I SA/Gd 851/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-02-26
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Małgorzata Gorzeń, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty taryfowe pobierane przez przedsiębiorstwo energetyczne za nielegalny pobór gazu stanowią wynagrodzenie za dostawę towaru podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, czy też mają charakter odszkodowawczy i nie podlegają opodatkowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłaty taryfowe pobierane za nielegalny pobór gazu, niezależnie od sposobu ich dochodzenia (taryfowo lub na drodze sądowej jako odszkodowanie), mają charakter odszkodowawczy i nie stanowią wynagrodzenia za dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT. Kradzież gazu nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, a tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT opłat za nielegalny pobór gazu. Spółka uważała, że opłaty te mają charakter odszkodowawczy i nie podlegają VAT, podczas gdy organ interpretacyjny uznał je za odpłatną dostawę towarów. Spółka wniosła skargę na interpretację, argumentując, że kradzież gazu nie jest dostawą towarów, ponieważ nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i orzekł, że nie może być ona wykonana. Zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez A Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka") jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia 14 marca 2008 r. sygn. [...] wydana w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej.. Interpretacja ta dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności nielegalnego poboru gazu.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia 7 grudnia 2007 r. Spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w ww. zakresie.
Przedstawiając stan faktyczny podała, że opodatkowuje ona nielegalny pobór gazu podatkiem VAT stosownie do wydanych wobec niej rozstrzygnięć zawartych w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 maja 2005 r. oraz odmawiającej zmiany tego postanowienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2005 r. W powyższych aktach organy uznały bowiem, że stanowisko Spółki, zgodnie z którym opłaty za nielegalny pobór energii mają charakter odszkodowawczy i nie podlegają opodatkowaniu, jest nieprawidłowe. Spółka zwróciła jednak uwagę na coraz liczniej wydawane przez sądy administracyjne wyroki, w których za zgodny z prawem uznawany jest pogląd przeciwny tj., że nielegalny pobór gazu lub energii nie podlega w ogóle ustawie o podatku VAT.
W świetle powyższego Spółka zadała pytanie czy prawidłowo opodatkowuje ona opłaty za nielegalny pobór gazu.
Przedstawiając własny pogląd w sprawie Spółka wskazała, że opłaty za nielegalny pobór gazu mają charakter sankcyjny i stanowią odszkodowanie za bezumowne, bądź niezgodne z umową pobieranie gazu, wobec czego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z wezwaniem organu do uzupełnienia wniosku Spółka podała, że opłaty za nielegalne pobór gazu są pobierane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. 2006 Nr 89, poz. 625 ze zm.), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie ustalenia zakresu i wysokości opłat za nielegalny pobór paliw gazowych (Dz.U. Nr 118, poz. 761), na podstawie odpowiednich rozporządzeń wydanych w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie paliwami (w tym obowiązującego do dnia 20 lutego 2008 r. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 15 grudnia 2004 r. Dz. U. Nr 277, poz. 2750 oraz obowiązującego następnie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 lutego 2008 r. Dz.U. Nr 28, poz. 165) oraz na podstawie obowiązującej u wnioskodawcy Taryfy nr 2 dla gazu wysokometanowego, zatwierdzona decyzjami Prezesa Urzędu Energetyki. Spółka wskazała, że zgodnie z art. 57 ustawy Prawo energetyczne w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii z sieci przedsiębiorstwo pobiera opłaty za nielegalnie pobrane paliwo lub energię w wysokości określonej w taryfach lub dochodzi odszkodowania na zasadach ogólnych. Powyższe oznacza, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego poboru paliw gazowych, to od przedsiębiorstwa energetycznego zależy czy pobierze opłatę ryczałtową w wysokości określonej w taryfie, którą egzekwuje się w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego, czy też będzie dochodziło odszkodowania na zasadach ogólnych. W każdym jednak z tych dwóch przypadków oplata ma charakter odszkodowawczy, a więc nie stanowi zapłaty za pobrany towar. Zdaniem wnioskodawcy oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm. ;dalej jako "ustawa o VAT"). Nielegalne pobieranie paliw gazowych, jako czyn zabroniony, określony w art. 278 § 1 w zw. z § 5 Kodeksu karnego, nie może być bowiem przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
W wydanej w dniu 14 marca 2008 r. indywidualnej interpretacji działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że przedstawione we wniosku stanowisko Spółki jest nieprawidłowe.
Podkreślając, że ustawa Prawo energetyczne wyraźnie rozgranicza dwa tryby regulowania należności za nielegalny pobór gazu - tj. opłatę taryfową i odszkodowanie, organ wskazał, że opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlegają jedynie te należności, które faktycznie stanowią odszkodowanie, a więc które zostały przyznane poszkodowanemu zakładowi energetycznemu w wyniku uruchomienia drugiego z wyżej wymienionych trybów. Organ wyjaśnił, że wprowadzony system odpłatności taryfowej za dostawę gazu bez podpisanej umowy lub z naruszeniem jej warunków ma charakter jednoczłonowej płatności, w ramach której nie wyróżnia się odrębnie, tak jak w innych systemach sankcyjnych, opłaty właściwej za pobrane świadczenie i opłaty sankcyjnej (karnej). W ocenie organu pobierane według ustalonego cennika opłaty taryfowe nie są więc w istocie odszkodowaniem, ale formą odpłatności za pobrany w nielegalny sposób gaz. W tym organ uznał, że nielegalny pobór energii, z związku z którym organ pobiera opłaty taryfowe, stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (art. 5 ust. 1 ustawy o VAT), pomimo jej dokonania przy niezachowaniu warunków i form przewidzianych przepisami prawa ( art. 5 ust. 2 ustawy o VAT).
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu wezwania Spółki do usunięcia naruszenia prawa, w dniu 29 kwietnia 2008 r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji wydanej w dniu 14 marca 2008 r.
Organ w całości podtrzymał wyrażone w interpretacji stanowisko, że czynność poboru gazu bez umowy zawartej ze sprzedawcą lub niezgodnie z warunkami określonymi w umowie, za którą to czynność pobierane są opłaty taryfowe podlega podatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT oraz podkreślił zasadność rozdzielania zasad opodatkowania opłat pobieranych w wysokościach określonych w taryfach i opłat stanowiących odszkodowania dochodzone na zasadach ogólnych. Pobranie przez Spółkę opłaty za nielegalny pobór paliw lub energii w wysokości określonej w taryfach oznacza bowiem rezygnację z dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, nawet jeśli szkoda przewyższa wartość opłat taryfowych. Powołując się na § 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 15 grudnia 2004 r. organ wskazał, że wysokość opłat taryfowych z tytułu nielegalnego poboru paliw gazowych jest ustalana na podstawie wielokrotności cen i stawek opłat określonych w taryfie dla danej grupie taryfowej odpowiadającej pobierającemu paliwa gazowe, wobec czego stawią kwoty należne (cenę ) za dostawę towaru. W ocenie organu o tego rodzaju charakterze opłat świadczą także uregulowania zawarte w Prawie energetycznym. w ustawie tej dokonano bowiem wyraźnego rozróżnienia pojęć "kar pieniężnych" od "opłat za nielegalny pobór energii". W podsumowaniu organ wskazał tym samym, że jedynie pobierane przez przedsiębiorstwo energetyczne odszkodowania lub sankcje sensu stricte za nielegalny pobór energii, określone odrębnie od czynności wykonywanej w ramach działalności gospodarczej, nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast pobieranie w ramach prowadzonej przez przedsiębiorstwo energetyczne działalności gospodarczej opłat z tytułu nielegalnego poboru paliw gazowych, wyliczonych w oparciu o ceny stawki, określone w taryfie dla grupy taryfowej, której kryteria odpowiadają nielegalnie pobierającemu paliwa gazowe, czyli tak naprawdę ustalenie rzeczywistej ilości nielegalnie pobranego paliwa, stanowi dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Odnosząc się do treści art. 6 ust. 2 ustawy o VAT wskazał natomiast, że ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ czynności nielegalnej dopuścił się wyłącznie odbiorca, a nie dostawca.
W skardze na powyższą indywidualną interpretację Spółka wniosła o jej uchylenie w związku z naruszeniem art. 5 ust. 1 oraz art. 6 pkt 2 ustawy o VAT bowiem pobranie ustalonych na podstawie art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego opłat taryfowych za kradzież gazu nie stanowi dostawy w świetle przepisów ustawy o VAT.
Uzasadniając skargę Spółka wskazała, że dla przyjęcia, że dana czynność stanowi dostawę towarów konieczne jest wystąpienie elementu przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Kradzież rzeczy nie zawiera jednak tego elementu, ponieważ w tym przypadku sprawca, który samowolnie zabiera cudzą rzecz, działa niezależnie od woli właściciela, który nie miał zamiaru przeniesienia paw do rzeczy na inną osobę.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc
o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę uchyla pisemną interpretację.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną interpretację z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalszej części "O.p." minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14 b § 2 O.p.). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14 b § 3 O.p. )
Przepis art. 14c § 1 O.p. przewiduje, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Od uzasadnienia prawnego można odstąpić, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14 c § 2 O.p. )
Z przytoczonego przez stronę skarżącą stanu faktycznego wynika, że w ramach prowadzonej działalności dokonuje dostaw paliw gazowych, przy czym zdarza się, że oferowany przez nią towar jest przedmiotem kradzieży (nielegalnego poboru). Wykrycie faktu nielegalnego poboru daje stronie skarżącej prawo do egzekwowania od samowolnych odbiorców gazu opłat taryfowych. Strona skarżąca pomimo, iż nie zgadza się ze stanowiskiem, że ww. czynność podlega opodatkowaniu, odprowadzała podatek VAT zgodnie z treścią uprzednio wydanej wobec niej interpretacji podatkowej, przyjmując za podstawę opodatkowania wysokość pobranych opłat taryfowych.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc do ustalenia czy czynność nielegalnego poboru gazu stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT. Mając na uwadze wynikający z zaskarżonej interpretacji pogląd organu różnicujący związane z nielegalnym poborem gazu skutki podatkowoprawne zadaniem Sądu jest również udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wyznaczone przepisami prawa, możliwe zachowania ponoszącego straty z tytułu kradzieży towaru podmiotu mogą mieć wpływ na to, że czynność nielegalnego poboru energii raz podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, a raz jest z tego opodatkowania wyłączona.
Od ustalenia czy dokonywane przez stronę skarżącą czynności stanowią dostawę towaru zależy bowiem to, czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez dostawę towaru, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Z powyższej definicji można wywnioskować, że aby doszło do dostawy towaru, po stronie dostawcy musi istnieć wola przekazania innemu podmiotowi władztwa nad rzeczą. Strona skarżąca zasadnie zatem wskazuje, że kradzież nie może być uznana za odpłatną dostawę towarów. W przypadku kradzieży właściciel zostaje bowiem pozbawiony faktycznego władztwa nad rzeczą, w rozumieniu posiadania, wbrew swej woli, przy czym nie pozbawia go to przysługujących mu praw do rzeczy. Fakt kradzieży nie zmienia więc tego, że wciąż ta sama osoba tj. tylko właściciel może skutecznie przenosić prawo do rzeczy. W przypadku kradzieży nie następuje zatem konieczny dla uznania danej czynności za dostawę towaru element przejścia prawa do skutecznego rozporządzania rzeczą w ramach uprawnień właścicielskich. Podkreślenia wymaga, że powyższe rozważania mają charakter ogólny tj. pozostają adekwatne w odniesieniu do wszystkich czynności, które można zakwalifikować jako kradzież, niezależnie od tego, co jest jej przedmiotem, a więc również paliwa gazowe.
W orzecznictwie ETS ( por. m.in. wyrok ETS C-435/03) podkreśla się jednocześnie, że kradzież towarów niw wiąże się z charakterystycznym dla odpłatnej dostawy towarów świadczeniem wzajemnym. Kradzież nie mieści się pojęciu świadczenia wzajemnego, ponieważ z natury świadczenia tego typu wynika, iż dostawca w zamian za przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel oczekuje z drugiej strony wynagrodzenia. Jak wskazano wyżej, w przypadku kradzieży nie dochodzi po pierwsze do przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą. Skoro więc kradzież jest niezależna od woli i działań właściciela rzeczy, tym samym trudno więc mówić o wynagrodzeniu za świadczenie, do którego w istocie nie dochodzi. Po drugie osoba, która dokonuje kradzieży działa w zamiarze uzyskania władztwa nad rzeczą bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek obciążeń z tego tytułu, w tym świadczeń wzajemnych. Tym samym uzyskane przez poszkodowanego świadczenia odszkodowawcze nie spełniają i nie mogą spełniać funkcji wynagrodzenia. Ich zaplata nie konwaliduje dokonanej czynności, tj. w żadnym wypadku nie czyni z kradzieży prawnie skutecznej umowy przenoszącej prawo do rozporządzania rzeczą jak właściciel.
W przedmiotowej sprawie organ wskazał, że pobierane przez przedsiębiorstwo energetyczne odszkodowania nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym miejscu sprostowania wymaga, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się nie do tego, czy opodatkowaniu podlega czynność poboru opłat taryfowych i odszkodowań, ale czy opodatkowaniu podlega czynność nielegalnego poboru gazu, w związku z którą poszkodowany podmiot uzyskał przyznane przez sąd odszkodowanie lub w związku z którą zrealizował prawo poboru opłat taryfowych za kradzież gazu. Niezależnie od wskazanej nieścisłości stanowisko organu sprowadza się do twierdzenia, że w sytuacji kradzieży gazu, w związku z którą przedsiębiorstwo energetyczne otrzyma przyznane przez sąd odszkodowanie - nie można mówić o dostawie towarów, ponieważ odszkodowanie to nie stanowi wynagrodzenia. W ocenie organu sytuacja przeciwna ma jednak miejsce wtedy, gdy w analogicznej sytuacji kradzieży gazu przedsiębiorstwo energetyczne zrezygnuje z drogi sądowej i pobierze od sprawcy szkody opłaty taryfowe za nielegalny pobór gazu. W ocenie organu opłaty te nie stanowią bowiem odszkodowania, ale wynagrodzenie. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.
Art. 57 ust. 1 Prawa energetycznego stanowi, że w razie nielegalnego pobierania paliw i energii z sieci przedsiębiorstwo energetyczne pobiera opłaty za nielegalnie pobrane paliw lub energię w wysokości określanej w taryfach lub dochodzi odszkodowania na zasadach ogólnych. Rozróżnienie przez ustawodawcę opłat taryfowych od odszkodowań przyznawanych przez sąd powszechny nie zmienia faktu, że niezależnie od nazwy i sposobu dochodzenia oba ww. świadczenia mają charakter świadczeń odszkodowawczych, o czym świadczy już sam fakt umiejscowienia przez ustawodawcę art. 57 Prawa energetycznego w rozdziale "Kary pieniężne". Opłaty taryfowe nie mogą pełnić funkcji wynagrodzenia - jak wskazano wyżej pojecie wynagrodzenie nie daje się bowiem w żaden sposób logicznie połączyć z czynnością kradzieży, w tym nie jest możliwe aby zapłata za towar dokonana po kradzieży, czyniła z tej ostatniej prawnie skuteczną umowę przenoszącą własność. Powyższego nie zmienia fakt, że stosownie do treści rozporządzeń wykonawczych opłaty za nielegalny pobór gazu i energii są ustalane w oparciu o taryfy przewidziane dla legalnych odbiorców, stanowiąc ich odpowiednią wielokrotność. Przewidziana przez ustawodawcę możliwość egzekwowania opłat za nielegalny pobór energii, nie oznacza tym samym, że poszkodowany rezygnuje z odszkodowania, ale to, że ma on możliwość jego dochodzenia w uproszczony, niejako "zryczałtowany" sposób, co ma praktyczne znacznie z uwagi na mnogość sytuacji nielegalnych poborów gazu w stosunkowo niewielkich rozmiarach. Przyjęte rozwiązanie należy ocenić jako pozytywne. Pozwala bowiem na efektywne naprawienie szkód wyrządzonych przedsiębiorstwu energetycznemu, które samodzielnie, w zależności od rozmiarów szkody i towarzyszących jej powstaniu okoliczności, decyduje się na dochodzenie opłat za nielegalny pobór energii, które są egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej bez potrzeby występowania na drogę sądową lub też decyduje się właśnie na dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że niezależnie od tego czy przedsiębiorstwo energetyczne dochodzi roszeń odszkodowawczych na drodze sądowej, czy też korzysta z możliwości poboru opłat taryfowych, nie dokonuje ono odpłatnej dostawy towarów na rzecz osoby, która dopuściła się kradzieży energii czy gazu. Opłaty taryfowe nie stanowią bowiem wynagrodzenia, a ich zapłata nie konwaliduje faktu dokonanej kradzieży. Różnicowanie sytuacji poszkodowanych dochodzących naprawienia wyrządzonych im tego samego rodzaju szkód odmiennymi (ale równorzędnie dopuszczonymi przez prawo) sposobami, naruszałoby ponadto wyrażoną w Konstytucji zasadę równości wobec prawa.
Niezależnie jednak od ustalenia, że związany z następczą opłatą nielegalny pobór energii nie mieści się w definicji odpłatnej definicji towarów, Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie ma obowiązku odprowadzania podatku VAT, ponieważ wskazana czynność nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o VAT przepisów tej ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Skoro zaś nielegalny pobór gazu jest czynem sankcjonowanym przez Kodeks karny ( art. 278 § 5 k.k.), w ocenie Sądu jest to czynność, o której mowa we wskazanym przepisie, a konsekwencji niepodlegająca ustawie o podatku od towarów i usług oraz opodatkowaniu VAT. Organy władzy państwowej nie mogą bowiem czerpać korzyści, w tym podatkowych z czynności, których samo państwo zabroniło. W przedmiotowej sprawie organ wykluczył możliwość zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o VAT tylko z tego powodu, że dostawca nie dopuścił się żadnej czynności naruszającej prawo. Spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy jednak zasadności opodatkowania samej czynności poboru opłaty, ale czynności nielegalnego poboru energii, która została, co nie budzi wątpliwości dokonana przez samowolnie działający podmiot czyli tzw. "nielegalnego odbiorcę".
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien rozważyć czy przedawnione we wniosku o wydanie interpretacji stanowisko jest prawidłowe w odniesieniu do opisanego w nim stanu faktycznego, biorąc pod uwagę, że istotnym elementem tego stanu jest nielegalny pobór gazu, który jako dokonana bez wiedzy i woli przedsiębiorstwa energetycznego kradzież nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Z powyższych względów Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów. Na zasadzie 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że interpretacja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło