II SA/Gd 69/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-03-24

Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale istnieją dowody wskazujące, że planowana inwestycja może wykroczyć poza granice tej nieruchomości, w tym na działkę sąsiednią należącą do innej osoby?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać pozwolenia na budowę, opierając się wyłącznie na formalnym złożeniu przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli w aktach sprawy znajdują się dokumenty (np. projekt budowlany, opinia geodety, oświadczenie samego inwestora) wskazujące, że planowana inwestycja może wykroczyć poza granice działki inwestora i wejść na teren sąsiedniej nieruchomości, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy inwestycja dotyczy również sąsiedniej działki, i oceny, czy inwestor posiada prawo do dysponowania całością terenu objętego inwestycją, zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. Ż. na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. L. Ż. zarzuciła, że inwestycja może wykroczyć poza działkę inwestora (nr 150) na jej działkę (nr 149), a inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania tą częścią nieruchomości na cele budowlane. Organy administracji uznały, że inwestor złożył wymagane oświadczenie i nie badały jego prawdziwości w kontekście dowodów wskazujących na przekroczenie granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii przekroczenia granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Wojewody na rzecz L. Ż. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 9 listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3/ zasądza od Wojewody na rzecz L. Ż. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Powiatowy decyzją z dnia 23 marca 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. O. i M. O. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej (segment środkowy) na terenie działki nr 150 przy ul. [...] we W. polegającej na zabudowie tarasu do wysokości parteru od strony południowej oraz nadbudowie przybudówki parteru do wysokości piętra od strony północnej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 22 lipca 2005 r. inwestor złożył wniosek o uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestor na żądanie organu przedłożył uzupełnioną dokumentację projektową. Decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. Nr [...] orzeczono o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, wskazując, iż inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w części inwestycji, która znajduje się na działce nr 149. Wojewoda Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, decyzją z dnia 3 lutego 2006 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, iż organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do sprawdzania lub podważania prawdziwości oświadczenia złożonego przez inwestora. Nadto organ stwierdził, iż w toku poniwnego ropzatrzenia sprawy, w dniu 7 marca 2006 r., inwestor złożył oświadczenie, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie wykraczać poza granicę działki nr 150, która stanowi jego własność. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody Pomorskiego złożyła L. Ż., właścicielka działki Nr 149, zarzucając sprzeczności pomiędzy oświadczeniem inwestora z dnia 7 marca 2006 r. a projektem budynku i wydanie pozwolenia na budowę mimo braku oświadczenia w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla całego obszaru inwestycji objętego projektem oraz sprzeczność wydanej decyzji z decyzją udzielającą jej zezwolenia na wejście na teren działki nr 150 w celu wykonania docieplenia ściany zewnętrznej budynku położonego na działce nr 149. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 9 listopada 2006 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 , art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż D. i M. O. wystąpili do Starosty Powiatowego o udzielenie pozwolenia na zabudowę tarasu do wysokości parteru od strony południowej oraz nadbudowę przybudówki parteru do wysokości piętra od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego na terenie działki nr 150 przy ul. [...] we W.. Inwestorzy załączyli do wniosku oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nr 150 przy ul. [...] we W.. Przedłożony projekt zagospodarowania przedmiotowej inwestycji ogranicza się jedynie do terenu działki nr 150. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie inwestorów, że projektowane rozbudowa i nadbudowa nie będzie wykraczać poza teren działki nr 150. Organ odwoławczy wskazał, iż inwestor składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, potwierdził prawdziwość danych w nim zamieszczonych i ponosi odpowiedzialność karną za ewentualne podanie w przedmiotowym oświadczeniu nieprawdy, a organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do sprawdzania lub podważania prawdziwości oświadczenia złożonego przez inwestora. Nadto organ II instancji, w związku z treścią odwołania wskazał, iż przedmiotowe postępowanie, ograniczone jest jedynie do badania zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego pozwolenia na budowę. L. Ż. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 2 prawa budowlanego, polegającego na wydaniu pozwolenia na budowę, mimo braku oświadczenia w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla całego obszaru inwestycji objętego projektem oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania, art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a., polegającego na wydaniu pozwolenia na budowę mimo niewyjaśnienia sprzeczności pomiędzy oświadczeniem inwestora z dnia 7 marca 2006 r., a projektem budynku. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji sprzecznej z inną ostateczną decyzją administracyjną o pozwoleniu na budowę z dnia 4 grudnia 2002 r. Nr [...] wydaną przez Burmistrza Miasta, udzielającą jej zezwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku od strony nieruchomości inwestorów oraz decyzją zezwalająca jej na wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wykonania tych robót. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 740/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie art. 35 ust 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednym z warunków wydania pozwolenia na budowę z art. 32 ust. 4 jest złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd wskazał, iż zeznanie nieprawdy stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności i taki charakter tego dowodu wskazuje, iż zakwestionowanie tego oświadczenia przez stronę, aby mogło odnieść skutek w postaci odmowy wydania pozwolenia na budowę, powinno być udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Organ nie powinien zatem akceptować treści oświadczenia inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy w konfrontacji z dokumentem, jawi się ono jako oczywiście fałszywe. Sąd wskazał, iż L. Ż. nie przedstawiła dowodu, który mógłby podważyć prawdziwość złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w graniach określonych załączonym do akt sprawy projektem budowlanym. L. Ż. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na oddaleniu skargi od decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 35 ust. 1 i 4 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego polegającego na oddaleniu skargi od decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 35 ust. 1 i 4 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż organ oceniając oświadczenie inwestora zobowiązany jest do zastosowania reguł wynikających z art. 80, art. 7 i art. 77 k.p.a. W sprawie istnieją sprzeczności pomiędzy treścią projektu a oświadczeniem inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynika, że inwestycja ogranicza się do działki nr 150 i wnioskiem o pozwolenie na budowę, który dotyczy działki nr 150. Z projektu wynika bowiem, że przedmiotem projektu jest nadbudowa budynku, który powstał z przekroczeniem granicy nieruchomości stanowiącej działkę Nr 150 i wchodzi na działkę nr 149. Skarżąca podkreśliła, że z mapki znajdującej się aktach sprawy wynika, iż część budynku, na której ma powstać nadbudowa znajduje się na działce nr 149, a z treści projektu wynika, że nadbudowa ma być dokonywana zgodnie z dotychczasowym obrysem budynku. W takiej sytuacji organ zobowiązany był do wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy treścią wniosku o pozwolenie na budowę a projektem, z którego jednoznacznie wynika, iż zaprojektowana nadbudowa musi przekraczać granicę działki nr 150 - podobnie jak przekracza granicę aktualnie istniejący budynek. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności oraz dowolne ustalenie organu, że inwestor złożył oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy oświadczenie odnosi się jedynie do jednej z działek, na których realizowana ma być inwestycja, winno być podstawą uchylenia decyzji. Skarżąca stwierdziła, iż organ oceniając, czy wniosek odpowiada warunkom z art. 35 ust.1 Prawa budowlanego, a oświadczenie warunkom z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego jest uprawniony i zobowiązany do przeprowadzenia oceny, czy oświadczenie w rzeczywistości odnosi się do całego obszaru objętego projektem. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1360/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie organy administracji przyjęły, iż inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a Sąd w wydanym wyroku podzielił to stanowisko, uznając, iż L. Ż. nie przedstawiła dowodu podważającego oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w granicach określonych dołączonych do akt sprawy projektem budowlanym. Stanowisko to budzi zastrzeżenia, w związku z treścią dołączonych do akt sprawy dokumentów. Sąd wskazał, iż z projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu w powiązaniu z pismem geodety R. O. dotyczącym wznowienia granic działki Nr 149 i działki Nr 150 oraz pisma D. i M. O. z dnia 7 czerwca 2000 r. zdaje się wynikać, że rozbudowa i nadbudowa działki może wykroczyć poza granice działki Nr 150. Treść tych dokumentów przemawia za przyjęciem tezy, iż istniejący budynek D. i M. O. został posadowiony częściowo na działce Nr 149 będącej własnością L. Ż.. Z pisma geodety wynika, iż budynek z działki Nr 150, znajduje się na działce Nr 149 w części 18 cm na całej długości budynku. Także inwestorzy w piśmie z dnia 7 czerwca 2000 r. przyznali, iż "znikoma część narożnika ściany nośnej budynku oraz ścianki ogrodzenia, na której oparty jest taras znajdują się na działce nr 149", wskazując, iż przedmiotowa cześć budynku została wzniesiona zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta z dnia 17 kwietnia 1984 r. i jako samoistnym posiadaczom w dobrej wierze służy im roszczenie o wykup wymienionej części działki w trybie art. 231 k.c. Okoliczności te dostrzegł organ I instancji, o czym świadczy uzasadnienie decyzji Starosty Powiatowego z dnia 28 listopada 2005 r., jednak po uchyleniu tej decyzji do ponownego rozpoznania organ I instancji poprzestał na oświadczeniu inwestora z dnia 7 marca 2006 r., że przedmiotowa inwestycja nie będzie wykraczać poza granice działki Nr 150. Organy obu instancji nie dokonały żadnej oceny tego oświadczenia w świetle złożonych dokumentów, w tym projektu budowlanego, projektu zagospodarowania terenu i wskazanych wyżej pism, co nosi znamiona dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż organy administracji nie dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego naruszyły treść art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., a Sąd I instancji zaakceptował takie działanie organów i nie dostrzegł konieczności wyjaśnienia podstawowych okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy. Sąd ten wskazał, że tak organy administracji publicznej jak i Sąd pierwszej instancji nie dostrzegły różnicy między oświadczeniem inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a oświadczeniem inwestora co do zakresu planowanej rozbudowy oraz nadbudowy i terenu, na którym inwestycja ma być realizowana. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie, czy planowana rozbudowa i nadbudowa dotyczy też działki nr 149 i to niezależnie od przyczyn ewentualnego usytuowania budynku inwestorów częściowo na działce nr 149. W przypadku ustalenia, iż budynek inwestora faktycznie znajduje się częściowo na działce nr 149, stanowiącej własność L. Ż., organ nie może udzielić pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku z naruszeniem prawa własności. Jeżeli inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania częścią działki nr 149 na cele budowlane, organ nie może wydać pozwolenia na budowę, gdyż sankcjonowałoby to uprzednie i nowe naruszenie prawa własności. Sąd wskazał, iż wprawdzie skutki ewentualnego usytuowania istniejącego budynku inwestora częściowo na działce nr 149 pozostają poza oceną i kompetencjami organów właściwych w sprawach udzielania pozwolenia na budowę, to jednak okoliczności tej organy nie mogą pomijać przy ocenie zakresu rozbudowy i nadbudowy budynku oraz posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tj. całym terenem, na którym ma być realizowana przedmiotowa inwestycja. W wyroku wskazano, iż organy winny zatem wyjaśnić i ustalić, czy planowana rozbudowa i nadbudowa dotyczy części budynku inwestora, która faktycznie znajduje się na działce nr 149 (nie będącej własnością inwestora). Jeśli rozbudowa i nadbudowa budynku miałaby dotyczyć części budynku faktycznie wybudowanego na działce nr 149, to planowana nadbudowa i rozbudowa też zostałyby zrealizowana na tejże działce. Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, iż decyzja wydana bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, objętych dyspozycją art. 35 ust. 1 i 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może zostać uznana za zgodną z prawem. Organy administracji publicznej nie wyjaśniły należycie sprawy przed wydaniem decyzji i uchybienia, jakich się dopuściły mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a Sąd pierwszej instancji nie dostrzegając tych uchybień naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 i 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało oceny prawidłowości zastosowania przez organ administracji wydający pozwolenie na budowę art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), stanowiącego, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl art. 3 pkt 11 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. W niniejszej sprawie inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie w toku postępowania do akt administracyjnych złożono dokumenty podważające wiarygodność złożonego oświadczenia, w tym oświadczenie inwestora częściowo sprzeczne z oświadczeniem złożonym przez niego w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji przyjęto, iż inwestor, który złożył oświadczenie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, spełnił wymóg przewidziany w tym przepisie, a organy administracji nie są uprawnione do sprawdzania i podważania prawdziwości tego oświadczenia. Formalne spełnienie wymogu złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uznano zatem za podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Dokonana przez organ interpretacja treści art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jest błędna. Organy administracji wadliwie uznały, iż nie mają możliwości kwestionowania lub weryfikacji prawdziwości składanego oświadczenia. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 k.p.a. organ administracji nie jest związany szczególną mocą dowodową takiego środka dowodowego i dokonuje oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej przewidzianą w art. 7 k.p.a. Organ administracji mimo złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może zatem ustalić, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przykładowo w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II S.A./Bk 724/2005 (Lex Polonica 1753835), Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż składane na podstawie przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie inwestora o posiadanym, prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być oceniane przez organy administracji z uwzględnieniem reguł postępowania dowodowego obowiązujących w k.p.a., a w wyroku z dnia 9 listopada 2005 II OSK 119/2005 (Lex Polonica 409740) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1360/07 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż wydane przez organy administracji decyzje są wadliwe, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. obligujących organy do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i oceny udowodnienia okoliczności sprawy na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Organ ten ustalił bowiem, iż inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pomijając dokumenty przemawiające za uznaniem, iż istniejący budynek D. i M. O. został posadowiony częściowo na działce Nr 149, będącej własnością L. Ż. i dokonanie projektowanej nadbudowy tego obiektu nastąpi częściowo na nieruchomości sąsiedniej. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma geodety R. O. dotyczącego wznowienia granic działki Nr 149 i działki Nr 150 wynika, iż budynek położony na działce Nr 150, w części 18 cm na całej długości budynku znajduje się na działce Nr 149. (dowód k. 6a akt administracyjnych organu I instancji). Także inwestorzy D. i M. O. w piśmie z dnia 7 czerwca 2000 r. przyznali, iż część narożnika ściany nośnej budynku oraz ścianki ogrodzenia, na której oparty jest taras znajdują się na działce nr 149, wskazując, iż jako samoistnym posiadaczom w dobrej wierze służy im roszczenie o wykup wymienionej części działki w trybie art. 231 k.c. (dowód k 12a akt administracyjnych organu I instancji) Organ I instancji poprzestał na oświadczeniu inwestora z dnia 7 marca 2006 r., że przedmiotowa inwestycja nie będzie wykraczać poza granice działki Nr 150, nie dokonując żadnej oceny tego oświadczenia w świetle złożonych dokumentów, w tym projektu budowlanego, projektu zagospodarowania terenu i wskazanych wyżej pism, co nosi znamiona dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. W niniejszej sprawie konieczne jest zatem ustalenie przez organy na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem ewentualnie dodatkowo przeprowadzonych dowodów, czy planowana rozbudowa i nadbudowa dotyczy również działki nr 149, niezależnie od przyczyn ewentualnego usytuowania budynku inwestorów częściowo na działce nr 149. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku wskazał, iż w przypadku rozbudowy i nadbudowy budynku inwestor winien posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na całym terenie, na którym ma być realizowana przedmiotowa inwestycja. W przypadku zatem ustalenia, iż budynek inwestora faktycznie znajduje się częściowo na działce nr 149, stanowiącej własność L. Ż., organ nie może udzielić pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku z naruszeniem prawa własności. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd rozpoznający sprawę ponownie jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny wyjaśnić i ustalić, czy część budynku inwestora znajduje się na sąsiedniej działce nr 149, nie będącej własnością inwestora i czy planowana nadbudowa i rozbudowa budynku będzie realizowana na tejże działce. Jeżeli tak, organ zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego nie może wydać pozwolenia na budowę na nieruchomości, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego. Podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. polegającego na wydaniu decyzji sprzecznej z inną ostateczną decyzją administracyjną o pozwoleniu na budowę z dnia 4 grudnia 2002 r. Nr [...] wydaną przez Burmistrza Miasta, udzielającą jej zezwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku, jest w istocie konsekwencją zarzutu dotyczącego przekroczenia granic nieruchomości przez inwestora i jego zasadność, uzależniona jest od ustalenia tej okoliczności. Organy administracji nie wyjaśniły okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy – wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czym naruszyły przepisy postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę orzekł, iż uchylona decyzja organu odwoławczego nie może być wykonana. W niniejszej sprawie brak jest bowiem uzasadnionych podstaw do wykonania w okresie do uprawomocnienia się wyroku wadliwej i uchylonej decyzji. Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sad zasadził na rzecz skarżącej kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, kosztów uiszczonego wpisu w wysokości 500 zł oraz kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 240 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło