I SA/Bk 211/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-07-08
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Mieczysław Markowski, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik (sprzedawca) ma prawo do zastosowania stawki 0% VAT przy sprzedaży towarów w systemie TAX FREE, jeśli dokumenty TAX FREE, choć formalnie poprawne, nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczej, a sprzedaż była częścią zorganizowanego procederu hurtowego?Ratio decidendi
Podatnik ma prawo do zastosowania stawki 0% VAT w systemie TAX FREE tylko wtedy, gdy dokumenty TAX FREE są poprawne zarówno formalnie, jak i materialnie, co oznacza, że muszą one odzwierciedlać rzeczywiste transakcje z faktycznym nabywcą, który wywiózł towar poza Wspólnotę i otrzymał zwrot podatku. Posiadanie jedynie formalnie poprawnych dokumentów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie uprawnia do zastosowania stawki 0% VAT, nawet jeśli towar faktycznie opuścił Wspólnotę. Działania i zaniechania pracownika podatnika, mające wpływ na sytuację podatkową, obciążają podatnika.Stan faktyczny
Spółka jawna M. została objęta postępowaniem podatkowym dotyczącym rozliczenia podatku VAT za miesiące 2006 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do zastosowania stawki 0% VAT do sprzedaży telefonów komórkowych w systemie TAX FREE, uznając, że dokumenty TAX FREE nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, a sprzedaż była częścią zorganizowanego procederu hurtowego kierowanego przez obywatela Białorusi S. U. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytej staranności organów w zebraniu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. Spółka jawna [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 . oddala skargę.
Decyzją z [...] marca 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] grudnia 2008 r., nr [...], w której organ pierwszej instancji dokonał wobec Spółki Jawnej "M" W. M.
w B. (w dalszej części uzasadnienia zwanej jako Spółka), rozliczenia w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. w sposób odmienny, niż wnikało to ze złożonych przez Spółkę deklaracji VAT-7.
Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywała sprzedaży telefonów
w tzw. systemie TAX FREE. Organ podkreślił, że przepisy umożliwiające osobom fizycznym niemającym stałego miejsca zamieszkania na terytorium Wspólnoty, zwanym "podróżnymi", otrzymanie zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu towarów, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione poza państwową granicę RP, zawierają szereg bardzo sformalizowanych norm, od których spełnienia uzależniono zarówno zwrot VAT podróżnym, jak i możliwość zastosowania
przez sprzedawcę preferencyjnej stawki 0 %. W świetle przepisów art. 128 ust. 2, art. 129 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) - w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie: "u.p.t.u.", a także przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia wzorów: znaku informującego podróżnych o możliwości zakupu
w punktach sprzedaży towarów, od których przysługuje zwrot podatku od towarów
i usług, imiennego dokumentu będącego podstawą do dokonania zwrotu podatku podróżnym oraz stempla potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty (Dz. U. Nr 88, poz. 838), sprzedawca ma prawo do zastosowania 0% stawki podatku do sprzedaży towarów, o ile dokonał zwrotu podatku podróżnemu
i otrzymał taki imienny dokument TAX FREE, który zawiera podpis wystawcy dokumentu, kwotę podatku zapłaconego przy sprzedaży towarów, potwierdzenie wywozu towaru za granicę przez urząd celny w postaci zaopatrzonego w numerator stempla, a także dołączony do tego dokumentu paragon z kasy rejestrującej.
Organ drugiej instancji podkreślił, że z przepisów art. 126-128 u.p.t.u.
nie wynika, iż prawo przysługujące podatnikowi do zastosowania 0% stawki VAT
w przypadku sprzedaży na zasadach TAX FREE może być oparte jedynie
na posiadaniu dokumentów TAX FREE. Muszą one bowiem cechować się poprawnością materialną, a zatem potwierdzać sprzedaż na rzecz faktycznego nabywcy, który w rzeczywistości nabył towar, wywiózł go poza terytorium Wspólnoty, zwrócił się do sprzedawcy po zwrot podatku i zwrot ten otrzymał.
Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, iż zakwestionowane w przedmiotowej sprawie dokumenty TAX FREE, na podstawie których przewieziono telefony komórkowe przez granicę oraz dokonano zwrotu VAT, nie potwierdzają sprzedaży na rzecz podróżnych, których dane osobowe figurują na tych dokumentach. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej przemawiają za tym zeznania świadków: L. W. i M. W. - osób, które jak zeznały, pośredniczyły w transakcjach kupna-sprzedaży pomiędzy Spółką, a człowiekiem z Białorusi o imieniu S.; zeznania obywateli Białorusi S. U. i I. U.; zeznania E. M. - wspólnika Spółki; rejestry Straży Granicznej w wersji elektronicznej, stanowiące załącznik do pisma z dnia [...] grudnia 2007 r.; wydruki wewnętrznej korespondencji e-mailowej, zabezpieczonej u T. G., który z ramienia dostawców telefonów komórkowych do Spółki podpisywał faktury sprzedaży.
W ocenie organu, analiza powyższych dowodów, a także dokumentów źródłowych i ewidencji prowadzonych przez Spółkę dowiodła, iż telefony w Spółce zamawiał i uzgadniał transakcje, wskazywał liczbę podróżnych (a raczej dokumentów, która miała być wypisana) - jeden człowiek z Białorusi – S. U. To on składał zamówienie na konkretne rodzaje telefonów, wskazywał ich ilość i datę zakupu. Wynika to zarówno z jego zeznań, jak i zeznań Pana A. B. kierownika sklepu, który dokonywał z ramienia Spółki wszelkich czynności związanych ze sprzedażą telefonów w systemie TAX FREE. S. U. przyjeżdżał po odbiór zamówionych telefonów do Spółki i wówczas osobiście uiszczał należności za telefony, lub korzystał z pomocy innych osób, którzy odbierali za niego w Spółce telefony. Osobami tymi byli: L. W., M. W. oraz I. U. Osoby te zeznały, że uiszczały należności za odebrane telefony pieniędzmi, które wcześniej otrzymały od S. U. Pieniądze na telefony komórkowe S. U. przekazywał również na konto założone w Polsce, do dysponowania którym upoważniony był L. W. Pieniędzmi pobranymi
z tego konta L. W. i M. W. płacili za telefony odebrane w Spółce w imieniu S. U. Ponadto, jak wynika z materiału dowodowego, S. U. odbierał telefony po przewiezieniu ich przez granicę polsko-białoruską, otrzymywał zwrot podatku, a także płacił wszystkim osobom zaangażowanym przez niego w zakup telefonów, organizację ich odbioru ze Spółki "M", a także przewozu przez granicę polsko-białoruską. Dokumenty TAX FREE, na podstawie których dokonywano sprzedaży telefonów na rzecz S. U., były jeszcze przed zgłoszeniem się osób po odbiór telefonów przygotowywane, zapakowane w kartonach razem z telefonami i razem z towarem odbierane przez te osoby, a następnie przewożone we wskazane miejsca. Organ wskazał, że jak wynika z zeznań świadków, dokumenty te w części dotyczącej danych osobowych nie były wypełniane w Spółce, ewentualnie były wystawiane
na osoby - obywateli Białorusi, którzy nie dokonywali zakupu tych telefonów,
a jedynie pełnili rolę tzw. "mrówek" przewożących towar przez granicę. Paragony fiskalne - jak wynika z zeznań pracownika Spółki A. B. - drukowane były seriami w ilości kilkudziesięciu, w niewielkich odstępach czasu również pod nieobecność osób kupujących.
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że przesłuchiwani pracownicy Spółki w żadnym miejscu nie zaprzeczyli zeznaniom Panów L. i M. W. oraz S. i I. U. Odpowiadając pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania w kwestiach odnoszących się do udziału tych osób w sprzedaży telefonów na zasadach TAX FREE przez Spółkę, zasłonili się niepamięcią bądź niewiedzą. Zeznaniom tym również nie zaprzeczyli przesłuchani w charakterze stron postępowania wspólnicy Spółki. Zeznali oni, że nie byli we własnym sklepie świadkami sporządzania dokumentów TAX FREE, wydawania telefonów "podróżnym" i dokonywania im zwrotu podatku. Zeznali też, że ich wiedza na temat handlu telefonami komórkowymi przez Spółkę ogranicza się do tego, co im powiedział na ten temat A. B. - kierownik sklepu. Niezrozumiałe jest, zatem zdaniem organu stwierdzenie, że organy skarbowe nie wykazały, że Spółka posiadała wiedzę, iż podróżni dokonując zakupu towarów i wywożąc je poza granice Wspólnoty działali na rzecz S. U. Organ pierwszej instancji udowodnił, bowiem, że sprzedaż hurtowych ilości telefonów komórkowych na rzecz S. U. udokumentowana dowodami TAX FREE wystawionymi na licznych obywateli Białorusi była możliwa dzięki świadomym, niezgodnym z przepisami prawa, działaniom Spółki.
Odnosząc się do powoływanego przez pełnomocnika Strony wyroku ETS
z 21 lutego 2008 r., C-271/06, organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie trudno mówić o dochowaniu należytej staranności ze strony podatnika,
w sytuacji, gdy dokumenty TAX FREE wypełniane były bez udziału podróżnego
na podstawie wcześniejszych zamówień, składanych przez jedną osobę, następnie towar wraz z dokumentami odbierany był ze sklepu przez "pośrednika", który płacił za towar, zwrot VAT najczęściej wliczany był na zakup następnej partii telefonów.
Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował prawo Spółki do zastosowania 0% stawki podatku do sprzedaży telefonów komórkowych, udokumentowanej dokumentami TAX FREE.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego, działający
w imieniu Spółki pełnomocnik wywiódł do tut. Sądu skargę. Zarzucił w niej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. zaskarżono w całości, zarzucając jej:
1. obrazę przepisów prawa materialnego w art. 126 ust. 1 i 2, art. 128 ust. 1 i 2 oraz art. 129 ust. 1 u.p.t.u., poprzez zakwestionowanie prawa Spółki
do zastosowania do dostawy towarów 0% stawki podatku od towarów i usług,
w sytuacji gdy wszelkie określone w przepisach prawa warunki uprawniające do stosowania preferencyjnej stawki zostały spełnione, w szczególności dokonano zwrotu podatku osobie uprawnionej, a przed złożeniem deklaracji podatnik posiadał dokumenty TAX FREE, które zawierały wszystkie ustawowe elementy. W świetle wykładni art. 15 ust. 2 Szóstej Dyrektywy VAT przedstawionej w wyroku ETS z dnia 21 lutego 2008 r. (C-271/06) oraz ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, podatnik nie może ponosić wyłącznej odpowiedzialności za zapłatę podatku w przypadku zdarzeń, na które nie ma żadnego wpływu. Jeżeli zatem przedsięwziął on wszelkie środki, jakie pozostawały w jego mocy oraz jego udział w oszustwie podatkowym jest wykluczony, ma prawo do zastosowania stawki 0 % podatku do dostawy towarów, od której dokonał zwrotu podatku podróżnemu.
2. rażącą obrazę przepisów postępowania, w szczególności: art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) - w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie "O.p.", poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, w następstwie odstąpienia od przeprowadzenia kluczowych dla spawy dowodów z zeznań obywateli Białorusi, których dane znajdowały się w dokumentach TAX FREE i którzy dokonali wywozu nabytego w Spółce towaru poza granice Wspólnoty,
w szczególności przesłuchania ich na okoliczność stosunku jaki łączył ich
z S. U., w oparciu o który nabywał on na ich rzecz telefony komórkowe; art. 122 w zw. z art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na wybranych fragmentach zeznań świadków, w szczególności S. i I. U. oraz L. i M. W. bez uwzględnienia tych z nich, w których uprawdopodobniają wypełnianie dokumentów TAX FREE w sklepie należącym do Spółki, a także nie wyjaśnienie wątpliwości związanych z potwierdzeniem w rejestrze Straży Granicznej przekroczenia granicy przez obywateli Białorusi, na których wystawione były dokumenty TAX FREE, co przynajmniej uprawdopodabnia, że mogli oni samodzielnie odbierać przedmiotowe dokumenty; art. 121 § 1 w zw. z art. 124 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów i przekonywania, w następstwie nałożenia na Spółkę obowiązków, których wykonać nie mogła.
W szczególności niezasadny jest zarzut braku staranności przy weryfikacji przez podatnika prawidłowości realizacji procedury zwrotu podatku, podczas gdy weryfikacja ta w świetle posiadanych przez Spółkę uprawnień była wykonywana, w tym poprzez sprawdzenie poprawności dokumentów TAX FREE, które zawierały ustawowo określone elementy.
Uzasadniając skargę, jej autor wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie przynajmniej w zakresie części dokumentów TAX FREE były one wypełnione
na podstawie danych z paszportów obywateli Białorusi. Nie jest wykluczone,
iż samodzielnie zgłaszali się oni do punktu sprzedaży. W skardze zauważono też,
że art. 126 ust. 2 u.p.t.u. nakazuje jedynie weryfikację miejsca zamieszkania podróżnego z danymi w paszporcie lub innym dokumencie stwierdzającym tożsamość. Nie sposób, więc z tego przepisu wywieść, że sprzedawca
ma weryfikować tożsamość nabywców, w szczególności weryfikować, czy wygląd osoby przedstawiającej paszport i występującej o wystawienie dokumentu TAX FREE odpowiada zdjęciu zawartemu w dokumencie. Z powyższego wyprowadzić należy wniosek, iż przepisy ustawy nie wykluczają wystąpienia o dokument TAX FREE oraz o zwrot podatku innym podmiotom niż samym "podróżnym". Dokonanie tych czynności wydaje się w szczególności możliwe za pośrednictwem upoważnionej osoby.
Zdaniem pełnomocnika Spółki, organ skarbowy skupił się na przedstawieniu początkowej (odbiór telefonów ze sklepu) i końcowej drogi, jaką przebyły telefony (odbiór telefonów na Białorusi przez S. U.), nie wyjaśniając jaką rolę w tym ciągu zdarzeń pełnili obywatele Białorusi, których dane figurowały w dokumentach TAX FREE. Z tego też względu, w ocenie pełnomocnika Spółki, bezzasadnie przyjęto, że nabywcą telefonów był wyłącznie S. U.
Ponadto autor skargi stwierdził, że organy podatkowe nie wskazały żadnego dowodu, który chociażby uprawdopodobnił udział Podatnika w naświetlonym
przez nie procederze. Zauważył, iż wobec wspólników Spółki nie toczą się żadne postępowania karne, które mogłyby świadczyć o ich udziale w ewentualnym oszustwie podatkowym. Dodał, że nie sposób uznać, że uprawnienie
do zastosowania 0% stawki podatku od towarów i usług traci podatnik, którego pracownik na własną rękę, bez wiedzy pracodawcy wypełnia na podstawie przedstawionych mu paszportów dokumenty TAX FREE. Nałożenie na wspólników Spółki obowiązku weryfikowania prawidłowo wypełnionych dokumentów TAX FREE wykracza poza staranność sumiennego kupca.
Pełnomocnik Spółki zwrócił również uwagę, iż analiza porównawcza danych
z rejestru Straży Granicznej z danymi z rejestru Zwrot VAT dla podróżnych oraz
z dokumentami TAX FREE oparta była w decyzji organu pierwszej instancji
na analizie 382 dokumentów TAX FREE. Tymczasem wskazując przypadki,
w których nie ma potwierdzenia pobytu podróżnego w dniach zakupu albo pobyt podróżnego nie został zarejestrowany, czy był za krótki aby umożliwić obecność
w sklepie Spółki, organ wskazał łącznie na 473 przypadki. Tych rozbieżności
w ocenie autora skargi organ nie wyjaśnił.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczą przesłanką zakwestionowania przez organy skarbowe dokumentów TAX FREE było ustalenie, iż dokumenty te są nieprawidłowe
pod względem materialnym, tzn. nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 u.p.t.u., do dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnemu, sprzedawca stosuje stawkę podatku 0 %,
pod warunkiem że: (1) spełnił warunki, o których mowa w art. 127 ust. 4 pkt 1 i 4, oraz (2) przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument określony w art. 128 ust. 2, zawierający potwierdzenie wywozu tych towarów poza terytorium Wspólnoty. Drugą przesłanką zastosowania stawki 0% jest, zatem otrzymanie dokumentu określonego w art. 128 ust. 2, zawierającego potwierdzenie wywozu tych towarów poza terytorium Wspólnoty. W myśl art. 128 ust. 2 u.p.t.u. podstawą do dokonania zwrotu podatku jest przedstawienie przez podróżnego imiennego dokumentu wystawionego
przez sprzedawcę, zawierającego w szczególności kwotę podatku zapłaconego
przy dostawie towarów. Wywóz towaru powinien być potwierdzony na tym dokumencie przez urząd celny stemplem zaopatrzonym w numerator. Do dokumentu powinien być dołączony wystawiony przez sprzedawcę paragon z kasy rejestrującej, o której mowa w art. 111 ust. 1.
Na podstawie art. 130 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. minister właściwy do spraw finansów publicznych został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru, dokumentu, o którym mowa w art. 128 ust. 2. Wzór tego dokumentu określony został
w rozporządzeniu z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia wzorów: znaku informującego podróżnych o możliwości zakupu w punktach sprzedaży towarów,
od których przysługuje zwrot podatku od towarów i usług, imiennego dokumentu będącego podstawą do dokonania zwrotu podatku podróżnym oraz stempla potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty (Dz. U. Nr 88,
poz. 838). Z treści wzoru tego dokumentu oraz z jego opisu wynika, iż powinny być
w nim zawarte dane identyfikujące podróżnego, w tym w szczególności: imię, nazwisko, państwo, dokładny adres, nr paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość.
Na tle tych regulacji prawnych trzeba zgodzić się z organem odwoławczym,
że z przepisów nie wynika, iż przysługujące podatnikowi prawo do zastosowania 0% stawki VAT w przypadku sprzedaży na zasadach TAX FREE może być oparte
na posiadaniu jakiegokolwiek dokumentu TAX FREE. Otóż dokument taki musi cechować się poprawnością materialną, a zatem potwierdzać sprzedaż na rzecz faktycznego nabywcy, który w rzeczywistości nabył towar, wywiózł go poza terytorium Wspólnoty, zwrócił się do sprzedawcy po zwrot podatku i zwrot ten otrzymał. Koniecznym warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki VAT jest, więc udokumentowanie wywozu poza granice Wspólnoty za pomocą prawidłowo wystawionych dokumentów TAX FREE (poprawność formalna), potwierdzających rzeczywiste zdarzenia (poprawność materialna).
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe ponad wszelką wątpliwość wykazały, iż dokumenty TAX FEEE, które stanowiły podstawy do zastosowania stawki podatkowej 0%, gdyż nie dokumentowały transakcji zwieranych przez Spółkę
z osobami wskazanymi w tych dokumentach. W opinii Sądu organy podatkowe, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, nie naruszyły postanowień art. 122 i 187 O.p.
ze względu na odstąpienie od przeprowadzenia dowodów w postaci zeznań obywateli Białorusi, których dane znajdowały się w dokumentach TAX FREE, a którzy dokonywali wywozu nabytego w Spółce towaru. Otóż organy te na podstawie szeregu przeprowadzonych dowodów, w tym przede wszystkim przesłuchań świadków ustaliły, iż w rzeczywistości przedmiotowe dokumenty TAX FREE potwierdzały zorganizowany eksport dokonywany przez S. U. Wniosek taki trafnie - w opinii Sądu - wyprowadzono w szczególności z zeznań świadków L. W. i M. W., którzy pośredniczyli w transakcjach kupna-sprzedaży pomiędzy Spółką, a obywatelem Białorusi o imieniu S., z zeznania uzyskanego z Prokuratury Rejonowej w B., w którym S. U. i I. U. opisali proceder hurtowego eksportu telefonów komórkowych zakupionych w Społce oraz z zeznań pracowników Spółki tj. Panów A. B. i R. N. Podkreślić należy, że pracownik Spółki Pan A. B. potwierdził fakt współpracy z S. U. Zauważyć trzeba również, że przeprowadzony dowód z wydruków wewnętrznej korespondencji e-mailowej, zabezpieczonej u T. G. (podpisującego faktury sprzedaży do Spółki telefonów w imieniu dostawców) wskazuje, że S. U. w sprawie zakupu telefonów kontaktował się także bezpośrednio z dostawcami z K. Z treści tych e-maili wynika ponadto, jak zauważył organ, że Spółka dokonywała przelewu środków pieniężnych
za telefony komórkowe w kwotach przekazanych wcześniej przez S. U., a brak środków od S. U. skutkował tym, że dostawcy nie otrzymawszy zaliczki wstrzymywali dostawy.
W tym stanie rzeczy organy podatkowe ustaliły stan faktyczny istniejący
w sprawie w sposób obiektywny i z dołożeniem należytej staranności. Wobec tego trudno uznać, iż nieprzesłuchanie obywateli Białorusi, których dane znajdowały się
w dokumentach TAX FREE, i którzy dokonywali wywozu nabytego w Spółce towaru, stanowiło naruszenie zasady art. 122 i 187 o.p.
W dalszej kolejności należy wskazać, iż niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy skarbowe 126 ust. 1 i 2, art. 128 ust. 1 i 2 oraz art. 129 ust. 1 u.p.t.u., poprzez zakwestionowanie prawa Spółki do zastosowania do dostawy towarów 0% stawki podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy wszelkie określone w przepisach prawa warunki uprawniające do stosowania preferencyjnej stawki zostały spełnione, w szczególności dokonano zwrotu podatku osobie uprawnionej, a przed złożeniem deklaracji podatnik posiadał dokumenty TAX FREE, które zawierały wszystkie ustawowe elementy. Otóż jak już wskazano, organy podatkowe wykazały,
że zakwestionowane dokumenty TAX FREE nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. W opinii Sądu tylko dokument rzetelny,
tj. potwierdzający rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych może stanowić podstawę do zastosowania stawki 0%. Należy zwrócić uwagę, iż ze względu
na daleko sformalizowaną konstrukcję TAX FREE, nie ma znaczenia w sprawie fakt,
że towar rzeczywiście opuścił Wspólnotę. Brak dokumentu TAX FREE potwierdzającego fakty, pozbawia podatnika prawa do zastosowania wspomnianej stawki podatkowej. Skoro, zatem zakwestionowane dokumenty wskazywały jako nabywców inne osoby niż te, które w rzeczywistości nabywały towary (telefony komórkowe), to jako nie odzwierciedlające rzeczywistych transakcji, nie stanowiły dowodu wywozu poza granice UE. Zaznaczyć raz jeszcze należy, że przepisy u.p.t.u., ograniczające zakres środków dowodowych w przedmiocie sprzedaży
w systemie TAX FREE, stanowią lex specialis w zestawieniu z ogólnym unormowaniem dotyczącym dowodów, zawartym w art. 180 § 1 O.p. (wyrok WSA
z dnia 22 stycznia 2004 r., III SA 858/2002, niepubl.).
Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organy skarbowe art. 121 § 1 w zw. z art. 124 O.p., poprzez naruszenie zasady zaufania do organów
i przekonywania, w następstwie nałożenia na Spółkę obowiązków, których wykonać nie mogła. Również niezrozumiałe w opinii Sądu jest odwołanie się przez Spółkę
do orzeczenia ETS nawiązującego do ryzyka zakwestionowania prawa
do zastosowania stawki 0% w związku ze sfałszowaniem przez podróżnego dokumentu TAX FREE (orzeczenie ETS z dnia 21 lutego 2008 w sprawie C-271/06). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału nie odbiera prawa do zastosowania stawki 0% sfałszowanie przez podróżnego dokumentu wywozu, jeśli sprzedawca nie mógł tego stwierdzić przy dołożeniu należytej staranności. Podobny pogląd wcześniej wyraził także WSA w Białymstoku (wyrok z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. I SA/Bk 312/06). Jednakże w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że strona skarżąca dochowała należytej staranności przy weryfikacji danych niezbędnych do wystawienia prawidłowych pod względem formalnym i materialnym dokumentów TAX FREE. Wprost przeciwnie, skarżąca Spółka uczestniczyła w procederze hurtowej sprzedaży telefonów komórkowych na rzecz innych osób, niż osoby których dane zawarte były w zakwestionowanych dokumentach TAX FREE. W tej kwestii nie ma znaczenia fakt, że o procederze sprzedaży telefonów Panu U. nie wiedzieli wspólnicy Spółki. Transakcję z tą osobą, w imieniu Spółki, przeprowadzał, bowiem kierownik sklepu mieszczącego się przy ul. [...] Pan A. B. – pracownik Spółki,. Zauważyć natomiast należy, że wszelkie działania i zaniechania pracownika podatnika (Spółki) mające wpływ na sytuację podatkową tego podatnika, w sferze podatkowoprawnej obciążają tego podatnika.
Odnośnie zarzutu nie wyjaśnienia rozbieżności dotyczących ilości analizowanych dokumentów TAX FREE, Sąd nie podzielając wątpliwości autora skargi pragnie zauważyć, że przedmiotem analizy organu były 382 dokumenty TAX FREE. Wskazana przez pełnomocnika, a wynikająca z decyzji organu pierwszej instancji ilość przypadków zakwestionowanych w toku postępowania,
jest następstwem badania 382 dokumentów TAX FREE i wynika z sumowania kwestionowanych przypadków, na których poddano badaniu różne elementy (takie, jak np data zakupu, data zwrotu podatku).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło