I OSK 265/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 360/08 o odrzuceniu skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności dokumentów nadania ziemi postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 360/08, odrzucił skargę Agencji Nieruchomości Rolnych w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności dokumentu nadania ziemi. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] ( sygn. akt III S.A./Po 248/07 ). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności Dokumentu Nadania Ziemi z dnia [...] czerwca 1978 r. nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w Bojanowie, a decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] organ ten orzekł o utrzymaniu decyzji z [...] grudnia 2007 r. w mocy. Powyższą decyzję doręczono m. in. Agencji Nieruchomości Rolnych w Poznaniu jako stronie postępowania w dniu 29 lutego 2008 r. Pismem z dnia 18 lipca 2008 r. ( nadanym listem poleconym w dniu 18 lipca 2008 r. ) Agencja Nieruchomości Rolnych w Poznaniu - reprezentowana przez radcę prawnego W. Z. - wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono m. in. zarzut doręczenia przedmiotowej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. samej Agencji, a nie jej pełnomocnikom, którzy mieli zostać ustanowieni w niniejszej sprawie na mocy pełnomocnictwa z dnia 20 czerwca 2007 r. udzielonego przez zastępcę dyrektora Agencji na rzecz radców prawnych T. S. i K. S. oraz A. R. – B. i B. Z. – S. w toku postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem wydanym w dniu 11 lipca 2007 r. ( III S.A./Po 248/07 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż udzielone przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo nie oznacza automatycznego umocowania do jej reprezentowania w dalszym postępowaniu administracyjnym, toczonym na skutek uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wprawdzie z przedmiotowego pełnomocnictwa wynikało udzielenie umocowania do reprezentowania Agencji m. in. w czynnościach przed sądami administracyjnymi obu instancji oraz organami administracji publicznej ( k. 87 akt sądowych III SA/Po 248/07 ), jednakże nie ulega wątpliwości, iż pełnomocnictwo to mogło odnosić określone skutki procesowe jedynie na płaszczyźnie prowadzonego wówczas postępowania sądowoadministracyjnego ( tym bardziej, iż zostało ono złożone do akt na wyraźne wezwanie Sądu dokonane na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r.). W ocenie Sądu po uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania Agencja Nieruchomości Rolnych w Poznaniu zobowiązana była do odrębnego przedłożenia powyższego pełnomocnictwa do akt sprawy - zgodnie z art. 33 § 2 i § 3 kpa. Tylko dokonanie czynności tego rodzaju warunkowałoby bowiem powstanie po stronie organu administracji obowiązku uwzględniania w toku prowadzonego postępowania faktu istnienia pełnomocników procesowych Agencji, którym należało m. in. doręczać wydawane orzeczenia. Ponieważ do akt administracyjnych sprawy nie złożono stosownego pełnomocnictwa Sąd stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie prawidłowo doręczyło zaskarżoną decyzję Agencji, a nie jej pełnomocnikowi. Zatem za datę doręczenia decyzji Sąd uznał datę 29 lutego 2008 r., tj. datę doręczenia tej decyzji Agencji. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę złożoną przez pełnomocnika Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu w dniu 18 lipca 2008 r. jako spóźnioną. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości podniosła zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie w braku podstaw do jego zastosowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej Agencja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z faktu, iż pełnomocnictwo zostało złożone w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie można wywieść wniosku, że wywoływało ono skutki jedynie do czasu zakończenia postępowania przed tym sądem. Pełnomocnictwo udzielone w dniu 20 czerwca 2007 r. obejmowało upoważnienie do wykonywania w imieniu Agencji wszelkich czynności przed wszelkimi osobami, sądami i organami w sprawie wszczętej przez A. i M. małżonków S. Celem tak szerokiego umocowania było upoważnienie pełnomocników do prowadzenia tej sprawy niezależnie od tego przed którym z sądów, czy też organów pełnomocnicy dokonywali czynności. Zatem pełnomocnictwo to jest skuteczne również w postępowaniu administracyjnym prowadzonym po uchyleniu przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] stycznia 2007 r. Ponadto, autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji, było kontynuowane, a tym samym pełnomocnik nie był zobowiązany z mocy prawa do ponownego złożenia odpisu pełnomocnictwa. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zaznaczono, że jeśli organ administracji ponownie rozpatrujący sprawę nabrałby wątpliwości co do potrzeby przedłożenia kolejnego egzemplarza dokumentu pełnomocnictwa, to powinien wezwać pełnomocnika do przedłożenia takiego dokumentu. W konsekwencji autor skargi kasacyjnej podniósł, że skoro nie budzi wątpliwości ani fakt ustanowienia pełnomocnika, ani też zakres jego upoważnienia to organ miał obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. Niedochowanie powyższego wymogu, w szczególności niedoręczenie decyzji spowodowało, że termin do wniesienia skargi przez Agencję ustalony w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie rozpoczął biegu. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżących uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy pełnomocnictwo do występowania i podejmowania czynności przed wszystkimi sądami i organami administracji udzielone przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego oznacza automatycznie udzielenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony w dalszym postępowaniu administracyjnym, toczonym na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazać zatem należy, iż stosownie do art. 33 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Oznacza to, iż organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej sprawie. Pełnomocnictwo powinno więc być złożone do akt, gdyż organ nie może domniemywać jego istnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt I FSK 1021/05, publ. LEX nr 242965). Pełnomocnik jest zobowiązany przy pierwszej czynności proceduralnej dołączyć do akt sprawy oryginał pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczony odpis tego pełnomocnictwa. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnik Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Poznaniu spełnił ten wymóg. Złożył on pełnomocnictwo jedynie w postępowaniu sądowadministracyjnym dołączając go do akt tego postępowania, jednakże, aby pełnomocnictwo to wywoływało skutki procesowe w postępowaniu administracyjnym toczonym na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, niezbędne było dołączenie tego pełnomocnictwa również do akt administracyjnych. Tymczasem w aktach postępowania administracyjnego brak jest jakiejkolwiek wzmianki o ustanowieniu przez Agencję pełnomocnika. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie będąc w posiadaniu takiej informacji, prawidłowo przesłało odpis decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. na adres Agencji. Oznacza to, iż za datę doręczenia zaskarżonej decyzji należało uznać dzień doręczenia jej Agencji, tj. dzień 29 lutego 2008 r. W tej sytuacji błędne jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że termin do wniesienia skargi w w/w sprawie nie rozpoczął jeszcze biegu. Skoro bowiem zaskarżona decyzja została, jak to wyżej wykazano, prawidłowo doręczona Agencji w dniu 29 lutego 2008 r., to termin do jej zaskarżenia upłynął w dniu 31 marca 2008 r. Tym samym skarga wniesiona w dniu 18 lipca 2008 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako spóźniona podlegała odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.