II OSK 1151/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-13

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Joanna Runge - Lissowska, Wanda Zielińska - Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można uchylić lub zmienić ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 155 k.p.a., jeżeli decyzja ta została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który nie dawał organowi swobody decyzyjnej (tzw. decyzja związana), a przepis ten utracił moc obowiązującą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nie może być uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Dwie przesłanki uniemożliwiają zastosowanie art. 155 k.p.a.: po pierwsze, przepis art. 47 Prawa budowlanego z 1974 r. nakładał na organ obowiązek wydania decyzji w określonych okolicznościach (decyzja związana, nie uznaniowa), a po drugie, przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1995 r., co uniemożliwia weryfikację decyzji wydanej na jego podstawie w trybie art. 155 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego z 1992 r., która nie została wykonana. Właściciele wystąpili z wnioskiem o uchylenie tej decyzji, argumentując, że budynek jest użytkowany, a przesłanki nakazu rozbiórki (związane z rzekomo planowaną rozbudową zbiornika wodnego) są nieaktualne. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, wskazując na zły stan techniczny budynku jako podstawę nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska sędzia del. WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.) Protokolant Agnieszka Gugała - Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1007/08 w sprawie ze skargi K. S. i G. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/GL 1007/08, oddalił skargi K. S. i G. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w Gliwicach ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...] na podstawie art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229) nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego, położonego w P. przy ul. [...] nr [...], stanowiącego własność Ł. i H. W., w terminie do 30 czerwca 1993 roku. Organ podkreślił, iż wyniki wizji w terenie oraz wnioski ekspertyzy, sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę J. W., prowadzą do wniosku, iż ze względu na wiek i zakres uszkodzeń, remont budynku jest ekonomicznie nieuzasadniony. Z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że aktualnie właścicielką tej nieruchomości jest K. S., zaś z § 1 umowy działu wynika, że parcela nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym murowanym, niezamieszkałym do 1985 r. oraz murowanym budynkiem gospodarczym, które ww. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego przeznaczone zostały do rozbiórki, przy czym rozbiórka nie została wykonana, ponieważ budynek mieszkalny jest w zabudowie bliźniaczej i jego rozbiórka spowodowałaby zagrożenie dla drugiej części bliźniaka. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Kampanii Węglowej SA Oddział KWK Sośnica - Makoszowy z dnia 16 marca 2007 r. wynika, że budynki przy ul. [...] w P. oznaczone nr 11 i 13 są zbliźniaczone oraz, że współwłaścicielom i lokatorom przed wydaniem nakazu rozbiórki przydzielono mieszkania zastępcze. W aktach znajdują się dwa orzeczenia Okręgowej Komisji do Spraw Szkód Górniczych z dnia 30 listopada 1992 r. dotyczące naprawienia szkody górniczej przez Kopalnię KWK "Sośnica" w budynku położonym przy ul. [...] nr 11 i nr 13, jedno wydane z wniosku A. i W. P., drugie z wniosku H. W.. W obu orzeczeniach stwierdzono takie same następstwa szkód górniczych jak również, że ich naprawienie nie jest technicznie i gospodarczo uzasadniono, w związku z tym szkoda zostanie naprawiona przez wypłacenie odszkodowania. Skarżący najpierw wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji z dnia [...] listopada 1992 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. wniosek ten załatwił odmownie, uznając, że decyzja dotycząca rozbiórki budynku nie jest dotknięta żadną z wad z art. 156 § 1 kpa. Następnie K. S. i G. S. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gliwicach o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 1992 r., podnosząc, że budynek był cały czas użytkowany, najpierw mieszkała w nim ich zmarła babcia, a później rodzice. Skarżący podnieśli, że w budynku tym chcą zamieszkać na czas planowanej budowy nowego domu, uzyskali pozwolenie na budowę pozytywnie uzgodnione z organem nadzoru górniczego, z czego wnioskują, że przesłanki nakazanej rozbiórki są nieaktualne. Ich zdaniem nakaz rozbiórki został wydany w związku planowaną, ale nie zrealizowaną rozbudową zbiornika wodnego "Sośnica". Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gliwicach odmówił na podstawie art. 154 § 2 w zw. z art. 155 kpa uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Gliwicach z dnia [...] listopada 1992r. Organ w uzasadnieniu stwierdził, że nakaz rozbiórki był wydany z powodu złego stanu budynku, a nie w związku z planowaną rozbudową zbiornika. W konsekwencji tego stanu budynku lokatorzy zostali przekwaterowani, a Kopalnia przydzieliła im mieszkania zastępcze. Ze względu na zły stan budynku organ stwierdził, iż musi być on niezwłocznie rozebrany. W odwołaniu od tej decyzji K. i G. S. podnieśli, iż protokół oględzin budynku oraz ekspertyza nic nie mówią o uszkodzeniach budynku i zagrożeniu życia. Budynek kotwami jest zabezpieczony przed szkodami górniczymi. Zdaniem skarżących ówczesna ekspertyza powinna być zlecona przez właściciela budynku, a nie przez Kopalnię. Mieszkania zastępcze zostały przydzielone po powodzi w latach 1975 i 1985. Zarzucono, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie przeprowadził oględzin i nie ustalił aktualnego stanu technicznego budynku. Skarżący podnieśli, iż zmiana decyzji leży w ich słusznym interesie, gdyż obiekt nadaje się do użytkowania. Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, iż zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa uzależniona jest od spełnienia określonych przesłanek. Decyzja o rozbiórce budynku została wydana nie ze względu na planowaną budowę zbiornika wodnego, lecz ze względu na zły stan budynku. Lokatorzy zostali wykwaterowani, a budynek od 1985 roku nie był zamieszkały, co zostało potwierdzone w umowie działu spadku. Nie ma podstaw do dokonania ponownych oględzin i ekspertyzy technicznej budynku, gdyż taka praktyka skutkowałaby ponownym, niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją. Uchylenie decyzji o rozbiórce pozostawałoby w rażącej sprzeczności z interesem społecznym i stanowiłoby premię dla osób, które nie wykonały przez 16 lat nałożonego obowiązku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. i G. S. wnieśli o stwierdzenie, że decyzje obu organów zostały wydane z naruszeniem prawa, podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko i argumenty. Skarżący dołączyli opinię biegłego rzeczoznawcy z sierpnia 2008 r. odnośnie możliwości użytkowania budynku, fotografie oraz zaświadczenia Wójta Gminy Gierałtowice odnośnie aktualnych i poprzednio obowiązujących ustaleń planu miejscowego dla przedmiotowej działki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/GL 1007/08 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do weryfikowania w niniejszym postępowaniu, czy decyzja ostateczna Kierownika Urzędu Rejonowego w Gliwicach z dnia [...] listopada 1992 r. wydana została zgodnie z prawem, z tego powodu, że te w kwestie były badane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia jej nieważności. Sąd wskazał, iż tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji administracyjny przewidziany w art. 145 i 155 kpa znajduje zastosowanie także do decyzji prawidłowych, zatem uchylenie lub zmiana decyzji w oparciu o te przepisy uzależnione jest od wykazania, że decyzja była wadliwa. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 155 kpa, bowiem przedmiotem wniosku jest decyzja nakładająca obowiązek na jej adresatów. Sąd podniósł, iż zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżący, jak i organy koncentrowały się w swych rozważaniach na przesłance interesu, która jest jedną z okoliczności, warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji. Sąd podkreślił, iż przepis art. 155 kpa jest stosowany na zasadzie uznania administracyjnego, co ma istotne znaczenie dla określenia dopuszczalności zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. Organ orzekający na podstawie art. 155 kpa ma obowiązek rozważyć celowość uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej, dokonać "ważenia" interesu publicznego i indywidualnego. Weryfikacja decyzji w trybie art.155 kpa nie może mieć zastosowania do decyzji związanych, orzekających o nałożeniu obowiązku. Zatem, jeżeli z przepisów prawa, wynika, że w danej sytuacji organ obowiązany jest nałożyć określony obowiązek, to nie jest dopuszczalne późniejsze weryfikowanie takiego rozstrzygnięcia poprzez odwoływanie się do przesłanki interesu i pozostawianie istnienia obowiązku uznaniu organu. Stanowisko to, jak podkreślił Sąd, pozostaje w korelacji ze sformułowaną w orzecznictwie i nauce prawa tezą, iż prawna możliwość zastosowania trybu z art. 155 kpa jest uwarunkowana możliwością prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. W wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2006r., II OSK 405/05 ( lex nr 196453) przyjęto, iż zasadność zastosowania art. 155 kpa w sprawie należy zawsze rozważać w świetle przepisów prawa materialnego obowiązujących w okresie wydawania ostatecznych decyzji administracyjnych. Zatem zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana. Sąd stwierdził, iż z powyższego wynika, że nie jest możliwe dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej o charakterze związanym. Decyzja ostateczna, której uchylenia domagali się skarżący, została wydana na podstawie art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), który przewidywał, że jeżeli nie użytkowany, zniszczony lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ wezwie właściciela lub zarządcę do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu oraz określi terminy przystąpienia do tych robót i ich ukończenia. Wezwanie to następowało w formie decyzji a organ zobowiązany był wystosować takie wezwanie w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Sąd stwierdził, iż podjęcie działania w tym zakresie nie było pozostawione uznaniu organu, zatem decyzja ta nie mogła być uchylona na podstawie art. 155 kpa. Sąd I instancji stwierdził, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby powyższe kwestie były rozważane, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, tym samym nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji, gdyż bez względu na podaną argumentację prawidłowe było rozstrzygnięcie odmawiające uchylenia na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła K. S., domagając się jego uchylenia i przekazania Sądowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono na postawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 155 kpa przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) błędnie przyjmując, że: - art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 155 kpa, wyłączającym jego zastosowanie do zmiany ostatecznych decyzji o rozbiórce obiektów budowlanych, - art. 155 kpa nie może mieć zastosowania do weryfikacji decyzji związanych, orzekających o nałożeniu obowiązku, a nadto, że prawna możliwość zastosowania trybu z art. 155 kpa jest uwarunkowana możliwością prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca K. S. stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji z tego powodu, że nakaz rozbiórki został orzeczony nie z powodu zniszczenia, nie wykończenia lub nie użytkowania budynku, lecz wyłącznie z tej przyczyny, że remont był nieopłacalny dla przedsiębiorstwa górniczego. Jeżeli obiekt wymagał remontu, to organ miał możliwość wydania decyzji na podstawie art. 46 Prawa budowlanego z 1974 roku, zapewniającej usunięcie nieodpowiedniego stanu faktycznego. W związku nie podziela stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że przepis art. 47 tej ustawy należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się zastosowaniu art. 155 kpa. Zdaniem skarżącej wadliwość decyzji z 1992 r. o rozbiórce budynku mieszkalnego jest oczywista z dwóch powodów, albowiem po pierwsze - ww. art. 47 Prawa budowlanego nie przewidywał wezwania właściciela budynku do rozbiórki z tego powodu, że jego remont jest ekonomicznie nieuzasadniony, po drugie – protokół z oględzin stanu technicznego budynku został sporządzony niezgodnie z wymogami określonymi w § 36 wówczas obowiązującego rozporządzenia z dnia 20 litego 1975 r. Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-Budowlanego ( Dz. U. Nr 8, poz. 48). Zatem jeżeli decyzja jest wadliwa to w interesie społecznym jest usunięcie jej z obrotu prawnego. Skarżąca podniosła, iż nie zgadza się, iż ze stanowiskiem Sądu, że art. 155 kpa nie ma zastosowania w stosunku do decyzji związanych, orzekających o obowiązek. Skarżąca przyznała, że generalnie teza ta jest słuszna, lecz nie w odniesieniu do decyzji oczywiście wadliwych, których usunięcie jest podyktowane zarówno interesem społecznym, jak i słusznym interesem strony, w szczególności że, jej wykonanie byłoby nieracjonalne, a w skutkach prowadziłoby do wyrządzenia szkody. Błędny jest zdaniem skarżącej pogląd Sądu I instancji, że weryfikacja decyzji w trybie art. 155 kpa jest możliwa jedynie w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego. O dopuszczalności weryfikacji decyzji w tym trybie powinien przemawiać zarówno stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania, jak i stan prawny obowiązujący w chwili rozpoznawania sprawy w trybie art. 155 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę okoliczności nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności mogące wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisów postępowania z uwagi na niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji ze względu na błędne przyjęcie, że przepis art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane był przepisem szczególnym w rozumieniu art. 155 kpa, a także, że przepis art. 155 kpa nie ma zastosowania do decyzji związanych, nakładających obowiązek oraz, że jego zastosowanie uwarunkowane jest możliwością prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego jest nieuzasadniony. Stosownie do art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 kpa stosuje się odpowiednio. Powołany przepis ustanawia przesłanki, które muszą wystąpić, aby można było wzruszyć ostateczną decyzję. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o art. 155 kpa nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Po pierwsze, w tym trybie nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być zweryfikowane w drodze innych postępowań nadzwyczajnych np. art. 145, art. 156 kpa, gdyż pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencyjności (wyrok NSA z dnia 24 marca 1998 r., I SA 1087/97, lex nr 44535). Po drugie, w oparciu o art. 155 kpa mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje konstytutywne, tj. tworzące nowe prawa lub obowiązki, a nie deklaratoryjne (wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., I SA 235/96. ONSA 1997/4/186; wyrok NSA z dnia 29 października 1999 r., I SA 2088/98, lex nr 48625). Decyzje deklaratoryjne nie tworzą żadnych praw ani obowiązków, lecz potwierdzają jedynie, że obowiązki bądź uprawnienia (prawa) wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego. Z ostatecznej decyzji deklaratoryjnej nie może zatem strona nabyć żadnego prawa. Nie mogą więc mieć wpływu na kształt takiego stosunku przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji wymienione w art. 155 kpa, czy też zgoda strony, która jest warunkiem zastosowania tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 29 października 1999 r.,I SA 2088/98, lex nr 48625; wyrok NSA z dnia 22 lipca 1998 r., I SA 154/98, lex nr 45052; wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r.). Po trzecie, omawiany art. 155 kpa może mieć tylko zastosowanie w stosunku do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy, nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego - żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym ( wyrok NSA z dnia 4 października 1999 r., IV SA 1434/97, LEX nr 48678; wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r., OSK 1792/04, niepubl.). Wprawdzie wszystkie powyżej przedstawione ograniczenia w stosowaniu przepisu art. 155 kpa, nie wynikają wprost z brzmienia tego przepisu, to jednak można je wyprowadzić w drodze wykładni z całego systemu przepisów prawa administracyjnego, mając na uwadze zgodność z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi oraz racjonalność ustawodawcy ( por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r., II OSK 770/05, lex 211853, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008r.,II OSK 663/07, lex 539705). W świetle powyższych rozważań, zgodzić się należy z poglądem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż art. 155 kpa nie może mieć zastosowania w stosunku do wszystkich decyzji ostatecznych. Ograniczenie to będzie dotyczyło decyzji związanych orzekających o nałożeniu obowiązku, wynikającego wprost z przepisu prawa materialnego. Wnioskowana decyzja do uchylenia nakazująca rozbiórkę budynku mieszkalnego wydana została na podstawie art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229). Przepis ten nakładał na organ obowiązek wezwania właściciela lub zarządcę do rozbiórki obiektu, jeżeli był on nie użytkowany, zniszczony lub nie wykończony i nie nadawał się do remontu, odbudowy lub wykończenia, a także do uporządkowania terenu oraz określenia terminów przystąpienia do tych robót i ich ukończenia. Podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że powołany przepis należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis ten obligował organ do wydania takiej decyzji w określonych prawem okolicznościach, zatem wydana na jego podstawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Gliwicach z dnia [...] listopada 1992 r. nie miała charakteru uznaniowego, a zatem nie było podstaw do jej uchylenia. Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane utraciła moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1995r. w związku z wejściem w życie nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 155 kpa może być stosowany wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna na postawie której decyzja ta została wydana ( por. wyrok NSA z dnia 27 września 2002r., III SA 330/01, OSP 2004/9/1 wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1984 r., SA/Ka 660/83 - OSP 1986/7/134; glosa J. Borkowskiego - OSP 1986/7-8/134, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2000 r., I SA 1826/98 - LEX nr 57178, Wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., III SA 330/01 - OSP 2004/9/111, glosa aprobująca: K. Celińska-Mysław - OSP 2004/9/111). Skoro z dniem 1 stycznia 1995 r. straciło moc obowiązującą Prawo budowlane z 1974 roku, na podstawie którego wydana została decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Gliwicach z dnia [...] listopada 1992r., tym samym w niniejszej sprawie, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie było możliwe dokonanie jej weryfikacji w oparciu o art. 155 kpa. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie zachodziły dwie różne przesłanki, uniemożliwiające na podstawie art. 155 kpa uchylenie wnioskowanej przez skarżących decyzji o rozbiórce z 1992 roku w trybie art. 155 kpa. W tych warunkach argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprowadzające się do wykazania zasadności dokonania weryfikacji przedmiotowej decyzji w trybie art. 155 kpa ze względu na "słuszny interes strony" nie znajdują żadnego uzasadnienia. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 155 kpa dopiero po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można przystąpić do badania, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, z tym że słuszny interes strony nie może pozostawiać w kolizji z interesem społecznym ( por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r., OSK 770/05, lex 211853). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił z mocy art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło