II SA/Kr 6/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. sprawy ze skargi "A". Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 października 2008 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. II SA/Kr 6/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-ziemskiego w K. nakazał Spółce z o. o. "A. " rozbiórkę obiektu magazynowego na działce nr [...] w B. wzniesionego bez wydania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] lipca 2007 r. /dowód doręczenia w aktach/. Sporządzone przez tegoż pełnomocnika odwołanie, opatrzone datą 8 sierpnia 2007 r., w dniu 9 sierpnia 2007 r. zostało nadane przesyłką pocztową rejestrowaną. W odwołaniu jako adresata wskazano: " Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w K. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-ziemskiego w K. , [...]". Na kopercie zaś umieszczono dane adresata: " Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , [...]". Przesyłka ta została w dniu 27 sierpnia 2007 r. zwrócona nadawcy z adnotacją: "Nie mieści się przy [...]". W dniu 27 sierpnia 2007 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z opisanym odwołaniem. We wniosku opisane zostały przytoczone powyżej okoliczności ze wskazaniem, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było wynikiem oczywistej omyłki. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. [...] na podstawie art. 123 w zw. z art. 58 i 59 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił spółce A. reprezentowanej przez radcę prawnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., natomiast postanowieniem z tego samego dnia [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 2 i 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu organ opisał stan faktyczny i wskazał, że termin do wniesienia odwołania wynosił 14 dni i upłynął w dniu w dniu 9 sierpnia 2007 r., zatem odwołanie złożono z 18-dniowym opóźnieniem. Wyjaśnił organ, że braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie organu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Wysłanie odwołania przez profesjonalnego pełnomocnika na błędny adres nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r. (sygn. akt ISA/Wa 1084/06). W postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu, a wniosek o przywrócenie tego terminu nie został uwzględniony. W dniu 25 listopada 2008 r. spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na oba postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. Do sygnatury II SA/Kr 6/09 zarejestrowano skargę na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, do sygnatury II SA/Kr 3/09 na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na uzasadnienie skargi strona skarżąca podała, iż w dniu 9 sierpnia 2007 r. spółka A. reprezentowana przez radcę prawnego, w przepisanym prawem terminie, za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora publicznego wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. W wyniku oczywistej omyłki pismo zostało błędnie zaadresowane. Jako adresat został wskazany organ administracyjny II instancji przy zachowaniu adresu organu administracyjnego I instancji. Tak oznaczona przesyłka pocztowa została zwrócona do nadawcy w dniu 20 sierpnia 2007r. "Adres został wskazany prawidłowo, z tym, że na kopercie jako adresat został wskazany organ II instancji". Nie świadczy to o winie strony skarżącej, ale o oczywistej omyłce. W związku z tym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień. W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie ppsa), kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ppsa sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ppsa). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kontroli w niniejszym postępowaniu podlega również, w związku z przepisem art. 135 ppsa, postanowienie tego organu z tej samej daty, którym orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Obowiązek ten zaś wiąże się z koniecznością zbadania w niniejszym postępowaniu sądowym nie tylko poprawności ustaleń w zakresie prawidłowości obliczenia terminu do złożenia odwołania i stwierdzenia jego przekroczenia, lecz również zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu. Okoliczności faktyczne sprawy nie są kwestionowane, są odmiennie jednak oceniane przez strony postępowania sądowego. Organ zakłada, że pomyłkowe zaadresowanie koperty przez profesjonalnego pełnomocnika, bez względu na charakter pomyłki, świadczy o niedochowaniu właściwej staranności i nie może być postrzegane jako brak zawinienia. To generalne stanowisko organu nie uwzględnia jednak specyficznych okoliczności rozpatrywanej sprawy. Nie ma zaś wątpliwości, że w sprawie tej jedynym błędem było wpisanie na kopercie nazwy organu II instancji, przy zachowaniu jednak adresu organu I instancji. Konsekwencją tej tylko omyłki był zwrot przesyłki i spóźnienie we wniesieniu odwołania. Odwołanie zaś zostało sporządzone i wysłane w terminie, i w nim określono prawidłowo adresata. W tej sytuacji oczywistej, drobnej omyłce w zaadresowaniu koperty nie można przypisywać znamienia "zawinienia" nawet w przypadku profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z utrwalonymi poglądami złożenie odwołania bezpośrednio do organu II instancji powoduje konieczność przekazania odwołania przez ten organ organowi I instancji, przy zachowaniu terminu, w którym odwołanie wniesiono do organu "niewłaściwego" (art. 65 § 1 i § 2 kpa). Gdyby więc w sprawie niniejszej odwołanie zostało wprost skierowane do Wojewódzkiego Inspektora na adres jego siedziby (ul. [...]), paradoksalnie termin do jego wniesienia byłby uznany za zachowany. Taka dysproporcja w skutkach popełnionych omyłek nie może być akceptowana. Z powyższych względów postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu, będące wynikiem wadliwej wykładni przepisu art. 58 § 1 kpa, należało ocenić jako niezgodne z prawem. W konsekwencji także i wydane w oparciu o to postanowienie, postanowienie o stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest z prawem zgodne. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pierwszorzędnym zadaniem organu będzie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uwzględnieniem powyżej przedstawionego przez Sąd stanowiska.