III SAB/Wa 29/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (Skarżąca), zarejestrowana na potrzeby podatku od towarów i usług od 30 maja 2006r., w deklaracjach podatkowych VAT-7 za maj oraz czerwiec 2006r. wykazała podatek od towarów i usług do zwrotu na jej rachunek bankowy odpowiednio w kwotach: 317.783,00 zł i 785.869,00 zł. Dwoma postanowieniami z dnia [...] lipca 2006r. oraz z dnia [...] lipca 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przedłużył termin zwrotu podatku do zakończenia postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2006r. Termin zakończenia tego postępowania był następnie przez organ kilkakrotnie przedłużany. Pismem z dnia 11 października 2006r. Spółka, powołując się na art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), złożyła skargę na przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy przez pracowników urzędu skarbowego W.. Wskazała, iż brak dokonania zwrotu podatku uniemożliwia dalszą działalność Spółki. Pismem z dnia 14 listopada 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 237 § 3 K.p.a. poinformował stronę o uznaniu wniesionej przez nią skargi za bezzasadną. Wyjaśnił jednocześnie, iż organ podatkowy w niniejszej sprawie nie działał w sposób przewlekły oraz biurokratyczny - poinformował bowiem stronę o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania (mając na uwadze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy), spełniając tym samym wymogi określone w art. 139 oraz art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Pismem z dnia 2 lutego 2007 r. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie braku dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za maj oraz czerwiec 2006r. Przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz wskazała, że dotychczas przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie uzasadniało tak dużej zwłoki w zwrocie podatku. Również prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. postępowanie podatkowe nie ma bezpośredniego związku ze zwrotem pieniędzy podatnika. W opinii strony dotychczasowe działania Naczelnika Urzędu Skarbowego mają na celu odwleczenie w czasie momentu dokonania zwrotu wykazanego przez nią podatku. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, iż dotychczas przeprowadzone przez organ czynności miały na celu dokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 31 sierpnia 2007r. sygn. akt III SAB/Wa 8/07 odrzucił skargę. Pismem z 12 lutego 2008r. Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie w sprawie wszczętej Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2006r. w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2006r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu ponaglenia Skarżącej, na niezałatwienie sprawy w terminie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – uznał ponaglenie w zakresie niezakończenia w terminie postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku VAT za miesiąc maj 2006r. za zasadne. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor stwierdził, że po wpływie do organu pierwszej instancji w dniu 29 czerwca 2006r. deklaracji VAT – 7 za maj 2006r. Naczelnik z urzędu w dniu 13 lipca 2006r. wszczął postępowanie kontrolne. Jednakże z uwagi na fakt, iż ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej nie dały pełnego obrazu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, organ uznał, że zaistniała konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Następnie z uwagi na konieczność zgromadzenia dowodów w sprawie, jak również z uwagi na brak odpowiedzi na zapytanie odnośnie kontrahentów Skarżącej spółki skierowane do administracji podatkowej Federacji Ukrainy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej kilkakrotnie informował stronę o braku możliwości zakończenia postępowania w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w W., podniósł, że ponaglenie jest zasadne, z uwagi na wydanie zawiadomienia o przedłużeniu terminu zwrotu po upływie terminu na jego dokonanie. Jednakże zakończenie przedmiotowego postępowania jest bezsprzecznie uzależnione od uzyskania odpowiedzi od administracji podatkowej Federacji Ukrainy, na zapytanie dotyczące kontrahentów Skarżącej. Zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi z dnia 20 marca 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu pisma z dnia 12 lutego 2008r. zatytułowanego "ponaglenie", a zakwalifikowanego przez organ podatkowy jako skarga na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w części dotyczącej niedokonania zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2006r. – uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu podniósł, że istotnym elementem prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowania wyjaśniającego w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2006r. będą ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., poczynione w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, pod warunkiem, że w sprawie nie zostanie wydana decyzja przez Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej. Według Dyrektora bez zakończenia czynności kontrolnych przez UKS nie jest możliwe dokonanie wykazanego w deklaracji VAT – 7 za miesiąc czerwiec 2006 r. zwrotu podatku VAT. Pismem z 26 czerwca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomił Skarżącą o przewidywanym terminie zakończenia prowadzonego postępowania podatkowego na 14 listopada 2008r. Pismem z 11 lipca 2008r. Skarżąca wystosowała do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie w sprawie wydania decyzji i zwrotu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2008r. uznał ponaglenie – w zakresie niezakończenia w terminie postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku VAT za maj 2006 r., za bezzasadne. Zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi z 21 sierpnia 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał natomiast stanowisko zawarte w zawiadomieniu o sposobie załatwienia skargi z 20 marca 2008r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W., Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie zwrotu Skarżącej nadwyżki podatku VAT za miesiąc czerwiec 2006r. w wysokości 785.869 oraz 317.783 zł, tytułem nadwyżki podatku VAT za maj 2006r., w terminie 14 dni od wydania orzeczenia w sprawie. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących prawidłowości ustanowienia prokury i upoważniających prokurenta do działania w niniejszej sprawie, w tym udzielenia pełnomocnictwa procesowego – odpisu KRS Skarżącej. W odpowiedzi na skargę naczelnik Urzędu Skarbowego W., uznał skargę za nieuzasadnioną. Podniósł, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne dotyczące rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wypłacania podatku od towarów i usług przez podatnika za czerwiec, lipiec i sierpień 2006r. Dopiero po zakończeniu postępowania będzie możliwe dokonanie zwrotu kwoty podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. polegająca według Strony na niewydaniu decyzji w sprawie zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku od towarów i usług za miesiące maj i czerwiec 2006r. Pełnomocnik Skarżącej jednoznacznie określił swoje żądanie wnosząc o zobowiązanie organu do wydania, w terminie 14 dni od wydania orzeczenia w sprawie, decyzji w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT za miesiąc maj 2006r. w kwocie 317.783 zł, oraz za czerwiec 2006r. w kwocie 785.869 zł. Tak określony przedmiot skargi na bezczynność organu wpływa na zakres kontroli Sądu, albowiem kontrolując legalność działania organu podatkowego Sąd chociaż nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.") rozstrzygać może wyłącznie w granicach danej sprawy. Oznacza to, że Sąd w niniejszej sprawie badać może bezczynność organów podatkowych w zakresie wydania wskazanych w skardze decyzji, natomiast nie została poddana kontroli Sądu czynność materialnoprawna jaką jest sam zwrot podatku za wskazane okresy. Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd zobowiązany jest do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przedmiotem skargi może być bezczynność organu w zakresie decyzji i postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a., a także innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ponieważ skarga spółki na bezczynność dotyczy niewydania decyzji zatem uznać należało, że została wniesiona w zakresie wynikającym w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Stosownie do art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Do określonych Ordynacją podatkową terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Terminy, o których mowa w art. 139 Ordynacji podatkowej, nie mają zastosowania do czynności kontrolnych. Postępowanie w sprawie podatkowej, poprzedzone czynnościami kontrolnymi, może trwać znacznie dłużej, niż przewidują to przepisy art. 139 Ordynacji podatkowej, a termin zakończenia kontroli określony jest w upoważnieniu. Okresy opóźnień spowodowane mogą być działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Są to m.in. działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie. Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie można czynić organowi tego zarzutu, bowiem podjął on działania zmierzające do wydania wskazanych rozstrzygnięć. Ponadto zawiadamiał stronę o niemożności załatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Okoliczności sprawy wskazują, iż postępowanie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ podał okoliczności, które uprawdopodabniają zarzut nieprawidłowości w rozliczeniach Skarżącej spółki. Z akt sprawy wynika, iż organ bez zbędnej zwłoki wszczął postępowanie kontrolne i podatkowe. Wystąpił także do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o wszczęcie kontroli skarbowej, a stosowne postępowanie skarbowe wszczęte zostało m.in. za czerwiec 2006r. W tej sytuacji zarzut dot. bezczynności w zakresie wydania decyzji za czerwiec 2006r. odnosić się może do organu kontroli skarbowej, a nie Naczelnika. Naczelnik zwrócił się także do innych organów podatkowych, w tym do władz podatkowych państw trzecich o dokonanie kontroli krzyżowych u kontrahentów Skarżącej. Podkreślić należy, iż obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów; w szczególności organy podatkowe obowiązane są do działania zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 121, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy podejmował działania bez zbędnej zwłoki. Działanie "bez zbędnej zwłoki" należy rozumieć jako zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im biegu oraz obowiązek przeprowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w działaniu. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).