III SA/Wa 3085/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-19
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Krystyna Kleiber, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współwłasności miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym odrębny przedmiot opodatkowania, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, czy też powinien być ustalony indywidualnie dla każdego właściciela miejsca postojowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi o solidarnym obowiązku podatkowym w przypadku współwłasności nieruchomości lub obiektu budowlanego, nie znajduje zastosowania w sytuacji współwłasności miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, gdy możliwe jest ustalenie indywidualnego właściciela i zakresu jego władania. W takim przypadku obowiązek podatkowy powinien być ustalony indywidualnie dla każdego właściciela miejsca postojowego, zgodnie z zasadą, że podatnikiem jest osoba faktycznie władająca majątkiem. Uchylono zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie zajął merytorycznego stanowiska w kwestii stawki podatkowej, a błędnie zastosował przepis o solidarnym obowiązku podatkowym.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym, naliczoną według stawki dla budynków pozostałych, zamiast stawki dla budynków mieszkalnych. Skarżący argumentował, że garaż jest częścią budynku mieszkalnego i powinien być opodatkowany według stawki dla budynków mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom lokalu garażowego i zalecając odniesienie się do kwestii stawki podatkowej w uzasadnieniu decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając nierozpatrzenie odwołania w zakresie stawki podatkowej i błędną podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od SKO na rzecz M. K. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Prezydent W. ustalił Skarżącemu – M. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2008r. w wysokości 197 zł. Podatek dotyczył nieruchomości położonej w W. przy ul. Z. - miejsce parkingowe [...]. Współwłaścicielem tej nieruchomości jest J. K.
Pismem z dnia [...] marca 2008r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji w zakresie dotyczącym naliczenia podatku od miejsca postojowego według stawki dla budynków pozostałych zamiast stawki dla budynków mieszkalnych. Utrzymywał, że powinna być wydana jedna decyzja dotycząca podatku od lokalu mieszkalnego i związanej z tym lokalem ułamkowej części gruntu oraz miejsca postojowe garażowego.
Powołując się na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 11 marca 2005r. wskazał, że jeżeli garaż stanowi część budynku mieszkalnego to budynek ten w całości podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych.
W przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.) nie zawarto definicji budynku mieszkalnego.
Zgodnie z powołanym pismem Ministerstwa Finansów podstawowym kryterium zaliczenia danego budynku do odpowiedniej kategorii jest dokumentacja budowlana (projekt budowlany, pozwolenie na budowę itp.), w której znajduje się dokonane przez odpowiedni organ precyzyjne określenie danego budynku.
Z przedmiotowej dokumentacji wynika jednoznacznie kategoria budynku, w którym strona posiada lokal – "zespół mieszkaniowy wielorodzinny" i za taki powinien go uznać organ podatkowy. Nie ma on bowiem podstaw do podważania decyzji wydanych przez inne organy. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W niniejszej sprawie podstawą naliczenia różnych stawek podatkowych był fakt sporządzenia odrębnych aktów notarialnych na samodzielny niewyodrębniony lokal mieszkalny i udział w garażu wielostanowiskowym. Organ zastosował odrębne stawki podatku, mimo iż akt notarialny ustanawiający odrębną własność lokalu stwierdza, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym o siedmiu do ośmiu kondygnacjach w tym jednej kondygnacji podziemnej. Jednoznacznie wynika z tego, że garaże stanowią część budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
W opinii Skarżącego sposób naliczania podatku zastosowany przez organ pierwszej instancji jest niezgodny z interpretacją prezentowaną przez Ministra Finansów.
Decyzją z dnia [...] września 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w W. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta W. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że Skarżący oraz jego żona (współwłaścicielka nieruchomości) nabyli samodzielny lokal mieszkalny oraz - odrębnym aktem notarialnym – udział 1/93 części we współwłasności lokalu niemieszkalnego U2 – garażu wielostanowiskowego, odpowiadający w sposobie korzystania miejscu postojowemu [...]. Państwo K. są zatem tylko jednymi ze współwłaścicieli nieruchomości w częściach ułamkowych.
W art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wskazano, iż jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach z zastrzeżeniem ust. 5. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 5 cyt. ustawy jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Brak jest zatem podstaw do żądanego przez stronę połączenia decyzji podatkowych dotyczących lokalu mieszkalnego i związanej z tym lokalem ułamkowej części gruntu oraz decyzji podatkowej dotyczącej lokalu garażowego. Inne byłyby bowiem strony tych postępowań.
W przypadku lokalu garażowego za strony trzeba uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych lokalu garażowego. Części te nie były sprzedawane jako przynależności lokalu mieszkalnego ani też jako udziały w częściach wspólnych budynku związane z lokalem mieszkalnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż ponownie analizując sprawę organ pierwszej instancji powinien zapewnić czynny udział w postępowaniu wszystkim stronom – współwłaścicielom lokalu garażowego pomimo tego, iż może to spowodować liczne spory dotyczące sposobu płatności bardzo dużej kwoty podatku za całe pomieszczenie garażowe. W powyższym zakresie organ powołał się na wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 1748/06. Dodał, iż wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej należeć będą do materii prawa cywilnego i nie mogą rodzić konsekwencji na gruncie prawa podatkowego. Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku (w art. 3 ust. 4 u.p.o.l.) oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie zobowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku z nich zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty.
Organ odwoławczy wskazał także, iż decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia w tym m.in. geodezyjnego oznaczenia nieruchomości, w stosunku do której ustalono podatek. Zalecił organowi pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 210 O.p., odnieść się do podnoszonej przez Państwa K. kwestii, tj. stawki podatkowej przyjętej dla wielostanowiskowego lokalu garażowego.
Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił nierozpatrzenie odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008r. w zakresie dotyczącym naliczenia podatku od miejsca postojowego według stawki dla budynków pozostałych zamiast budynków mieszkalnych, błędną podstawę uchylenia decyzji pierwszej instancji (w jego opinii decyzja ta nie narusza art. 3 ust. 4 u.p.o.l.), naruszenie art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.).
W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008r. w zakresie nieprawidłowej stawki podatku zastosowanej przez organ. Dodał ponadto, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło faktu, iż z treści aktu notarialnego sprzedaży lokalu mieszkalnego i garażu wynika, że garaż jest nierozerwalnie związany z pozostałymi częściami budynku mieszkalnego.
Stwierdził także, iż organ odwoławczy zastosował błędną wykładnię art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l. W jego opinii art. 3 ust. 4 tej ustawy w jego przypadku nie ma zastosowania i w praktyce uniemożliwiałby pobór podatku.
Ponadto zarzucił zbyt przewlekłe rozpatrywanie jego odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie u podstaw sporu legło ustalenie na rzecz Skarżącego przez Prezydenta W. podatku od nieruchomości za 2008r. z tytułu posiadania części budynku – miejsca postojowego [...] w budynku przy ul. Z. w W., według stawki dla budynków pozostałych. W odwołaniu Skarżący utrzymywał, że organ podatkowy powinien wydać łączną decyzję ustalającą podatek od lokalu mieszkaniowego i od miejsca postojowego, a ponieważ garaż stanowi część budynku mieszkalnego, to budynek ten w całości podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych.
SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W kwestii stawki podatkowej SKO nie zajęło stanowisko merytorycznego, lecz zaleciło organowi pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 210 O.p., odnieść się do niej w uzasadnieniu decyzji.
Ponieważ SKO nie wypowiedziało się na temat kwestionowanej przez Skarżącego stawki podatkowej Sąd nie może poddać kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości zastosowanej stawki podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wypowiada się na dany temat, Sąd nie ma możliwości skontrolowania jego stanowiska, a wypowiedzenie się przez Sąd na ten temat oznaczałoby zastąpienie organu w wydaniu rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Sąd może natomiast poddać ocenie, czy organ odwoławczy prawidłowo postąpił uchylając się od kontroli decyzji w przedmiocie stanowiącym element rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co więcej, tak jak w niniejszej sprawie, sporny element tego rozstrzygnięcia, którym jest stawka podatkowa.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 2 O.p., dlatego powyższą kwestię należy rozważyć w oparciu o postanowienia tego przepisu. Art. 233 § 2 O.p. stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przepisu tego wynika, że organ odwoławczy może wydać decyzję przewidzianą tym przepisem, tzw. decyzję kasacyjną, tylko wówczas, gdy jego zdaniem organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 233 § 2 O.p. Zatem, jeśli organ działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, obowiązany jest zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy.
W zaskarżonej decyzji SKO nie zaleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym stawki podatkowej uznając, iż brak takiego postępowania uniemożliwia określenie prawidłowej stawki podatkowej. Stwierdziło jedynie, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia i zaleciło temu organowi odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do kwestii spornej, tj. stawki podatkowej.
W ocenie Sądu stanowisko SKO w omawianym zakresie jest nieprawidłowe. Skoro bowiem SKO nie dostrzegło potrzeby przeprowadzenia całościowego postępowania wyjaśniającego dla potrzeb określenia stawki podatkowej, powinno zająć merytoryczne stanowisko w tym przedmiocie. Poza tym stan faktyczny w tym zakresie wynikał wprost ze znajdujących się w aktach sprawy aktów notarialnych. Sam fakt braku uzasadnienia stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie zastosowania stawki podatkowej nie stanowi przyczyny uchylenia decyzji tego organu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 O.p., o czym wyżej (zresztą, żaden przepis O.p. nie daje podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z tej przyczyny).
Obowiązku zajęcia przez SKO merytorycznego stanowiska w przedmiocie prawidłowości zastosowanej przez organ pierwszej instancji stawki podatkowej nie niweluje fakt, iż SKO uchyliło decyzję tego organu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia dostrzegając potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w innym zakresie niż dotyczącym okoliczności mających wpływ na określenie stawki podatkowej. Organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej nie może bowiem przesądzić treści rozstrzygnięcia tylko w tym zakresie, w którym nakazuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Kwestie objęte decyzją organu pierwszej instancji, które nie wymagają wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego winny być poddane merytorycznej ocenie organu odwoławczego.
Odnośnie drugiego ze stawianych w odwołaniu zarzutów SKO zajęło natomiast merytoryczne stanowisko, bowiem stwierdziło, iż nie może być, jak chce tego Skarżący, wydana jedna decyzja ustalająca podatek od lokalu mieszkalnego i związanej z tym lokalem ułamkowej części gruntu oraz podatek od lokalu garażowego. Według SKO na przeszkodzie do wydania jednej decyzji stoją postanowienia art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zgodnie z którym w przypadku lokalu garażowego za strony trzeba uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych lokalu garażowego. Części te bowiem, jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy aktów notarialnych, nie były sprzedawane jako przynależności do lokalu mieszkalnego ani jako udziały w częściach wspólnych budynku związane z lokalem mieszkalnym. SKO powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 1748/06 stwierdzając, iż wobec stanowiska wyrażonego w tym wyroku, nie może podjąć innej decyzji. SKO zaleciło organowi pierwszej instancji zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom – współwłaścicielom lokalu garażowego oraz przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego w całości.
Sąd nie podziela powyżej zaprezentowanego stanowiska SKO. Zdaniem Sądu art. 3 ust. 4 u.p.o.l. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi, iż jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Zdaniem Sądu dla odkodowania treści tego przepisu konieczne jest zastosowanie wykładni celowościowej, ponieważ jego wykładnia literalna prowadzi do wypaczenia całej "filozofii" podatku od nieruchomości. Wykładnia celowościowa wymaga przede wszystkim ustalenia istoty ekonomicznej podatku od nieruchomości.
Problematyką tą zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale FPK 9/96 z dnia 19 sierpnia 1996r. (ONSA 1996/4/152) stwierdził, że podatek od nieruchomości zalicza się do kategorii podatków majątkowych, gdyż przedmiotem opodatkowania jest majątek. Ustawowa konstrukcja podatku od nieruchomości wskazuje, że należy on do grupy podatków od posiadania majątku. Charakter i zadania tej kategorii podatków są zróżnicowane w zależności od sposobu wykorzystywania majątku. Posiadacze majątku bowiem uzyskują dochody w naturze polegające na zaspokajaniu potrzeb bytowych, socjalnych czy ekonomicznych na wyższym poziomie niż osoby nie posiadające takiego majątku. Obciążenie tym podatkiem zależy od rodzaju i sposobu wykorzystywania majątku, o czym świadczy konstrukcja stawek podatkowych. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem.
Z kolei w uchwale W 20/94 z dnia 6 września 1995r. (OTK 1995, nr 1, poz. 6) Trybunał Konstytucyjny rozważając charakter podatku od nieruchomości stwierdził, iż należy mieć na względzie, że korzyści z nieruchomości osiąga z reguły jej posiadacz, nawet jeżeli nie jest on właścicielem tej nieruchomości. Nie ma więc żadnych racjonalnych przesłanek, które byłyby do pogodzenia z wyrażoną w art. 1 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego, dla obciążenia nie posiadającego właściciela podatkiem od nieruchomości. Jest natomiast racjonalne i słuszne, aby obowiązek podatkowy ciążył na posiadaczu samoistnym.
Z zaprezentowanych stanowisk, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wynika kardynalna zasada, jaka obowiązuje w podatku od nieruchomości, iż podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem. Oznacza to, iż w każdym wypadku, jeśli możliwe jest ustalenie, jakim majątkiem włada podatnik, podatek powinien być ustalony tylko od tego majątku. Inaczej mówiąc podatnik nie powinien płacić podatku od nieruchomości (części nieruchomości), która nie jest w jego władaniu.
Zdaniem Sądu, wskazany przez SKO art. 4 ust. 3 u.p.o.l. znajduje zastosowanie w sytuacji, kiedy nieruchomość lub budynek stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów i nie jest możliwe ustalenie zakresu władania tą nieruchomością przez poszczególnych współwłaścicieli. Kierując się bowiem zasadą, iż podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem, należy przyjąć, że w omawianym przepisie mowa jest o współwłasności łącznej (art. 196 kodeksu cywilnego), a nie o współwłasności w częściach ułamkowych. Współwłasność łączna pozostaje w ścisłym związku ze stosunkiem, z którego się wywodzi. Trwa tak długo, jak długo istnieje stosunek podstawowy. Udziały współwłaścicieli nie są określone, a możliwość dysponowania nimi przez współwłaścicieli jest wyłączona. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 4 ust. 3 u.p.o.l. obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Na bazie właśnie takiego stanu faktycznego zapadł wskazany przez SKO wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 1748/06, który zdaniem Sądu, nie może być wprost zastosowany do niniejszej sprawy.
W rozpoznanej sprawie stan faktyczny jest zgoła odmienny niż w sprawie, w której zapadł ww. wyrok NSA. Nie mamy w niej do czynienia ze współwłasnością nieruchomości lub budynku, ale ze współwłasnością jednej kondygnacji budynku mieszkaniowego (w budynku są lokale mieszkalne stanowiące własność konkretnych osób), na której znajduje się garaż wraz z miejscami postojowymi i miejsca te mają swoich właścicieli. Istnieje możliwość ustalenia właściciela każdego z tych miejsc postojowych oraz powierzchni garażu, jaka przynależy do konkretnego właściciela. W wypadku tym występuje współwłasność w częściach ułamkowych, która daje każdemu ze współwłaścicieli możliwość dysponowania udziałem. Znajdują tu bowiem zastosowanie wszelkie zasady dotyczące rozporządzania prawem własności (vide art. 196-198 kodeksu cywilnego). Nie ma zatem żadnych przeszkód, aby na zasadach ogólnych ustalić podatek od konkretnego miejsca postojowego i skierować decyzję w tym przedmiocie do właściciela tego konkretnego miejsca.
Sąd dokonując wykładni art. 4 ust. 3 u.p.o.l. miał też na względzie, iż już sam fakt ponoszenia ciężarów podatkowych jest uciążliwy, w związku z tym należy zastosować taką wykładnię przepisów prawa, która wyklucza nadmierną uciążliwość w ponoszeniu tych obowiązków. Zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 ust. 3 u.p.o.l. prowadziło wprost do sytuacji, w której podatnicy byliby narażeni na problemy, które nie powinny być zwykłym następstwem istnienia zobowiązania podatkowego. Sytuacja bowiem, w której współwłaściciel miejsca garażowego zobowiązany jest zapłacić podatek za wszystkich innych właścicieli miejsc garażowych, prowadzi wprost do konfliktów pomiędzy współwłaścicielami. Rozwiązanie sporu w drodze powództwa cywilnego jest jak wiadomo dość uciążliwe, szczególnie, gdy występuje kilkudziesięciu właścicieli miejsc postojowych, a konflikt może powstawać przy każdej zapłacie podatku. Skoro istnieje prawna możliwość nałożenia obowiązku podatkowego, który nie pociąga za sobą szeregu zbędnych kłopotów, z takiej możliwości należy skorzystać.
Wydaje się, że ustawodawcy nie chodziło o utrudnienie życia podatnikom, lecz o to, by właściciel lub posiadacz zapłacił podatek od faktycznie posiadanej nieruchomości (części nieruchomości) lub budynku (części budynku). Świadczy o tym regulacja zawarta ust. 5 art. 4 u.p.o.l. Przepis ten stanowi, iż jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Postanowienia tego przepisu świadczą o tym, iż nie było wolą ustawodawcy ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku w przypadku budynków wielomieszkaniowych, w których wyodrębniona jest własność lokali. Ustawodawca wprowadził bowiem odmienną regulację dla takich przypadków. Omawiany przepis nie uwzględnia jednak sytuacji takiej, jak występująca w niniejszej sprawie, a wydaje się, że jej wprowadzenie byłoby potrzebne, chociażby z tego względu, by nie wywodzić zakresu obowiązku podatkowego w drodze wykładni.
SKO ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej zwaną "p.p.s.a.", zobowiązane jest uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w tej sprawie.
Na koniec zauważenia wymaga, iż stosownie do postanowień art. 2 § 1 pkt 1 O.p. do
podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Tak więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. Nie mniej jednak wyjaśnić można, że przewlekłość postępowania jest zjawiskiem niepożądanym, lecz nie ma wpływu na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trzeba mieć też na względzie, że upływ terminów do załatwienia sprawy nie pozbawia organu podatkowego ani właściwości w sprawie, ani kompetencji do jej załatwienia, ani też nie wpływa na ważność dokonanych już czynności, jak i czynności podjętych po upływie terminu, bo sam fakt upływu takiego terminu nie ma cech przedawnienia orzekania w sprawie. Ponadto stosownie do art. 141 § 1 O.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do wskazanego w tym przepisie organu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło