III SA/Kr 940/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009r. sprawy ze skargi K. P., W. U. Przedsiębiorstwo [...] "A" Spółka cywilna z siedzibą w K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] Wójt Gminy na podstawie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi – zwanej dalej ustawą (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.) oraz 104 i 107 kpa stwierdził wygaśnięcie z dniem 31.05.2008r. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu i piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży udzielonego decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2007r. dla Przedsiębiorstwa Handlowo- Produkcyjno – Usługowego "A" W. U., K. P. z K. B. dla punktu sprzedaży detalicznej w K. B. 87. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżące uchybiły terminowi wpłaty jednej z rat opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych, która to opłatę miały obowiązek wpłacać w trzech ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 3 września. Ratę, która miała wpłynąć najpóźniej do 31 maja skarżące wpłaciły 2 czerwca 2008r., co miało wpływ na moc obowiązującą zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych poprzez wygaśnięcie tego zezwolenia z mocy prawa. 31 maja przypadał na sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa, wobec czego nie zasadnym jest argument skarżących przedstawiony w piśmie z 18.06.2008r., że ostatni dzień do zapłaty przypadał w rzeczywistości w poniedziałek – 2 czerwca, z tej uwagi, że to był następny dzień roboczy po dniu wolnym od pracy. Organ dodał, że termin wskazany w ustawie jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące podjęły się polemiki z wykładnią dokonaną przez organ odnośnie soboty, stwierdzając, że wobec wprowadzenia pięciodniowego tygodnia pracy przyjęte jest stanowisko, że jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada w sobotę to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa, w związku z czym wniesienie przez nich opłaty w dniu 2.06.2008r jest dokonane w terminie. Wskazały też, że kasa Urzędu Gminy nie jest czynna w soboty, stąd nie mogły dokonać opłaty w ten dzień bezpośrednio w kasie. Podniosły również zarzut, że organ wbrew art. 10 § 1 kpa nie umożliwił im wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11.08.2008r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji ( na podstawie art. 138 §1 pkt 1, 162 § 1 pkt 1 kpa i art. 18 ust. 12 pkt 5 i 11 (1) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że jednym z obowiązków przedsiębiorcy, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest dokonanie w terminie opłat za zezwolenie, przy czym niedokonanie opłaty w terminie powoduje wygaśnięcie z mocy prawa zezwolenie a decyzja w tym przedmiocie ma jedynie deklaratoryjny charakter. Co do pojęcia dnia wolnego od pracy, organ odniósł się do ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28), która wymienia dni wolne od pracy i pośród których sobota nie jest wymieniona. Potwierdza powyższe uchwała składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z 27.04.2003r. III CZP 8/2003. Odnośnie zarzutu braku udziału strony w postępowaniu – organ podniósł, że w dniu 13.06.2008r. strony otrzymały zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dniem 11.06.2008r. Materiał dowodowy, na którym oparł się organ stanowi w zasadzie dowód dokonania wpłaty raty opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych, którym również strona skarżąca dysponuje i z tego względu niezasadnym jest zarzut, że wskutek niezaznajomienia jej z aktami sprawy doszło do naruszenia jej praw. W skardze datowanej na dzień 8.09.2008r skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące podniosły, że wobec rozbieżności orzecznictwa sądowego odnośnie traktowania soboty za dzień wolny lub nie od pracy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego należy orzekać w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z interesem obywateli, przy przyjęciu, że w sytuacji wprowadzenia pięciodniowego tygodnia pracy sobota stała się dniem, w którym nie pracują urzędy i strony nie są w stanie zadośćuczynić obowiązkowi dokonania wpłaty w kasie urzędu w ten dzień. Właściwą interpretacją jest ta dokonana uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż wskazana przez organ uchwała z 2003r. odnosiła się do postępowania cywilnego. Na rozprawie w dniu 17.02.2009r. pełnomocnik skarżących dodał, że strony nie znają wysokości opłaty, którą mają obowiązek uiścić, co najwyżej mogą się domyślić, ze będzie w takiej wysokości jak poprzednio. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, dodając, że w dniu 31.05.2008r. wpłaty można było dokonać nie tylko w kasie Urzędu Gminy ale również w jakimkolwiek oddziale Poczty Polskiej lub banku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga K. P. i W. U. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "A" nie może zostać uwzględniona. Pozostaje bezspornym na gruncie sprawy, że skarżące jako przedsiębiorcy dysponujący na podstawie decyzji Wójta Gminy nr [...] z [...] 2007r. zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu i piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży objęte były obowiązkiem uiszczenia na rzecz gminy opłaty za korzystanie z tego zezwolenia. Art. 11 (1) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyróżnia opłatę pobieraną w związku ze staraniem się po raz pierwszy o zezwolenie na sprzedaż alkoholi i opłatę uiszczaną rokrocznie, której wysokość uzależniona jest od wartości sprzedaży alkoholu w roku poprzedzającym (art. 11(1) ust. 5 ustawy). Opłata ta wnoszona jest na rachunek gminy w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego (ust.7). Decyzja Wójta Gminy o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych W. U. i K. P. jest zgodna z prawem, gdyż zaszły w sprawie przesłanki z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy. Artykuł ten stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Istotą tej regulacji jest okoliczność, że wygaśnięcie następuje z dniem niedokonania wskazanych wyżej czynności, a biorąc pod uwagę specyfikę obowiązków przedsiębiorcy dokonujących sprzedaży alkoholu tj. to, że terminy na dokonanie czynności określone są poprzez wskazanie czasokresu od – do, faktycznie dniem, w którym nastąpi wygaśnięcie zezwolenia będzie ostatni dzień terminów wskazanych w art. 11 (1). Decyzja w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia stanowi w tym przypadku jedynie decyzje deklaratoryjną. Skarżące nie dokonały wpłaty drugiej raty opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych w terminie – do 31 maja. Sąd w całej rozciągłości podziela w tym zakresie stanowisko organów uznając, że dzień 2 czerwca 2008r. tj. dzień faktycznej zapłaty raty przez skarżące nie może być uznany za następny dzień roboczy, w którym dokonanie czynności może nastąpić wobec upływu terminu w sobotę - w rozumieniu przepisu art. 57 § 4 Kpa. Sobota nie stanowi dnia wolnego od pracy w rozumieniu cytowanego przepisu. Pojęcie dnia wolnego wyjaśnia ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, poprzez wskazanie, że dniami wolnymi od pracy są: 1 stycznia – Nowy Rok, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada – Wszystkich świętych, 11 listopada – Narodowe święto Niepodległości, 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia i 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia oraz niedziele. W istocie, w praktyce orzeczniczej sądów zarówno cywilnych jak i administracyjnych zaistniała na przestrzeni ostatnich lat rozbieżność wynikająca z oceny charakteru soboty w kontekście posiadania przez nią charakteru dnia wolnego. Podjęte zostały dwie uchwały składu Siedmiu Sędziów w tej kwestii, jedna z nich to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.06. 2001 r. FPS 7/00 ( wyrażająca pogląd, że jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada na sobotę to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa). Uchwała ta należy zauważyć utraciła moc wiążąca w związku z przepisem art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Druga uchwała z 25.04.2003r. składu 7 Sędziów III CZP 8/03 podjęta przez Izbę Cywilną Sądu Najwyższego wyraziła z kolei stanowisko, że sobota nie jest dniem ustawowo uznanym za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 115 kc w zw. z art. 165 § 1 kpc. Uchwale tej została nadana moc zasady prawnej. Sąd podziela w pełnym zakresie stanowisko tej uchwały. Zważyć należy, że postępowanie administracyjne procesowe w zakresie obliczania terminów do dokonania czynności procesowych jest tożsame z regulacją w prawie cywilnym, stąd zasadnym jest przenoszenie wskazanej wyżej zasady prawnej na grunt postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym podstaw by sobotę w aktualnym stanie prawnym uznawać za dzień ustawowo wolny od pracy. Brak jest stosownego przepisu w tym względzie. Nie jest argumentem przyjęty w Kodeksie pracy pięciodniowy tydzień pracy. Nie ma również podstaw by przez analogię stosować rozwiązanie przyjęte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy w Ordynacji podatkowej, gdzie wymienia się wprost sobotę za dzień, który w skutkach upływu terminu w tym dniu dokonania czynności zrównuje sobotę z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Konieczność zrównania sobót z dniami ustawowo wolnymi od pracy w drodze wykładni art. 57 § 4 kpa, bez stosownej zmiany tego przepisu przez ustawodawcę, nie wynika także z Konstytucji RP (podobnie w wyroku NSA z 30.03.2006r. sygn. II GSK 401/05). Wynika powyższego, że ostatnim dniem terminu na dokonania wpłaty raty przez skarżące była sobota 31 maja 2008r. Równolegle należy zauważyć, że przepis art. 11 (1) ust. 7 ustawy daje w zasadzie każdorazowo cztery miesiące czasu na uregulowanie płatności, określając, że opłata ma wpłynąć "do" wskazanego wyżej dnia, a nie konkretnie w tym danym dniu. Wyjaśnienie to ma znaczenie w tym kontekście, że w pismach skarżących zauważalna jest tendencja do wykazania, że dzień 2 czerwca był jedynym możliwym dniem, w którym mogły dokonać przelewu tytułem opłaty, natomiast celem regulacji w przedmiocie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych było stosunkowe rozłożenie ciężaru nałożonego na przedsiębiorcę dokonującego sprzedaży napojów alkoholowych. W związku z terminem dokonywania opłat pozostaje też ust. 4 w/w artykułu, który stanowi, że do dnia 31 stycznia przedsiębiorcy obowiązani są złożyć pisemne oświadczenie o wartości dokonanej sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w roku poprzednim, co w sumie nie pozwala na uznanie za zasadnym argumentu pełnomocnika skarżących, że stosunkowo późne dokonanie wpłaty nastąpić miało z tego powodu, że skarżące nie są w stanie określić kwoty, którą obowiązane są wpłacić na rachunek urzędu gminy. Kwota ta wynika każdorazowo z obliczeń dokonanych na podstawie art. 11 (1) w/w ustawy, i nie jest dla przedsiębiorcy nieznana. Zgodzić się również należy z organami, że zapłata raty mogła nastąpić w szeregu placówkach przyjmujących przelewy jak choćby w oddziałach Poczty Polskiej czy w bankach. Żaden przepis ustawy nie nakazuje płatności dokonywać w kasie Urzędu Gminy, jedynie wskazuje się, że płatności dokonuje się na "rachunek urzędu gminy", stąd pozbawiony racji bytu jest również argument skarżących, że w sobotę kasa Urzędu Gminy była z racji niedziałania w tym dniu urzędu nieczynna i niemożliwym była zapłata w kasie – w dniu 31.05.2008r. Powyższe stanowi podstawę do oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi K. P. i W. U. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwa "A" s.c.