, czy wykonujący wolny zawód. Innymi słowy, jeśli daną czynność wykonano poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód, to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Taka zaś sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego. Majątek nabywany na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej w przypadku jego sprzedaży zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może skutkować uznaniem takiej sprzedaży za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Więcej nawet: z orzecznictwa ETS wynika, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzony obiektywnymi dowodami przesądza o potrzebie traktowania danego podmiotu jako podatnika VAT nawet wtedy, gdy organ skarbowy wie, że przewidywana działalność gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie zrealizowana (zob. orzeczenie w sprawie C-400/98 pomiędzy Finanzamt Goslar a Brigitte Breitsohl). Z kolei brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika VAT. Argument, że podmiot dokonujący sprzedaży (dostawy) majątku prywatnego nie może być traktowany w odniesieniu do takiej sprzedaży jako podatnik podatku od towarów i usług, doznaje dodatkowego wzmocnienia, gdy uwzględnić wnioski płynące z analizy art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy. Przepis ten określając zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej stanowi, że opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju "przez podatnika, który jako taki występuje". Art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy wyraźnie więc wskazuje, że czynność opodatkowana w postaci dostawy towaru lub świadczenia usług ma miejsce wówczas, gdy w odniesieniu do tej właśnie czynności, dany podmiot występuje w charakterze podatnika VAT, a więc podmiotu prowadzącego w określonym zakresie działalność gospodarczą. Nader jasno zaakcentował to ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 pomiędzy Finanzamt Ülzen a Dieter Armbrecht stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową), i którą to część zarezerwował na cele prywatne, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. W orzeczeniu tym ETS stwierdził, że w przypadku wyodrębnienia części nieruchomości do celów prywatnych rozróżnienie między częścią przeznaczoną na potrzeby działalności gospodarczej podatnika i częścią używaną do celów prywatnych musi opierać się na proporcji między wykorzystywaniem do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej w roku nabycia, nie zaś na kryterium podziału fizycznego. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że w VI Dyrektywie brak jest przepisu uniemożliwiającego podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą wyłączenie z systemu VAT części majątku przeznaczonego do celów prywatnych i że decyzja w tym zakresie jest suwerenną decyzją samego podatnika. Oznacza to, że brak opodatkowania sprzedaży majątku własnego podatnika nie zakłóca zasady powszechności i neutralności podatku VAT, ani też nie powoduje zakłóceń w zakresie konkurencji. U.p.t.u., określając w art. 5 ust. 1 pkt 1, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, nie zawiera zapisu identycznego, jak zastosowany w art. 2 ust. 1 VI Dyrektywy, co przesądza, że w tym zakresie pozostaje ona w sprzeczności z zapisami VI Dyrektywy. Brak ten niewątpliwie usuwany być musi w drodze prowspólnotowej wykładni ustawy krajowej. W świetle powyższego NSA wyżej powołanym wyroku z 29 października 2007r., sygn. akt I FPS 3/07 konkludował, iż uprawniona jest teza, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. powinny być rozumiane w ten sposób, iż warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. NSA stwierdził również, że argumentem przemawiającym za uznaniem za podatnika podatku VAT osoby, która nabyła do majątku prywatnego grunty rolne sprzedawane następnie jako działki budowlane nie może być okoliczność, że w świetle definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy i w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działalność rolnika jest działalnością gospodarczą. Uwzględnić bowiem trzeba, że grunty takie nie zawsze służyć muszą dostawom produktów rolnych, lecz prywatnym potrzebom rolnika i członków jego rodziny. Niezależnie od tego, zdaniem NSA nie wydaje się do obrony teza, że działający rozumnie i logicznie ustawodawca, decydując się na przyjęcie opcji określonej w art. 25 VI Dyrektywy, przewidującej maksymalne uproszczenia w odniesieniu do rolników ryczałtowych (brak obowiązku rejestracji, wystawiania faktur, prowadzenia ewidencji, składania deklaracji, zwolnienie od podatku dostaw produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych), objął jednak te podmioty wszystkimi obowiązkami podatnika, w sytuacji, gdy z różnych przyczyn (np. choroba, kalectwo, starość, upadek sił) decydują się one na sprzedaż nie tylko gruntów, ale i maszyn, urządzeń, pojazdów nabytych w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela przedstawione wyżej poglądy wyrażone w ww. wyroku NSA z 29 października 2007r. Przenosząc je na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze stanu faktycznego nakreślonego przez podatnika nie wynikało, aby sprzedane już działki oraz działki, które mają być sprzedane, wnioskodawca nabył w celach handlowych. Grunty, z których wydzielono działki Skarżący nabył w drodze dziedziczenia (1991r.), kilkanaście lat wcześniej niż podjął decyzję o ich sprzedaży -2006/2007r. W takich okolicznościach trudno mówić o "handlu" jako dokonywanym w sposób zorganizowany zakupie towarów w celu odsprzedaży. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, w zaskarżonej interpretacji brak było także podstaw do przyjęcia, iż Skarżący zamierzał sprzedać działki działając jako podatnik rolnik, wykorzystujący te działki w działalności rolniczej. Minister Finansów wadliwie bowiem odczytał i przyjął do oceny w tym zakresie stan faktyczny przedstawiony przez podatnika na etapie poprzedzającym wydanie interpretacji. We wniosku oraz jego pierwszym uzupełnieniu Skarżący nie zawarł jakichkolwiek stwierdzeń odnośnie dokonywania czynności mieszczących się w pojęciu działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 u.p.t.u., tj. aby na tych gruntach prowadził produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadził pasieki oraz realizował chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym, a także dokonywał sprzedaży produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.01.13) oraz bambusa (PKWiU 02.01.42-00.11), bądź świadczył usługi rolnicze. W pismach tych wspominał jedynie, że działki te są gruntem rolnym klasy R III i R IV. Podał jedynie, że 2 działki, które mogą być przedmiotem dalszej odsprzedaży w chwili obecnej są wraz z resztą gospodarstwa terenem upraw polowych. Natomiast w uzupełnieniu wniosku z 14 lutego 2008r. Skarżący przyznał, że na terenie gospodarstwa rolnego, przekazanego darowizną prowadził i nadal prowadzi działalność rolniczą. Nie sprecyzował jednak, że chodzi o działalność w znaczeniu wyżej wskazanym, co więcej we wniosku wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej. W stanie faktycznym przedstawionym przez Skarżącego nie można więc było przyjąć, na podstawie sformułowań o rolniczym korzystaniu z gruntów, iż jest to korzystanie równoznaczne z ich przeznaczeniem w ramach gospodarstwa rolnego, tudzież poza nim, na cele wyszczególnione w art. 2 pkt 15 u.p.t.u. W nakreślonym przez podatnika stanie sprawy, takie przyjęcie - mając na uwadze zwłaszcza polskie realia - było niedopuszczalne. Notoryjny jest przecież fakt, iż do grupy rolników, czy osób trudniących się uprawą ziemi rolnej zalicza się również te osoby, które uprawiają ziemię dla zaspokajania wyłącznie własnych potrzeb. Nie jest to przy tym w Polsce jakaś odosobniona, czy wąska grupa społeczna. Należy też zauważyć, że wprawdzie podatnik nie stwierdził wprost, że zbywane grunty wykorzystuje rolniczo tylko na potrzeby własne, ale też nie twierdził – jak przyjął to Minister Finansów - że świadczy na nich usługi rolnicze lub dokonuje dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej. Wobec takiego stanu rzeczy, Minister Finansów co najwyżej mając wątpliwości w tym zakresie powinien ponownie wezwać podatnika w trybie art. 169 § 1 O.p. o wyjaśnienie, czy prowadzi działalność rolniczą, o której mowa w art. 2 pkt 15 u.p.t.u. na gruntach przeznaczonych do sprzedaży, a nie a priori przyjąć, że tak właśnie jest. Reasumując, zdaniem Sądu, w nakreślonym przez Skarżącego stanie faktycznym nie było podstaw do uznania, iż prowadzi on działalność rolniczą, a tym samym, że dokonuje sprzedaży gruntu wykorzystywanego w tej działalności, działając w charakterze podatnika rolnika. W konsekwencji planowanej sprzedaży gruntów nie można było uznać za sprzedaż gruntów wykorzystywanych w gospodarstwie rolnym do prowadzenia działalności rolniczej. Skro tak, to tym samym należało przyjąć, iż jest to sprzedaż majątku osobistego, czyli tego, który służy Skarżącemu do zaspokajania potrzeb własnych a nie celom produkcyjnym. Tym samym tego rodzaju transakcja nie jest objęta podatkiem od towarów i usług. Sąd nie podziela też poglądów zaprezentowanych w zaskarżonej interpretacji, że częstotliwy charakter wykonywanych czynności przesądza o opodatkowaniu danej czynności (sprzedaży działek stanowiących własny majątek podatnika) podatkiem VAT. W świetle art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. warunkiem koniecznym uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Powyższe wskazuje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 u.p.t.u. przez jego wadliwe odniesienie do stanu faktycznego sprawy. Jak już bowiem wyjaśniono art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy zabraniają uznaniu za czynność opodatkowaną wyprzedaży majątku wykorzystywanego na cele własne. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że zasadne jest uwzględnienie skargi na mocy 146 § 1 P.p.s.a. (punkt pierwszy wyroku). Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma swoje uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W związku z tym, że strona nie złożyła wniosku o zwrot kosztów, straciła, stosownie do art. 210 § 1 P.p.s.a. uprawnienie do żądania tego zwrotu, a Sąd mimo uwzględnienia skargi, nie rozstrzygnął tej kwestii.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło