II FZ 188/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Hanna Kamińska, , po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 50/09 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie W. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 października 2008r. w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych. Następnie, odpowiadając na wezwanie o uiszczeniu wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący odebrał przesyłkę zawierającą odpis wyżej wymienionego postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia, w dniu 9 grudnia 2009 r. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana - 24 listopada 2009 r. i 2 grudnia 2009 r. - jak wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty, Odział Rejonowy w C. W piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r., nadanym pocztą w dniu 16 grudnia 2009 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprzeciwu uznał, że w rozpatrywanej sprawie siedmiodniowy termin dla złożenia sprzeciwu upłynął bezskutecznie w dniu 15 grudnia 2009 r. Przesyłka zawierająca odpis zaskarżonego postanowienia odebrana została wprawdzie przez skarżącego w dniu 9 grudnia 2009 r., jednakże jej skuteczne doręczenie nastąpiło w sposób zastępczy w dniu 8 grudnia 2009 r. Sąd I instancji zauważył, że z art. 73 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), w stanie prawnym obowiązującym od dnia 16 kwietnia 2009 r., wynika iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Awizowane pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Stąd, w stosunku do skarżącego siedmiodniowy termin przewidziany do wniesienia sprzeciwu nie został dochowany. Skarżący w zażaleniu wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia oraz o uznanie, że sprzeciw został złożony w terminie. Wskazał, że nie naruszył żadnego przepisu, w szczególności art. 73 u.p.p.s.a. i wyjaśnił, iż poinformowano go o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym do dnia 9 grudnia 2009 r. Wcześniej nie mógł odebrać przesyłki z powodu choroby. Ponadto zwrócił uwagę na to, że w dniu 24 listopada 2009 r. list pozostał na poczcie i nie był awizowany. Awizo nastąpiło 25 listopada 2009 r. Zdaniem skarżącego, ten dzień, tj. 25 listopada, nie powinien być liczony do upływu terminu, a pierwszy dzień przypadał na 26 listopada 2009 r. Do zażalenia skarżący załączył zaświadczenie o przebytej chorobie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 u.p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością (wyrok NSA z 12 maja 2006 r. sygn. II FSK 709/05). Natomiast w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 u.p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem, ani także obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (postanowienie NSA 10 lipca 2008 r. sygn. II OSK 992/08). W treści zażalenia, ani w załącznikach do zażalenia, nie zostały przedstawione dowody, z których bezspornie wynikałoby, iż pierwsze awizo nastąpiło 25 listopada 2009 r. i że ostatnim dniem odbioru był 9 grudnia 2009 r. Z załączonych zaświadczeń lekarskich wynika natomiast, ze skarżący był chory między 22 listopada a 19 grudnia 2009 r., czyli w okresie, w którym mógłby odebrać przesyłkę – nawet przy datach awizowania przyjętych przez Sąd I instancji. Bezsprzecznie natomiast przesyłka została skarżącemu wydana w dniu 9 grudnia 2009 r. Nie rozstrzygając kwestii, czy w zawiadomieniu o przesyłce został wyznaczony skarżącemu limit czasowy odbioru przesyłki do dnia 9 grudnia 2009 r. – jak podnosi - wydanie skarżącemu przesyłki sądowej przez profesjonalnie działający podmiot w tym dniu, czyli nawet z ewentualnym przekroczeniem terminu, powodowało u skarżącego przekonanie, co do przysługującego mu terminu do wniesienia środka zaskarżenia (pkt 1 pouczenia z 19 listopada 2009 r.). Z treści pouczenia dołączanego do doręczanego postanowienia nie wynikają wskazówki dla skarżącego, co do postępowania w sytuacji wydania mu przez pocztę awizowanej przesyłki po upływie terminu - co byłoby wyrazem zastosowania art. 6 u.p.p.s.a. – i stwarzałoby skarżącemu możliwość podjęcia odpowiadających mu kroków procesowych. Pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty z dnia 9 lutego 2010 r., zawiera informację dotyczącą awizowania spornej przesyłki w dniach 24 listopada 2009r. i 2 grudnia 2009 .r. Nie została do niego dołączona, pomimo żądania Sądu, kserokopia zwrotnego pokwitowania odbioru ze wskazaniem daty awizowania (zarządzenie z dnia 28 grudnia 2009r. akta sądowe k 182 ). W takiej sytuacji, nie można obarczać strony skarżącej nieprawidłowym działaniem Poczty Polskiej. Podatnik odebrał przesyłkę w dniu 9 grudnia 2009r. i wniósł środek zaskarżenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, zgodnie z pouczeniem. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 185 § 1 u.p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.