VI SA/Wa 2571/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-09
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Andrzej Czarnecki, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.) stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.) stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnym brzmieniu jednoznacznie wskazał, że obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego istnieje w szczególności wobec osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W takich przypadkach organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń, a interes społeczny w postaci bezpieczeństwa publicznego ma prymat nad interesem obywatela w posiadaniu broni.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej S. M. przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu (oszustwo i poświadczenie nieprawdy w dokumentacji medycznej). Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że postępowanie karne nie miało związku z bronią i że decyzja jest przedwczesna oraz motywowana politycznie. Organy Policji uznały, że samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę
Syugn. akt VI SA/Wa 2571/08
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a K.p.a. cofnięto p. S. M. (stronie, wnioskodawcy, skarżącemu) wydane dnia [...] września 1998 r. pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej.
W uzasadnieniu przypomniano, że dyspozycja art.18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, czyli m.in. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Z zebranych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiałów wynika, że wobec strony toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny w Z. - sygn. akt [...] z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 kk., tj. o przestępstwo przeciwko mieniu i wiarygodności dokumentów w warunkach czynu ciągłego i zbiegu przepisów ustawy.
W ocenie organu, posiadanie pozwolenia na broń jest uprawnieniem szczególnym, o reglamentacyjnym dostępie. Komendant Wojewódzki Policji wydając stronie pozwolenie na broń wyraził przekonanie, iż będzie ona przestrzegała obowiązujących przepisów prawa. Rodzaj i ciężar gatunkowy przestępstwa, o popełnienie którego toczy się wobec strony postępowanie karne, a które jest m.in. przestępstwem przeciwko mieniu (art. 286 k.k. jest umiejscowiony w Rozdziale XXXV Kodeksu Karnego - Przestępstwa przeciwko mieniu) uzasadnia obawę, że strona może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkuje obowiązkiem cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Strona po zapoznaniu się z materiałami postępowania w dniu [...] lipca 2008 r. stwierdziła, że działania Policji zmierzające do odebrania pozwolenia na broń palną bojową są złośliwe oraz są niepotrzebnym mieszaniem się KWP w L. w sprawę polityczną.
Argumentów strony co do politycznego charakteru sprawy organ I instancji nie uznał za dowody, które mogłyby zaważyć na wyniku postępowania. Policja jako organ administracji państwowej jest służbą apolityczną, stojącą na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego, działająca na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy organ I instancji uznał, że postawienie stronie zarzutu oszustwa oraz fałszerstwa dokumentu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podważa jej wizerunek jako osoby praworządnej. Tym bardziej, że strona jest osobą publiczną, pełniącą funkcję [...] (wcześniej [...]) i tym bardziej powinna szczególnie dbać o swoje dobre imię, ponieważ w opinii społecznej funkcjonuje jako przedstawiciel Państwa. Zatem z uwagi na charakter i ciężar gatunkowy popełnionego przestępstwa uznano iż strona nie daje rękojmi przestrzegania przepisów prawa, w tym dotyczących posiadania i używania broni - i zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obligują organ I instancji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym europejskiego.
Wobec powyższego, w ocenie organu interes strony polegający na posiadaniu szczególnego prawa jakim jest pozwolenie na broń powinien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego przejawiającego się tym, aby osoby oskarżone o nieprzestrzeganie porządku prawnego, a tym samym stwarzające obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, pozwolenia na broń posiadać nie mogły.
Wprawdzie na korzyść strony przemawia pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, uprzednia niekaralność, co potwierdza informacja uzyskana z Krajowego Rejestru Karnego, jednak w ocenie organu I instancji w obliczu wagi powyżej przedstawionych argumentów, dotyczących toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego, nie są to okoliczności, które mogą stanowić podstawę do pozostawienia stronie uprawnień do posiadania broni.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, podnosząc, iż jej zdaniem niniejsze postępowanie administracyjne ma charakter działania politycznego, ukierunkowanego na zdyskredytowanie go w oczach opinii publicznej, podobnie jak wspomniane wyżej postępowanie karne, bowiem pokrzywdzony Narodowy Fundusz Zdrowia po wpłaceniu przez wnioskodawcę należnej kwoty pieniędzy uznał sprawę ujawnionych nieprawidłowości przy wypisywaniu przez niego recept za wyjaśnioną i zamkniętą. Ponadto wnioskodawca zauważył, że nie popełnił przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz że przyjęcie przez organ I instancji istnienia w stosunku do niego obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest niesprawiedliwe i nieuzasadnione. Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Lekarze "rekordziści" nie wpisali leków do karty lub mieli zakwestionowane leki na sumę nawet 600 tys. zł i zakończyło się na zwrocie środków, gdyż nie dopatrzono się znamion przestępstwa. Bałagan w dokumentacji medycznej jest powszechny i zdarza się, że następują pomyłki. W przypadku strony nie wpisała ona leków do kart pacjentów na sumę ok. 2.000 zł, ponieważ były długie kolejki pacjentów. Niemniej, jaki inni lekarze, przelała tę kwotę na konto NFZ i Fundusz nie ma do strony żadnych pretensji. Przestępstwa przeciwko mieniu faktycznie nie ma.
Natomiast co do poświadczenia nieprawdy w dokumentacji medycznej, to większość z ok. 50 świadków potwierdza lub nie pamięta, czy brała dany lek. Podobne jednak przypadki o znacznie większych rozmiarach zdarzały się z powodu bałaganu w Rejestracji, czy też nie sprawdzania dowodów osobistych. Nie można tego nazwać oszustwem czy fałszerstwem dokumentu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jak to pisze w uzasadnieniu, niestety bardzo niesprawiedliwie, Komendant Wojewódzki.
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. cofającej pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej – utrzymano w mocy zaskarżona decyzję.
Jak stwierdził Komendant Główny Policji, podstawę materialno-prawną decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Tak więc w ten sposób sam ustawodawca bezpośrednio określił, że przedmiotowa obawa, wyłączająca możliwość posiadania pozwolenia na broń, w szczególności istnieje, m.in. wobec osób, którym postawiono zarzut lub które oskarżono o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przy tym nie przewidział żadnych wyjątków od tej reguły, w związku z czym w takich sytuacjach organy Policji muszą jedynie ustalić fakt prowadzenia przez uprawniony organ postępowania karnego, co jednoznacznie stwierdzono w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, LEX nr 168056, z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1574/06, nie publ.).
Postawiony stronie zarzut popełnienia przestępstwa obejmuję czyn z art. 286 § 1 kk. (oszustwo), a więc właśnie przeciwko mieniu. Odmienne stanowisko prezentowane w tej kwestii przez stronę nie ma żadnego uzasadnienia prawnego. W sytuacji prowadzenia przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowania karnego m.in. o przestępstwo przeciwko mieniu, organy Policji zobowiązane są cofnąć pozwolenie, bez konieczności dodatkowego wyjaśniania, jakie jeszcze okoliczności za takim rozstrzygnięciem przemawiają. Nie można więc uznać, by tego rodzaju działanie organów miało jakiekolwiek polityczne podłoże, a przy tym ustawa o broni i amunicji nie przewiduje "wyłączenia" postępowania administracyjnego w stosunku do osób pełniących funkcje z wyboru. Organ I instancji omawianą przesłankę, tj. toczące się przeciwko stronie wspomniane wyżej postępowanie karne, ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, uzyskując kopię sporządzonego przeciwko niej aktu oskarżenia. Z dokumentu tego wynika, iż strona w okresie od maja do listopada 2004 r. działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła [...] Oddział Wojewódzki NFZ do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd w ten sposób, że poświadczyła nieprawdę w dokumentacji medycznej wystawiając recepty na określony lek bez wiedzy i zgody pacjentów, w wyniku czego wymieniony oddział NFZ niezasadnie zrefundował leki na kwotę [...] zł. Swym zachowaniem strona bezpośrednio zatem wypełniła przesłanki przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co w powiązaniu z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy oznacza, iż zgodnie z wolą ustawodawcy nie może ona zachować pozwolenia na broń.
W ten sposób sam ustawodawca zadecydował o przyznaniu prymatu interesowi społecznemu nad interesem strony, który przejawia się w zachowaniu pozwolenia na broń (art. 7 K.p.a.) i dlatego dowody pozytywnie świadczące o stronie (opinia z miejsca zamieszkania, niekaralność za inne przestępstwa), a także jej argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie tworzą podstaw do zmiany bądź uchylenia tej decyzji.
Komendant Główny Policji zauważył, iż organ I instancji w podstawie prawnej swojej decyzji wskazał omyłkowo przepisy art. 15 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o broni i amunicji (w korelacji z art. 18 ust. 1 pkt 2, podobnie jak art. 15 ust. 1 pkt 6), a więc dodatkowo przepisy odnoszące się do okoliczności, których występowanie stwierdza orzeczenie lekarskie i psychologiczne, odnoszące się do zdolności posiadacza pozwolenia do dysponowania bronią, a nadto do okoliczności braku miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Te dodatkowe okoliczności oczywiście w sprawie strony nie zachodzą, a błędne przywołanie odnoszących się do nich przepisów ustawy nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy co do jej istoty, bowiem w sposób określony prawem ustalono, iż wobec strony istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, a przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 został zastosowany prawidłowo. Organ odwoławczy, który na podstawie art. 138 K.p.a. ma obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną, a więc kolejny raz za organem I instancji zbadać zasadność i celowość cofnięcia stronie pozwolenia na broń, ma jednocześnie możliwość korygowania wad prawnych zaskarżonej decyzji, o ile orzeka w tym samym zakresie. Komendant Główny Policji naprawił więc wskazany błąd organu I instancji, który w uzasadnieniu swej decyzji prawidłowo wskazywał na występowanie w przypadku strony okoliczności objętych dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, przez błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów, skutkujące niesłusznym przyjęciem, iż sam fakt wszczęcia postępowania karnego przeciwko stronie postępowania za przestępstwo przeciwko mieniu, stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa
W ocenie skarżącego, kluczową kwestią w jego sprawie było ustalenie czy w stosunku do niego zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący wyraził przekonanie, iż wywodzenie tej obawy z faktu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego o czyn z art. 286 § 1 k.k. (w związku z innymi przepisami ustawy karnej) jest - w świetle wskazanych przez niego wyroków Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - niezasadne. Znaczenie winny mieć również takie okoliczności, jak cechy charakteru posiadacza pozwolenia na broń, jego dotychczasowe zachowanie oraz opinia środowiska lokalnego. Tymczasem w jego sprawie okoliczności te nie zostały uwzględnione. Co więcej, w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko stronie jeszcze jest w toku, wydanie przez organy Policji decyzji cofającej mu pozwolenie na broń należy uznać za przedwczesne i naruszające zasadę domniemania niewinności. Z powyższych względów skarżący uważa skargę za konieczną.
W związku z powyższym strona w trybie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Faktycznie zasadniczą kwestią w sprawie skarżącego było ustalenie, czy należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji. Dlatego organ administracji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż sam ustawodawca rozstrzygnął bezpośrednio o istnieniu tej obawy w szczególności w przypadku prawomocnego skazania lub oskarżenia osoby ubiegającej się (posiadającej) pozwolenie na broń o popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu, a taki stan faktyczny został ustalony niewątpliwie w sprawie skarżącego. W takim więc przypadku, właściwy organ Policji nie ma możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, bowiem ustawodawca zobowiązał go do cofnięcia (odmowy wydania) pozwolenia - przepis ten ma charakter obligatoryjny, a zatem priorytetowo został potraktowany nie słuszny interes obywatela w posiadaniu prawa do broni, a interes społeczny. Dlatego też wszelkie dowody świadczące korzystnie o posiadaczu pozwolenia na broń, np. pozytywne opinie z miejsca zamieszkania czy pracy, dotychczasowa postawa życiowa i niekaralność nie mogą wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Tę zależność Komendant Główny Policji również wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Trudno więc zgodzić się z zarzutem skarżącego, że w jego sprawie niezasadnie wskazano na istnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazać przy tym należy, iż nie ma znaczenia, że przestępstwo, o którego popełnienie skarżący został oskarżony nie miało związku z bronią - ustawodawca nie wprowadził takiego warunku cofnięcia (odmowy wydania) pozwolenia na broń.
Z powyższych względów skarga - zdaniem Komendanta Głównego Policji - nie tworzy podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie organu na uwzględnienie nie zasługuje także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) wstrzymanie wykonania decyzji może uzasadniać istnienie - w przypadku jej wykonania - niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wskazał żadnych argumentów na poparcie swego wniosku, nie uzasadnił zatem potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sposób określony w powołanym wyżej przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r., cofającą stronie pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Wykazano, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny w Z. - sygn. akt [...] z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj. o przestępstwo przeciwko mieniu i wiarygodności dokumentów w warunkach czynu ciągłego i zbiegu przepisów ustawy.
Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do pytania, czy organy Policji w związku z faktem toczącego się wobec skarżącego postępowania karnego o popełnienie w/w przestępstw, a w szczególności przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. wymierzonego przeciwko mieniu, miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji (cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej) przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Należy przypomnieć, że zdaniem skarżącego, zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest nadinterpretacją powołanego przepisu, gdyż popełnione przez niego czyny nie miały żadnego związku z bronią.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten – po pierwsze - nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni palnej bojowej do ochrony osobistej, po drugie – nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – w odniesieniu do przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w rozpatrywanej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się (lub je się cofa) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, a więc znów – broń każdego rodzaju, o której mowa w ustawie, mający charakter bezwzględnie wiążący, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane. Z punktu widzenia powołanego przepisu nie jest przy tym istotne, czy osoba, której odmówiono bądź cofnięto pozwolenie na broń została już skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, czy też dopiero toczy się wobec niej postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz.U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – t. jedn. (Dz.U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 711).
W ocenie organów Policji, niekwestionowanej przez sądy administracyjne, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia " w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu o przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu"). ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył swobodne uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).
Do takich przyczyn ustawa zalicza przede wszystkim uzasadnioną obawę odnoszącą się do osób, które mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zasadniczą przyczyną, wyrażoną w sposób ogólny, cofnięcia/odmowy wydania pozwolenia na broń jest na gruncie tego przepisu możliwość użycia broni przez określoną osobę w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a już – in concreto - skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Sąd w tym składzie uważa, że przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie wobec skarżącego toczy się postępowanie karne za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., tj. za oszustwo, a więc za przestępstwo przeciwko mieniu W konsekwencji określony powyżej podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie jest ograniczony do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc może naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też – i w jakim zakresie – powinien w rozpatrywanym przypadku zostać również uwzględniony fakt oskarżenia strony o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., tj. za oszustwo, a wiec za przestępstwo przeciwko mieniu, doprowadzając - w pełni świadomie - swego kontrahenta do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem. Ogólna zasada niewydawania lub cofania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest oczywiście na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności") dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak również prowadzenia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, pozostawione uznaniu organów Policji.
Postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach. Organ I instancji przywołując fakt prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego o popełnienie przestępstwa oszustwa, stypizowanego jako przestępstwo przeciwko mieniu, jednoznacznie stwierdził, że strona, posiadająca pozwolenie na broń palną dla celów ochrony osobistej, popełniła przestępstwo, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prowadzenia tego postępowania za przedstawione przestępstwo może rodzić obawę, o której mowa w tym przepisie. Bagatelizowanie przez stronę faktu popełnienia zarzucanych jej przestępstw, wskazywanie na ich powszechność i znikome znaczenie społeczne nie przekreśla faktu, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny w [...] - sygn. akt [...] z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk. w zw. z art. 12 k.k.
Taka postawa, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej bojowej dla celów ochrony osobistej. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnym wyrokiem sądu karnego bądź nawet oskarżenie za określone wyżej czyny taką opinie podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że skarżący może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Strona nie przyjęła tych ustaleń do wiadomości stwierdzając, że popełnione przez nią przestępstwo nie pozostawało w jakimkolwiek związku z posiadaniem i posługiwaniem się bronią.
W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że prawomocne orzeczenia sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., tj. za przestępstwa przeciwko mieniu, są dla organów Policji wiążące co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnianie przestępstw tego rodzaju, udokumentowane prawomocnym wyrokiem sądu, choć nie mieści się w kategorii przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, wymienionych w poprzedniej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sposób wystarczający uzasadnia obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwa może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji właściwe organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko nie jest, jak zarzuca strona, wynikiem nadinterpretacji powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że organy Policji właściwie odparły zarzut "mieszania się do polityki" i wskazały na szczególną pozycję skarżącego jako osoby publicznej, zaangażowanej w życie polityczne Państwa i województwa, od której należy wymagać szczególnej rękojmi przestrzegania obowiązującego prawa, w którego stanowieniu osobiście uczestniczy; w tym też kontekście wskazały na niewłaściwość bagatelizowania przez skarżącego faktu oskarżenia go o popełnione przestępstwa, jak i społecznej wagi tych czynów. Wymogów tych nie równoważą, w ocenie organów Policji, pozytywne opinie z miejsca zamieszkania czy pracy skarżącego, jak i jego dotychczasowa postawa życiowa i niekaralność. publicznego.
W kontekście przedstawionych rozważań należy uznać, że orzekające w sprawie organy Policji obu instancji nie ograniczyły uzasadnienia cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej skarżącemu wyłącznie do faktu przedstawienia mu zarzutów o przestępstwo przeciwko mieniu, lecz na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego uprawdopodobniły, że posiadacz broni nie daje rękojmi właściwego jej użytkowania, co oznacza, że należy zaliczyć go do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło