I OZ 642/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1810/08 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1810/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, iż pismem z dnia 18 marca 2009 r. H. S. wystąpiła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż z uwagi na wielokrotne wyłamywanie drzwiczek od skrzynki pocztowej przez wandali - nie ponosi żadnej winy za sytuację uniemożliwiającą prawidłowy odbiór korespondencji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wniosek H. S. nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała szczegółowo przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu oraz nie dokonała czynności, dla której określony był termin - nie uiściła wymaganego wpisu od skargi. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że H. S. była dwukrotnie prawidłowo wzywana do uiszczenia wpisu wezwaniami skutecznie doręczonymi w dniu 6 stycznia 2009 r. (k-18) - (upływ ostatniego dnia powtórnego awiza) oraz w dniu 4 lutego 2009 r. (k-22) (upływ ostatniego dnia powtórnego awiza), jednakże przedmiotowego wpisu nie uiściła, co nie mogło stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. S. wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania wpisu. Szczegółowo opisała w nim stan faktyczny swojej sprawy oraz sytuację panującą na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...]. Ponownie podniosła, że z uwagi na wielokrotne wyłamywanie drzwiczek od skrzynki pocztowej przez wandali oraz podejrzenie, iż kierowana do niej korespondencja jest kradziona i niszczona, nie ponosi żadnej winy za sytuację uniemożliwiającą prawidłowy odbiór korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 86 P.p.s.a. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Ponadto to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącą okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Skarżąca jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podała fakt wielokrotnego wyłamywania drzwiczek od skrzynki pocztowej przez wandali oraz podejrzenie, iż kierowana do niej korespondencja jest kradziona i niszczona, co powoduje trudności z dostarczaniem do niej korespondencji. Powyższe okoliczności w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczenia skarżącej wezwań do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Należy bowiem zauważyć, iż sąd administracyjny jest uprawniony wyłącznie do kontroli prawidłowości doręczenia stronie skarżącej korespondencji w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr. 98 poz. 1071, dalej zwane jako K.p.a.). W przedmiotowej sprawie miały zastosowanie przepisy art. 44 K.p.a., zakładające możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszczenie powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. Aby jednak doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne, muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Przede wszystkim nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Musi zostać wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. Zasady stosowania tzw. "fikcji doręczenia", ustanowionej w art. 44 K.p.a. muszą być stosowane ściśle i uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 23/07, Lex 360227). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż H. S. była dwukrotnie prawidłowo wzywana do uiszczenia wpisu wezwaniami skutecznie doręczonymi w dniu 6 stycznia 2009 r. (k-18) - (upływ ostatniego dnia powtórnego awiza) oraz w dniu 4 lutego 2009 r. (k-22) (upływ ostatniego dnia powtórnego awiza). Na druku dowodu doręczenia przesyłek została ponadto wyraźnie podana przyczyna nieoddania przesyłki adresatowi oraz informacja o zawiadomieniu adresata o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W związku z powyższym za prawidłowe należy uznać postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.