II FSK 1031/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-09
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Jan Rudowski, Tomasz Zborzyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty i budynki będące w posiadaniu syndyka masy upadłości, które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, mogą być wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względu na względy techniczne nie może być uzależnione wyłącznie od decyzji organu nadzoru budowlanego. Organ podatkowy ma obowiązek samodzielnie ocenić stan techniczny nieruchomości i ustalić, czy nie są one i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli ustalenia organu będą inne, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie są one aktualnie wykorzystywane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. dla spółki w upadłości. Organ podatkowy uznał, że grunty i budynki spółki są związane z działalnością gospodarczą i podlegają wyższym stawkom podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organ podatkowy nieprawidłowo ocenił stan techniczny nieruchomości i nie zbadał, czy nie uniemożliwia on prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżące Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Jan Rudowski, WSA del. Tomasz Zborzyński, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1567/08 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości W. F.M. S.A. z/s w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 września 2008 r. nr [..] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1567/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z dnia 14 lipca 2008 r., zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem rozpoznania Sądu była sprawa ze skargi Syndyka masy upadłości W. S.A. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 września 2008 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją dnia 14 lipca 2008 r. Burmistrz O. określił W. S.A. w upadłości wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie 212.825,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że postanowieniem [...] z dnia 8 maja 2008 r. (doręczonym 14 maja 2008 r.) Burmistrz O. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia W. S.A. w upadłości wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2008. Przeprowadzone w tej sprawie postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że spółka jest użytkownikiem wieczystym działek nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 21.385 m2, położonych w O., które w ewidencji gruntów i budynków są sklasyfikowane jako tereny przemysłowe. Do dnia 8 stycznia 2008 r. spółka była użytkownikiem wieczystym działki nr [...] oraz właścicielem działki nr [...], położonych w S. Natomiast do dnia 14 maja 2008 r. była także użytkownikiem wieczystym działki [...], położonej w O. przy ul. M. sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako inne tereny zabudowane.
Organ podatkowy powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) - zwanej dalej upol, stwierdził, że grunty spółki w upadłości nie mogą być wyłączone z działalności gospodarczej ze względów technicznych, gdyż nie występują sytuacje, które byłyby podstawą do takiego wyłączenia (np. chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne skażenie gruntu, które uniemożliwiają jego użytkowanie). Jeśli chodzi o budynki to wyłączenie spod opodatkowania najwyższą stawką też nie może mieć miejsca, ponieważ w przypadku spółki nie została wydana przez właściwy organ administracji budowlanej decyzja o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynków ze względu na zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub ich części służących do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomości takie mimo niewykorzystywania ich przez pewien czas, z różnych przyczyn nie przestają być nieruchomościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ chodzi tu o związek w szerokim tego słowa znaczeniu. Konieczność poniesienia nakładów finansowych, przeprowadzenia remontów nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą. Ze względów technicznych organ podatkowy wyłączył spod opodatkowania jedynie budowlę - komin stalowy, który spółka zgłosiła do opodatkowania w deklaracji rocznej, a skorygowała w miesiącu lutym, ponieważ spółka otrzymała decyzję Starosty O. nr [...] z dnia 4 stycznia 2007 r. o pozwoleniu na rozbiórkę komina stalowego.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji SKO decyzją z dnia 22 września 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze na decyzję organu odwoławczego syndyk masy upadłości spółki zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwą interpretację art. 2 ust. 1 upol, a także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę stwierdzenia, że zadaniem syndyka możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomości położonej w O. oraz, że w obiektach może być prowadzona działalność gospodarcza. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało podniesione zarzuty za bezpodstawne i wniosło o jej oddalenie skargi.
Sąd pierwszej instancji – uzasadniając rozstrzygnięcie – powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 upol i stwierdził, że stanowisko skarżącego, zgodnie z którym działalność syndyka nie zmierza do prowadzenia czy też kontynuacji działalności gospodarczej, a ma na celu likwidację majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz zaspokojenie wierzytelności, więc tym samym nie prowadzi on działalności gospodarczej, nie jest uzasadnione. Zaznaczył, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji "przedsiębiorcy", a w art.1a ust.1 pkt 4) określa działalność gospodarczą jako działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem wyjątków uregulowanych w art. 1a ust. 2 ustawy. Powołując się na art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Prawo o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.) – zwanej dalej upsg oraz art. 6 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej Sąd stwierdził, że do chwili zakończenia procesu upadłości dany podmiot nie traci przymiotu przedsiębiorcy.
Powołując się na art. 75 ust. 1 i art. 312 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., Nr 60, poz. 535) – zwanej dalej uprun, art.1a ust. 1 pkt 3 upol oraz art. 336 Kodeksu cywilnego Sąd uznał, że syndyk jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, a w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie ma znaczenia, czy przedmiot opodatkowania jest wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności i czy grunty, budynki i budowle są wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością. Przesądziła o tym nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dokonana na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1683), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Na mocy powołanej nowelizacji za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Dla powstania obowiązku podatkowego wystarczy więc ustalenie, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Nie jest więc konieczne wykazywanie, że poszczególne składniki majątku podatnika rzeczywiście są wykorzystywane na potrzeby lub w związku z prowadzoną działalnością.
Sąd wskazał, że pojęcie "względów technicznych" nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Należy zatem przyjąć rozumienie tego sformułowania wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być, ze względów technicznych, prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie formułuje. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej informacji lub deklaracji podatkowej, to powinien wszcząć postępowanie i ustalić, czy wspomniane "względy techniczne" faktycznie występują. Wskazał, że z uzasadnienia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przez organ pierwszej instancji wynika, że Burmistrz O. uzależnił wyłączenie określonych przedmiotów od opodatkowania z powodu złego stanu technicznego od uzyskania przez podatnika decyzji właściwego organu administracji budowlanej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ podatkowy ustalił, że grunty W. S.A. w upadłości nie mogą być wyłączone z działalności gospodarczej ze względów technicznych, gdyż nie występują sytuacje, które byłyby podstawą do takiego wyłączenia (np. chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne skażenie gruntu, które uniemożliwiają jego użytkowanie). W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, wyłączenie nie mogło mieć miejsca także w przypadku budynków, ponieważ spółka nie uzyskała decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynków ze względu na zły stan techniczny. Ze względów technicznych organ podatkowy wyłączył spod opodatkowania jedynie komin stalowy, z uwagi na decyzję Starosty O. nr [...] z dnia 4 stycznia 2007 r. o pozwoleniu na rozbiórkę.
Zdaniem WSA, prezentowana w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych wykładnia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie znajduje uzasadnienia w świetle przytoczonych powyżej poglądów doktryny oraz tez głoszonych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ podatkowy dokonał wprawdzie oględzin budowli będących w posiadaniu skarżącego, lecz przeprowadzenie tego dowodu nie wpłynęło na treść decyzji podatkowej. W protokole z dnia 3 czerwca 2008 r. (k. 37 akt adm.) stwierdzono m.in., że w budynku biurowym dwukondygnacyjnym jest prąd, natomiast nie ma wody i ogrzewania. Choć korytarze są w stanie dobrym, to biura na parterze i pierwszym piętrze nie nadają się do użytku. Wskazano też, że na terenie działek znajduje się 5 kompleksów hal, bez wody, prądu i ogrzewania. Modelarnia i tapicernia nadają się do kapitalnego remontu, a magazyn materiałów podstawowych i pomocniczych do rozbiórki. Ponadto dokonując oględzin w budynku biurowym czterokondygnacyjnym (k. 35 akt adm.) stwierdzono, że trzecie i czwarte piętro nadaje się do remontu. Dokonane ustalenia faktyczne nie przyczyniły się jednak do wyłączenia określonych budynków lub ich części i budowli spod opodatkowania. Organ podatkowy w żaden sposób nie ustosunkował się do tego, w jaki sposób pomimo istotnym uwag co do stanu technicznego budynków mogą być one wykorzystywane do prowadzenia działalności przez podatnika. Oględziny budynków miały dla organu podatkowego jedynie znaczenie formalne, gdyż wnioski płynące z przeprowadzenia tego dowodu nie rzutowały na rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na przyjęcie stanowiska, iż wyłączenie spod opodatkowania może nastąpić wyłącznie na mocy decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego.
Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy będzie zobowiązany ocenić stan techniczny gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu skarżącego i ustalić, które składniki majątku podatnika nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. Wyłączenie przedmiotu opodatkowania spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie może być uzależnione wyłącznie od decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego. Organ powinien precyzyjnie ustalić stan faktycznych poszczególnych gruntów, budynków i budowli oraz samodzielnie ocenić, które z wymienionych przedmiotów nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych i w takim przypadku nie brać ich pod uwagę przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2008 r. W razie wątpliwości co do stanu technicznego i braku wiadomości specjalnych w tym zakresie organ podatkowy zobligowany będzie zgodnie z art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej ord. pod., do powołania biegłego w celu ustalenia stanu faktycznego stosownie do zasad wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod.
Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną SKO, które wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zarzuciło naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 Iit. a) i pkt 2 lit. b) upol w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol oraz § 1 pkt 1 lit. a) ppkt 1 i pkt 2 lit. b) ppkt 1 uchwały nr XIX/142/2007 Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości o zwolnień w tym podatku (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 198, poz. 4496), poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie, w następstwie bezpodstawnego uznania, że grunty i budynki usytuowane na nieruchomości w O., przy ul. P. i M. nie są gruntami i budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, albowiem ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności, podczas gdy w rzeczywistości brak jest dowodów, które uzasadniałyby taką ocenę,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., poprzez uchylenie decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, mimo że faktycznie naruszenie takie nie miało miejsca.
Autor skargi kasacyjnej powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 upol i stwierdził, że jeśli podatnik twierdzi, że znajdujące się w jego posiadaniu grunty i budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to na tę okoliczność winien wskazać odpowiednie dowody. Konstatacja powyższa nie jest sprzeczna z zasadą prawdy obiektywnej oraz wynikającą z niej regułą, że ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym. Wskazał, że w niniejszej sprawie podatnik (działający przez syndyka masy upadłości) w dniu 17 stycznia 2008 r. złożył deklaracje na podatek od nieruchomości na 2008 r., deklarując min. jako "grunty pozostałe" grunty o powierzchni 22.274 m kw.; a jako "budynki pozostałe" budynki o powierzchni 12.288,64 m kw. Z uwagi na to, że w poprzednim roku podatkowym deklarowane wielkości kwalifikowane były przez podatnika jako grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą, organ podatkowy pierwszej instancji w ramach czynności sprawdzających wezwał działającego w imieniu podatnika syndyka masy upadłości do wyjaśnienia różnic. W odpowiedzi z dnia 24 stycznia 2008 r. syndyk wskazał, że w roku 2007 podatnik prowadził działalność gospodarczą m. in. "na nieruchomościach położonych w O. w rejonie ulic P. i M. W roku 2008 podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej, dlatego też grunty i budynki nie zostały wykazane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej a zostały wykazane w gruntach i budynkach pozostałych." W piśmie tym nie wskazano się na jakiekolwiek względy techniczne, które uniemożliwiają prowadzenie na tych nieruchomościach działalności gospodarczej. Syndyk stwierdził jedynie, że "celem postępowania nie jest prowadzenie działalności gospodarczej dlatego też w roku 2008 nieruchomości położone w O. winny być wykazane w budynkach i gruntach pozostałych." Dopiero w kolejnym piśmie podatnik powołał się na nieprzydatność techniczną nieruchomości zadeklarowanych jako "pozostałe", jednakże na okoliczność tej nieprzydatności nie przedstawił jakichkolwiek dowodów. Wobec powyższego organ podatkowy w toku uprzednio wszczętego postępowania podatkowego przeprowadził oględziny spornych nieruchomości. Z protokołów oględzin nie wynika, aby stan techniczny budynków nie pozwalał na prowadzenie w nich działalności gospodarczej. Wyjaśnienia takiego nie złożył do protokołu sam syndyk masy upadłości, który stwierdził jedynie, że "w chwili obecnej nieruchomości nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej bez poniesienia nakładów finansowych".
Organ podatkowy wskazał, że w czasie oględzin zwracano uwagę na braki w elementach wyposażenia budynków oraz konieczność przeprowadzenia prac remontowych. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest grunt lub budynek. W konsekwencji, jedynie względy techniczne odnoszące się do gruntu lub budynku jako całości, a nie ich wyposażenia, instalacji itp. elementów niestanowiących przedmiotu opodatkowania, mogą przesądzać o uznaniu danego gruntu lub budynku za niewykorzystywany i nienadający się do wykorzystywania dla działalności gospodarczej. Podniósł, że w niniejszej sprawie w ogóle nie zakwestionowano możliwości wykorzystywania ze względów technicznych gruntów będących w posiadaniu W. S.A. w upadłości na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jakichkolwiek dowodów lub przesłanek, chociażby częściowo uprawdopodabniających techniczną obiektywną niemożność wykorzystywania gruntów na cele działalności gospodarczej, nie uzasadnia oczekiwania, aby dowodów takich poszukiwał organ podatkowy tylko dlatego, że strona postępowania podatkowego gołosłownie wyraziła pogląd, że grunty ze względów technicznych nie są i nie nadają się do wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej.
W toku postępowania podatnik zbył część opodatkowanej nieruchomości. Budynek będący przedmiotem sprzedaży, a zdaniem syndyka nienadający się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej został oceniony jako znajdujący się stanie bardzo dobrym lub dobrym, zaś III piętro nadaje się do remontu. Zarówno w tym budynku, jak i pozostającym nadal w posiadaniu podatnika, najmowane są powierzchnie na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Jeśli, stosownie do oświadczenia syndyka masy upadłości, jeszcze w 2007 r. podatnik na spornych nieruchomościach prowadził działalność gospodarczą, a od 2008 r. tego zaniechał, to trudno zgodzić się z tezą, że nagle na przełomie roku budynki i grunty in gremio utraciły zdolność techniczną do prowadzenia na nich działalności, tym bardziej, jeśli zważy się, że w częściowo wynajmowanych pomieszczeniach działalność taka była prowadzona, a jeden budynek został nabyty przez innego przedsiębiorcę, zapewne na cele działalności gospodarczej, uwzględniając przeznaczenie gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego (v. umowa zbycia).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, że konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, jako że nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów.
Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 upol użyte w ustawie określenia: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) upol Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,71 zł od 1 m2 powierzchni, a także od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 19,01 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (pkt 2 lit. b).
Należy podnieść, że wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol "względy techniczne" to takie, które mają związek ze stanem technicznym gruntów, budynków i budowli powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne, finansowe. Wyjaśnienie czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju przyczyny dające się zakwalifikować jako "względy techniczne" powinno stanowić istotny składnik postępowania wyjaśniającego pozwalającego na prawidłowe przyjęcie stanu faktycznego sprawy.
W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, postępowanie takie nie zostało we właściwy sposób przeprowadzone. Wprawdzie organ dokonał oględzin budynku, jednak nie skutkowało to wyłączeniem określonych budynków lub ich części i budowli spod opodatkowania, mimo że sam organ wskazywał na ich zły stan techniczny. Należy również podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie może być uzależnione wyłącznie od decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego. Jeżeli bowiem okaże się, że kierując się wskazówkami zawartymi w zaskarżonym wyroku, organ ustali, iż stan poszczególnych gruntów, budynków i budowli powoduje, że nie są i nie mogą być one wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych, to nie będzie ich brać pod uwagę przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2008 r.
Jeżeli natomiast ustalenia będą miła wynik odmienny, to należy pamiętać, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli, gruntu powoduje, że są one uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc niewykorzystywanie tych nieruchomości w danym momencie nie powoduje skutku w postaci przyjęcia, że nie są one związane z działalnością gospodarczą, gdyż faktem przesądzającym o tym związaniu jest samo posiadanie nieruchomości (patrz L. Etel, S. Presnarowicz. Podatki i opłaty samorządowe. Warszawa 2003 r.).
Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., gdyż słusznie uchylił rozstrzygnięcia organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło