II FSK 1349/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 794/08 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 794/08 odrzucił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 października 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II FZ 208/09 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2009 r. odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie zarządzeniem z dnia 7lipca 2009 r. Sąd pierwszej instancji wezwał ponownie pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został doręczony pełnomocnikowi w dniu 27 lipca 2009 r. Termin do uiszczenia upłynął z dniem 3 sierpnia 2009 r. Natomiast w dniu 1 sierpnia 2009 r. strona ponownie złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia strona nie uiściła należnego wpisu sądowego wynoszącego w niniejszej sprawie 1.500 zł, dlatego na mocy art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę. Na niniejsze postanowienie skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 220 § 1 w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zaznacza, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwanie o uiszczenie opłaty doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest tego dokonać. Skutkiem nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia i skargi o wznowienie postępowania zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. jest przy tym ich odrzucenie. Należy podkreślić, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w tym piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku do uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. (por. postanowienie NSA z 19 lutego 2010 r., II FSK 621/09). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadne jest postanowienie Sądu pierwszej instancji, który wobec bezskutecznego upływu zakreślonego w ponownym wezwaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. Słusznie w ocenie Sądu kasacyjnego przyjęto, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uchyla skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu i przewidziane w art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencje jego nieuiszczenia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji