II SA/Lu 852/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta z dnia [...] r., Nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K.T., zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 5 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia K.T. o odmowie przyznania K.T. świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. W motywach tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż podziela ustalenia organu I instancji co do sytuacji majątkowej K.T.. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż dochód K.T. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie pomocy tj. w miesiącu maju 2008 r. wynosił 819,74 zł, na który składa się kwota 24,84 zł stanowiąca 1/4 przychodu z tytułu dodatku mieszkaniowego oraz kwota 794,90 zł stanowiąca przychód z tytułu najmu lokali w budynku mieszkalnym, którego współwłaścicielem jest K.T.. Dochód został ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Koszty związane z utrzymaniem nieruchomości nie podlegają odliczeniu od przychodu z tytułu najmu, jak tego domagał się K.T. w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód uważa się otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Kryterium dochodowe zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, dla osoby samotnie gospodarującej, wynosi 477 zł. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" , pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Skoro w rozpatrywanej sprawie dochód samotnie gospodarującego wnioskodawcy przekroczył kwotę 715,50 zł stanowiącej 150 % kryterium dochodowego, organ I instancji zasadnie odmówił przyznania K.T. świadczenia na żywność. K.T. w skardze do sądu administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając niezgodność prawem. Wyjaśnił, że nieruchomość, której jest współwłaścicielem nie przynosi żadnych dochodów, gdyż koszty jej utrzymania są wyższe od przychodów. W pismach procesowych z dnia 9 i 16 lutego 2009 r. (karta 13, 17 akt sądowych) K.T. podniósł, że nieruchomość, której jest współwłaścicielem została podzielona do użytkowania. W wyniku tego podziału skarżący zajmuje jedno z mieszkań. Pozostali współwłaściciele przypadające im lokale wynajęli. Przychód jaki osiągają z tego tytułu nie może być traktowany jako dochód przypadający skarżącemu. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wyjaśniając jak w motywach zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są niezgodne z prawem. Podanie K.T. z dnia 20 czerwca 2008 r. w części dotyczącej pomocy finansowej na żywność organy administracji zasadnie potraktowały jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności i rozpatrzyły na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Z przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania") wynika, że pomoc, której domagał się skarżący może być przyznana przy spełnieniu innych wymogów ustawowych, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej (jak skarżący) nie przekracza 150 % kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Skarżącemu odmówiono przyznania tej pomocy (zasiłku celowego), gdyż jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, dochód uzyskany przez K.T. w miesiącu maju 2008 r. w kwocie 819,74 zł przekroczył 150 % kryterium dochodowego. Ustalenia organów administracji dotyczące dochodu skarżącego w miesiącu maju 2008 r. nie mogą być podzielone. Ustalenia w tym zakresie zostały poczynione na podstawie informacji udzielonej przez zarządcę nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżący. Z informacji tej wynika, że w miesiącu maju 2008 r. wpłaty na rachunek bankowy nieruchomości wynosiły 4239,47 zł, co przy uwzględnieniu udziału K.T. (18,75 %) dało mu przychód w kwocie 794,90 zł. Pismo zawierające powyższe informacje (karta 7 akt adm.) stanowi dowód jedynie tego, że osoba, która je podpisała złożyła oświadczenie o oznaczonej treści. Nie stanowi natomiast dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone, gdyż pismo to nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Informacje zawarte w przedmiotowym piśmie nasuwają szereg wątpliwości, których nie wyjaśnia zebrany materiał dowodowy. Udział K.T. w nieruchomości został określony na 18,75 % podczas, gdy z odpisu księgi wieczystej złożonego przez skarżącego (karta 18 akt sądowych) wynika, że udział ten wynosi 3/64 części. Co prawda odnosi się do stanu na dzień 30 listopada 1995 r., jednak w toku postępowania administracyjnego nie przeprowadzono dowodu umożliwiającego weryfikację informacji w tym zakresie, podanej przez zarządcę nieruchomości. Wątpliwości dotyczą również kwoty 794,90 zł, wskazanej przez zarządcę nieruchomości jako przypadającej na skarżącego z tytułu wpłat na rachunek bankowy nieruchomości, a przyjętej przez organy administracji jako dochód K.T. z tytułu najmu uzyskany w miesiącu maju 2008 r. Wątpliwości te wynikają zarówno z braku jednoznacznych ustaleń co do wielkości udziału K.T. w nieruchomości, jak i braku jakichkolwiek danych co do rodzaju wpłat, których suma została określona na 4239,47 zł i z której wyliczono na 794,90 zł część przypadającą skarżącemu. Nie można bowiem przyjąć, iż kwota 4239,47 zł (794,90 zł na skarżącego) stanowi tylko przychód z tytułu najmu, skoro z załączonego do odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej pisma zarządcy nieruchomości z dnia 12 września 2008 r. (k. 1 akt adm. II inst.) wynika, że K.T. uiszcza opłaty z tytułu świadczeń oraz zaliczkę na utrzymanie nieruchomości. Nie można więc wykluczyć, że wpłaty z tego tytułu uiszczane przez skarżącego, a także i inne osoby zajmujące lokale w budynku będącym przedmiotem współwłasności, wpływają na rachunek bankowy nieruchomości i składają się na wskazaną przez zarządcę nieruchomości kwotę 4239,47 zł, która stanowiła podstawę do ustaleń, iż z tytułu najmu skarżący osiągnął dochód w kwocie 794,90 zł. Gdyby sytuacja taka miała miejsce, wpłaty z powyższych tytułów nie stanowiłyby przychodu, a w konsekwencji i dochodu skarżącego, lecz wydatki związane z posiadaniem nieruchomości. Jakkolwiek wydatki z tego tytułu nie podlegają odliczeniu od przychodu z tytułu najmu, to wydatki te nie mogą być traktowane jako przychód. W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że organy administracji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły i nie rozważyły istotnych dla sprawy okoliczności, a ustalenia co do dochodu skarżącego w miesiącu maju 2008 r. poczynione zostały wbrew wymogom określonym w art. 80 k.p.a. Nie można bowiem uznać za udowodnione, że dochód skarżącego wynosił 819,74 zł (24,84 zł - dodatek mieszkaniowy, 794,90 zł - najem), skoro nie rozważono okoliczności wskazanych powyżej. Naruszenie przepisów postępowania w omawianym zakresie oznacza, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem również przepisów prawa materialnego, które przywołane zostały jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięć. Ze względu na wskazane uchybienia zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji ustali dochód skarżącego w miesiącu maju 2008 r. uwzględniając powyższe wskazania, oceny i wnioski. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ administracji zobowiązany będzie rozważyć okoliczności podniesione przez skarżącego w pismach procesowych z dnia 9 i 16 lutego 2009 r. złożonych w toku postępowania sądowego, a przesłanych organowi administracji. Dokonanie właściwych ustaleń w zakresie dochodu skarżącego umożliwi prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i na tej podstawie rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji.