II OZ 607/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 249/05 o odrzuceniu sprzeciwów D. i M. W. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 249/05 o przyznaniu wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi D. i M. W., J. W., M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 249/05 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał adwokat A. W. wynagrodzenie w kwocie 219,60 zł (w tym 22% VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 24 lutego 2010 r. Pismem z dnia 8 marca 2010 r., złożonym osobiście w biurze podawczym WSA we Wrocławiu w dniu 8 marca 2010 r., skarżąca D. W. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. Następnie, również na to samo postanowienie pismo nazwane zażaleniem, adresowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnieśli osobiście w dniu 10 marca 2010 r. skarżący D. i M. W.. Sąd potraktował wskazane pismo jako sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 22 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 249/05 odrzucił sprzeciwy D. i M. W. jako niedopuszczalne. W uzasadnieniu wskazano, że z przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. wynika jednoznacznie, że tylko strona albo adwokat mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza. Przy czym co należy podkreślić, stroną wpadkowego postępowaniu o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy nie jest skarżący, a jedynie ten adwokat, któremu to wynagrodzenie przyznano. Zatem skarżący w niniejszej sprawie nie mają uprawnienia wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne. WSA powołał się w tym miejscu na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. (sygn. akt I OZ 939/08, publ. ONSAiWSA 2009/6/107), w którym stwierdzono, że w incydentalnym postępowaniu o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i wykonanego prawa pomocy skarżący nie jest uprawniony do żądania na podstawie art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenia terminu wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu radcy prawnemu wynagrodzenia za zastępstwo prawne Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że tylko strona albo adwokat mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza. Stosownie do art. 250 P.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej jest rozpoznawany przez sąd lub referendarza z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przy czym, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ramach przyznanego i wykonanego prawa pomocy jest tzw. postępowaniem wpadkowym (ubocznym, incydentalnym). W ramach tego postępowania sąd przyznaje takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenie z własnych środków finansowych. Środek procesowy jakim jest sprzeciw na postanowienie referendarza przysługuje tylko adwokatowi będącemu jedyną stroną wskazanego postępowania wpadkowego (por. post. NSA z dnia: 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 946/08; 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 939/08). W zaistniałych okolicznościach przyjąć należy, że w omawianym postępowaniu D. i M. W. nie mają statusu strony, a tym samym nie są uprawnieni do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2010 r. o przyznaniu adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zasadnie zatem w takiej sytuacji Sąd I instancji odrzucił sprzeciwy jako niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.