II SA/Po 824/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009r. sprawy ze skargi M. i J. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 21 lipca 2008 roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] marca 2008r. Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowę komina wolnostojącego w O. W. przy ul. R. działka nr [...]obręb [...]. Decyzja zapadła w wyniku uchylenia przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją z dnia [...]12.2007r., decyzji Starosty Powiatowego w O. W. z dnia [...].11.2007r. Odwołanie od decyzji wnieśli J. i M. D., domagali się jej uchylenia, wskazując na nieuwzględnienie wszystkich wytycznych organu odwoławczego uchylającego wcześniejszą decyzję pozwolenie na budowę. Nadto zakwestionowali dopuszczalność przebudowania pomieszczenia gospodarczego na kotłownię zarówno pod względem planowanej funkcji pomieszczenia jak i reguł budownictwa. Wykluczyli możliwość oparcia budynku kotłowni o ścianę ich budynku mieszkalnego. Wskazali na niebezpieczeństwo pożarowe z uwagi na materiały budowlane z których wzniesiony został ich budynek – ściana żużlowa. Nadto wskazali na sprzeczność projektu z warunkami zabudowy, w zakresie konstrukcji komina co naraża odwołujących na niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, oraz niebezpieczeństwo zadymiania wobec naruszenia wysokości komina w stosunku do sąsiadującej zabudowy. Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie odwoławcze. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że zdaniem organu odwołującym nie przysługiwał status strony. W świetle bowiem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stroną postępowania o pozwolenie na budowę może być właściciel nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu. Oznacza to, że samo sąsiedztwo w stosunku do nieruchomości objętej inwestycją, bez wykazania naruszenia interesu prawnego, opartego o konkretny przepis prawa materialnego, nie przesadza o uznaniu sąsiada za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwołujący nie wykazali naruszenia przepisów prawa, które wskazywałoby na naruszenie ich interesu prawnego a nie jedynie interesu faktycznego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J. i M. D., domagając się jej uchylenia. Skarżący wskazali na swój interes prawny i zakwestionowali ocenę organu zgodnie z którą zostali wyeliminowani z udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji w której uznał, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga zostaje uwzględniona, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art.145 § 1 pkt.1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie kontrolą Sądu objęta została decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 3 kpa to jest wobec uznania, że odwołującej się stronie nie przysługuje status strony. Prawidłowo organ odniósł swoją analizę do przepisu art. 28 Prawa budowlanego, jednakże za błędne uznać należało wyciągnięte z tej analizy wnioski. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 kpa, który przewiduje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku, dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane natomiast w art. 28 stanowiącym lex specjalis do art. 28 kpa określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Stosownie do art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego przez pojęcie " obszar oddziaływania obiektu " należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Konstrukcja strony przyjęta przez ustawodawcę w art., 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest złożona , składa się z dwóch elementów: podmiotowego ( inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego, ograniczającego położenie nieruchomości do obszaru oddziaływania obiektu. Aby mówić , że dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu wskazanego przepisu, wymagane jest jednoczesne spełnienie obu elementów tej konstrukcji. Przepis ten zawiera niewątpliwie zawężenie pojęcia strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 kpa. W sprawie nie było sporne, że skarżący są właścicielami nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością objętą inwestycją. Organy obu instancji przyjęły, że działka skarżących znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Organ pierwszej instancji wyeliminował skarżących z postępowania administracyjnego przez umieszczenie w decyzji stwierdzenia, że obszar oddziaływania obiektu nie obejmuje żadnej nieruchomości, natomiast organ drugiej instancji, swoje stanowisko w omawianej materii wyraził w zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Aby prawidłowo zanalizować pojęcie obszaru oddziaływania inwestycji należało odnieść projekt budowlany do przepisów prawa regulujących wzajemne oddziaływanie budynków, na co konsekwentnie wskazywali skarżący. Przedmiotowa inwestycja planowana jest w granicy z działką skarżących, przy czym budynek gospodarczy podlegający przebudowie usytuowany jest wzdłuż budynku mieszkalnego skarżących. Obawy skarżących sprowadzały się do twierdzenia, że oparcie budynku inwestycyjnego o ścianę ich budynku mieszkalnego, może naruszyć bezpieczeństwo pożarowe, zwłaszcza mając na uwadze planowane przeznaczenie pomieszczenia jako kotłownia. W tych warunkach organ winien uznać , że skarżący odwołują się do przepisów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. 2003r.,Nr 33, poz. 270 ), który w Dziale VI zatytułowanym Bezpieczeństwo pożarowe wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące lokalizacji budynków i wymogów bezpieczeństwa. Podkreślić należy, że dopiero w toku postępowania w wyniku kolejnego odwołania w projekcie umieszczono ścianę oddzielenia przeciwpożarowego a więc nie można twierdzić, że planowana inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżących. Wskazane przepisy rozporządzenia regulują w § 220 szczególne warunki bezpieczeństwa w kotłowniach, a w § 136 instalacje kotłów. Skarżący w toku postępowania wskazywali na wady konstrukcyjne planowanego komina co do wyprowadzenia przewodów kominowych poza dach na wysokość niezabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, a więc wskazywali na normy prawne zawarte w Rozdziale 5 powołanego rozporządzenia zatytułowanym Przewody kominowe, a w szczególności na § 142 . Przekonanie organów o zgodności planowanej inwestycji z przepisami prawa nie może powodować wyeliminowania skarżących z postępowania . Osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 § 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na ich nieruchomości mają prawo wypowiedzenia się co do wyników prowadzonego badania, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ nie może z góry założyć, że skoro inwestycja , która w ocenie organu spełnia normy bezpieczeństwa pożarowego to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w jej obszarze oddziaływania. Osoby określone w art. 28 Prawa budowlanego mające tytuł prawny do działki sąsiadującej z działką objęta inwestycją w postaci budynku o funkcji kotłowni, który przez swoje usytuowanie w bezpośredniej styczności z budynkiem mieszkalnym generuje zwiększone zagrożenie pożarowe i może oddziaływać na sąsiedni budynek, maja prawo do tego, by w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania zapoznać się z materiałem dowodowym, ewentualnie wnieść swoje zastrzeżenia lub decyzję zaskarżyć. Czynności tych osoby te mogą dokonać tylko jako strona postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn, II SA/Gd 173/07 opub. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, rok IV nr 3118/2008r.). Odrębną sprawą jest czy podnoszone przez skarżących zarzuty znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w niniejszym postępowaniu. Rozstrzygniecie tej kwestii nastąpić może jedynie w decyzji organu drugiej instancji, po rozpoznaniu odwołania skarżących. W tych warunkach należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c uchylić zaskarżoną decyzję. W pkt. II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. o kosztach postępowania. Na podstawie art. 152 p.p.s.a określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Drzazga /-/W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska