II SA/Łd 600/07
WyrokWSA w Łodzi2007-11-06
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym słupie energetycznym linii wysokiego napięcia jest inwestycją celu publicznego, a jeśli tak, to czy postępowanie w sprawie jej lokalizacji zostało przeprowadzone prawidłowo z uwzględnieniem udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego, co oznacza, że powinna być lokalizowana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, organy administracji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania dotyczących udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nieuwzględnienia interesów członków spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje, wskazując na błędną kwalifikację inwestycji jako niebędącej inwestycją celu publicznego oraz na naruszenia przepisów o udziale społeczeństwa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwość uzasadnienia wyroku WSA oraz błędne założenie o wpływie wadliwości postępowania uzgodnieniowego na postępowanie główne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.
Decyzją z dnia 16. września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), oraz art. 59, art. 60 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27. marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), a także par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9. listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na istniejącym słupie energetycznym linii wysokiego napięcia, usytuowanym na działce gruntu [...], położonej w rejonie ulicy A. i B.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż decyzją Nr [...], z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku [...] z siedzibą w W., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na istniejącym słupie energetycznym linii wysokiego napięcia, usytuowanym na działce gruntu [...], w obrębie [...], w rejonie ulic A. i B. w Ł.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł., użytkownik wieczysty działek gruntu sąsiadujących z terenem objętym wnioskiem inwestora. Zdaniem strony odwołującej się zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez uwzględnienia w należytym stopniu interesów członków Spółdzielni.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zważyło, iż zasady orzekania w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu regulują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Przy czym, w odniesieniu do inwestycji innych niż inwestycje celu publicznego, sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Dalej organ wskazał, iż wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga – w przypadku braku planu miejscowego – zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest możliwe jedynie na obszarach, dla których sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe, przy jednoczesnym łącznym spełnieniu warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu
2) teren ma dostęp do drogi publicznej,
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust.5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego,
4) teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu wcześniejszych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Organ wskazał dalej, iż uchybienie którejkolwiek z powyższych przesłanek czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwym. Przy czym, stosownie do brzmienia art. 61 ust. 3, przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a zatem również w sprawie planowanej na działce nr 34/14 inwestycji, która polega na budowie elementu infrastruktury technicznej.
Wyjaśniono następnie, iż przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 1. lipca 2005 r. ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji wykazało, że inwestycja ta spełnia warunki wymienione w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 3 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność ta przesądza – zdaniem organu odwoławczego – o ustaleniu warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Podkreślono, iż wymóg łącznego spełnienia przesłanek wymienionych przez ustawodawcę w treści art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy w tym sensie, że spełnienie ich wraz ze stwierdzeniem braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji obliguje organ do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.
Dalej organ odwoławczy podniósł, iż sama decyzja o warunkach zabudowy przesądza jedynie o tym, czy dane zamierzenie budowlane może zostać zrealizowane na danym terenie. Nie uprawnia natomiast do rozpoczęcia prac budowlanych, które można rozpocząć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Dlatego też ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie może być tak oceniana, jak w kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, a więc w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji wskazał, iż inwestycje polegające na budowie instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych o określonej mocy, zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9. listopada 2004 r. w sprawie określenie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Jak wynika z treści par. 2 ust.1 pkt 7 powołanego rozporządzenia przedsięwzięcia tego typu wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.
Podkreślono nadto, iż sporządzony w ramach postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko raport zyskał akceptację organów właściwych w zakresie ochrony środowiska. Organ podkreślił, iż treść tego dokumentu wskazuje na brak negatywnych skutków dla środowiska, przy czym autor opracowania zwraca uwagę na fakt, iż obszary, gdzie przekroczony jest dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wytwarzanego przez anteny (z uwzględnieniem pól emitowanych przez linie wysokiego napięcia), znajdują się na znacznej wysokości (powyżej 18,1 m nad poziomem terenu – przy czym planowana stacja ma być montowana na wysokościach 20 – 22 m nad poziomem terenu) i ludność fizycznie nie będzie miała do nich dostępu. Ponadto obszary te nie pokrywają się z miejscami przebywania ludzi. Biorąc pod uwagę obliczony zasięg obszarów o ponadnormatywnym poziomie promieniowania, rygorystyczność polskich norm oraz montaż systemów antenowych na wieży energetycznej na znacznej wysokości, stwierdzono, iż ludzie znajdujący się w sąsiedztwie stacji bazowej nie będą w najmniejszym stopniu narażeni na przebywanie w obszarze o przekroczonym dopuszczalnym poziomie promieniowania. Wobec powyższego uznano, iż planowana inwestycja nie oddziaływuje w sposób negatywny na stan środowiska naturalnego i zdrowie ludzi.
Dodatkowo przypomniano, iż wedle obowiązujących przepisów, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej, inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia pomiarów kontrolnych promieniowania w otoczeniu stacji w miejscach dostępnych dla ludzi. Zachowanie norm promieniowania jest warunkiem niezbędnym dla dopuszczenia stacji bazowej do użytkowania.
Reasumując, organ stwierdził, iż prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie w niniejszej sprawie, w tym postępowanie z udziałem społeczeństwa.
W dniu [...] na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. domagając się jej uchylenia w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącej decyzja została wydana w oderwaniu od skutków, które powstaną w wyniku realizacji planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ powtórzył, iż sporządzony przez specjalistę raport wykazał, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób negatywny na stan środowiska naturalnego i zdrowie ludzi. Organ dodatkowo podkreślił, że w trakcie prowadzonego z udziałem społeczeństwa postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko nie zostały zgłoszone żadne wnioski i uwagi dotyczące projektowanej inwestycji.
W następstwie rozpoznania powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia [...] w sprawie sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż postępowanie zostało wszczęte na podstawie przepisu art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc inwestycja została zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego. Stosownie do powołanego przepisu, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Natomiast inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Ponadto zgodnie z przepisem art. 32 ustawy z dnia 27. kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, poz. 627 ze zm.) przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informacje o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21 – dniowy termin ich składania (art. 32 ust. 1 tejże ustawy).
Ponadto sąd wskazał, iż organ administracji właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy podaje do publicznej wiadomości informacje o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa, w trybie określonym w przepisach ustawy – Prawo ochrony środowiska. W przypadkach, do których należy przedmiotowa inwestycja, podanie do publicznej wiadomości powinno nastąpić także poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli ten organ prowadzi taką stronę (art. 32 ust. 3 tejże ustawy).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji obwieszczenie dokonane przez Prezydenta Miasta Ł. nie odpowiadało powyższym wymogom
Wskazano również, iż w niniejszej sprawie organ administracji publicznej zwracał się w trybie przepisu art. 106 k.p.a. o zajęcie stanowiska w sprawie uzgodnień do różnych organów. Przepis art. 106 k.p.a. wymaga powiadomienia strony o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska. Wyrażenie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ponieważ organ zaniechał zarówno powiadomienia stron postępowania o zwróceniu się o zajęcie stanowiska do innego organu, jak i nie powiadomił strony o stanowisku zajętym przez ten organ sąd pierwszej instancji podniósł, iż strona postępowania nie miała możliwości zaskarżenia postanowień incydentalnych.
Z uwagi na powyższe, uznając, iż naruszono przepisy w sposób istotnie mogący wpłynąć na wynik postępowania sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegającą na wykroczeniu poza kryterium dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, a została dokonana pod względem słuszności i celowości, co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo, iż nie naruszała ona prawa.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 145 par. 1 pkt 1 lit "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 106 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu błędnego założenia, iż wadliwość postępowania uzgodnieniowego skutkuje wadliwością postępowania głównego. Zarzucono również naruszenie przepisów: art. 141 par. 4 tejże ustawy poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, art. 135 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie, przy założeniu, że możliwe jest w postępowaniu głównym rozstrzygnięcie o legalności postanowienia uzgodnieniowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. wniosła o jej oddalenie
Wyrokiem z [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, iż wadliwość postępowania uzgodnieniowego prowadzonego przez organ współdziałający nie skutkuje wadliwością postępowania głównego, gdyż możliwe jest wzruszenie postanowienia wydanego w postępowaniu uzgodnieniowym w trybie wznowienia postępowania.
Za trafny uznano również zarzut skargi kasacyjnej tyczący naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 par. 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa powinna być ponownie rozpoznana przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zważono, iż sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w ogóle nie wskazał w jaki sposób organy te powinny prowadzić dalsze postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd – nie przejmując sprawy do jej końcowego załatwienia – bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując postępowanie organów administracji doszedł do przekonania, iż nie jest ono wolne od naruszeń prawa, wobec czego uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzająca
Stosownie do treści przepisu art. 190 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z przedstawionej wykładni prawa dokonanej przez tenże Sąd w wyroku z dnia [...] wynika, iż wadliwość postępowania uzgodnieniowego prowadzonego przez organ współdziałający nie skutkuje wadliwością postępowania głównego, gdyż możliwe jest wzruszenie postanowienia wydanego w postępowaniu uzgodnieniowym w trybie wznowienia postępowania. Należy w tym miejscu skonstatować, iż powyższy pogląd okazał się zupełnie odmiennym od tego co zaprezentował w powyższej kwestii sąd pierwszej instancji.
Ponadto, jako drugą z usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej Sąd ten uznał brak w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji skierowanego dla organów administracji wskazania co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast trzeciego z zarzutów skargi kasacyjnej, którym było naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegającą na wykroczeniu poza ustawowe kryterium kontroli działalności administracji publicznej i dokonanie tejże kontroli pod względem słuszności i celowości
Przechodząc do zasadniczego nurtu rozważań w niniejszej sprawie podnieść należy, iż nie tracąc z pola widzenia wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić zapatrywania organów administracji, iż przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zawiera ustawa z dnia 27. marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Na wstępie wskazać wypada, iż wniosek strony inicjujący postępowania administracyjne opiewał na wydanie "decyzji o warunkach zabudowy" dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym słupie energetycznym linii wysokiego napięcia. Fundamentalną kwestią dla załatwienia powyższego wniosku był ustalenie jakiego rodzaju inwestycja ma zostać zrealizowana na podstawie decyzji, której wydania domagał się inwestor.
Na gruncie wskazanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie wyróżnione zostały odmienne dwa tryby postępowania zależnie od tego czy mamy do czynienia z zamiarem wykonania "inwestycji celu publicznego", czy też innej inwestycji. Merytoryczne rozstrzygnięcie powyższej kwestii nie nastąpiło zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadnienia tych rozstrzygnięć nie zawierają bowiem jakiejkolwiek refleksji organów w powyższej kwestii. Mając jednak na uwadze, iż organ pierwszej instancji czyniąc z przepisu art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstawę prawną swych działań, wydał "decyzję o warunkach zabudowy", a organ odwoławczy decyzję tą utrzymał w mocy, to oczywista musi być teza, iż organy uznały, że inwestycja objęta wnioskiem inicjującym postępowanie administracyjne jest "zwykłą" inwestycją, nie zaś "inwestycją celu publicznego".
W powyższej kwestii godzi się jednak powiedzieć, iż stosownie do treści art. 50 ust. 1 i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27. marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21. sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10. maja 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 811/05, LEX nr 236467, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1189/04, ZNSA 2006/4-5/130). Tym samym inwestycja ta winna być lokalizowana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpatrywanej sprawie – co w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły organy administracji – obszar, na którym projektowana jest inwestycja, nie jest objęty obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, dlatego też istniała podstawa w przepisie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji projektowanej inwestycji, jako inwestycji celu publicznego.
Powyższa konstatacja ma kapitalne znaczenie w niniejszej sprawie i jednoznacznie wskazuje na to, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa uznając w projektowanym zamiarze inwestycyjnym "zwykłą" inwestycję, dla której lokalizacji potrzebna jest decyzja o warunkach zabudowy, nie zaś inwestycję celu publicznego, dla której realizacji niezbędna jest decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego..
Powyższe ustalenie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez bezzasadne zastosowanie, jako podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepisu art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i jednoczesne nie zastosowanie jako tejże podstawy przepisów art. 50 – 58 omawianej ustawy. Powyższe naruszenie prawa ma kapitalne znaczenie dla oceny legalności decyzji organów obu instancji i jednoznacznie przesądza o tym, iż nie jest możliwe pozostawienie tych decyzji w obrocie prawnym.
Analiza działań organów administracji w niniejszej sprawie winna także nastąpić z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 27. kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W szczególności w tym zakresie należy wskazać na prawidłowy wniosek organów, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje przepis par. 2 ust.1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9. listopada 2004 r. w sprawie określenie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zgodnie, z którym inwestycje tego typu co stacja bazowa telefonii komórkowej wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.
Na gruncie norm prawnych dotyczących ochrony środowiska należy zwrócić uwagę na przepisy działu V ustawy z dnia 27. kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, określające udział społeczeństwa w sprawach tego rodzaju. Stosownie do przepisu art. 32 i następnych tejże ustawy o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie zawiadamia się strony w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Natomiast inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Tym samym wskazać należy, iż przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21 – dniowy termin ich składania. Nadto organ administracji właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa, w trybie określonym w przepisach tejże ustawy. Nadto podanie do publicznej wiadomości powinno nastąpić także poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli organ ten prowadzi taką stronę.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 pkt 19 ustawy - Prawo ochrony środowiska przez podanie do publicznej wiadomości rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia – także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia.
Oceniając prawidłowość działań organów administracji w powyższej kwestii wskazać wypada, iż obwieszczenia dokonane w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji nie odpowiadają przedstawionym powyżej wymogom prawnym. Obwieszczenie zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało zamieszczone na stronie internetowej Urzędu Miasta Ł. ale brak jest w aktach postępowania informacji przez jaki czas obwieszczenie to było zamieszczone. Brak jest informacji zarówno o dacie początkowej, jak i końcowej dokonania ogłoszenia, a umieszczona w dolnym prawym rogu wydruku informacja o dacie: "26.04.2005 r.", nie pozwala nawet na jednoznaczne ustalenie, czy jest to data oznaczająca czas zamieszczenia obwieszczenia, zakończenia jego umieszczania, czy też jest to data dokonania wydruku. Ponadto, ani z pisma skierowanego do poszczególnych komórek organizacyjnych Urzędu Miasta Ł. z prośbą o umieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń, ani z notatki służbowej potwierdzającej zamieszczenie kserokopii zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie nie wynika, w jakim czasie obwieszczenie to było umieszczone na tablicy ogłoszeń, a więc przez jaki czas było udostępnione zainteresowanym.
Podobnie jednoznacznej odpowiedzi w powyższym zakresie nie jest w stanie udzielić dokument, znajdujący się w aktach sprawy, sygnowany datą "01.07.2005 r.", będący pismem przewodnim skierowanym do komórek organizacyjnych Urzędu Miasta Ł., przy którym przesłano "zawiadomienie o zakończeniu postępowania". W szczególności, ani z tego dokumentu, ani też z innych okoliczności faktycznych zgromadzonych przez organy nie można wyprowadzić wniosku na temat tego w jakiej dacie obwieszczenie to było umieszczone na tablicy ogłoszeń i przez jaki czas było tam eksponowane. Brak jest również okoliczności potwierdzających umieszczenie zawiadomienia o zakończeniu postępowania w Internecie.
Przedstawiony powyżej sposób podania do publicznej wiadomości informacji o planowanej inwestycji i o toczącym się postępowaniu administracyjnym nie spełnia wymogów określonych w przepisach działu V – ego ustawy – Prawo ochrony środowiska. W istocie brak informacji mogących stanowić o tym, iż organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie powyższe regulacje prawne czyni niemożliwym kontrolę sądową legalności działań podejmowanych w zakresie udziału społeczeństwa w niniejszym postępowaniu. Brak jest bowiem takich elementów postępowania wyjaśniającego, z których można byłoby wyciągnąć jednoznaczny wniosek o tym, iż społeczeństwu – poprzez prawidłowo dokonane ogłoszenia – zagwarantowano możliwość składania uwag i wniosków, o których mówi przepis art. 31 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Tym samym uznać wypada, iż organy administracji dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania, w szczególności przepisów działu V – ego ustawy – Prawo ochrony środowiska, ale również przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego (art. 7 par. 1, art. 7 par. 1 i art. 80 k.p.a.). Naruszenie prawa w powyższym zakresie mogło mieć wpływ na wynik toczonego postępowania, a zatem stanowi samodzielną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, uznając należy, iż w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy zarówno prawa materialnego, jak i postępowania w sposób istotny, mogący wpłynąć na jego wynik. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "a" i "c" p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji powinien w pierwszej kolejności ocenić wniosek inicjujący postępowania administracyjne z punktu widzenia rodzaju inwestycji planowanej do realizacji, a następnie w sposób nie budzący wątpliwości umożliwić społeczeństwu udział w postępowaniu administracyjnym.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a..
Z mocy przepisu art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.
T.F.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło