III SA/Po 274/07

Dnia 10 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi B. J. i S. J. oraz ze skargi T. K. - Firmy A w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2007r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargi /-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia 13.09.2005 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane w procedurze uproszczonej poprzez wpis do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu pod pozycją nr [...] i [...] z dnia 21.11.2002 r. oraz zgłoszenie celne uzupełniające SAD nr [...] dnia 05.12.2002 r. w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego, określił na nowo kwotę długu celnego i wezwał T. K. - Firma A oraz spółkę cywilną B do uiszczenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz odsetek wyrównawczych. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 05.12.2002 r. przyjęto zgłoszenie celne uzupełniające SAD nr [...] dotyczące towaru (tkanin syntetycznych) dokonane przez spółkę cywilną B jako przedstawiciela pośredniego na rzecz T. K. - Firma A na podstawie wpisu do rejestru procedury uproszczonej pod pozycją nr [...] i [...] z dnia 21.11.2002 r. Do zgłoszenia dołączono m. in. świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia 30.09.2002 r. oraz nr [...] z dnia 16.09.2002 r. Kwotę długu celnego strona obliczyła na podstawie konwencyjnej stawki celnej. Po wyjaśnieniu istoty zgłoszenia celnego (art. 3 § 1 pkt 24 Kodeksu celnego) i treści art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego organ celny wskazując na przepis § 20 a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) wskazał, że pismami z dnia 26.11.2003 r. polskie władze celne zwróciły się do [...] oraz do [...] władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji m. in. powyższych świadectw pochodzenia. Pismem z dnia 20.01.2004 r. [...] Izba Handlowa nie potwierdziła autentyczności świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia 16.09.2002 r., stwierdzając że nie zostało wystawione przez ten urząd i jest sfałszowane. Zdaniem organu celnego powyższy wynik weryfikacji przeprowadzonej w trybie urzędowej współpracy administracyjnej jest wiążący dla polskich organów celnych. Natomiast pismem z dnia 18.05.2005 r. [...] władze poinformowały, że nie są w stanie odpowiedzieć, czy przesłany do weryfikacji dokument jest autentyczny, gdyż ich świadectwa pochodzenia są niszczone po okresie 2 lat od dnia ich wystawienia. Zgodnie zatem z § 20 a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) wobec uzyskania odpowiedzi, która nie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny, dokument ten należało uznać za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. W dalszej części uzasadnienia decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 15 § 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się dla stosowania stawek celnych konwencyjnych i autonomicznych taryfy celnej. Ustalenie pochodzenia towarów dla potrzeb wyboru stawki celnej dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia - świadectwa pochodzenia, faktury, specyfikacji lub innego dokumentu, w którym jest zapis o kraju pochodzenia lub na podstawie trwałego oznaczenia kraju pochodzenia na towarze, przy czym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie - zgodnie z art. 19 Kodeksu celnego i § 11 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. Zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 winno być udokumentowane świadectwem pochodzenia, które musi być sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania takich świadectw, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem oraz poświadczać pochodzenie towaru z danego kraju (§ 13 rozporządzenia). Dopuszczony do obrotu towar objęty sekcją XI Taryfy celnej został wymieniony w Wykazie nr 3 powyższego rozporządzenia, a zatem negatywny wynik weryfikacji [...] władz celnych oraz niejednoznaczna odpowiedź władz [...] uniemożliwia przyjęcie dokumentów w postaci świadectw pochodzenia jako prawidłowych dowodów uprawniających do zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Wobec powyższego, zgodnie z ust. 10 Postanowień wstępnych do Taryfy celnej zastosowano autonomiczną stawkę celną w wysokości 30 %, ustalając kraj pochodzenia (K., C.) na podstawie faktury nr [...] z dnia 01.11.2005 r. Długiem celnym obciążono solidarnie zgłaszającego - przedstawiciela pośredniego oraz podmiot, na rzecz którego dokonano zgłoszenia celnego na podstawie art. 209 § 3 i art. 221 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) wymierzono także odsetki wyrównawcze, stwierdzając że nie istnieją okoliczności, które uzasadniałyby niepobranie odsetek. Zarejestrowanie zaniżonej kwoty długu celnego nastąpiło na podstawie nieprawdziwych danych i było spowodowane zaniedbaniem dłużnika, gdyż konwencyjne stawki celne zastosowano na podstawie sfałszowanego świadectwa pochodzenia, zaś w interesie importera leży dochowanie należytej staranności i sprawdzenie rzetelności i wiarygodności eksportera. Od powyższej decyzji odwołała się spółka cywilna B, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w powołaniu na zarzuty naruszenia art. 19 Kodeksu celnego w zakresie niepreferencyjnego pochodzenia towarów i sposobu jego dokumentowania oraz art. 122, 187 i 190 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz przeprowadzenia dowodu przez organ celny bez powiadomienia strony i bez jej czynnego udziału, a także art. 139 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez niedochowanie ustawowego terminu do wydania decyzji. Decyzją z dnia 15.01.2007 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części odnoszącej się do towaru z pozycji 2 zgłoszenia celnego SAD OBR nr [...] z dnia 05.12.2002 r. i w tym zakresie uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, a także uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i umorzył w tym zakresie postępowanie, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia uzupełniającej kwoty długu celnego oraz wezwania do jej uiszczenia i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym była uzależniona od rodzaju przedstawionego przez zgłaszającego dowodu pochodzenia, a także od jego formalnej i materialnej poprawności. Świadectwo pochodzenia mogło podlegać czynnościom weryfikacyjnym polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych - zgodnie z § 20 a rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r., a wyraźna odpowiedź informująca o nieautentyczności świadectwa pochodzenia czyniła ten dokument nieprawidłowym do potwierdzenia pochodzenia towaru. Z uwagi więc na to, że władze [...] poinformowały o sfałszowaniu świadectwa pochodzenia nr [...], dowód ten nie mógł być wykorzystany dla celów ustalenia pochodzenia towarów, a więc pochodzenie to należało ustalić w oparciu o inne dowody wskazane w § 11 ust. 2 rozporządzenia, a zatem organ I instancji prawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną, ustalając pochodzenie towaru w oparciu o zapis na fakturze. Natomiast nieuznanie przez organ I instancji dowodu pochodzenia wystawionego przez [...] władze było - zdaniem organu odwoławczego błędem, gdyż z pisma władz [...] wynika, że weryfikacja dowodu pochodzenia nie mogła być w ogóle dokonana oraz że faktycznie nie została przeprowadzona, a tym samym nie mogła dać negatywnego wyniku, w związku z czym organ odwoławczy stwierdził, że stawka celna zastosowana w zgłoszeniu celnym dla towarów z K. była prawidłowa jako wynikająca z przedłożonego świadectwa pochodzenia, które nie zostało skutecznie zakwestionowane. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w chwili zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny mógł dokonać jedynie formalnej oceny dowodu pochodzenia, natomiast materialna ocena tego dowodu mogła być przeprowadzona w trybie § 20 a rozporządzenia Rady Ministrów, a zatem przyjęcie przez organ celny prawidłowości dowodu pochodzenia pod względem formalnym nie wykluczało późniejszej weryfikacji danych wynikających ze zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. W kwestii odsetek wyrównawczych organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki, ani dowody wskazujące na możliwość przypisania importerowi czy przedstawicielowi pośredniemu winy za podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym. Strony dołożyły wszelkiej staranności i działały w dobrej wierze, co wyczerpuje przesłankę wynikającą z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych, wobec czego uchylono decyzję organu pierwszej instancji i umorzono postępowanie w tym zakresie. B. J. i S. J. złożyli skargę na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący zarzucili naruszenie punktu 9 załącznika D.3 do międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973 r. (Dz. U. z 1982r. Nr 43, poz. 278) oraz art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Uzasadniając powyższe zarzuty wskazano, że zgodnie z normą punktu 9 załącznika D-3 do powołanej konwencji wnioski o dokonanie kontroli dokumentów powinny być składane w przepisanym okresie, który, z wyjątkiem specjalnych okoliczności, nie powinien przekroczyć roku od dnia, w którym dokument został przedstawiony w urzędzie celnym kraju występującego z wnioskiem. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wniosek o dokonanie kontroli został złożony dopiero w dniu 26 listopada 2003 r., czyli po upływie roku od dnia przedstawienia świadectwa pochodzenia w urzędzie celnym. Zatem w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego informacja uzyskana niezgodnie z postanowieniami ratyfikowanej umowy międzynarodowej nie może być podstawą wydania decyzji w postępowaniu celnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie w powołaniu na stanowisko i argumentację wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazał, że weryfikacja dowodu pochodzenia odbyła się zgodnie z § 20 a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...), które nie przewiduje żadnej normy nakazującej wysyłanie wniosków o weryfikację w określonym przedziale czasowym. Z kolei konstrukcja punktu 9 załącznika D-3 Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Kyoto w dniu 18 maja 1973 r. dopuszcza możliwość wystąpienia z wnioskiem o weryfikację po upływie terminu 1 roku. Przy tym nie stanowi, aby wnioski zgłoszone po tym terminie należało traktować jako bezprzedmiotowe. Powyższą decyzję zaskarżył również T. K. - Firma A, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, podnosząc, że strona nie miała żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, które zostały dostarczone do Agencji Celnej wraz z towarem, a za ich sporządzenie wyłączną odpowiedzialność ponosi zagraniczny dostawca. Zdaniem skarżącego organy celne nie posiadają żadnego ustawowego upoważnienia do występowania z wnioskami do zagranicznych organów i instytucji o weryfikację świadectw pochodzenia. Upoważnienie takie posiadał kiedyś Prezes Głównego Urzędu Ceł, ale po zlikwidowaniu tego stanowiska minister finansów nie przekazał tego uprawnienia żadnym organom celnym, a zatem uzyskane w niniejszej sprawie wyniki weryfikacji świadectw pochodzenia są dowodami uzyskanymi nielegalnie i nie mogą być w postępowaniu wykorzystane jako dowód. Ponadto weryfikacja powinna być dokonana we własnym zakresie przez organy celne na podstawie art. 70 § 1 Kodeksu celnego i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w oparciu o posiadane wzory stempli i podpisów stosowanych przez osoby i organizacje upoważnione do potwierdzania świadectw pochodzenia, także z wykorzystaniem opinii biegłego. Nie do przyjęcia jest również odpowiedź organów [...], w której lakonicznie stwierdzono, że świadectwo pochodzenia jest sfałszowane, które to sformułowanie powinno być uszczegółowione przez organ zagraniczny bądź w toku postępowania celnego i podatkowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto w świetle art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, nawet gdyby się zgodzić co do weryfikacji świadectwa pochodzenia za granicą, to wynik ten jest tylko jednym z dowodów, który musi być oceniony przez organ celny w toku rozstrzygania. Przyjmując wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia dokonanej przez organ zagraniczny, organy celne naruszyły powyższe normy, a także art. 7 i art. 22 Konstytucji RP, gdyż dopuszczono nieograniczoną ingerencję organów zagranicznych w sferę działalności gospodarczej polskiego podmiotu. Ponadto, powołując się na art. 65 § 5 Kodeksu celnego, skarżący podniósł, że w sprawie nastąpiło przedawnienie, ponieważ organ II instancji orzekał po upływie 3 lat od dnia dokonania zgłoszenia celnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o oddalenie wniosku, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazał, że zgodnie z art. 209 Kodeksu celnego dłużnikiem jest zgłaszający i to on odpowiada za prawidłowe zgłoszenie towarów i na nim ciąży obowiązek przedstawienia prawidłowych danych. Natomiast organ celny w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych może je wysłać do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo zgodnie z § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 § 3 Kodeksu celnego. Stosownie do art. 279 Kodeksu celnego organami celnymi są: naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej. Nie ulega więc wątpliwości, że Dyrektor Izby Celnej miał prawo podejmować działania, o których mowa w § 20 a rozporządzenia, co wynika także z art. 280 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego, stosownie do którego do zadań dyrektora izby celnej należy sprawowanie dozoru celnego i wykonywanie kontroli celnej. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie weryfikacyjne należy do kompetencji odpowiednich władz kraju wysyłki towaru, które są jedynym organem posiadającym stosowne instrumenty prawne, które gwarantują rzetelność i prawidłowość poczynionych ustaleń, wobec czego bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że organ celny powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe we własnym zakresie. Natomiast odpowiedź organu dokonującego weryfikacji musi zawierać jedynie informacje pozwalające na stwierdzenie, czy weryfikowany dokument jest autentyczny i czy zawiera prawidłowe dane. Sam wynik weryfikacji przesądza o uznaniu dokumentu jako prawidłowego bądź nieprawidłowego do potwierdzenia pochodzenia, wobec czego dalsze gromadzenie materiału dowodowego byłoby nieuzasadnione i niecelowe. Ponadto nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż trzyletni termin przewidziany tym przepisem nie dotyczy decyzji II instancji, lecz decyzji I instancji, która w niniejszej sprawie została wydana przed upływem tego terminu. W piśmie złożonym w dniu 9 lutego 2009 r. skarżący T. K. powtórzył dotychczasowe zarzuty zawarte w skardze, zaznaczając dodatkowo, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia o wszczęciu postępowania, na którym odbiór pisma potwierdziła nieznana skarżącemu osoba, wobec czego kwestia prawidłowości doręczenia winna zostać jednoznacznie wyjaśniona. Ponadto znajdujące się w aktach sprawy kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru pism procesowych, nie mogą - zdaniem skarżącego, stanowić dowodu, iż zostały one doręczone stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi okazały się nieuzasadnione. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w dniu 15 stycznia 2007 r., jednak dotyczyło ono długu celnego, który powstał w 2002 roku. Stąd zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) podstawę rozstrzygnięcia, w zakresie dotyczącym długu celnego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Niekwestionowana, zarówno przez organy celne, jak i strony postępowania, treść zgłoszenia celnego wskazuje, że przedmiotem importu był towar, dla którego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 146, poz. 1639 ze zm.) nie przewidziano preferencyjnych stawek celnych; stawek celnych stosowanych dla towarów pochodzących z krajów rozwijających się (DEV) oraz z krajów najmniej rozwiniętych (LDC). Zgłaszający zawnioskował o zastosowanie konwencyjnej stawki celnej. Stąd organy celne prawidłowo przyjęły, że w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy prawa regulujące kwestie pochodzenia towaru i jego dokumentowania w ramach handlu niepreferencyjnego, czyli przede wszystkim postanowienia Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kioto dnia 18 maja 1973r. (Dz. U. Nr 12, poz. 38 ze zm.) oraz załączniki do tej umowy, art. 16 do art. 19 Kodeksu celnego oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.). Działając na podstawie wskazanych przepisów organy administracji celnej zgodnie z prawem zgromadziły wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego; w szczególności zgodnie z prawem pozyskały i zinterpretowały wyniki weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zgodnie z treścią Załącznika - D. 3 do Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego, sporządzonej w Kyoto dnia 18 maja 1973 r., dotyczącego kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów (Dz. U. z 1982 r. Nr. 43, poz. 278 zał.) administracja celna Umawiającej się Strony, która przyjęła niniejszy załącznik, może wystąpić z wnioskiem do właściwych władz innej Umawiającej się Strony, która przyjęła niniejszy załącznik i na której terytorium wystawione były dokumenty stwierdzające pochodzenie towarów, o przeprowadzenie kontroli takich dokumentów w następujących wypadkach: a) gdy istnieją uzasadnione podstawy do powstania wątpliwości co do autentyczności dokumentu; b) gdy istnieją uzasadnione podstawy do powstania wątpliwości co do rzetelności poszczególnych danych zawartych w dokumencie; c) na zasadzie wyrywkowej. Władze celne nie muszą akceptować przedstawianych im dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów i mają prawo do kontroli pochodzenia towarów, jeśli uważają, że jest to uzasadnione okolicznościami. Przy zgłaszaniu towarów do odprawy celnej kontrola może jedynie polegać na sprawdzeniu przedstawionych dokumentów lub na żądaniu dodatkowych dowodów na poparcie złożonego zgłoszenia lub świadectwa pochodzenia towarów. Kontrola może być dokonana przez odpowiednie władze lub upoważnione organy dwoma metodami: przez przeprowadzenie niezbędnej kontroli przed wysyłką towarów i potwierdzenie jako prawdziwych zgłoszenia lub świadectwa pochodzenia albo przez przeprowadzenie wyrywkowej kontroli po wysyłce towarów. Te ostatnie mogą być przeprowadzane z inicjatywy odpowiednich władz lub upoważnionych organów albo też na wniosek kraju przywozu. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że zasady postępowania w zakresie weryfikacji dowodów pochodzenia ukształtowane zostały jako postępowanie wewnątrzadministracyjne obejmujące współpracę władz celnych Umawiających się Stron. Wynik weryfikacji oddziaływał bezpośrednio, w sposób określony postanowieniami Konwencji, jedynie na sytuację prawną władz kraju przywozu. Stanowisko wyrażone przez władze kraju eksportu nie kształtowało sytuacji prawnej skarżących. Dla osiągnięcia takiego celu konieczne było wydanie decyzji, poprzedzonej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, przez polskie organy celne. Ustawodawca zagwarantował podmiotom prowadzącym obrót towarowy z zagranicą prawo do podważania wyników weryfikacji, w szczególności ustanawiając obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu celnym, możliwość zgłaszania wniosków dowodowych oraz kreując prawo odwołania od decyzji. Podmiot, który ma w tym interes prawny może podważać legalność wydanego rozstrzygnięcia w skardze do sądu administracyjnego. W tej sytuacji całkowicie chybiony jest zarzut bezprawnej, nieograniczonej, ingerencji organów zagranicznych w swobodę działalności gospodarczej polskiego przedsiębiorcy. Działania polskich władz w zakresie weryfikacji świadectwa pochodzenia znajdowały umocowanie w przepisach powszechnie obowiązujących o mocy prawnej umowy międzynarodowej. Natomiast właściwość organów celnych do inicjowania postępowania weryfikacyjnego została szczegółowo określona w przepisach Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Dyrektor Izby Celnej posiadał upoważnienie do występowania z wnioskiem o kontrolę dowodów pochodzenia. W tym zakresie Sąd podziela argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Sprzeczne z postanowieniami Konwencji z Kioto byłoby kwestionowanie autentyczności świadectwa pochodzenia z dnia 17 września 2002 r. przez polskie organy celne jedynie na podstawie wyników własnej weryfikacji dokonanej w oparciu o posiadany materiał porównawczy (posiadane wzory stempli i podpisów). Decyzja wydana, jak to wskazano w skardze, w oparciu o "suwerenny wynik weryfikacji" oddziaływałaby na obrót towarowy pomiędzy Umawiającymi się Stronami, wbrew postanowieniom przedmiotowej umowy, czyli bez skutecznej kontroli, która może być dokonana jedynie w kraju, w którym zostały wystawione dokumenty stwierdzające pochodzenie (Załącznik D. 3 dotyczący kontroli dokumentów stwierdzających pochodzenie towarów - postanowienia Wstęp zdanie trzecie). Zgodnie z treścią Załącznika - D. 3 Definicje pkt b, świadectwem pochodzenia towaru jest specjalny formularz ustalający tożsamość towarów, w którym odpowiednie władze lub organ upoważniony do jego wydawania wyraźnie zaświadczają, że towary, których świadectwo dotyczy, pochodzą z danego kraju; zaświadczenie takie może również zawierać oświadczenie wytwórcy, producenta, dostawcy, eksportera lub innej właściwej osoby. Weryfikacja świadectwa pochodzenia załączonego do zgłoszenia celnego odbyła się bez naruszenia norm ustanowionych w aktach prawnych określających reguły handlu niepreferencyjnego. W szczególności zarzucane przekroczenie, ustanowionego załącznikiem D-3 do Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Kioto w dniu 18 maja 1973 r., rocznego terminu dla składania wniosków o dokonanie kontroli nie mogło spowodować skutku w postaci niedopuszczalności wykorzystania zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu celnym. Przede wszystkim z tego względu, że taka sankcja nie wynika, ani z treści przepisów powołanej Konwencji, ani przepisów innych aktów prawnych. Z kolei interpretacja postanowień powołanej Konwencji w sposób zaprezentowany w skardze prowadzi do konsekwencji nieuzasadnionych celem tej regulacji. W świetle treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzję w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego można wydać przed upływem 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Porównanie treści tego przepisu z treścią postanowień załącznika D-3 do Konwencji z Kioto nakazuje przyjąć, iż przedmiotem normowania tej ostatniej były inne kwestie niż ograniczenie wynikających z przepisów Kodeksu celnego możliwości orzekania o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Umawiające się Strony unormowały relacje pomiędzy władzami swoich administracji celnych w zakresie procedury weryfikacji dokumentów stwierdzających pochodzenie towaru. Natomiast reguły dotyczące terminu dopuszczalności wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe zostały suwerennie określone przez Rzeczpospolitą Polską w ustawie. Jeżeli ustawodawca zamierzałby ograniczyć dodatkowymi przesłankami kompetencję administracji celnej w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, to swą wolę wyraziłby również w ustawie. Zbędne dla osiągnięcia takiego celu byłoby uzgadnianie tej kwestii z innymi państwami w formie umowy międzynarodowej. Dlatego w ocenie Sądu przepis przedmiotowej umowy międzynarodowej określający roczny termin na wystąpienie z wnioskiem o dokonanie kontroli świadectwa pochodzenia nie kształtował sytuacji prawnej importera. Tym samym wykorzystanie w postępowaniu celnym informacji pozyskanych w trybie kontroli świadectwa pochodzenia z przekroczeniem rocznego terminu nie stanowi naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Jeżeli uchybienie terminowi na wystąpienie z wnioskiem o dokonanie kontroli nie oddziaływało na sytuację prawną importera, to brak ujawnienia w uzasadnieniu decyzji specjalnych okoliczności związanych z przekroczeniem tego terminu, nie może być kwalifikowany jako istotne pogwałcenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 2 Ordynacji podatkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy usprawiedliwione było wystąpienie z wnioskiem o zbadanie autentyczności dowodu pochodzenia do [...] Izby Handlowej w T., a więc organu wskazanego jako wystawca świadectwa pochodzenia, a z odpowiedzi tego podmiotu jednoznacznie wynika, że świadectwo pochodzenia nr [...] zostało sfałszowane. Władze [...] wyjaśniły bowiem, iż na skutek przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że m. in. sporne świadectwo pochodzenia towaru nie zostało wystawione przez ten urząd, a pieczęć, podpis i numer świadectwa nie należą do nich, zostały sfałszowane (k. 30 akt adm.). Powyższe uzasadnia więc wniosek o braku prawidłowego dowodu pochodzenia towaru. Fakt, że świadectwo pochodzenia zostało sfałszowane ma ten skutek, że przedstawiony organom celnym dokument traci moc dowodową. Natomiast twierdzenie skarżącego o konieczności powołania biegłego dla wyjaśnienia kwestii sfałszowania świadectwa pochodzenia, jest bezzasadne biorąc pod uwagę wystarczające i miarodajne wyniki weryfikacji tego dokumentu przeprowadzonej przez władze [...] uprawnione do wystawiania oraz weryfikacji świadectw pochodzenia, a z drugiej strony z powodu braku możliwości precyzyjnego ustalenia specjalności biegłego, który miałby ewentualnie wypowiedzieć się w tej kwestii. Uwzględniając jednak zapis o kraju pochodzenia towaru na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze, prawidłowo zastosowano stawkę celną autonomiczną w oparciu o ust. 10 Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Natomiast wobec uznania przez organ odwoławczy za prawidłowe zgłoszenia celnego SAD w części dotyczącej towarów, odnośnie których wykazano pochodzenie za pomocą świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia 30 września 2002 r. wystawionego przez władze [...], kwestia weryfikacji tego dokumentu stała się bezprzedmiotowa. Prawidłowo został zinterpretowany i zastosowany art. 209 § 3 Kodeksu celnego. W jego treści ustawodawca określił krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny, który powstawał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Do osób ponoszących odpowiedzialność za dług celny zaliczył trzy kategorie podmiotów: zgłaszającego, osobę na rzecz, której dokonano zgłoszenia oraz osoby, które dostarczyły danych do sporządzenia zgłoszenia celnego i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dostarczone dane są nieprawdziwe. Zgodnie z art. 221 Kodeksu celnego także w przypadku, o którym mowa w art. 209 § 3 Kodeksu celnego, dłużnicy są solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Tym samym ziszczenie się przesłanek odpowiedzialności podmiotu, który dostarczył nieprawdziwych danych do sporządzenia zgłoszenia celnego nie ma tego skutku, że wyłącza odpowiedzialność zgłaszającego lub osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia. Bezzasadny jest także podnoszony przez skarżącego zarzut przedawnienia, gdyż z art. 65 § 5 Kodeksu celnego ustanawiającego trzyletni termin, w którym może być wydana decyzja w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, nie wynika konieczność wydania w tym terminie decyzji ostatecznej. Dla zachowania tego terminu wystarczające jest zatem jedynie wydanie i doręczenie przed jego upływem decyzji pierwszoinstancyjnej, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że możliwość weryfikacji zgłoszenia celnego przez organ drugiej instancji w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z zachowaniem powyższego terminu, leży w interesie samej strony postępowania celnego (zob. wyrok NSA z dnia 14.09.2007 r., I GSK 2099/06, Lex nr 375167). Należy także wyjaśnić, że znajdujące się w aktach administracyjnych kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru dowodzą - wbrew stanowisku skarżącego, że kierowana do niego w postępowaniu celnym korespondencja została mu rzeczywiście doręczona. Skarżący nie obalił prawidłowości i skuteczności dokonywanych doręczeń, zaś fakt, iż w niektórych przypadkach w aktach administracyjnych znajdują się kserokopie potwierdzeń odbioru, a nie ich oryginały, wynika stąd, że przesyłki obejmowały także korespondencję w innych sprawach, wobec czego oryginały dołączono do tychże spraw, których numery wskazano na kserokopiach potwierdzeń. Natomiast kwestia, czy postanowienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane przez osobę faktycznie uprawnioną do odbioru w imieniu skarżącego nie wymagała badania w szerszym zakresie, zważywszy ze dalsza korespondencja w sprawie (postanowienie o zawieszeniu oraz o podjęciu postępowania, postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego) była odbierana przez skarżącego osobiście bądź przez jego żonę (zob. k. 38, 47, 51, 63 akt adm.), z czego wynika, że skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, a zatem jakiekolwiek ewentualne uchybienia w zakresie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania nie mogło mieć w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargi. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska D.W.d