II FSK 1266/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-05
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Małgorzata Wolf – Mendecka, Tomasz Zborzyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek wykazać, że poniósł wydatek i udokumentował go zgodnie z prawem, a same faktury muszą dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a nie jedynie służyć legalizacji obrotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur wystawionych przez firmy "B." i "H.", uznając je za fikcyjne. Skarżący twierdził, że poniósł wydatki na zakup złomu i nie ponosi odpowiedzialności za nieuczciwe działania innych osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od T. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf – Mendecka, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 46/09 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 46/09, mocą którego w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oddalono skargę T.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 29 lipca 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r.
W motywach orzeczenia Sąd przedstawił stan sprawy i podał, że organy podatkowe uznały, iż skarżący prowadząc działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży surowców wtórnych (oprócz metali nieżelaznych) jako wspólnik spółki cywilnej T. zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 349.367,35 zł przez zaliczenie w ich ciężar wydatków wynikających z faktur wystawionych tytułem zakupu złomu na rzecz Spółki T. przez:
1. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B.", ul. P.W. 43, [...] S. - 3 faktury na łączną kwotę netto: 76.305,90 zł,
2. P.W. "H." , ul. I. 12, [...]] P. - 8 faktur na łączną kwotę netto: 273.061,45 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) i § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2000 r.).
Organy podatkowe ustaliły, że w 2003 r. B.M. i H.Z. na zlecenie R.R. zarejestrowali działalność gospodarczą w zakresie obrotu złomem. W ramach prowadzonej działalności nie dokonywali jednak ani zakupu, ani sprzedaży złomu, gdyż nie dysponowali żadnym zapleczem technicznym do prowadzenia działalności w tym przedmiocie. Ich rola polegała wyłącznie na wystawianiu i podpisywaniu faktur VAT, które przekazywał im R.R.. Za wystawianie i podpisywanie faktur osoby te otrzymywały od R. od 1.500 zł do 2.500 zł miesięcznie. Zajmował się on także prowadzeniem dokumentacji księgowej tych firm. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej osoby te posiadały rachunki bankowe, na które wpływały płatności za wystawione faktury. Wiadomość, że pieniądze są na koncie, otrzymywali od R., któremu przekazywali wypłacone z konta kwoty. Pieniądze przekazywali również kierowcom, którzy podjeżdżali z nimi do banku. R.R. w 2001 r. zarejestrował firmę "R.", której przedmiotem działalności miał być handel złomem. Działalność, którą świadek prowadził za namową T.B., polegała wyłącznie na wystawianiu faktur sprzedaży złomu i dokonywaniu wypłat z konta firmy. W ramach prowadzonej działalności R.R. faktycznie nie kupował ani nie sprzedawał złomu. Z zeznań świadka wynika, że wypłacone z konta pieniądze przekazywał T.B., który następnie jeździł do siedziby firmy "M." i przekazywał pieniądze P.K., M.W. lub R.W.. Za prowadzenie Firmy R.R. otrzymywał pieniądze od T.B.. Firma działała do końca 2001 r. (tj. do momentu, w którym konieczne byłoby przejście na pełną księgowość), a po zakończeniu jej prowadzenia T.B. zaproponował R.R. znalezienie innych osób chętnych do prowadzenia tego rodzaju działalności, co też ten ostatni uczynił i zaczął nadzorować osoby wciągnięte w ten proceder. Działalność wszystkich zarejestrowanych firm polegała wyłącznie na wystawianiu faktur VAT na podstawie danych, które R.R. otrzymywał od P.K. lub braci Ł.. W ten też sposób R.R. sprawował nadzór nad firmami "B." i "H.". Organ podatkowy podkreślił, iż we wszystkich zeznaniach świadków przewija się firma "M." i osoba P.K., do którego - według zeznań R.R. - trafiały wypłacane z kont pieniądze, a który również dokonał zakupu złomu z firmy skarżącego na łączną kwotę 415.117,20 zł. W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania wykazano, iż Spółka, której wspólnikiem był skarżący, nie mogła nabyć towarów od wymienionych wyżej kontrahentów, gdyż ci ostatni nie byli nigdy legalnymi właścicielami złomu. W prowadzonym jednocześnie postępowaniu podatkowym wobec P.K. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2002 r. do listopada 2003 r. organ kontroli skarbowej także zakwestionował transakcje zawarte pomiędzy firmą "M." P.K. a firmami "H." i "B.". W ocenie organu odwoławczego dowód z przesłuchania P.K. uczestniczącego w procederze, czy tym bardziej skarżącego i jego wspólnika M.S., ze względu na ich subiektywizm, a w szczególności na oczywisty interes tych osób w korzystnym dla nich obrocie sprawy, nie stanowi przeciwdowodu wobec stwierdzonego również w innych postępowaniach faktu, iż zarówno B.M., jak i H.Z. w rzeczywistości nie prowadzili działalności w zakresie obrotu złomem - pomimo jej zarejestrowania, a jedynie wystawiali tzw. "puste faktury", dokumentujące procesy gospodarcze, które nie miały w rzeczywistości miejsca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zarzucił naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 120, art. 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Skarżący stwierdził, że kwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a on nie może ponosić odpowiedzialności za nieuczciwe działanie innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie uznał skargi za zasadną.
Odnosząc się do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych Sąd uznał, że organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w niezbędnym zakresie, a następnie bez przekroczenia granic ustawowych poddały go szczególnie drobiazgowej i wnikliwej analizie, wyciągając logiczne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Sąd wskazał, że na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w B. oraz w postępowaniu podatkowym dotyczącym B.M. oraz H.Z. w zakresie podatku od towarów i usług stwierdzono, że B.M. oraz H.Z. nigdy złomu nie kupowali oraz nie sprzedawali, a jedynie firmowali działalność w zakresie handlu złomem swoimi nazwiskami. Działalność ich polegała na obrocie fakturami, bez dokonywania obrotu towarem, a więc była fikcyjna zarówno w zakresie dokonywania zakupów jak i sprzedaży. Powyższe potwierdzili także w zeznaniach B.M. i H.Z., działający na zlecenie R.R.. O prawidłowości ustaleń organów podatkowych świadczą także zeznania R.R. dotyczące funkcjonowania firmy R. i jego roli w nadzorowaniu i kierowaniu działalnością B.M. i H.Z.. Co za tym idzie organy podatkowe zasadnie uznały, że kwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu transakcji. Sporne wydatki zaś, jako wydatki nie poniesione, nie są kosztami uzyskania przychodów w świetle art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.
Sąd podkreślił, że skarżący nie kwestionuje nielegalności procederu, a jedynie stwierdza, że gdy dokonywał transakcji, był przekonany o rzetelności wystawionych faktur. Dodatkowo nie zweryfikował on należycie umocowania R.R. do działania w imieniu firm B i H. Oparł się on w tym zakresie jedynie na fakcie, iż R.R. posiadał dokumenty rejestrowe tych firm, nie posiadał jednak stosownego pełnomocnictwa. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie kwestionowały, iż Spółka, której skarżący był wspólnikiem, w ogóle nie prowadziła działalności w zakresie obrotu złomem, stwierdził natomiast, że złom nie został nabyty na podstawie faktur wystawionych przez firmy "B." i "H.". Sąd w całości podzielił stanowisko tych organów, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego, bowiem podmioty wystawiające te faktury nigdy fizycznie nie prowadziły działalności w zakresie handlu złomem: nie posiadały one ani bazy technicznej, ani transportu do tego typu działalności, co potwierdzają zeznania R.R., B.M. oraz H.Z.. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt nabycia towaru w zakwestionowanym zakresie.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego Sąd podkreślił, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że dany wydatek poniósł i udokumentowania go zgodnie z prawem, jeśli chce, by został on uznany za koszt uzyskania przychodów w świetle art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Kwestionowane faktury nie dokumentują zaś rzeczywistych transakcji, a jedynie służyły legalizacji wprowadzonego do obrotu złomu. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, musi on być właściwie udokumentowany. Skoro sporne faktury nie dokumentowały nabycia złomu, wydatki na jego zakup wystawione przez B.M. oraz H.Z. nie mogą stanowić podstawy do uznania ich za koszt uzyskania przychodów. Zdarzenia gospodarczego o skutkach podatkowych nie stanowi samo wystawienie faktury, lecz obrót handlowy fakturą tą udokumentowany. Sąd podzielił stanowisko organów, że to na podatniku ciąży obowiązek prawidłowego i rzetelnego prowadzenia dokumentacji, i to podatnik powinien dołożyć należytej staranności, aby przeprowadzone przez niego operacje gospodarcze były ewidencjonowane zgodnie zasadami wynikającymi z odrębnych przepisów. Niedopełnienie tych wymogów powoduje wyłączenie spornych wydatków z kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów wydatków firmy T. zaewidencjonowanych na podstawie spornych faktur z uwagi na fakt, że faktury te nie odzwierciedlały – zdaniem organów podatkowych – rzeczywistego przebiegu transakcji. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo wydania jej z naruszeniem art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nazbyt lakoniczną i ogólnikową treść uzasadnienia wyroku oraz nieodniesienie się do istotnych zarzutów skargi, co skutkuje niemożliwością poznania rzeczywistych motywów rozstrzygnięcia.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podał, że złom został nabyty na podstawie spornych faktur, jednak dostarczany był nie z tych firm, lecz za pośrednictwem firmanta czynnego tych firm. W sprawie nie jest sporne, że firma T. zakupiła towar w cenie i ilości wskazanej na fakturach, które zostały wystawione przez firmy H. i B.. W jego ocenie nie jest prawidłowa konstatacja, że wydatek na zakup towaru z niewiadomego źródła nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, bo wtedy także opodatkowanie tego przychodu byłoby niezasadne. Zarówno organy podatkowe, jak i Sąd, powinny były ocenić wydatek z uwagi na jego cel i przeznaczenie, tj. wykorzystanie w działalności gospodarczej i osiągnięcie dzięki niemu konkretnego przychodu.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący podkreślił, że postępowanie Prokuratury Okręgowej w B. nie jest jeszcze zakończone, a więc materiał dowodowy przez nią zebrany nie został jeszcze zweryfikowany przez sąd. W dalszej części uzasadnienia skarżący opisał kontakty wspólników spółki T. ze spółkami H. i B..
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów procesowych skargi kasacyjnej (z podstawy wskazanej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), bowiem za ich pomocą skarżący chce podważyć stan faktyczny stanowiący podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Z kolei możliwość oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.) jest uzależniona od stwierdzenia prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Tak więc zarzut ten (oparty na podstawie sformułowanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) może być rozważony dopiero po ustaleniu w sposób niewątpliwy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Zarzucając Sądowi I instancji błędne zaakceptowanie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu podatkowym skarżący podniósł zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a. Powołany przepis reguluje wymogi, jakim odpowiadać winno uzasadnienie wyroku. Może on stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego. Jeżeli ocena taka w uzasadnieniu została zawarta, ustalenia faktyczne winno się podważać za pomocą zarzutu uchybienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej. Pogląd taki wyrażono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 ( publ. w ONSA i WSA z 2010 r., nr 3, poz. 39). Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela to stanowisko i stwierdza, że Sąd I instancji wyjaśnił, jaką przyjął podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Nie można zatem skutecznie twierdzić, iż uchybił on art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez uznanie stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe za prawidłowy. W tym miejscu dodać należy ponadto, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie został – wbrew wymogowi wynikającemu z art. 176 P.p.s.a. – uzasadniony przez stronę skarżącą.
Nie doszło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Strona skarżąca uważa, że aby skutecznie wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na zakup złomu od Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "B." B.M. i P.W. "H." H.Z., należy dokonać ich oceny ze względu na cel i przeznaczenie, tj. wykorzystanie w działalności gospodarczej oraz zweryfikować te ustalenia z wynikami zakończonego postępowania karnego prowadzonego przeciwko kontrahentom podatnika. Strona wyraziła też przekonanie, iż rozwijające się w dalszym ciągu dochodzenie w sprawie nielegalnego obrotu złomem może jeszcze naprowadzić na dowody, które z kolei doprowadzą do zmiany ustaleń faktycznych w sprawie podatkowej. Stanowisko to skarżący oparł na treści art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, akcentując potrzebę dopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a które nie są sprzeczne z prawem.
Zauważyć zatem należy, że zarzuty procesowe skargi kasacyjnej dotyczą zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady te nie mają tylko i wyłącznie cech wskazówek czy zaleceń, lecz są normami prawa, naruszenie których jest oceniane z takim samym skutkiem prawnym przez organy i sądy, jak naruszenie jakiekogokolwiek przepisu prawa materialnego. Strona wskazała wiec na naruszenie następujących zasad:
- legalizmu i praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej),
- postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.),
- udzielania informacji (art. 121 § 2 O.p.),
- prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.).
Zarzutów tych nie można podzielić, gdyż nie podważają one stanu faktycznego przyjętego przez organy podatkowe jako podstawy rozstrzygania. Słusznie bowiem wskazał Sąd I instancji, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, aby organy podatkowe popełniły zrzucane im błędy. Wręcz odwrotnie, rzetelnie zebrany w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy obligował organy podatkowe do dokonanej takiej właśnie jego oceny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym) wynikało bowiem, iż Spółka "T." nie mogła nabyć złomu od wskazanych wyżej firm, gdyż firmy te w rzeczywistości nie dokonywały zakupów oraz sprzedaży złomu i nie dysponowały żadnym zapleczem technicznym do prowadzenia działalności w tym zakresie. Co znamienne, B.M. i H.Z. zeznali, iż ich rola polegała wyłącznie na wystawianiu i podpisywaniu faktur VAT, a rejestrując działalność gospodarczą działali na zlecenie R.R..
Ustalenia te nie zostały obalone jakimkolwiek przeciwdowodem, a postulowana przez stronę potrzeba oczekiwania na zakończenie postępowania karnego i ewentualne pojawienie się nowych środków dowodowych – nie ma większego znaczenia dla ustalenia zobowiązania podatkowego wspólnika Spółki cywilnej "T." T.G.. Nie może być bowiem wątpliwości co do tego, że dokonywany przez każdego podatnika obrót towarem winien być udokumentowany fakturą VAT odzwierciedlającą zaistniałe zdarzenie gospodarcze o skutkach podatkowych. Tymczasem zakwestionowane przez organy podatkowe faktury nie posiadają opisanej wyżej cechy i choć poprawne pod względem formalnym – nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji. Uboczna więc jest kwestia odpowiedzialności innych osób zaangażowanych w proceder nielegalnego obrotu złomem, zwłaszcza, że ze wstępnych ustaleń dochodzenia wyłania się piramida powiązań osób podejrzanych o wystawianie tzw. "pustych" faktur (co z kolei w praktyce oznaczać może długotrwałe postępowanie przygotowawcze). Tym samym nie doszło w postępowaniu podatkowym do naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.
Fikcyjność faktur powodowała konieczność dalszego badania związku przedmiotowych wydatków z przychodami skarżącego. Taki zakres postępowania dowodowego wynikał z art. 122 Ordynacji podatkowej. Art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) definiuje bowiem koszt uzyskania przychodu jako poniesiony przez podatnika wydatek w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. W tym zakresie, wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, organy podatkowe wywiązały się z obowiązku wyjaśnienia sprawy w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia (art. 122 Ordynacji podatkowej), zebrały cały materiał dowodowy istotny dla sprawy i wszechstronnie ten zebrany materiał rozpatrzyły (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Skarżący, stawiając organom zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i niezebrania całości materiału dowodowego, a Sądowi I instancji niewłaściwą ocenę tego postępowania, nie podważył bowiem prawidłowości odmowy zaliczenia kwot ze spornych faktur do kosztów uzyskania przychodów firmy "T.". Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, podatnik ma bowiem obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, a to z kolei oznacza, że spoczywa na nim obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania, w sposób nie budzący wątpliwości, faktu ich poniesienia (str. 11 uzasadnienia). Skoro więc sporne faktury nie dokumentowały nabycia złomu, przeto wydatki na jego zakup wystawione przez B.M. oraz H.Z. – nie mogą stanowić podstawy do uznania ich za koszt uzyskania przychodów. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów podatkowych, odmawiających skarżącemu prawa do zaliczenia kwot wynikających ze spornych faktur do kosztów uzyskania przychodów.
Dopiero podważenie prawidłowości tych ustaleń dawałoby podstawę do rozpatrzenia kolejnego zarzutu, dotyczącego potrzeby przesłuchania świadka R. R.. Wówczas można by bowiem badać kwestię niezupełności materiału dowodowego sprawy poprzez pominięcie dowodu istotnego dla jej wyjaśnienia. Naczelny Sąd Administracyjny jako związany, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., granicami skargi kasacyjnej i biorący pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (która w tej sprawie nie miała miejsca), nie może zastępować strony wywodzącej skargę kasacyjną w formułowaniu podstaw kasacyjnych czy też ich doprecyzowaniu, nie jest też uprawniony do poszukiwania we własnym zakresie innych, niż wskazane w skardze kasacyjnej, uchybień przepisom prawa, jakich mógł się dopuścić sąd administracyjny pierwszej instancji. Z tych względów zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej uznał za bezzasadny.
Wobec niepodważenia przez skarżącego stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, stan ten jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego i winien być uwzględniony przy badaniu zasadności zarzutów opartych na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2009 r., II FSK 1119/08, opubl. w Lex pod nr 550075).
W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych skarżący zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 22 ust.1 u.p.d.o.f. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Między wskazanym przez skarżącego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pojmowaniem tego przepisu, a jego interpretacją dokonaną w zaskarżonym wyroku, nie ma bowiem różnicy. Zarówno Sąd, jak i skarżący prawidłowo bowiem przyjęli, że kosztem uzyskania przychodu jest koszt poniesiony, którego celem jest uzyskanie przychodu. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, wskazuje na to, że skarżący w istocie zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Z wywodów tej skargi wynika, że wydatek ze spornych faktur pozostawał w związku z potencjalnym przychodem, jaki Spółka skarżącego osiągnęła, skoro bowiem przychód wystąpił (były dostawy), to faktury na taki asortyment i wagę spełniały warunki uprawniające podatnika do zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Także i tak sformułowany zarzut nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ ustalony w sprawie stan faktyczny nie potwierdził istnienia takiego związku.
Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) i pkt 1 lit. a) , § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło