III SA/Wa 2597/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-04
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Małgorzata Długosz-Szyjko, Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa, obciążając współwłaścicieli kosztami zarządu nieruchomością wspólną, powinna wystawiać faktury VAT (refaktury) z taką samą stawką VAT, jak na fakturze pierwotnej wystawionej na rzecz wspólnoty?Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa, działając jako pośrednik w zakupie mediów do poszczególnych lokali, dokonuje w istocie ich odsprzedaży właścicielom. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, co uzasadnia wystawianie przez wspólnotę faktur VAT (refakturowanie). Organ podatkowy błędnie uznał, że wewnętrzne rozliczenia wspólnoty nie podlegają regulacjom ustawy o VAT.Stan faktyczny
Wspólnota mieszkaniowa zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie refakturowania kosztów zarządu nieruchomością wspólną, w tym mediów, na rzecz współwłaścicieli. Wspólnota miała otrzymywać faktury od zarządcy i innych podmiotów, a następnie obciążać nimi współwłaścicieli proporcjonalnie do ich udziałów, bez doliczania marży. Minister Finansów uznał takie działanie za nieprawidłowe, twierdząc, że wewnętrzne rozliczenia wspólnoty nie są usługą w rozumieniu VAT. Wspólnota wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Wspólnoty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Wspólnoty [...] kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. (wpływ do organu - 12 lutego 2008 r.) Wspólnota [...] (dalej powoływana jako "Skarżąca"), zwróciła się o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w zakresie refakturowania kosztów przez wspólnotę mieszkaniową.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że M. Sp. z o. o. oraz Agencja [...]. są współwłaścicielami budynku biurowego przy ul. [...] w W., w którym zostały wyodrębnione lokale należące do M. i A. oraz części wspólne. Jednocześnie M. jest właścicielem kilku innych budynków biurowych w bezpośredniej okolicy tworzących łącznie jeden kompleks biurowy zarządzany przez M. Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 80, poz. 903 ze zm.) M. oraz A. tworzą wspólnotę mieszkaniową (ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości; wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana ).
Strony w dniu [...] stycznia 2008 r. zawarły umowę o powierzeniu zarządu Nieruchomością Wspólną. Zgodnie z zapisami Umowy, Wspólnota ponosi określone koszty zarządu Nieruchomością, na które składają się min. opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, wody w części dotyczącej Nieruchomości Wspólnej oraz opłaty za windy, koszty ubezpieczenia, podatki i inne daniny publicznoprawne dotyczące Nieruchomości Wspólnej, koszty wynagrodzenia zarządcy, oraz wydatki na utrzymanie porządku i czystości. Na podstawie § 6 pkt 2 lit. e Umowy, spółki postanowiły, że koszty te będą ponoszone proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Stosownie do tego przepisu oraz na podstawie § 3 pkt 1 Umowy, Strony powierzyły zarząd Nieruchomością Wspólną jednemu ze współwłaścicieli Spółce M. Zgodnie z § 7 pkt 3 Umowy na pokrycie kosztów zarządu Nieruchomością Wspólną członkowie Wspólnoty uiszczają z góry miesięczne zaliczki, obliczone proporcjonalnie do udziału Stron w szacowanych kosztach zarządu Nieruchomością Wspólną. Zaliczki te mają charakter nieskonkretyzowany i nie wiążą się ze świadczeniem konkretnych usług bądź dostawą konkretnych towarów, lecz stanowią wpłaty pozwalające na właściwe funkcjonowanie Wspólnoty. W praktyce rozliczanie przez Wspólnotę kosztów zarządu Nieruchomości planowane jest w sposób następujący: po otrzymaniu faktur z tytułu kosztów zarządu Nieruchomością Wspólną od zarządcy oraz ewentualnie innych faktur dotyczących Nieruchomości Wspólnej, Wspólnota będzie obciążać tymi kosztami Strony, proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów. Jednocześnie Wspólnota potrąci z otrzymanych zaliczek kwoty należne z tytułu wspomnianych obciążeń.
Taki charakter prowadzenia rozliczeń potwierdza także § 7 pkt 6 Umowy, zgodnie z którym w przypadku gdy na koniec roku suma zaliczek nie wystarczyła na pokrycie kosztów zarządu Nieruchomością Wspólną współwłaściciele są zobowiązani do pokrycia różnicy proporcjonalnie do ich udziału w kosztach zarządu Nieruchomością Wspólną.
W praktyce Strony jako podmioty komercyjne będące jednocześnie właścicielem odpowiednich lokali (części budynku biurowego) nie płacą czynszu na rzecz Wspólnoty, a pobierane wpłaty pokrywają jedynie opłaty związane z eksploatacją Należy również podkreślić, że Wspólnota nie dolicza jakiejkolwiek marży w związku z obciążaniem Stron kosztami.
W związku z powyższym Skarżąca zadała organowi następujące pytanie:
Czy obciążanie współwłaścicieli kosztami z tytułu zarządu Nieruchomością Wspólną powinno odbywać się w drodze refaktury wystawionej przez Wspólnotę zgodnie z przepisami VAT dotyczącymi wystawiania faktur, która zawierać będzie taką samą stawką VAT jak faktura pierwotnie wystawiona przez Zarządcę (lub inne podmioty) na rzecz Wspólnoty?
Skarżąca stanęła na stanowisku, że przepisy ustawy z dnia 11 maja 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej powoływana jako ustawa o VAT) jak również przepisy wykonawcze do ustawy VAT nie regulują, zagadnienia refakturowania, w szczególności nie definiują tej czynności. Kwestia ta była jednakże przedmiotem analizy sądów administracyjnych oraz organów podatkowych. Zgodnie z ukształtowaną praktyką refakturowanie jest odsprzedażą usług bez doliczania jakiejkolwiek marży. Dodatkowo, w przypadku refaktur ceny netto i stawki VAT w fakturach dokumentujących odsprzedaż usług dla poszczególnych użytkowników powinny być takie same jak na fakturze usługodawcy, podatek należny jest równy podatkowi naliczonemu - w części podlegającej odsprzedaży. Celem refakturowania jest przeniesienie kosztów przez podmiot "refakturujący" na podmiot, który faktycznie z danych usług korzysta. Konsekwentnie, w praktyce dopuszczalne są sytuacje, w których koszty niektórych usług, których odbiorcą jest inny podmiot niż podmiot obciążony przez świadczącego usługę mogą być w ramach zawartych umów przenoszone na faktycznego odbiorcę, poprzez wystawienie refaktur. W sytuacjach takich refaktura powinna zawierać taką samą stawkę jak faktura pierwotna. Dopuszczalność refakturowania, zgodnie z powyższymi rozważaniami jest uzależniona od spełnienia pewnych warunków:
- niewykorzystywania usług (towarów) na potrzeby refakturującego,
- faktycznego niedoliczania jakiejkolwiek marży,
- zastrzeżenia w umowie odrębnego rozliczenia ponoszonych kosztów usług.
Skarżąca wskazała, że w analizowanym stanie faktycznym, przedmiotem refakturowania będą usługi, z których Wspólnota nie będzie korzystać. Na Wspólnotę wystawiane będą tylko pierwotne faktury. Odsprzedaż tych usług będzie dokonywana po cenie ich zakupu, tzn. Wspólnota nie będzie doliczać jakiejkolwiek marży, a jedynie przeniesie koszt na faktycznych beneficjentów usługi. Spółki tworzące Wspólnotę, na podstawie Umowy uregulowały kwestię rozliczania kosztów zarządu Nieruchomością Wspólną. Oznacza to zdaniem Spółki, że warunki dotyczące refakturowania są w analizowanym stanie faktycznym spełnione.
Skarżąca uznała więc, że należy uznać, że w celu zachowania prawidłowości rozliczeń VAT, Wspólnota powinna wystawiać refaktury zawierające taką samą stawkę podatku VAT jak w fakturze wystawionej pierwotnie przez usługodawcę.
Dodatkowo, Spółka odnosząc się do kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego w rozliczeniach podatku od towarów i usług wskazała, że w analizowanym stanie faktycznym nie będzie miał zastosowania przepis art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, zgodnie z którym, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności zaliczkę obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Przepis ten odnosi się bowiem do zaliczek na konkretne towary i usługi. Tymczasem zaliczki pobierane przez Wspólnotę mają charakter nieskonkretyzowany i w momencie ich otrzymania Wspólnota nie wie na jaki towar (usługę) zostaną przeznaczone, jak również jaka stawka będzie właściwa.
W związku z tym, w przypadku refakturowania kosztów towarów i usług przez Wspólnotę, zastosowanie będą miały ogólne przepisy dotyczące powstania obowiązku podatkowego, tj. zgodnie z art. 19 ust. 1 oraz 19 ust. 4 ustawy o VAT, co do zasady, obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury (refaktury) nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Natomiast w przypadku refakturowania przez Wspólnotę usług dla których ustawodawca przewidział szczególny moment powstania obowiązku podatkowego (usługi wymienione w art. 19 ust. 13 ustawy o VAT) w przypadku spełnienia odpowiednich warunków, zastosowanie znajdą odpowiednio przepisy szczególne. Wspólnota wnosi o potwierdzenie prawidłowości takiego podejścia.
Minister Finansów w indywidualnej interpretacji z dnia [...] kwietnia 2008 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
Organ podatkowy uznał, że czynność pokrycia przez członków Wspólnoty kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, nie stanowi tym samym obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Wspólnota, czyli jej członkowie nie dokonują dostawy w rozumieniu ustawy o VAT na rzecz samych siebie (również jeżeli dotyczy to wyodrębnionych lokali, a nie części wspólnej), poprzez zapłatę zaliczek z tytułu kosztów utrzymania własnych lokali (opłaty za ciepłą wodę, dostawy energii, wywóz nieczystości). Wspólnota dostarczając media swoim członkom nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o własności lokali. Wspólnota nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza współnoty, lecz dla samej siebie. Stąd też brak jest uzasadnienia do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą, a jej członkami. Tak więc, wspólnota mieszkaniowa zarówno w części dotyczącej pokrycia kosztów utrzymania nieruchomości dotyczących wyodrębnionych lokali jak również w części związanej z nieruchomością wspólną, nie powinna wystawiać faktur VAT na rzecz członków wspólnoty. Niedopuszczalne jest tym bardziej fakturowanie przez wspólnotę mieszkaniową wspomnianych kosztów na rzecz członków wspólnoty niezależnie od tego jaki jest status podatkowy wspólnoty, czy członków wspólnoty.
Ponieważ w rozliczeniach wewnątrz wspólnoty nie występuje obrót (sprzedaż), tym samym nie można mówić o odsprzedaży mediów i konieczności fakturowania tej czynności fakturą VAT na rzecz właścicieli lokali z ponownym naliczeniem podatku VAT.
Wspólnota mieszkaniowa w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania zaliczek od członków wspólnoty z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, tym samym nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Dalej organ wskazał, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wspólnoty mieszkaniowe tworzone na podstawie ustawy o własności lokali mogą być traktowane jako samodzielni podatnicy tego podatku mieszczący się w zakresie innych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Jednakże w takim przypadku wspólnota musi dokonywać czynności podlegające opodatkowaniu na rzecz osób trzecich tj. nie wchodzących w skład wspólnoty jeżeli wielkość obrotu przekroczy w danym roku podatkowym określony limit obrotów uprawniających do zwolnienia z opodatkowania VAT.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca podniosła, iż organ podatkowy dokonał błędnej wykładni przepisów, w szczególności art. 29 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 3 ustawy o VAT.
Jak podniosła Strona, Wspólnotę Mieszkaniową tworzą wszyscy właściciele lokali wchodzących w skład danej nieruchomości. W ustawie o własności lokali brak precyzyjnych przepisów, które w sposób jednoznaczny określałyby status prawny wspólnoty mieszkaniowej. Z art. 6 ww. ustawy wynika jednak, że wspólnota ma zdolność prawną i zdolność procesową. Na tej podstawie, zdaniem Skarżącej, zasadne jest uznanie, że wspólnota może posiadać majątek odrębny od majątku właścicieli poszczególnych lokali. Co więcej, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, do jednostek organizacyjnych nie będących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Dotyczy to zatem także wspólnoty mieszkaniowej, której ustawa przyznaje osobowość prawną.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] marca 2008 r. Podtrzymał argumentację zawartą w tej interpretacji.
W skardze Spółka zarzuciła zaskarżonej interpretacji indywidualnej naruszenie art. 8 ust. 1 i 3, art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o VAT
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w
zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1P.p.s.a.)
Oceniając zaskarżoną interpretacją indywidualną z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Wydając indywidualną pisemną interpretacje prawa podatkowego zgodnie z art. 14b§ 3 c, pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Jeśli wniosek ten nie zawiera określonych informacji organ może zwrócić się o jego uzupełnienie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych. Organ w tym postępowaniu nie może prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Właśnie z tego względu, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie urzędowej interpretacji wynika, iż stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację. Dla rozstrzygnięcia kwestii prawnych nie jest bowiem istotne rzeczywiste wystąpienie określonych zdarzeń.
Organ udzielając interpretacji przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę. Również organ orzekający w wyniku wezwania do usunięcia naruszenia prawa kontroluje jedynie poprawność dokonanej interpretacji danego przepisu w kontekście zadanego pytania prawnego. Zarówno na etapie postępowania wywołanego wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jak i na etapie kontroli sądowej kontroli podlega prawidłowość wyjaśnienia treści przepisów w odniesieniu do zadanego pytania. Nie jest zatem możliwe dalsze uzupełnienie bądź doprecyzowanie zgłoszonego wniosku o interpretację.
Przechodząc do merytorycznej oceny stanowiska zaprezentowanego przez orzekające w sprawie organy podatkowe należy wskazać, że spór w rozpoznawanej w swej istocie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, ,,Czy obciążanie współwłaścicieli kosztami z tytułu zarządu Nieruchomością Wspólną powinno odbywać się w drodze refaktury wystawionej przez Wspólnotę zgodnie z przepisami VAT dotyczącymi wystawiania faktur, która zawierać będzie taką samą stawką VAT jak faktura pierwotnie wystawiona przez Zarządcę (lub inne podmioty) na rzecz Wspólnoty?,,
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903), MBP I oraz ARF utworzyły wspólnotę mieszkaniową.
Jak wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903), zwanej dalej jako ustawa o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Ponadto w myśl art. 18 ust. 3 cyt. ustawy, jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie (..), obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale (rozdział 4 Zarząd nieruchomością wspólną). Z kolei zgodnie z art. 33 tej ustawy, w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że jest dopuszczalne zawarcie umowy określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną poprzez powierzenie go osobie prawnej, a przepisy ustawy o własności lokali, w zakresie zarządu nieruchomością wspólną, mają zastosowanie jedynie wówczas, gdy brak jest odmiennych postanowień umownych. W rozpoznawanej sprawie Wspólnota zawarła w dniu 10 stycznia umowę, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, według strony określono w niej sposób wykonywania zarządu. Brak w aktach sprawy tej umowy uniemożliwiał rozpoznanie sprawy, chyba, że organy przyjęłyby stan sprawy opisany we wniosku o interpretację jako prawidłowy. Jeżeli natomiast powzięły wątpliwości, co do charakteru zarządu sprawowanego przez wnioskodawcę powinny wystąpić do niej o dołączenie tej umowy do akt sprawy. Trzeba, bowiem mieć na względzie, że jeżeli ustanowiono zarządcę na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, to zagadnienie działania zarządcy w imieniu właścicieli lokali i zakresu takiego upoważnienia sprowadza się w istocie do treści postanowień umowy (por. uzasadnienie postanowienia
SN z 13 września 2005 r., sygn. akt III CZP 62/05, LEX nr 171751).
Powyższe powoduje, że niemożliwa jest ocena legalności wydanej interpretacji przez sąd administracyjny. Sąd co prawda dysponuje umową z dnia 10 stycznia 2008 r., jednakże to w kompetencji organu wydającego zaskarżoną interpretację leżała ocena jej treści pod kątem zakresu uprawnień zarządcy wskazanych we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji w szczególności uprawnień do podpisania w imieniu wspólnoty wniosku o pisemną interpretację. Organ co prawda wezwał Wspólnotę do wskazania umocowania prawnego dla osoby podpisanej pod wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji. Odpowiedzi jednak nie uzyskał, gdyż nie udało się skutecznie doręczyć wezwania a mimo to wydał interpretację stwierdzając na szóstej stronie interpretacji, że uważa ,że przedmiotowy wniosek został podpisany przez osobę do tego uprawnioną. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie nie jest możliwe przyjęcie przez organ bez dokładnego zbadania ,czy wniosek podpisała osoba uprawniona.
Przechodząc do kwestii refakturowania kosztów związanych z zarządem Nieruchomością wspólną należy wyjaśnić, że w świetle przepisów ustawy o własności lokali, a w szczególności art. 13 ust. 1 tej ustawy rozróżniać należy bardzo wyraźnie dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: jedne związane z nieruchomością wspólną, a zatem stricte z byciem członkiem określonej wspólnoty i drugie, związane tylko z odrębną własnością lokalu. W zakresie obciążeń finansowych właściciela lokalu będącego członkiem wspólnoty należy z kolei wyróżnić dwie kategorie wydatków:
- koszty zarządu związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej ,
- wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu.
Składniki pierwszej kategorii wydatków zostały przykładowo wymienione w art. 14 ustawy o własności lokali jako zasadnicze koszty obciążające właścicieli lokali w ramach wspólnoty. Są to przede wszystkim :
1) wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
2) opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3) ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
4) wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5) wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.
To wyłącznie na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat , których wysokość ustalana jest w drodze uchwały wspólnoty (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy).
W drugim przypadku wydatków ponoszonych przez właściciela - związanych z utrzymaniem jego lokalu - najczęściej chodzić będzie o tzw. media (np. energia cieplna , woda). Zarząd Wspólnoty, a w niniejszej sprawie Zarządca Wspólnoty, w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli, praktycznie jedynie jako pośrednik między dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali. Środki uiszczone z tytułu wpłat dokonanych przez właścicieli poszczególnych lokali na utrzymanie tych lokali (zapłata za media) nie są zaliczkami w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o własności lokali. W tym znaczeniu wydatki ponoszone przez właścicieli lokali na zakup mediów do ich lokali nie są "partycypacją w kosztach Wspólnoty Mieszkaniowej przez jej członków", jak przyjęły organy podatkowe w interpretacji udzielonej skarżącej. Powstające tą drogą stosunki nie mają charakteru "rozliczeń wewnątrz Wspólnoty", zakup mediów do poszczególnych lokali (rozliczany według rzeczywistych kosztów ), nie może być traktowany, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, jako czynność na rzecz samych siebie, niepodlegająca regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług (art. 5 ust. 1). Zgodzić się można z poglądem wyrażonym w piśmiennictwie (por. Stella Brzeszczańska "Rozliczanie mediów we wspólnocie mieszkaniowej" - Mon.Podat.1/2007), że ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie można rozciągać także na lokale , a w konsekwencji przyjmować, że m.in. w przypadku zakupu mediów wspólnota w całości kupuje je dla siebie i sama ze sobą rozlicza. Z tego powodu, że ze względów technicznych niemożliwe jest kupowanie mediów do poszczególnych lokali oddzielnie , wspólnota dokonuje tego zakupu "całościowo" i z tego tytułu od właścicieli - niezależnie od zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, z których ponoszone są opłaty za dostawę mediów w części dotyczącej nieruchomości wspólnej - pobierane są stosowne należności . Wspólnota w tym zakresie działa jako pośrednik, nie kupuje tych mediów dla siebie, lecz działa w istocie w imieniu właścicieli; nawet jeżeli zawiera umowę we własnym imieniu, to w odpowiedniej części jest ona zawarta na rzecz właścicieli. Wspólnota tylko pośredniczy w zakupie mediów i rozliczając ten zakup na poszczególne lokale w rzeczywistości dokonuje odsprzedaży. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowić będzie przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług. W tym też zakresie wystawiane mogą być przez Wspólnotę faktury VAT, dokumentujące świadczenie usług na rzecz właścicieli (refakturowanie zakupionych przez Wspólnotę mediów na właściciela ). W taki oto sposób właściciel ponosić będzie wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, do czego jest zobowiązany na mocy art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku, koniecznym będzie uzupełnienie akt o wspomnianą umowę, dokonanie na jej podstawie kwalifikacji łączącego stronę i właścicieli lokali stosunku prawnego, ustalenie czy osoba podpisana pod wnioskiem mogła wystąpić w imieniu Wspólnoty, a następnie udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W szczególności koniecznym będzie uwzględnienie regulacji zawartych w VI Dyrektywie z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), oraz zastępującej ją Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE.L.06. 347.1). W przepisach tych, w przeciwieństwie do krajowych regulacji prawnych zawarto, bowiem zasady dotyczące refakturowania kosztów nabywanych usług.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację. O niewykonalności zaskarżonej interpretacji orzeczono w oparciu o art.152 p.p.s.a. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło