III SA/Wa 2019/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-26

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Krystyna Kleiber, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składka na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej, opłacana przez spółkę akcyjną i nieprzypisana imiennie do konkretnych osób, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu dla tych członków?
Ratio decidendi
Składka na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej, opłacana przez spółkę akcyjną i nieprzypisana imiennie do konkretnych osób, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu dla tych członków. Przychód podatkowy musi być zidentyfikowany danymi konkretnej osoby, a ubezpieczenie chroniące spółkę przed odpowiedzialnością wobec osób trzecich, nawet jeśli obejmuje członków zarządu i rady nadzorczej, nie generuje bezpośredniego przysporzenia majątkowego dla tych osób, jeśli nie jest imiennie przypisane.
Stan faktyczny
Spółka akcyjna złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania składki na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej. Spółka zamierzała zawrzeć umowę ubezpieczenia, gdzie składka byłaby opłacana z jej środków, a ubezpieczeni byliby abstrakcyjnie określani jako członkowie organów, bez imiennego wskazania. Spółka argumentowała, że taka składka nie stanowi przychodu dla członków zarządu i rady nadzorczej. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że składka stanowi nieodpłatne świadczenie i powinna być opodatkowana.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdzono, że interpretacja nie może być wykonana w całości, oraz zasądzono od Ministra Finansów na rzecz K. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S.A. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 31 grudnia 2007 r. Skarżąca – K. S.A. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczeń na rzecz członków zarządu i rad nadzorczych w postaci sfinansowania bezimiennego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Skarżąca przedstawiła, iż jest spółką akcyjną i zgodnie z wymogiem ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037) dalej jako "ksh" powołała zarząd i radę nadzorczą. Zarząd i Rada Nadzorcza Spółki działają in corpore oraz indywidualnie przez swoich członków, którym Zarząd i Rada Nadzorcza, wyznaczają określone zadania do realizacji. Z tytułu realizacji swoich zadań członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej ponoszą szeroką odpowiedzialność, w tym odpowiedzialność cywilną. Mając to na uwadze Spółka rozważa podpisanie z zakładem ubezpieczeń umowy ubezpieczenia członków Zarządu i członków Rady Nadzorczej. Wysokość składki ubezpieczeniowej nie byłaby uzależniona od ilości osób wchodzących w skład Zarządu i Rady Nadzorczej czy długości sprawowanej przez nich funkcji w organie. Ochrona ubezpieczeniowa nie dotyczyłaby więc konkretnej osoby fizycznej powołanej do organu Spółki, lecz dowolnej osoby fizycznej powołanej do organu, z której działaniem - w konkretnych warunkach - związana byłaby odpowiedzialność cywilna. Składka opłacana byłaby za cały rok z góry w styczniu każdego kalendarzowego roku ubezpieczenia ze środków własnych Spółki. Składka nie byłaby zwracana Spółce w żadnej formie przez osoby powołane do Zarządu lub Rady Nadzorczej. Ze względu na zaproponowane przez ubezpieczyciela warunki umowne, jak też podejmowanie decyzji przez Zarząd i Radę Nadzorczą in gremio i realizację tych decyzji przez poszczególnych członków tych organów Spółka nie znajduje obiektywnych możliwości do przypisania składki ubezpieczeniowej z tytułu odpowiedzialności cywilnej do poszczególnej osoby powołanej do sprawowania funkcji w Zarządzie i Radzie Nadzorczej Spółki. W związku z powyższym stanem faktycznym Skarżąca zadała pytanie: Czy w sytuacji gdy Spółka podpisałaby z ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej członków Zarządu i Rady Nadzorczej z tytułu dokonywanych przez nich czynności w związku z powołaniem ich do organów Spółki i jako ubezpieczonego wskazano by w sposób abstrakcyjny każdą z osób wchodzących w skład organu Spółki (zarówno aktualnie wchodzącą w skład tego organu jak też każdą potencjalną w przyszłości w okresie ubezpieczenia) jednak bez imiennego ich wymienienia a wysokość składki ubezpieczeniowej określona byłaby w sposób zryczałtowany ponoszona byłaby z środków własnych Spółki to składka ta nie stanowiłaby przychodu do opodatkowania u członków Zarządu Rady Nadzorczej Spółki a na Spółce nie ciążyłby obowiązek płatnika? W ocenie Skarżącej, w sytuacji, gdy podpisałaby z ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej członków Zarządu Rady Nadzorczej z tytułu dokonywanych przez nich czynności w związku z powołaniem ich do organów Spółki i jako ubezpieczonego wskazano by w sposób abstrakcyjny każdą z osób wchodzących w skład organu Spółki (zarówno aktualnie wchodzącą w skład tego organu jak też każdą potencjalną w przyszłości w okresie ubezpieczenia), jednak bez imiennego ich wymienienia, to składka ubezpieczeniowa opłacona przez Spółkę, ustalana w sposób zryczałtowany, nie stanowiłaby w żadnej swojej części przychodu członka Zarządu lub Rady Nadzorczej Spółki ze względu na niemożność jej przypisania w odpowiedniej części do abstrakcyjnie określonej osoby, na rzecz której umowa została zawarta, a na Spółce nie ciążyłby obowiązek płatnika. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dalej jako "K.c" określa umowę ubezpieczenia (art. 805 § 1 K.c.) jako wzajemny stosunek obligacyjny, w którym zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciel) zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W przypadku ubezpieczenia majątkowego świadczenie ubezpieczyciela może w szczególności polegać na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 2 pkt 1 K.c). Jako nieprzewidziany wypadek należy rozumieć zdarzenie losowe, którym jest niezależne od woli ubezpieczającego zdarzenie przyszłe i niepewne, którego nastąpienie powoduje uszczerbek w dobrach osobistych lub w dobrach majątkowych albo zwiększenie potrzeb majątkowych po stronie ubezpieczającego lub innej osoby objętej ochroną ubezpieczeniową (art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm.). Kodeks cywilny dopuszcza, iż umowę ubezpieczenia można zawrzeć, także na rzecz osoby trzeciej (art. 808 § 1). Osoba trzecia może nie być w umowie wymieniona. Ubezpieczający może w czasie trwania umowy wskazywać osoby, na których rzecz została zawarta umowa. Kodeks cywilny dopuszcza różną formę rozliczenia się zakładu ubezpieczeń z tytułu odszkodowania lub świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia (§ 3 i 4): jeżeli nie umówiono się inaczej, osobie trzeciej przysługuje bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie lub świadczenie należne z tytułu tej urnowy, odszkodowanie lub świadczenie z tytułu umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej zakład ubezpieczeń może wypłacić ubezpieczającemu za zgodą osoby, na której rzecz umowa ubezpieczenia została zawarta. Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia (art. 822 § 1 K. c.) Przy czym umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody o których mowa powyżej będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku który miał miejsce w okresie ubezpieczenia. Projektowana przez Spółkę umowa ubezpieczenia jaką miałaby zawrzeć Spółka z zakładem ubezpieczeń pozostaje w zgodzie z przytoczonymi powyżej przepisami zarówno kodeksu cywilnego jak też i ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a w szczególności: ubezpieczającym jest Spółka; osobą na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia może być dowolna osoba w tym przypadku jest nią abstrakcyjnie określony członek Zarządu i/lub Rady Nadzorczej Spółki; umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody wyrządzone osobom trzecim przez któregokolwiek członka Zarządu lub Rady Nadzorczej Spółki z tytułu pełnienia przez nich ww. funkcji będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku który miał miejsce w okresie ubezpieczenia; osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia może nie być wymieniona imiennie w umowie ubezpieczenia jakkolwiek osobę taką już po zawarciu umowy można wskazać; odszkodowanie lub świadczenie z tytułu umowy ubezpieczenia przysługuje co do zasady osobie trzeciej której wyrządzono szkodę bezpośrednio z zakładu ubezpieczeń; odpowiedzialność za wyrządzenie szkody ponosi osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia obowiązanym do uiszczenia składki jest ubezpieczający. Skoro przepisy kodeksu cywilnego expressis verbis dozwalają zawarcie umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej, która może nie być w umowie imiennie wymieniona, to nie ma przeszkód natury formalnej i prawnej, aby Spółka zawarła z ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej niewymienionych imiennie członków Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki, na rzecz których została zawarta ta umowa. Taka konstrukcja prawna umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pociąga za sobą, że konkretna osoba fizyczna - poza swoją świadomością i wolą z chwilą jej powołania do ww. organu Spółki zostaje objęta umową ubezpieczenia, jako że spełnia warunki definiujące abstrakcyjnie określoną osobę, na rzecz której została zawarta ww. umowa. Skarżąca podniosła, iż aby przychód członka zarządu lub rady nadzorczej można było zaliczyć do katalogu źródeł przychodów w ramach art. 13 pkt 7 lub pkt 9 ustawy 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) u.p.d.o.f. sam przychód w postaci opłaconej przez ubezpieczyciela składki ubezpieczeniowej powinien spełniać definicję przychodu, określoną przez ustawodawcę w art. 11 ustawy. W myśl tego przepisu przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Nie ma wątpliwości, że opłacona przez Spółkę składka na rzecz ubezpieczyciela nie jest otrzymanymi ani tym bardziej postawionymi do dyspozycji podatnika (członka zarządu lub rady nadzorczej) pieniędzmi lub wartościami pieniężnymi. Nie jest też świadczeniem w naturze, albowiem nie jest świadczeniem otrzymanym. Opłacenie składki nie jest świadczeniem na rzecz osoby powołanej do zarządu lub rady nadzorczej, albowiem nie jest świadczeniem Spółki w zamian za konieczne świadczenie każdego z członków ww. ciał statutowych Spółki. Opłacenie składki ubezpieczeniowej przez Spółkę nie jest też nieodpłatnym świadczeniem na rzecz członków zarządu lub rady nadzorczej, albowiem z momentem zawarcia przez Spółkę umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ww. osoby nabywają jedynie ekspektatywę przyszłego prawa podmiotowego, które może nie dojść do skutku, jeśli szkoda nie wystąpi. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] marca 2008 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. W przedstawionym stanie faktycznym Spółka, jako ubezpieczający zamierza zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Celem umowy ubezpieczenia jest udzielenie ubezpieczonemu ochrony na wypadek określonego w umowie ryzyka, w zamian za zapłatę składki. Funkcja ochronna jest istotą każdej umowy ubezpieczenia. Z tej przyczyny w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma fakt, kto jest chroniony (ubezpieczony) na podstawie zawartej umowy. W sytuacji przedstawionej przez Skarżącą niewątpliwie korzyścią majątkową dla członka zarządu lub rady nadzorczej jest zyskanie ochrony płynącej z umowy ubezpieczeniowej przy jednoczesnym nie ponoszeniu wydatków na uzyskanie tej ochrony. To Spółka bowiem zawarła umowę ubezpieczenia i Spółka opłaca składkę na to ubezpieczenie. W konsekwencji, składki opłacane przez Spółkę na ubezpieczenie członków zarządu, rady nadzorczej od odpowiedzialności cywilnej stanowić będą nieodpłatne świadczenia w rozumieniu przepisów art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., uzyskiwane przez członków objętych tym ubezpieczeniem. W świetle powyższego, świadczenia te należy wycenić zgodnie z art. 11 ust. 2a u.p.d.o.f. Stosownie do art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się - jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu, czyli w przedmiotowej sprawie na podstawie cen zakupu usługi ubezpieczeniowej, opłaconej przez Skarżącą. Zatem w ocenie organu interpretacyjnego nie ma podstaw, aby "bezimienną" umowę ubezpieczenia obejmującą wszystkich członków zarządu, członków rad nadzorczych, traktować jako zdarzenie niepowodujące przysporzenia po stronie tych osób. W związku z tym kwota składki rozkłada się po równo na wszystkich członków zarządów, członków rad nadzorczych objętych w określony momencie przedmiotowym ubezpieczeniem. Składka w częściach odpowiadających poszczególnym członkom zarządu, rady nadzorczej stanowi dla nich przychód z odpowiedniego źródła. Bez znaczenia jest tutaj zakres odpowiedzialności poszczególnych osób. Zatem składka ubezpieczeniowa zapłacona przez Spółkę za członków zarządu i rady nadzorczej, którzy wykonują swoje obowiązki w tej Spółce, stanowić będzie przychód ww. osób. Spółka jest zobowiązana do naliczenia i pobrania należnego podatku dochodowego od osób fizycznych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła interpretacji naruszenie: art. 11 ust. 1 i ust. 2a w zw. z art. 13 ust. 7 oraz art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że w świetle aktualnie obowiązujących uregulowań prawnych składka ubezpieczeniowa zapłacona przez K. z tytułu zawarcia z ubezpieczycielem umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej członków Zarządu i Rady Nadzorczej stanowić winna przychód wyżej wymienionych osób, a ich podstawa opodatkowania winna zostać ustalona w wyniku rozłożenia kwoty składki w równych częściach na wszystkich członków Zarządu i Rady Nadzorczej; art. 121 § 1 w zw. z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez brak odwołania się do przepisów prawnych w uzasadnieniu stanowiska organu dotyczącego ustalania podstawy opodatkowania osób uprawnionych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku interpretacji indywidualnej Ministra Finansów, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "ppsa" - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących względów. Ogólna definicja przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym została zawarta w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Z przepisu tego wprost wynika, iż przychód podatkowy stanowią otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z art. 12 ust. 3 u.p.d.o.f. wynika, iż wartość pieniężną nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych, jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi niewchodzące w zakres działalności pracodawcy, ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b u.p.d.o.f. Stąd też w przypadku usług zakupionych przez pracodawcę wartość pieniężną tych świadczeń dla celów podatkowych ustala się według cen zakupu. Z powołanych przepisów wynika, iż pracodawca jest obowiązany do doliczenia do przychodu pracownika wartości faktycznie otrzymanych przez pracownika świadczeń stosując ceny zakupu usług. Przychód ten musi być zidentyfikowany danymi określonej osoby, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych - art. 1 u.p.d.o.f. Spółka Akcyjna, skarżąca w tej sprawie, postanowiła ubezpieczyć od odpowiedzialności cywilnej osoby z zarządu Spółki i osoby z rady nadzorczej Spółki w związku z wykonywanymi funkcjami. Ubezpieczeniu mają podlegać wszystkie osoby w zarządzie i wszystkie osoby w radzie nadzorczej Spółki, jak zauważono we wniosku, bez względu na to czy w zarządzie i czy w radzie nadzorczej są te same osoby czy różne, zmieniając się w ramach jednej kadencji tych organów – ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za dany okres ubezpieczeniowy podlegają wszyscy członkowie zarządu i wszyscy członkowie rady nadzorczej. Analiza przepisów ustawy kodeks spółek handlowych w odniesieniu do spółek kapitałowych – spółki akcyjnej, pozwala stwierdzić, że zarząd może być jednoosobowy lub wieloosobowy, kadencja nie może być dłuższa aniżeli 5 lat, ale może być powtarzana, członek też może być w każdym czasie odwołany (art. 368-370 ksh). Jeżeli zarząd jest wieloosobowy wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki, a uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, chyba, że statut stanowi inaczej (art. 371 ksh). Rada nadzorcza spółki akcyjnej składa się co najmniej z trzech osób, a w spółkach publicznych z pięciu osób, a kadencja wynosi nie dłużej aniżeli 5 lat (art. 385, 386 ksh). Rada nadzorcza wykonuje swoje obowiązki kolegialnie, może jednak delegować swoich członków do samodzielnego pełnienia określonych czynności nadzorczych (art. 390 § 1 ksh), a jej uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, chyba, że statut stanowi inaczej (art. 391 ksh). Uchwały zarządu i rady nadzorczej są protokółowane. Przytoczone przepisy wskazują, że podany przez Spółkę we wniosku o interpretację stan faktyczny jest zgodny z obowiązującym stanem prawnym. Oznacza to, że w istocie wymienione organy Spółki - zarząd i rada nadzorcza podejmuje decyzje in gremium, a więc nie można przypisać konkretnej decyzji zarządzającej spółką lub nadzorczej, konkretnej osobie. Jednocześnie zgodnie z art. 808 kodeksu cywilnego ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek, a ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie. Natomiast stosownie do art. 822. § 1 K.c przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jest to przypadek określany w prawie jako ubezpieczenie na cudzy rachunek. Zgodnie z komentarzem do kodeksu cywilnego: "Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek występuje wówczas, gdy ubezpieczający ubezpiecza cudzy interes majątkowy, ale działa przy tym we własnym imieniu, co powoduje, że kto inny jest tu ubezpieczającym, a kto inny osoba której interesie majątkowym zawiera się ubezpieczenie. Sytuacja prawna (prawa i obowiązki) ubezpieczającego i ubezpieczonego jest ukształtowana odmiennie. Na ubezpieczającym ciąży obowiązek zapłaty składki, od którego to obowiązku zwolniony ubezpieczony, który posiada z kolei ustawowe uprawnienie żądania świadczenia ubezpieczeniowego wprost od ubezpieczyciela, chyba, że w umowie uzgodniono inaczej, przy czyn uzgodnienia takiego nie można dokonać, jeżeli wypadek ubezpieczeniowy już zaszedł. W stosunku ubezpieczenia na cudzy rachunek ubezpieczyciel może podnosić mające wpływ na odpowiedzialność ubezpieczeniową zarzuty nie tylko przeciwko ubezpieczycielowi, ale i przeciwko ubezpieczonemu." (Komentarz do art. 808 kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] A.Chróścicki, Umowa ubezpieczenia po nowelizacji Kodeksu cywilnego. Komentarz, Oficyna 2008, Stan prawny 2007.12.31.) Skoro jednak ubezpieczonym jest każdy członek zarządu i każdy członek rady nadzorczej, bez względu na sposób wykonywanych przez siebie obowiązków i ich konsekwencje, a składka ubezpieczeniowa wyliczona od łącznej ilości osób w zarządzie i łącznej liczbie osób w radzie nadzorczej, trudno uznać, że przychód każdego członka zarządu i każdego członka rady nadzorczej (art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f.) jest powiększony o wymierną, jemu przypisaną kwotę składki od zakupionego ubezpieczenia. Umową tą jest ubezpieczony zarząd Spółki i rada nadzorcza Spółki, ale umowa ubezpieczenia faktycznie chroni samą Spółkę przed odpowiedzialnością wobec osób trzecich. W opinii Ministra Finansów składka opłacana przez Spółkę mogłaby być podzielona w równych częściach na każdą z osób, której dotyczy, w częściach proporcjonalnych do czasu w jakim dana osoba posiadała mandat członka zarządu i rady nadzorczej. W ocenie Sądu tak przeliczony w wyniku operacji matematycznej przychód jako uśredniony, a nie przypisany kwotowo do funkcji konkretnej osoby przeczy zasadzie opodatkowania przychodów otrzymanych lub postawionych do dyspozycji określonego podatnika. W ocenie Sądu jedynie umowa ubezpieczeniowa konkretnej osoby z nazwiska i imienia oraz sprawowanej funkcji rodziłaby po jej stronie, jako osoby uposażonej stawką ubezpieczeniową, obowiązek opodatkowania stawki jako przychodu. Z tego względu gdyby zarząd Spółki był jednoosobowy – osoba ta jako jedyna uposażona z racji sprawowanej funkcji byłaby istotnie zobowiązana opodatkować i ten przychód. Jednakże w stanie faktycznym wskazanym przez Spółkę, taka sytuacja nie wystąpiła. Przy zarządach wieloosobowych tak jak przy radach nadzorczych składka ubezpieczeniowa nie może stanowić przychodu dla jej członków, o ile ubezpieczenie i ta składka nie jest przypisana konkretnej osobie z nazwiska i imienia. Z tych względów Sąd nie podzielił interpretacji dokonanej przez Ministra Finansów, uznając, że narusza ona przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., uchylając tę interpretację na podstawie art. 146 § 1 ppsa. Sąd orzekł również o niewykonalności tejże interpretacji na podstawie art. 152 ppsa, a o kosztach, stosownie do art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło