II SA/Gd 842/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-02-24

Skład orzekający: Janina Guść, Tamara Dziełakowska, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez analizy ładu przestrzennego i wariantu niepodjęcia przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organ nie dokonał analizy planowanej inwestycji pod kątem ładu przestrzennego, co jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, raport o oddziaływaniu na środowisko nie spełniał wymogów ustawowych, w szczególności nie zawierał analizy wariantów przedsięwzięcia, w tym wariantu niepodjęcia działań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucali m.in. zagrożenie dla konstrukcji ich budynku, uciążliwości związane z hałasem i promieniowaniem, a także kwestionowali kwalifikację inwestycji jako celu publicznego. Organy administracji uznały inwestycję za cel publiczny i stwierdziły, że oddziaływanie promieniowania nie przekroczy dopuszczalnych norm w miejscach dostępnych dla ludzi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Orzeczono, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi L. B. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 czerwca 2005 r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących L. B. i H. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 czerwca 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 717, ze zm.) oraz art. 46 ust. 1 i 3, art. 48 ust. 1 i 2 i art. 56 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r., poz. 627, ze zm.), ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego obejmującej montaż na budynku mieszkalnym, na działce nr [...] przy ul. [...] w G., urządzeń obiektu infrastruktury technicznej, stanowiących stację bazową telefonii komórkowej obejmującej: - montaż masztu stalowego o wysokości 14 m na dachu trzykondygnacyjnej części budynku mieszkalnego, - instalację na maszcie sześciu anten sektorowych: trzech dwusystemowych, o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wynoszącej odpowiednio: 232,1 W i 309,5 W, w zakresie częstotliwości 900 MHz i 1800 MHz, na azymutach odpowiednio: 0°, 120° i 240°, zawieszonych na wysokości 23,2 m n.p.t. każda oraz trzech anten o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wynoszącej 1171 W, w częstotliwości 2000 MHz, na azymutach odpowiednio: 75°. 195°, 315°, na wysokości 20,7 m n.p.t., dwóch anten radioliniowych o równoważnej mocy promieniowanej izotropowe wynoszącej 370,7 W każda, w częstotliwości wynoszącej 38 MHz na azymutach odpowiednio: 295° i 0°, na wysokości 18,0 m n.p.t., jednej anteny radioliniowej o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wynoszącej 1255,9 W, na częstotliwości wynoszącej 38 MHz, na azymucie 100°, na wysokości 18,0 m n.p.t., - instalację urządzeń elektronicznych sterujących pracą zespołu anten nadawczo-odbiorczych na dachu dwukondygnacyjnej części budynku, określonej we wniosku jako taras. W uzasadnieniu wskazano, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania niniejszej decyzji organ zawiadomił strony zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obwieszczenie o wszczęciu postępowania umieszczono na tablicy informacyjnej Urzędu Miasta oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta. Zgodnie z art. 32 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska organ podał do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie niniejszej decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21 - dniowy termin ich składania. Informację tą zamieszczono na stronie internetowej Urzędu Miasta oraz na tablicy ogłoszeń znajdującej się na IV piętrze siedziby Urzędu przy [...]. Organ stwierdził, iż wniosek złożony przez A z siedzibą w W. jest zgodny z wymaganiami art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowa inwestycja mieści się w zakresie inwestycji celu publicznego wymienionego w art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), który został określony jako budowa i utrzymywanie obiektów i urządzeń łączności publicznej. Organ wyjaśnił, iż dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a także analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację przedmiotowej inwestycji. Teren inwestycji obejmuje działkę zabudowaną jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, z garażem, do której zapewniony jest dojazd od strony ul. [...]. Na terenie przewidzianym pod wnioskowaną inwestycję brak jest obowiązującego planu miejscowego. Organ podkreślił, iż w związku z tym, że wnioskowana inwestycja jest wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) i zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest wymagane, wnioskodawca dołączył do wniosku raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z raportem poziom elektromagnetycznego promieniowania przekraczające wartość graniczną 0,1 W/m2 wystąpi na wysokości od 17,6 do 27,0 m nad poziomem terenu tj. w miejscu niedostępnym dla ludzi, w związku z tym brak jest potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania w otoczeniu omawianej stacji. Organ wskazał, iż w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wystąpił o uzgodnienie do właściwych organów i uzyskał na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska uzgodnienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. nr [...] oraz uzgodnienie Wojewody z dnia 20 kwietnia 2005 r. nr [...]. L. B. i H. B. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji domagając się ponownego rozpoznania sprawy. Skarżący wskazali, że budynek mieszkalny przy ul [...], na którym ma być realizowana inwestycja stanowi połowę budynku mieszkalnego bliźniaczego, a drugą połowę tego budynku stanowi budynek mieszkalny skarżących. W "Raporcie oddziaływania na środowisko" błędnie podano, że najbliższe inne zabudowanie mieszkalne znajduje się w odległości 10 m od planowanej stacji. Zarzucili oni, iż planowana inwestycja będzie stwarzać zagrożenie dla konstrukcji ich budynku oraz uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości związane z hałasem, wibracjami, niekorzystnym dla zdrowia promieniowaniem. Nadto w czasie częstych w tym rejonie wichrów może dojść do sytuacji, gdy części budowli spadną na nieruchomość skarżących, stanowiąc zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Skarżący zakwestionowali kwalifikację zamierzonej inwestycji jako inwestycji celu publicznego, wskazując iż korzyść z inwestycji będzie odnosił tyko właściciel posesji przy ul [...], a mieszkańcy osiedla są jej przeciwni, bowiem wartość nieruchomości sąsiadujących z urządzeniami stacji telefonii komórkowej znacznie spadnie, także Dyrekcja Szkoły, do której uczęszcza około 800 uczniów oraz ich rodzice są przeciwni lokalizacji stacji telefonii komórkowej w pobliżu szkoły, a protest przeciwko przedmiotowej inwestycji złożyło ponad 140 osób - mieszkańców ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...]. Odwołanie od decyzji złożył także Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w G. przy ul. [...]. wskazując, że postawienie masztu w odległości kilkunastu metrów od szkoły jest zagrożeniem zdrowia uczniów i pracowników, a inwestycja może zakłócić pracę urządzeń telewizyjnych, radiowych i komputerów szkoły. Decyzją z dnia 20 marca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51, art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie wniesione przez H. i L. B. oraz Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] spełnia warunki określone w art. 53 ust. 6 ustawy i o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ II instancji ustalił, że A z siedzibą w W., wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej na budynku mieszkalnym, na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] k.m.67 obręb G., położonej w G. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono mapę sytuacyjną z uzbrojeniem terenu z zaznaczonymi granicami terenu objętego wnioskiem oraz obszarem oddziaływania inwestycji, załącznik przedstawiający rozmieszczenie anten, załącznik przedstawiający przekrój pionowy obszarów granicznych o wartości powyżej 0,1 W/m2 dla projektowanych anten oraz Raport oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej A Spółki. z o.o. Organ I instancji pismem z dnia 15 marca 2005 r. zawiadomił inwestora oraz właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Działając na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez obwieszczenie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz podanie informacji do publicznej wiadomości, zgodnie z art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ I instancji wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz Wojewody o uzgodnienie planowanej inwestycji jako zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2005 r. [...] dokonał uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska planowanej inwestycji celu publicznego, pod warunkiem umieszczenia w decyzji zobowiązania inwestora do zastosowania rozwiązań zapewniających dotrzymanie dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych w środowisku w miejscach dostępnych dla ludności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005r. uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie oddziaływania na środowisko bez uwag. Organ I instancji, przeprowadził analizę, o której mowa w art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jej przedmiotem był obszar działki nr [...], k.m. 67, obręb G.. Jest to działka narożna, położona przy ul. [...] w G., zabudowana budynkiem jednorodzinnym z garażem i przyległym zakładem usługowym. W analizie dokonano oceny inwestycji pod katem jej zgodności z przepisami odrębnymi. W zakresie dotyczącym ochrony środowiska, w szczególności ochrony zdrowia ludzi przywołano treść przedłożonego przez wnioskodawcę Raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z Raportu tego wynika, że obszar na którym przewiduje się przekroczenie normatywnych (dopuszczalnych) wielkości promieniowania znajdzie się na wysokości ok. 17,6 do ok. 27,0 m ponad poziomem terenu nad działkami : nr 525/307, 527/312, 25, 420/20, 395/21, 528/312, 526/307, 653/23. 453/24, 452/23, 22, 75 k.m. 67 obręb G. i mieści się całkowicie ponad poziomem możliwości przebywania ludzi. Działki znajdujące się pod obszarem wpływu inwestycji, zabudowane są budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, budynkami gospodarczymi i garażami oraz stanowią część dziedzińca szkoły podstawowej. W analizie stwierdzono również, że inwestycja nie ma wpływu na warunki i wymagania ochrony ładu przestrzennego. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.). W świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem publicznym jest m.in. budowa obiektów łączności publicznej. Jak wynika z piśmiennictwa, status obiektów i urządzeń łączności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami będą miały przynajmniej te składniki infrastruktury telekomunikacyjnej ("obiekty i urządzenia"), które stanowić będą elementy publicznej sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu prawa telekomunikacyjnego, a więc sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej głównie do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników. Zatem budowa stacji bazowej A jest inwestycją celu publicznego. Organ odwoławczy wskazał, że analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy, nie dotyczy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz.2016 ze zm.), gdyż decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego poprzedza pozwolenie na budowę i dopiero w postępowaniu o pozwolenie na budowę zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane. Na etapie ustalenia inwestycji celu publicznego organ dokonuje w analizie, o której mowa w art. 53 ust. 3 ustawy, m.in. ustaleń, czy - a jeżeli tak, to w jakim zakresie - będą miały do danego przypadku zastosowanie przepisy szczególne (np.: przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, o ochronie przyrody, o odpadach. Prawo geologiczne i górnicze, przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami itp.). Planowana inwestycja jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak wynika z Raportu, jedyną formą oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji będzie promieniowanie anten nadawczych. Na podstawie analizy przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji stwierdzono, że pola elektromagnetyczne stwarzające potencjalne zagrożenie dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, pola o wartościach przekraczających wartość 0,1 W/m2 wystąpią w wolnej przestrzeni niedostępnej obecnie dla ludzi i wykroczą poza granice terenu, do którego właściciel ma tytuł prawny. Autor Raportu stwierdził, że możliwe konflikty społeczne związane z projektowaną stacją bazową mogą wynikać z niezrozumienia zagrożeń stwarzanych przez stacje bazowe telefonii komórkowej. W Raporcie wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, po uruchomieniu stacji i każdorazowo w razie zmiany warunków pracy obiektu mogących mieć wpływ na zmianę poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, powinny zostać przeprowadzone pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych obejmujących wartości graniczne 0,1 W/m2. Organ II instancji wskazał, iż podnoszony przez odwołujących się zarzut, iż ich budynek mieszkalny znajduje się w rzeczywistości w bliższej odległości od budynku, na którym ma być realizowana inwestycja, bowiem stanowi część domu jednorodzinnego bliźniaczego z budynkiem przy ul. [...], nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż oddziaływanie inwestycji znacznie wykracza poza granice posesji przy ul. [...], której właścicielami są D. i S. M. i obejmuje także nieruchomość przy ul. [...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż art. 68 Konstytucji RP zapewnia obywatelom prawo do ochrony zdrowia, wskazując jednocześnie, iż Konstytucja ustala ogólne zasady, które winny być przestrzegane w Państwie i które doznają swojej konkretyzacji w ustawach i aktach wykonawczych wydanych na podstawie ustaw. Przepis art. 87 ust. 1 Konstytucji stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. W niniejszej sprawie obowiązujący akt prawny - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), dopuszcza jako nieszkodliwe dla zdrowia ludzi i stanu środowiska promieniowanie o wartościach granicznych do 0,1 W/m2. Zatem brak jest podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. L. i H. B. w skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględnienie słusznego interesu obywateli, naruszenia art. 51 § 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie przez Prezydenta Miasta G. decyzji z naruszeniem normy kompetencyjnej a w szczególności bez porozumienia z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami albo Prezydentami miast - gminy sąsiedniej, naruszenia art. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnie i zastosowanie polegające na uznaniu, że za inwestycję celu publicznego może być uznana inwestycja realizowana przez podmiot prywatny i przyjęciu, iż z samego charakteru inwestycji wynika, że ma ona znaczenie dla społeczności lokalnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 317/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarga jest zasadna z uwagi na nieprawidłowe zakwalifikowanie inwestycji jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozostające w sprzeczności z art. 64 ust. 2 i art. 21 ust. 2 Konstytucji. Na skutek skargi kasacyjnej A Spółki z o. o. w W., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 989/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Sąd ten wskazał, iż planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten stanowi, iż inwestycją celu publicznego stanowią działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponad lokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiących realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję z zakresu łączności publicznej w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, telefonia komórkowa pełni bowiem funkcję łączności publicznej i za taką jest uważana w systemie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pomimo, że inwestycje z zakresu telefonii komórkowej realizują podmioty prywatne, które są zainteresowane w osiągnięciu swojego fiskalnego interesu, to z punktu widzenia prawa administracyjnego publicznego, wykonują one istotne zadania umożliwiając szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną, analogicznie jak drogi i inne inwestycje liniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie ogranicza się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale rozważa z urzędu wadliwości kontrolowanego aktu. Zasadniczym zarzutem skargi był brak podstaw do wydania w sprawie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, z uwagi na fakt, iż inwestycja ta nie stanowi realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 50 ust.1 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) Niezasadność tego zarzutu została przesądzona wydanym w sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, w którym wskazano, iż planowana inwestycja, jako inwestycja z zakresu łączności publicznej, stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd ponownie rozpatrujący sprawę, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzut skarżących dotyczący braku podstaw do oceny planowanego przedsięwzięcia jako inwestycji celu publicznego i zastosowania trybu przewidzianego art. 50 i następnych ustawy, nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 ustawy, przez wydanie decyzji bez porozumienia z wójtami, burmistrzami albo prezydentami miast sąsiednich. Art. 51 ust. 3 ustawy stanowi, iż w przypadku inwestycji celu publicznego wykraczającej poza obszar jednej gminy, decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa cześć terenu, na którym ma być realizowana ta inwestycja, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami albo prezydentami miast. Przepis ten posługuje się pojęciem terenu, na którym ma być realizowana inwestycja, a więc konkretnej nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie lokalizacji celu publicznego. Unormowanie wprowadzające obowiązek takiego porozumienia podyktowane jest koniecznością ochrony wyłączności kompetencyjnej organów gminy do określania sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu położonego na obszarze danej gminy. Przepis ten nie znajduje natomiast zastosowania do sytuacji ewentualnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w gminach sąsiednich. Wymóg przewidziany w art. 51 ust. 3 ustawy dotyczy zatem sytuacji, gdy realizacja inwestycji przebiegać ma na terenie więcej niż jednej gminy, co ma miejsce, gdy wydanie decyzji o lokalizacji celu publicznego następuje dla nieruchomości obejmującej teren położony na obszarze kilku gmin. W niniejszej sprawie inwestycja miała być realizowana na trenie jednej działki Nr [...], położonej w całości na terenie gminy G.. Brak było wobec tego podstaw do zastosowania przez organ art. 51 ust. 3 ustawy. Wnioskowana inwestycja jako wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z obowiązującym dacie wydawania decyzji organu I instancji brzmieniem art. 46 ust. 1, 3 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które to postępowanie stanowiło część postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzał organ właściwy do wydania decyzji (art. 48 ust. 1 ustawy) Art. 4 ust. 2 ustawy, pojęciem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obejmuje decyzję o warunkach zabudowy oraz decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ I instancji w toku postępowania o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, był zatem zobligowany do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Inwestor do złożonego wniosku dołączył Raport oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej A Spółki z o.o. Raport ten winien podlegać ocenie organu pod kątem spełnienia wymogów sporządzenia raportu przewidzianych w art. 52 ustawy. Przepis art. 52 ust. 1 pkt 3, 4, 5 i 11 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 3), określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (pkt 4), uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na ludzi, zwierzęta, rośliny, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, wodę powietrze, klimat, dobra materialne, zabytki, krajobraz oraz wzajemne oddziaływanie między tymi elementami (pkt 5) oraz analizę możliwych konfliktów społecznych (pkt 11). Dołączony do akt sprawy raport nie spełniał tych wymogów. Nie zawiera on bowiem przedstawienia i analizy wariantów, o których mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Brak przedstawienia takich wariantów skutkuje brakiem możliwości oceny wyboru przez inwestora wariantu najwłaściwszego. Odnośnie uzasadnienia przyjętego rozwiązania, w raporcie tym znalazł się zapis, iż walory krajobrazowe terenu ze względu na wprowadzenie do środowiska masztu antenowego, ulegną w niezauważalnym stopniu pogorszeniu, jednak ze względu na charakter terenu otaczającego stację zmianę tę można uznać za dopuszczalną. Wnioskowana stacja bazowa telefonii komórkowej miała być zamontowana na 14 metrowym maszcie umieszczonym na dachu 10 metrowego budynku mieszkalnego. Zapis o pogorszeniu walorów krajobrazowych terenu w niezauważalnym stopniu, jest wewnętrznie sprzeczny, zmiana niezauważalna nie powoduje bowiem pogorszenia walorów krajobrazowych, i budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokonanej oceny. Wielkość 14 metrowego masztu posadowionego na 10 metrowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie mieszkaniowej, z reguły będzie mieć negatywny wpływ na walory krajobrazowe, a z raportu nie wynika, z jakich przyczyn, zdaniem autora raportu, "ze względu na charakter terenu otaczającego stację zmianę tę można uznać za dopuszczalną". W raporcie brak jest analizy skutków wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu ewentualnego innego umieszczenia stacji, korzystniejszego z punktu widzenia ochrony wartości wymienionych w art. 52 ust. 1 pkt 5 ustawy. Raport ten nie spełniał zatem wymogów art. 52 ust. 1 pkt 5 ustawy, a braki w tym zakresie miały istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Z okoliczności sprawy wynika, iż inwestor ostatecznie zrezygnował z realizacji planowanej inwestycji i budowy masztu antenowego na terenie działki Nr [...], lecz zlokalizował stację bazową na słupie energetycznym położonym w odległości około 150 metrów od działki Nr [...], na nieruchomości zakładu energetycznego, w odległości około 40 m od najbliższych zabudowań, na którym znajdowały się już anteny innego operatora. Z punktu widzenia zarówno walorów krajobrazowych terenu jak i konfliktów społecznych związanych z realizacją tego typu inwestycji, przewaga takiego wariantu realizacji przedsięwzięcia nie budzi wątpliwości. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ nie może zaniechać oceny planowanej inwestycji z punktu widzenia spełnienia wymogów ładu przestrzennego. Przepisy Rozdziału 5 ustawy dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalania warunków zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji winny być stosowane w powiązaniu z celem tej ustawy i Przepisami ogólnymi uregulowanymi w Rozdziale 1 ustawy. Obowiązek taki wynika z wykładni celowościowej oraz zasady techniki prawodawczej, zgodnie z którą w przepisach ogólnych zamieszcza się postanowienia wspólne dla wszystkich albo większości przepisów merytorycznych zawartych w ustawie. (§ 21 ust. 2 rozporządzenia Prezesa rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" Dz. U. Nr 100 poz. 908) Z art. 1 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy wynika, iż określa ona zasady kształtowania polityki przestrzennej, zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy, a podstawę powyższych działań stanowić ma ochrona takich wartości jak ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi natomiast, iż w Art. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe. Z definicji ładu przestrzennego zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy wynika, iż przez ład przestrzennym należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. 1 W świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sporządzenie planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.Art. 4. (art. 4 ust. 2 ustawy). Decyzje te są instrumentem prawnym kształtowania zagospodarowania przestrzeni w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku decyzji o warunkach zabudowy, ustawodawca w treści art. 61 ust. 1 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164 poz. 1588) określił dopuszczalne funkcje oraz parametry architektoniczne nowej zabudowy. Fakt, iż przy regulacji trybu wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w ustawie nie przewidziano szczegółowych wymogów dotyczących oceny możliwości wprowadzenia określonej funkcji na danym terenie jak i warunków zabudowy, nie oznacza, iż inwestorowi pozostawiona jest zupełna dowolność w tym zakresie. Organ przy wydawaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może pomijać zasadniczego celu ustawy, jakim jest regulacja przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania przy przyjęciu za podstawę tych działań ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Szczególne znaczenie takiej decyzji dla utrzymania ładu przestrzennego na obszarach pozbawionych planu miejscowego znajduje swój wyraz w treści art. 50 ust. 4 ustawy, przewidującego obowiązek porządzenia projektu takiej decyzji przez osobę należącą do samorządu zawodowego architektów bądź urbanistów. Fakt, iż projekt ten winna sporządzać osoba profesjonalnie przygotowana do prac projektowych i planistycznych związanych z gospodarką przestrzenną, winien zapewniać odpowiedni poziom merytoryczny projektu decyzji. Przepis art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, iż w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego organ, dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Decyzja wydawana w razie braku planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza zgodność zamierzenia z obiektywnym porządkiem prawnym. Źródłem tych zasad i warunków jest powszechnie obowiązujące prawo. Do przepisów tego prawa należą również przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (vide: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego C.H. Beck Warszawa 2004 str. 424) Rozmieszczenie masztów antenowych stacji bazowych telefonii komórkowych na terenach miejskich, w tym zabudowy mieszkaniowej, winno uwzględniać walory krajobrazowe i architektoniczne przestrzeni miejskiej i ich wpływ na te aspekty zagospodarowania przestrzeni. Podkreślić należy, iż w przypadku istnienia planu zagospodarowania przestrzennego lokalizacja masztu i stacji bazowej telefonii komórkowej jako inwestycji celu publicznego wynikać musi z postanowień planu, nie może ona zatem zostać umieszczona na dowolnym terenie, o innym podstawowym przeznaczeniu planistycznym. Organ wydający decyzję w niniejszej sprawie winien szczegółowo przeanalizować możliwość realizacji planowanej inwestycji z punktu widzenia zachowania zasad ładu przestrzennego, takiego ukształtowania przestrzeni, które uwzględnia uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Brak ustaleń w tym zakresie i oceny prawnej ustalonego narusza normę art. 7 k.p.a. w związku z art. 2 pkt. 1 ustawy. Zarzuty skarżących dotyczące negatywnego oddziaływania stacji na stan zdrowia ludzi, nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a kwestie dotyczące bezpieczeństwa dla otoczenia wysokiego obiektu budowlanego podlegają badaniu na etapie wydawania pozwolenia na budowę. W tym zakresie rozważania organu II instancji uznać należy za prawidłowe. Ponownie rozpoznając sprawę organ, zwróci się do inwestora o wyjaśnienie, czy wobec realizacji planowanej inwestycji w innym miejscu, podtrzymuje on złożony wniosek, a jeżeli tak, dokona ustaleń faktycznych umożliwiających ocenę wniosku pod kątem spełnienia wymogów ładu przestrzennego i analizy prawnej ustalonego stanu faktycznego. Wskazać nadto należy, iż w art. 1 pkt 19 lit. e ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy o Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113 poz. 954 ze zm.), z dniem 28 lipca 2005 r. uchylono art. 46 ust. 4 pkt 1 tej ustawy przewidujący prowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zgodnie z art. 19 ust. 1 cytowanej ustawy do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe stosowało się jedynie na wniosek uprawnionego podmiotu. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, iż uchylone decyzje organów administracyjnych obu instancji nie mogą być wykonane, w niniejszej sprawie brak jest bowiem argumentów przemawiających za realizacją wadliwych decyzji. Orzeczenie to wyłącza skuteczność decyzji w okresie od daty wydania wyroku do prawomocnego zakończenia sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło