II GSK 703/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-14
Skład orzekający: Janusz Drachal, Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie słowne złożone z cyfr arabskich "600" może być zarejestrowane jako znak towarowy dla czasopism i książek z krzyżówkami, biorąc pod uwagę jego potencjalny charakter opisowy i możliwość nabycia wtórnej zdolności odróżniającej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że oznaczenie "600" dla czasopism i książek z krzyżówkami ma charakter opisowy i nie posiada wystarczających znamion odróżniających, aby mogło funkcjonować jako znak towarowy. Sąd stwierdził, że konsumenci będą kojarzyć to oznaczenie z liczbą krzyżówek, a nie z konkretnym producentem. Ponadto, mimo że teoretycznie znaki opisowe mogą nabyć wtórną zdolność odróżniającą, strona skarżąca nie wykazała, aby znak "600" był w taki sposób używany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "600" dla czasopism i książek z krzyżówkami. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne, uznając, że znak ma charakter opisowy i nie posiada wystarczających znamion odróżniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki A. W. T. Sp. z o.o. na tę decyzję. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaku towarowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. T. Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2124/08 w sprawie ze skargi A. W. T. Spółki z o.o. w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lutego 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2124/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r., nr Sp. [...], w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy w części.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2005 r. A. W. T. z siedzibą w C. zostało udzielone prawo ochronne na znak towarowy "600" nr [...].
Sprzeciw od wspomnianej decyzji w części towarów objętych klasą 16: czasopism i broszur krzyżówkowych, czasopism-tytułów czasopism z krzyżówkami, książek z krzyżówkami złożyło W. B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Sprzeciwiająca się spółka podniosła, że przedmiotowe prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej powoływana jako: p.w.p.). Znak towarowy "600" nie posiada żadnych cech indywidualnych. Jest to oznaczenie słowne złożone z cyfr arabskich pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych. Opisuje wyłącznie zawartość towaru wskazując przybliżoną ilość zawartych w nim krzyżówek. Nabywca towarów oznaczanych spornym znakiem w zwykłych warunkach obrotu nie ma możliwości zidentyfikowania jego pochodzenia od konkretnego podmiotu. Celem dokonania przez uprawnionego wielu zgłoszeń, w tym spornego znaku, było wyeliminowanie aktualnych i potencjalnych konkurentów oraz utrzymanie swojej dominującej pozycji na rynku. Zgłoszenie spornego oznaczenia należy zatem uznać za dokonane w złej wierze.
Uprawniona A. W. T. Sp. z o.o. uznała sprzeciw za bezzasadny, zatem sprawa została skierowana do rozpoznania w postępowaniu spornym.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne nr [...] na znak towarowy "600" w części towarów objętych klasą 16: czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma – tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami. Organ administracji uznał, że sporny znak nie ma dostatecznych znamion odróżniających, bowiem jest to oznaczenie słowne pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych. Nie spełnia również funkcji odróżniającej w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, bowiem nie posiada żadnych znamion, które mogłyby utkwić w pamięci konsumenta (odbiorcy) i pozwoliły zindywidualizować towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z różnych przedsiębiorstw. Znak towarowy "600" ma charakter informujący o ilości krzyżówek w poszczególnych publikacjach. Dla towarów w klasie 16 oznaczenie "600" nie posiada wystarczających cech odróżniających, aby mogło funkcjonować w obrocie jako znak towarowy. Szeroki krąg konsumentów, do których skierowane są tego rodzaju towary nie będzie utożsamiał tego oznaczenia ze znakiem towarowym konkretnego podmiotu. W przypadku pozostawienia w obrocie oznaczenia "600" dla towarów, w których zawarte są krzyżówki w dużym stopniu ograniczałoby prawa innych wydawców w zakresie oznaczenia ilości krzyżówek czy to w czasopiśmie, broszurze, czy też książce.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uprawniona – A. W. T. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77, art. 8 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako: k.p.a.), a także naruszenie prawa materialnego, to jest art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. przez błędną interpretację i wadliwe zastosowanie. Skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie uwzględniono faktu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 8 lutego 2005 r. wyroku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 295/04 uchylającego decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą rejestracji znaku "600". W wyniku tego wyroku organ zarejestrował powyższy znak towarowy, uznając tym samym, że znak ten posiada zdolność odróżniającą. W takiej sytuacji stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że znak nie posiada zdolności odróżniającej narusza zasadę określoną w art. 8 k.p.a. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania nie zapewniono jej prawa do obrony swoich praw poprzez umożliwienie czynnego udziału w rozprawie. W piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2009 r. skarżąca wskazała ponadto, że Urząd Patentowy RP z niezrozumiałych przyczyn uznał, że liczba "600" jest przeznaczona dla oznaczenia liczby krzyżówek w danym czasopiśmie. Błędny jest pogląd organu, że sporny znak towarowy nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. Urząd Patentowy RP wadliwie uznał również, że przynależność spornego oznaczenia do jednego przedsiębiorcy mogłaby spowodować zaburzenia w obrocie gospodarczym. Brak jest bowiem podstaw, aby skarżąca mogła zakazać innym podmiotom stosowania tego oznaczenia w funkcji oznaczenia liczbowego wskazującego na ilość sztuk towaru, cenę, ilość stron itp. Zdaniem skarżącej, należało poddać ocenie możliwość nabycia przez przedmiotowy znak wtórnej zdolności odróżniającej. Skarżąca podniosła, że uzyskała w Urzędzie Patentowym RP 56 znaków towarowych złożonych z samej liczby oraz kolejne 49 rejestracji na znaki towarowe złożone z liczby połączonej z innymi wyrazami (przeważnie słowem: "Panoramiczne").
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że znakiem towarowym może być dowolne oznaczenie, w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna lub zestawienie, które nadaje się do odróżniania w obrocie towarów pochodzących od jednego przedsiębiorstwa od towarów innych przedsiębiorstw. Odróżniający charakter znaku towarowego w rozumieniu art. 129 p.w.p. oznacza, że dany znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary lub usługi objęte wnioskiem o rejestrację jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnienie tych towarów i usług od towarów i usług innych przedsiębiorstw. Właściwość posiadania dostatecznych znamion odróżniających oznaczeń zgłoszonych w celu uzyskania prawa wyłącznego jest podstawową przesłanką udzielenia ochrony na takie oznaczenia.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji znak "600" został przez organ słusznie oceniony jako "informujący o ilości krzyżówek w poszczególnych publikacjach". Dla towarów w klasie 16, stanowiących czasopisma i broszury krzyżówkowe, czasopisma - tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami – oznaczenie "600" nie posiada wystarczających cech odróżniających, aby mogło funkcjonować w obrocie jako znak towarowy. Do kręgu odbiorców towaru jakim są wydawnictwa krzyżówkowe należą osoby w różnym wieku i o różnym stopniu wykształcenia. Brak jest podstaw do przyjęcia, że tak szeroko zdefiniowany konsument będzie utożsamiał oznaczenie liczbowe z konkretnym wydawcą, a nie liczbą krzyżówek w zbiorze.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ trafnie uznał, że znak "600" nie mógł nabyć wtórnej zdolności odróżniającej. Zgodnie bowiem z orzecznictwem ETS, jak również sądowoadministracyjnym, nabycie wtórnej zdolności odróżniającej przez oznaczenie mające charakter opisowy, informacyjny – jest co do zasady niemożliwe. Kwestia ta winna podlegać analizie przede wszystkim pod katem interesu konkurentów w swobodzie dostępu do takich oznaczeń. Urząd Patentowy RP dokonał należytej analizy materiału dowodowego, dochodząc do konkluzji, że przyznanie wyłączności na oznaczenie "600", pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych w postaci np. grafiki, na rzecz jednego przedsiębiorcy - wydawcy krzyżówek doprowadziłoby do zaburzeń w obrocie gospodarczym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów administracyjnych (art. 8 k.p.a.) poprzez wydanie przez ten sam organ dwóch decyzji zawierających odmienny pogląd na tę samą kwestię zdolności odróżniającej znaku "600", Sąd pierwszej instancji stwierdził, że konstrukcja prawna unieważnienia prawa ochronnego (art. 165 p.w.p.) na znak towarowy zakłada właśnie sytuacje, w których ustawowe warunki nie zostały spełnione już w momencie rejestracji. Unieważnienie prawa ochronnego następuje w oparciu o przesłanki istniejące już w dacie udzielania prawa, co podlega ocenie organu w postępowaniu toczącym się na skutek sprzeciwu. Sąd wskazał, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 295/04, uchylone zostały decyzje Urzędu Patentowego RP odmawiające udzielenia ochrony na przedmiotowy znak towarowy. W wyroku tym WSA stwierdził, że wadą kontrolowanych decyzji było niedokonanie przez organ dostatecznie wnikliwej oceny sprawy w aspekcie pierwotnej i wtórnej zdolności odróżniającej, co uniemożliwiało wówczas pełne skontrolowanie legalności zaskarżonych decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wspomniany wyrok nie przesądził de facto o zdolności odróżniającej przedmiotowego znaku towarowego "600".
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Urząd Patentowy RP prawidłowo dokonał wyodrębnienia tej części zakresu przedmiotowego określonego w wykazie towarów, w stosunku do której oznaczenie "600" nie podlega ochronie jako niespełniające wymogu posiadania zdolności odróżniającej.
Za chybiony uznał Sąd pierwszej instancji zarzut braku możności obrony prawa przez skarżącą, uznając za wystarczający fakt powiadomienia o rozprawie przed Urzędem Patentowym RP każdego z trzech ustanowionych pełnomocników. Skoro dwóch pełnomocników złożyło wnioski o odroczenie rozprawy, to należy uznać, że trzeci z nich – rzecznik patentowy W. K. – miał pełną możliwość reprezentowania skarżącej na rozprawie.
W skardze kasacyjnej A. W. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C.. zaskarżyła w całości powyższy wyrok Sądu pierwszej instancji. Wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, a w każdym z tych przypadków - o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 podpkt b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.) poprzez niezastosowanie tego przepisu pomimo występowania w sprawie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
2. art. 145 § 1 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie pomimo wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. polegającym na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu;
3. art. 145 § 1 pkt 1 podpkt c) poprzez jego niezastosowanie pomimo wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 10 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej jako: p.u.s.a.) poprzez nieuwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 295/04) w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy;
5. art. 145 § 1 pkt 1 podpkt c) poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 295/04) w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy;
6. art. 145 § 1 pkt 1 podpkt c) w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 k.p.a. polegającym na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego;
7. art. 145 § 1 pkt 1 pkdpkt c) poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji i niewskazanie na jakiej podstawie prawnej organ unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "600" tylko dla części towarów, dla których znak został zarejestrowany;
8. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia wyroku, które uniemożliwia ustalenie, jaki stan faktyczny w zakresie zdolności odróżniającej oznaczenia "600" przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i w konsekwencji ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 129 ust. 2 p.w.p. poprzez błędne jego zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy poprzez uznanie, iż znak towarowy "600" [...] nie ma zdolności odróżniającej dla towarów, dla których został unieważniony;
2. art. 129 ust. 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż rolą znaku towarowego jest odróżnianie w taki sposób, który nie wprowadza uczestników obrotu w błąd co do pochodzenia poszczególnych towarów, funkcją znaku jest identyfikowanie towaru z konkretnym przedsiębiorstwem oraz wadliwe posłużenie się terminem oznaczenie ogólnoinformujące;
3. art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię poprzez przyjęcie, iż oznaczenie mające charakter opisowy, informacyjny nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona – odnosząc się do zarzutu braku możności obrony swych praw na rozprawie przed Urzędem Patentowym – wskazała, że tylko dwóch pełnomocników spośród trzech osób widniejących na pełnomocnictwie złożyło do akt sprawy pełnomocnictwa opłacone opłatą skarbową i podjęło działania polegające na reprezentowaniu mocodawcy przed organem. Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że trzecia widniejąca na pełnomocnictwie osoba była pełnomocnikiem w sprawie. Osoba ta nie podjęła żadnych czynności wskazujących na przyjęcie pełnomocnictwa. Sposób procedowania Urzędu Patentowego RP w niniejszej sprawie uniemożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, bowiem pomimo złożenia wniosków o odroczenie rozprawy, została ona przeprowadzona pod nieobecność samej strony jak i jej pełnomocników, co spowodowało brak możliwości zaprezentowania własnych argumentów i ustosunkowanie się do argumentów wnioskodawcy.
Zarówno literatura przedmiotu, judykatura, tak krajowa jak i europejska, stoją na stanowisku, że aby uznać dany znak towarowy za opisowy, musi istnieć bezpośredni i konkretny związek pozwalający na natychmiastowe odniesienie tego znaku do towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany. Jeżeli znak tylko może wskazywać jedną z cech danego towaru i nie pozwala na natychmiastowe skojarzenie tego znaku z towarami, dla których został przeznaczony, to taki związek nie istnieje. Zestawienie cyfr "600" może się odnosić do bardzo wielu cech towarów i to nie tylko tych, dla których niniejszy znak jest przeznaczony. Niezrozumiałe jest, dlaczego Sąd pierwszej instancji przyjął, że kombinacja cyfr "600" ma akurat informować o ilości krzyżówek w danym czasopiśmie, a nie np. o ilości stron, ilości haseł w krzyżówce, ilości liter na stronie, cenie czasopisma, numerze wydania, nakładzie, pozycji w rankingu czasopism. Sąd błędnie ustalił stan faktyczny również poprzez przyjęcie, że przeciętny, rozważny i świadomy konsument będzie odbierał oznaczenie "600" jako konkretną informację o produktach, dla których zostało ono przeznaczone.
Urząd Patentowy RP, a za nim Sąd pierwszej instancji, błędnie ustalił, że przyznanie skarżącej prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy spowoduje niemożność posługiwania się niniejszym oznaczeniem w celu informowania klientów o ilości krzyżówek znajdujących się w danym czasopiśmie, gdyż taką gwarancję zapewnia art. 156 p.w.p.
Posługując się obcym ustawie Prawo własności przemysłowej pojęciem "oznaczenie ogólnoinformujące" i nie precyzując, o którą z cech towaru chodzi, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 129 p.w.p.
Sąd pierwszej instancji pominął stanowisko wyrażone w dotyczącym tego samego znaku towarowego wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 295/04), gdzie stwierdzono, że cyfry mogą nabyć wtórną zdolność odróżniającą. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, istota konstrukcji prawnej wtórnej zdolności odróżniającej polega właśnie na tym, że oznaczenia opisowe, informacyjne (unormowane w art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.), czy wręcz oznaczenia, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych (unormowane w art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p.), jak i nawet oznaczenia, które nie nadają się do oznaczania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone (unormowane w art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), mogą być zarejestrowane w charakterze znaku towarowego.
W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2010 r. strona wnosząca skargę kasacyjną przedłożyła – jako uzupełnienie dotychczasowego stanowiska – skargę z dnia 29 stycznia 2010 r. złożoną do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie odmowy rejestracji przez Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) słownych znaków towarowych: "222", "333" oraz "555" wraz z potwierdzeniem odbioru i rejestracji tej skargi w Trybunale pod sygnaturą C-55/10/P.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – W. B. Sp. z o.o. Spółka komandytowa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik uczestnika postępowania cofnął wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. oparła skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., to jest naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i zastosowanie oraz mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdza, ze nie są one zasadne.
Pierwsze trzy zarzuty składające się na drugą z wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych, a mianowicie: naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a.; wiążą się z okolicznościami dotyczącymi braku uczestnictwa strony i jej pełnomocników w rozprawie przeprowadzonej przed Urzędem Patentowym. Poza sporem pozostaje, że dwoje pełnomocników strony – rzecznicy patentowi J. K. i D. R. wnieśli o odroczenie rozprawy z powodu nieobecności w kraju potwierdzanej dołączonymi do wniosku dokumentami. Mimo tego Urząd Patentowy przeprowadził rozprawę przyjmując, że przeszkoda wyłączająca uczestnictwo w rozprawie nie dotyczyła trzeciego wymienionego w pełnomocnictwie generalnym pełnomocnika – W. K. Przedstawione stanowisko organu administracji publicznej Sąd pierwszej instancji uznał za słuszne, natomiast strona wnosząca skargę kasacyjną twierdzi, że W. K. nie została prawidłowo umocowana do zastępowania strony, co miało wynikać z okoliczności, że nie przedłożyła dodatkowego indywidualnie udzielonego pełnomocnictwa opłaconego opłatą skarbową.
Uznanie zawartej w skardze kasacyjną argumentacji za słuszną miałoby ten skutek, że zasadne byłoby twierdzenie, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w istotnej części postępowania, a mianowicie rozprawie prowadzonej w ramach postępowania spornego. Zachodziłaby więc wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania a w konsekwencji przyczyna uwzględnienie skargi wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Stwierdzenie występowania podstawy wznowienia postępowania wyłącza przyjęcie, że z tej samej przyczyny zachodzi nieważność postępowania z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odrębność dotyczącej naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania regulacji zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stanowi przyczynę, że tych samych naruszeń nie można rozpatrywać w kategoriach innych naruszeń przepisów postępowania, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazane przesłanki prowadzą do wniosku, że - niezależnie od oceny zasadności zarzutu wymienionego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej - nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wskazane w punktach 2 i 3 .
T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi, że również w postępowaniu spornym, w drodze analogii, stosować należy dotyczące pełnomocników zasady określone przepisami tytułu VI p.w.p. W szczególności ma to dotyczyć wskazanej w art. 238 ust. 2 p.w.p. reguły, nakazującej - w przypadku gdy pełnomocnictwo obejmuje kilka osób ustanowionych do tej samej czynności - uznawania za pełnomocnika osoby, która dokonała czynności i dodatkowo przedłożyła indywidualnie udzielone pełnomocnictwo. Pogląd taki nie jest uprawniony.
Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Udzielone w postępowaniu spornym pełnomocnictwo nie stanowi pełnomocnictwa do wykonywania konkretnych czynności. Zawiera umocowanie do wykonywania wszelkich, nieokreślonych w chwili udzielania pełnomocnictwa czynności o charakterze procesowym. Wobec tego nie można przyjąć, by zasady dotyczące pełnomocników działających w innych postępowaniach, w których obowiązuje wyrażona w art. 237 ust. 1 p.w.p. zasada dopuszczalności działania jednego tylko pełnomocnika do jednej czynności, miały zastosowanie w postępowaniu spornym. W tej sytuacji art. 238 ust. 2 p.w.p. nie ma zastosowania ani wprost, ani z modyfikacjami w postępowaniu spornym. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje zresztą takiego wniosku, skoro zakłada dopuszczalność występowania wielu pełnomocników w postępowaniu spornym i odwołując się do analogii.
Opisany stan prawny jest przyczyną, dla której w postępowaniu spornym stosowane są wprost przepisy art. 32 i 33 k.p.a. dotyczące pełnomocników i pełnomocnictw, dopuszczające równoległe występowanie wielu pełnomocników. Przepisy te kompleksowo regulują wskazaną materię. Dlatego nie zachodzi luka w prawie uzasadniająca stosowanie analogii, do której odwołuje się strona wnosząca skargę kasacyjną.
T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. podnosi również, że pełnomocnictwo jest czynnością prawną dwustronną i jej skuteczność wymaga złożenia wyraźnego oświadczenia woli pełnomocnika w postaci odrębnego pełnomocnictwa, którego treść wskazuje, że indywidualnie oznaczony pełnomocnik podjął się zastępowania strony w postępowaniu.
Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że odróżniać należy wymogi procesowe stawiane pełnomocnictwu, których niedochowanie może stanowić przyczynę uznania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, od materialnoprawnej konstrukcji pełnomocnictwa.
Znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo generalne (ogólne) udzielone trojgu rzeczników patentowych, w tym W. K., obejmujące między innymi zastępstwo strony w sprawach spornych, odpowiada wymogom ustanowienia pełnomocnika określonym w art. 33 § 3 k.p.a. skoro dołączone zostało do akt przy piśmie z dnia 22 sierpnia 2005 r.
W doktrynie prawa cywilnego formułowane są różne poglądy w zakresie materialnoprawnego ujęcia pełnomocnictwa. Według najdalej idącego zapatrywania rozróżnić należy udzielenie pełnomocnictwa jednostronną czynnością prawną od ustanowienia pełnomocnika skutecznego z chwilą dotarcia do pełnomocnika i przyjęcia przez niego oświadczenia o udzieleniu pełnomocnictwa (por. S. Rudnicki [w:] S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 1998 r., str. 231 – 232). W niniejszej sprawie strona podpisała pełnomocnictwo na druku K. & K. sp. j. Oświadczenie obejmowało sformułowanie o ustanowieniu trojga pełnomocników, a następnie w imieniu spółki jawnej, w ramach której działalności wykonują czynności wymienione w pełnomocnictwie osoby, zostało przedłożone organowi administracji publicznej. W tej sytuacji również materialnoprawne warunki uznania ustanowienia pełnomocników za skuteczne zostały spełnione.
Strona wnosząca skargę kasacyjną łączy skuteczność pełnomocnictwa z uiszczeniem opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej. Takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z kolei, według art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Wykonanie obowiązku podatkowego nie ma wpływu na ważność czynności stanowiącej zdarzenie podlegające opodatkowaniu. Udzielenie pełnomocnictwa i ustanowienie pełnomocnika wywołuje skutki z zakresu prawa cywilnego pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem oraz procesowe w stosunkach z organami, przed którymi toczy się postępowanie z udziałem mocodawcy i pełnomocnika. Obowiązek i zobowiązanie podatkowe mają byt niezależny od wskazanych ostatnio stosunków prawnych, przede wszystkim z tego powodu, że wykonanie obowiązku podatkowego następuje na rzecz innych podmiotów niż strony stosunków prawnych, w ramach których działa pełnomocnik. Udział organu administracji publicznej, w postępowaniu przed którym występuje pełnomocnik, w szeroko rozumianym procesie poboru podatku nie czyni tego organu stroną zobowiązania podatkowego.
Przedstawione w punktach 4 i 5 skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. wiąże z okolicznością, że wyrokiem z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 295/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Urzędu Patentowego w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy "600".
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że gdyby nawet we wspomnianym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak twierdzi strona, wyraził ocenę prawną w przedmiocie dopuszczalności przypisania znakowi towarowemu wtórnej zdolności odróżniającej, to ocena taka nie miałaby mocy wiążącej o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a. w odrębnym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy, a tym bardziej w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję zapadłą w drugim z wymienionych postępowaniu administracyjnym. Postępowania administracyjne w sprawie udzielenia prawa ochronnego i w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego, nawet jeśli dotyczą tego samego znaku towarowego, nie są tożsame ani w znaczeniu procesowym, ani materialnoprawnym i prowadzone są w odrębnych sprawach administracyjnych zważywszy na odmienność podstaw prawnych wydawanych rozstrzygnięć. Wobec tego stanowisku wyrażonemu w wymienionym wyroku nie można przypisać dalej idącego znaczenia niż poglądom wyrażanym w innych orzeczeniach dotyczących znaków towarowych. Wyrażenie odmiennego poglądu w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego przez Urząd Patentowy i Sąd nie naruszałoby ani wskazanych w zarzutach przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ani też - w przypadku organu administracji publicznej - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną jakoby w wyroku z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 295/04 (omyłkowo wskazywana przez stronę jako: IV SA/Wa 295/04), wyrażono ocenę prawną co do dopuszczalności przypisania znakowi "600" wtórnej zdolności odróżniającej. Wymienionym wyrokiem uchylono decyzje organów administracji publicznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) a nie lit. a) p.p.s.a., co oznaczało, że przyczyną rozstrzygnięcia było wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, a nie prawa materialnego. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że zdaniem Sądu Urząd Patentowy w ogóle nie odniósł się do podnoszonej przez stronę argumentacji dotyczącej wtórnej zdolności odróżniającej. W zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wskazaniach co dalszego przebiegu postępowania Sąd wskazał generalne przesłanki, od których zależne jest uznanie, że zachodzi wtórna zdolność odróżniająca. Na temat dopuszczalności przypisania wtórnej zdolności odróżniającej konkretnemu znakowi "600" Sąd się nie wypowiedział. W tych warunkach ani Urząd Patentowy, ani Sąd pierwszej instancji nie były obowiązane odnosić się do faktu, że zapadł wskazany przez stronę wyrok.
Kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. łączy się z problematyką wykładni i stosowania art. 129 ust. 2 p.w.p., o której będzie mowa w części odnoszącej się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zakres niezbędnych w sprawie ustaleń wyznacza wykładnia prawa materialnego. Kompletne i niewadliwe ustalenia faktyczne, do których odnosi się zarzut podniesiony w punkcie 6 pozwalają na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, których naruszenie strona zarzuca.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 k.p.a. wiązany z wadliwym uzasadnieniem decyzji jest chybiony. Aczkolwiek Urząd Patentowy rzeczywiście nie wskazał, na jakiej podstawie prawnej organ unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "600" tylko dla części towarów, dla których znak został zarejestrowany, to zaniechanie w tym względzie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Ustawodawca w art. 255 ust. 4 p.w.p. jednoznacznie wskazał, że w postępowaniu spornym Urząd Patentowy związany jest granicami wniosku. Ponieważ wniosek o unieważnienie prawa ochronnego dotyczył tylko części towarów objętych rejestracją, organ administracji publicznej nie mógł rozstrzygać co do towarów nieobjętych wnioskiem. Omówienie tej kwestii w uzasadnieniu decyzji nie mogło zmienić skutków działania wyraźnego przepisu prawa.
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną w pierwszej kolejności łączy z rzekomą sprzecznością pomiędzy fragmentem na str. 12 uzasadnienia wyroku, gdzie mowa o tym, że "Odbiorcy sporny brak będą traktowali np.: jako zachwalanie osiągnięć rynkowych, a nie dostrzegać w nim wskazówki na pochodzenie z konkretnego przedsiębiorstwa", a stwierdzeniem na tej samej stronie, że słusznie znak ten został oceniony jako "informujący o ilości krzyżówek w poszczególnych publikacjach".
Zarzucana sprzeczność nie zachodzi, gdyż pierwszy fragment to część cytowanego przez Sąd pełnego orzeczenia OHIM dotyczącego szerszego zagadnienia, a drugi to własna ocena Sądu pierwszej instancji. Wobec tego nie budzi wątpliwości jaki stan faktyczny Sąd przyjął. Dlatego nie można uznać, by ze wskazanego powodu uzasadnienie wyroku nie odpowiadało wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zagadnienie, czy wyjaśnienie skutków rejestracji znaku na zaburzenia w obrocie gospodarczym wpływa na ocenę zgodności orzeczenia z prawem zostanie omówiona w części odnoszącej się do zarzutu naruszenia art. 130 p.w. p.
Przechodząc do odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one skuteczne.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca naruszenie art. 129 ust. 2 p.w.p. zarówno przez jego błędną wykładnię, jak i zastosowanie.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wskazana w petitum skargi kasacyjnej kwestia funkcji znaku towarowego nie ma związku z istotą rozstrzygnięcia. Nie można odmówić słuszności twierdzeniu, że pierwszoplanową funkcją znaków towarowych jest identyfikowanie towaru z konkretnym przedsiębiorstwem, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p., z drugiej strony jednak odróżnianie w taki sposób, który nie wprowadza uczestników obrotu w błąd co do pochodzenia poszczególnych towarów również jest zadaniem znaków towarowych, do którego odnosi się między innymi 129 ust. 2 pkt 1 i art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Treść uzasadnienia wyroku nie wskazuje, by Sąd pierwszej instancji pominął podstawową funkcję znaków towarowych.
Spór co do dopuszczalności stosowania pozaustawowego pojęcia "znak ogólnoinformacyjny", do którego strona odnosi się w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego ma charakter ściśle doktrynalny i nawet przyjęcie, że używanie go nie jest właściwe nie stanowiłoby o błędnej wykładni art. 129 ust. 2 p.w.p. Tylko marginalnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kwestionowane pojęcie powszechnie używane jest w orzecznictwie.
Zgodnie z art. 129 ust. 2 p.w.p. "Z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które:
1) nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone;
2) składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności;
3) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych."
Strona wnosząca skargę kasacyjną nie sprecyzowała w ramach zarzutu, do którego z punktów wymienionej jednostki redakcyjnej odnoszą się jej zastrzeżenia. W związku z tym godzi się zauważyć, że sytuacja, o jakiej mowa w art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p. w niniejszej sprawie bezsprzecznie nie zachodzi.
Aczkolwiek Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, na czym polega abstrakcyjna i konkretna zdolność odróżniająca i wskazał na zadanie odróżniania w obrocie towarów konkretnego przedsiębiorstwa oraz powołał orzecznictwo wskazujące na brak dostatecznych znamion odróżniających oznaczeń, które nie pozwalają zindywidualizować towaru jako pochodzącego z konkretnego źródła, ostatecznie nie zajął jednoznacznego stanowiska co do tego, czy znak towarowy składający się wyłącznie z cyfr odczytywanych jako jedna liczba nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszony. Cały, przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wywód obejmujący miedzy innymi stwierdzenia dotyczące pierwotnej zdolności odróżniającej sfinalizował powołaniem się na stanowisko zawarte w decyzji Czwartej Izby Odwoławczej Urzędu do Spraw Harmonizacji i Rynku Wewnętrznego (OHIM) z dnia 7 sierpnia 2006 r. w sprawie odwołania nr R – 447/2006 – 4, w której akcentowane jest istnienie przeszkody do rejestracji wspólnotowego znaku towarowego w postaci opisowego charakteru znaku oznaczenia "1000" odbieranego przez odbiorców jako określenie liczby zawartych w wydawnictwie krzyżówek czy innych zadań. Jak z tego wynikało, Sąd pierwszej instancji przeszkodę w rejestracji upatrywał w opisowym charakterze znaku, o jakim to charakterze mowa w art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a nie w okolicznościach wymienionych art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak podstaw do generalnego wyłączenia przyjęcia, że znaki towarowe składające z cyfr odczytywanych jako liczby mają pierwotną zdolność odróżniającą. Ustawodawca krajowy w definicji zawartej w art. 120 ust. 1 i 2 p.w.p. nie wymienia cyfr jako przykładowego rodzaju oznaczeń mogących stanowić znaki towarowe i na tle wykładni art. 120 ust. 1 p.w.p. można by zgłaszać wątpliwości co do dopuszczalności uznawania za znaki towarowe oznaczeń składających się wyłącznie z cyfr. Wątpliwości takie usuwa posłużenie się prawem wspólnotowym. Przede wszystkim prawodawca wspólnotowy w art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE Nr L 40 z dnia 11 lutego 1989 r., s. 1 ze zm.; także w art. 2 aktualnie obowiązującej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych – Dz. Urz. UE Nr L 299 z dnia 8 listopada 2008 r., s. 25) wprost wymienia cyfry jako rodzaje oznaczeń mogących stanowić znaki towarowe. Biorąc pod uwagę, że przepisy p.w.p. implementowały tę dyrektywę niedopuszczalna byłaby ich interpretacja w sprzeczności z dosłowną treścią dyrektywy. Cyfry wymienione są również jako mogące stanowić znaki towarowe oznaczenia w art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz. Urz. UE Nr L 11 z dnia 14 stycznia 1994 r., s. 1 ze zm.), co świadczy o tym, że prawodawca wspólnotowy jest konsekwentny w omawianym przedmiocie.
W przedstawionym stanie prawnym nie można wyłączyć pierwotnej zdolności odróżniającej znaków tylko z tej przyczyny, że składają się z cyfr. Skoro oznaczenia cyfrowe mogą stanowić znaki towarowe, posłużenie się cyframi nie stanowi dostatecznej przesłanki uznania, że zachodzi przeszkoda udzielenia praw ochronnych wymieniona w art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Ocenę dopuszczalności udzielenia praw ochronnych odnieść należy do konkretnego znaku i jego asocjacji z towarami należącymi do konkretnych klas. Przeszkody należy raczej rozpatrywać w kontekście opisowego charakteru znaku, do którego odnosi się art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., niż w ogólnej przesłance nie nadawania się do odróżniania w obrocie towarów (art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p.).
Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że znak towarowy "600" ma charakter opisowy i dlatego nie można mu przypisać pierwotnej zdolności odróżniającej dla wymienionych w zaskarżonej decyzji towarów z klasy 16.
Krąg odbiorców towarów w postaci czasopism i broszur krzyżówkowych, czasopism – tytułów czasopism z krzyżówkami, książek z krzyżówkami został prawidłowo zdefiniowany jako przeciętni, właściwie poinformowani, dostatecznie uważni i rozsądni konsumenci.
Zgodzić się należy z prezentowanym w skardze kasacyjnej, szeroko popartym poglądami doktryny, stanowiskiem, że opisowy charakter znaku zachodzi wtedy, gdy opisowość ma charakter konkretny i bezpośredni.
Mając na względzie przesłanki dotyczące kręgu odbiorców towarów i opisowości znaków towarowych Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że odbiorca towarów w postaci wydawnictw zawierających krzyżówki oznaczenie "600" będzie kojarzył wyłącznie jako określające skład towaru w postaci liczby krzyżówek w czasopiśmie lub w książce. Odbiorcę tego rodzaju towarów interesuje w momencie podejmowania decyzji o zakupie przede wszystkim to ile krzyżówek zostanie mu przedstawionych do rozwiązania. Wskazane w skardze kasacyjnej inne elementy w postaci na przykład liczby stron pozostają poza jego bezpośrednim zainteresowaniem. Stąd też skojarzenie odbiorcy z oznaczoną w obrębie znaku właściwością towaru ma charakter bezpośredni, a także konkretny, gdyż odnosi się do cechy skonkretyzowanej jednoznacznie układającymi się w liczbę cyframi. Sąd pierwszej instancji niezbyt fortunnie użył sformułowania dotyczącego przybliżonej liczby zadań do rozwiązania. Zapewne miał na myśli okoliczność, że rzeczywista liczba krzyżówek w tego rodzaju wydawnictwach nie zawsze odpowiada deklarowanej. W istocie jednoznacznie wskazana w tytule wydawnictwa liczba bezpośrednio kojarzy się z konkretną liczbą zadań od rozwiązania, a dopuszczenie odstępstw w tym zakresie jest efektem dalszego procesu myślowego opartego o doświadczenie.
Pogląd co do kojarzenia oznaczenia złożonego z cyfr składających się na liczby z liczbą zadań w wydawnictwach z krzyżówkami jest zbieżny z przyjętym przez OHIM we wspomnianej decyzji z dnia 7 sierpnia 2006 r.
Przedstawiony sposób kojarzenia odbiorcy znaku towarowego z właściwościami towaru oparty jest na faktach powszechnie znanych i zasadach doświadczenia życiowego. Prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie nie było konieczne. Wobec tego nie był zasadny odnoszący się do tej materii zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., niezależnie od okoliczności, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała jakie jednostki redakcyjne art. 77 k.p.a. uznała za zawierające naruszone przepisy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 130 p.w.p. nie można odmówić słuszności wywodom skargi kasacyjnej zmierzającym do wykazania, że teza, iż znak towarowy "600" nie ma wtórnej zdolności odróżniającej, została wadliwie uzasadniona.
Zgodnie z art. 130 zdanie drugie p.w.p. "Odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 nie może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu". Już literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że możność nabycia wtórnej zdolności odróżniającej odnosi się do znaków towarowych o charakterze opisowym. Wniosek taki wynika także z powołanego przez Sąd pierwszej instancji wyroku ETS z dnia 4 maja 1999 r. C – 108/97 w sprawie Chiemsee. W tych warunkach jest błędny sformułowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, jakoby nabycie wtórnej zdolności odróżniającej znaków o charakterze opisowym było co do zasady niemożliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do interesu konkurentów jako przesłanki wyłączającej rejestrację znaku towarowego. Znaki o charakterze opisowym z natury rzeczy odwołują się do cech czy właściwości jakie mogą dotyczyć towarów pochodzących od różnych producentów. Wyłączenie możliwości udzielenia praw ochronnych w istocie niweczyłoby dopuszczalność stosowania art. 130 p.w.p., gdyż w praktyce odniesienie się w oznaczeniu towaru do jego właściwości zawsze ogranicza możność stosowania takiego zabiegu przez innych producentów. Za odstąpieniem od kierowania się interesem innych producentów w przypadku znaków opisowych opowiedział się - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - ETS w powołanym wyroku w sprawie Chiemsee.
Mimo przestawionych uchybień zaskarżony wyrok odpowiada prawu również w omawianej obecnie części. Jak wynika z art. 130 zdanie drugie p.w.p. podstawową przesłanką nabycia wtórnej zdolności odróżniającej jest jego używanie. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na żadnym etapie postępowań nie twierdziła, by znak towarowy "600" był używany. Strona powoływała się natomiast na rejestrację znaków składających się z innych cyfr, względnie na rejestrację i używanie znaków składających się z cyfr występujących w połączeniu z dodatkowymi oznaczeniami, przede wszystkim "panoramiczne" w odpowiednich odmianach. Przesłanki używania znaków nie można wywodzić z faktu samego udzielenia praw ochronnych. Poza tym znaki składające się z innych cyfr niż "600" nie są tożsame ze spornym znakiem. Znaki składające się z cyfr układających się w liczby uzupełnione dodatkowo słowem "panoramiczne" czy "panoramicznych" wykazują daleko idącą odmienność od znaków złożonych wyłącznie z cyfr, choćby z tego powodu, że proces ich kojarzenia przez odbiorcę z zawartością wydawnictwa wymaga przede wszystkim odtworzenia znaczenia dodatkowo użytego słowa.
Zaskarżony wyrok z wymienionych powodów odpowiadał prawu i dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło