II SA/Wa 1790/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Parysów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Parysów w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów postanawia odrzucić skargę. W dniu 18 września 2008 r. Rada Gminy Parysów, działając na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), podjęła uchwałę nr XII/47/2008 w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów, którym, w wyniku tajnego głosowania, został wybrany bezwzględną większością głosów T. M. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały Rady Gminy Parysów nr XII/47/2008 z dnia 18 września 2008 r. i wstrzymał jej wykonanie, a jako przyczynę wszczęcia postępowania podał podjęcie przez Radę przedmiotowej uchwały na sesji zwołanej niezgodnie z przepisami. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 91 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, 27 października 2008 r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze znak LEX-S.0911-24/08, którym stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Parysów nr XII/47/08 z dnia 18 września 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała została doręczona Wojewodzie Mazowieckiemu 29 września 2008 r. W związku z tym, iż 31 stycznia 2008 r. wygasły funkcje dotychczasowego przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Gminy Parysów, organ nadzoru, działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zażądał dostarczenia projektu protokołu z sesji Rady odbytej 18 września 2008 r. z listą obecności i zawiadomieniem o zwołaniu sesji oraz porządkiem obrad; informacji o sposobie i terminie powiadomienia poszczególnych radnych o zwołaniu sesji na dzień 18 września 2008 r.; listy radnych Rady Gminy w P. ze wskazaniem daty urodzenia radnych. Z otrzymanych informacji wynikało, że sesja Rady 18 września 2008 r. została zwołana przez jednego z radnych nie będących przewodniczącym ani wiceprzewodniczącym, ale przez radnego – T. M., który, jak wynika z listy radnych przekazanej przez wójta, nie był najstarszym wiekiem radnym spośród radnych. Z projektu protokołu wynikało, że sesję do czasu podjęcia ww. uchwały prowadził radny A. Z., który był faktycznie najstarszym wiekiem radnym, spośród obecnych na sesji. Wojewoda wyjaśnił, że z przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wynika, że rada gminy obraduje na sesjach, które zwołuje przewodniczący, natomiast w myśl art. 19 ust. 2 ww. ustawy, przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego, a w przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem. Wojewoda zaznaczył, że podjęcie uchwały na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, naruszeniem prawa jest również podjęcie uchwały na sesji rady, której obrady prowadzone były przez radnego nie będącego przewodniczącym lub wiceprzewodniczącym rady. Tym samym, w związku ze zwołaniem sesji przez osobę nieuprawnioną i podjęciem uchwały w czasie obrad prowadzonych przez osobę nieuprawnioną przedmiotowa uchwała istotnie narusza prawo i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Wojewoda dodał, że do czasu powzięcia wiadomości o przeszkodach w zwołaniu sesji Rady Gminy Parysów, w sposób zgodny z prawem, organ nadzoru podejmował czynności zmierzające do umożliwienia Radzie Gminy Parysów prowadzenia działań wymaganych i przewidzianych przez prawo. Wobec odmowy przewodniczącej Rady Gminy poprzedniej kadencji, niemożliwe było zwołanie sesji z odpowiednim zastosowaniem art. 20 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, a negatywna ocena Komisarza Wyborczego propozycji zwołania sesji z odpowiednim zastosowaniem art. 20 ust. 2a, zakończyła te działania organu. Pismem z dnia 24 listopada 2008 r. Gmina Parysów złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08, wnosząc o: jego uchylenie, jako naruszającego prawo – przepis art. 19 ust. 2 i 4 oraz art. 20 ustawy o samorządzie gminnym; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; połączenie rozpoznania przedmiotowej skargi ze skargą Rady Gminy Parysów z 24 listopada 2008 r. Zdaniem strony skarżącej uchwała Rady Gminy Parysów w sprawie wyboru Przewodniczącego została podjęta zgodnie z prawem, a twierdzenie, że radny T. M. nie był najstarszym wiekiem jest nieprawdziwe, bowiem tego dnia wszyscy starsi wiekiem od niego radni byli nieobecni, mimo że byli prawidłowo zawiadomieni o terminie sesji. Natomiast ze stanowiskiem Wojewody nie można się zgodzić, gdyż jego orzeczenie nie było prawomocne w chwili podejmowania przez Radę Gminy dalszych uchwał. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest aktem administracyjnym szczególnego rodzaju i nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wykonalności decyzji administracyjnych. Zdaniem strony skarżącej wykonalność (skuteczność) rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody należy łączyć z jego prawomocnością – staje się ono wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie stało się prawomocne i nie wywołało skutków prawnych w czasie podejmowania uchwał unieważnionych rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 27 października 2008 r. Podkreślono, że T. M. był najstarszym wiekiem radnym, który wyraził zgodę na zwołanie sesji i pełnienie funkcji nowego przewodniczącego Rady. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ zaznaczył, że art. 98 ust. 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym, wskazuje, że podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, który podjął uchwałę, o której nieważności rozstrzygnięto, natomiast z akt sprawy nie wynika aby Rada Gminy Parysów taką uchwałę podjęła, co z kolei stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Wojewoda podkreślił również, że niedopuszczalne jest, w sytuacji jaka powstała w Radzie, posiłkowanie się, odpowiednie stosowanie dla zwołania Rady, postępowania wynikającego z art. 20 ust. 2c ww. ustawy, pozwalającego prowadzić tylko część pierwszej sesji najstarszemu wiekiem radnemu obecnemu na sesji i to w bardzo określonym celu, który stanowi wyjątek od zasady prowadzenia sesji przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego. Odnosząc się do zarzutu, że rozstrzygnięcie nie było prawomocne, organ uznał, że dla przedmiotowej sprawy jest on bez znaczenia, dodając, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wstrzymanie wykonania uchwały, o której nieważności orzeczono w rozstrzygnięciu, powoduje wstrzymanie jej wykonania i nie ma żadnego związku z prawomocnością rozstrzygnięcia nadzorczego. Organ dodał ponadto, że z własnej inicjatywy podejmował szereg działań mających na celu legalne zwołanie sesji Rady Gminy w P. Pismem z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1790/08 Gmina Parysów została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie uchwały będącej podstawą do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 do sądu administracyjnego. W wykonaniu wezwania Sądy, wójt gminy w P. przy piśmie z dnia 11 lutego 2009 r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Radę Gminy Parysów nr XV/59/2008 z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie zaskarżenia do WSA w Warszawie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Natomiast w myśl art. 98 ust. 3 ww. ustawy, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z treścią art. 98 ust. 3 powołanej ustawy, skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 złożyła gmina Parysów, reprezentowana przez wójta gminy Parysów. Stosownie do wymogu zawartego w przepisie art. 98 ust. 1 cyt. ustawy, który nakazuje aby skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące gminy wniesiona została do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia tego rozstrzygnięcia, gmina Parysów wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 (doręczone jej 30 października 2008 r.) w dniu 25 listopada 2008 r., tj. z zachowaniem ww. terminu. Niemniej jednak, skoro podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu gminy, to powinna ona być podjęta w tym samym terminie, natomiast w razie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego bez dołączonej do skargi uchwały, o której mowa w art. 98 ust. 3 ww. ustawy, sąd administracyjny wzywa do uzupełnienia tego braku formalnego. Oznacza to, że ewentualne wniesienie skargi przez gminę na rozstrzygnięcie organu nadzoru może być uzupełnione nawet przez późniejsze podjęcie uchwały przez organ gminy w tym przedmiocie, jeżeli tylko nastąpiło ono w terminie 30-dniowym do wniesienia skargi, a uchwała została przesłana sądowi administracyjnemu w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pismem Sądu z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1790/08 Gmina Parysów została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie uchwały będącej podstawą do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 do sądu administracyjnego. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone stronie 04 lutego 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), natomiast 11 lutego 2009 r. (data stempla pocztowego) strona, dochowując wyznaczonego 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wykonała wezwanie Sądu i nadesłała uchwałę Radę Gminy Parysów nr XV/59/2008 z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie zaskarżenia do WSA w Warszawie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08. Zestawiając datę podjęcia przedmiotowej uchwały (15 grudnia 2008 r.) z datą otrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego (30 października 2008 r.), stwierdzić należy, że uchwała ta została podjęta z naruszeniem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Skoro zatem terminowe podjęcie uchwały stanowi obligatoryjną przesłankę do skutecznego wniesienia skargi, to skarga poprzedzona uchwałą podjętą z przekroczeniem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, jest niedopuszczalna. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.