II SA/Ke 97/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2009r. sprawy ze skargi "..." W. B. , D. B. w K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej nakazał Z., w terminie do dnia 31 października 2009r., dostosować długość dojścia ewakuacyjnego z części hotelowej do wymagań przepisu § 256 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził niedopuszczalność odwołania, wniesionego przez w/w spółkę w dniu 8 stycznia 2008r. Przesyłka z decyzją organu I instancji została bowiem zwrócona do nadawcy z adnotacją doręczyciela "adresat odmówił przyjęcia". Tym samym rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronie w trybie art. 47 k.p.a. w dniu 13 grudnia 2007r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 grudnia 2007r.,a decyzja organu I instancji jest decyzją prawomocną. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ke 177/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi w/w spółki, uchylił postanowienie z dnia 31 stycznia 2008r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skoro uznano, że decyzja I - instancyjna została doręczona skarżącej spółce w sposób prawidłowy, to organ odwoławczy nie był uprawniony do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Ponadto błędnie przyjęto, iż zakwestionowana decyzja została skutecznie doręczona skarżącej spółce w trybie art. 47 k.p.a. Odmowa przyjęcia przesyłki, aby mogła wywołać skutek, o jakim mowa w tym przepisie, musi być bowiem dokonana przez osobę uprawnioną do odbioru pisma, która to okoliczność, podobnie jak zbadanie kwestii uchybienia terminu, powinna być wnikliwie zbadana przez organ administracji publicznej. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, uznał że złożone przez stronę odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie i wydał decyzję z dnia [...] utrzymującą w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu II instancji wniosła Z., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia, ewentualnie także przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: a) naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i art 8 k.p.a. - poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia, czy realnym jest zarzucane przez organ I instancji zagrożenie pożarowe hotelu - restauracji oraz art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego odnoszącego się do zbadania istnienia w przedmiotowym budynku w istocie dwóch dojść ewakuacyjnych oraz realnego występowania zagrożenia dla życia ludzi, b) naruszenia prawa materialnego tj. § 207 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez niezasadne przyjęcie, iż winno być one stosowane w przedmiotowym budynku oraz § 256 ust. 3 w/w rozporządzenia - poprzez brak zbadania, iż użytkowany obiekt posiada w istocie dwa dojścia ewakuacyjne; tym samym przywoływane normy w zakresie długości dojść ewakuacyjnych są nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej domaga się jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu złożone w niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, a w toku ponownego postępowania zostały wyeliminowane wcześniejsze naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze - prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie - trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję (postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości podnieść należy, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej dopuścił się naruszenia przepisów postępowania - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to zarazem podstawę do uwzględnienia skargi z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Zagadnieniem mającym zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ke 177/08. Jak wynika bowiem z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych, jak również stosowna ocena prawna dotychczasowych działań. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż zarówno organ administracji publicznej orzekający w niniejszej sprawie, jak i Sąd związani są w/w wyrokiem z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ke 177/08. Z uzasadnienia powołanego orzeczenia wynika, iż Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, wydając postanowienie z dnia [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania skarżącej spółki, naruszył przepisy art. 7, 47, 134 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ten nie wyjaśnił bowiem, czy osoba odmawiająca przyjęcia przesyłki dysponowała firmowym stemplem lub posiadała dokument potwierdzający jej uprawnienie do odbioru przesyłki, jednocześnie niewłaściwie stwierdzając, iż decyzja I - instancyjna została skutecznie doręczona skarżącej spółce. Ponadto błędnie orzeczono o niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy organ uznał, iż przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób prawidłowy . Ze względu na powyższe tut. Sąd zalecił organowi wyeliminowanie w/w naruszeń prawa oraz dokonanie właściwej interpretacji wskazanych przepisów prawa. W szczególności należało bowiem wyjaśnić - w razie potrzeby w drodze przesłuchania świadków - kto w dniu 13 grudnia 2007r. odmówił przyjęcia przesyłki przeznaczonej dla skarżącej spółki, jaka była przyczyna odmowy przyjęcia tego pisma i czy osoba, która ewentualnie odmówiła jego odbioru, była uprawniona do odbierania takich pism w imieniu skarżącej spółki, bądź czy dysponowała jej pieczęcią firmową. Wskazano także na konieczność zweryfikowania twierdzeń strony, że w chwili dokonania doręczenia w siedzibie spółki nie była obecna osoba uprawniona do odbioru korespondencji, wobec czego pracownica spółki - K. Z. odmówiła przyjęcia listu i zwróciła się do listonosza o pozostawienie awiza. Zalecono także skontrolowanie twierdzenia strony skarżącej, że K. Z. nie posiadała upoważnienia do odbioru przesyłek poleconych adresowanych do spółki. Dopiero w oparciu o przeprowadzone w powyższym zakresie ustalenia organ winien zweryfikować poprzednio podnoszone przez stronę skarżącą twierdzenia, że w chwili dokonania doręczenia w siedzibie spółki nie była obecna osoba uprawniona do odbioru korespondencji, z powodu czego K. Z. odmówiła przyjęcia listu i zwróciła się do listonosza o pozostawienie awiza. Jedynie bowiem w sytuacji, gdy osoba ta była upoważniona do odbioru przesyłek, odmowa przyjęcia przez nią decyzji z dnia 7 grudnia 2007r. wywołałaby skutek, o jakim mowa w art. 47 § 2 k.p.a. Natomiast w przypadku uznania twierdzeń skarżącej spółki za prawdziwe organ winien mieć na uwadze, iż strony nie mogą obciążać negatywne konsekwencje nieprawidłowego działania doręczyciela, który pomimo uzyskanych informacji, umieścił na przesyłce adnotację, że adresat odmówił przyjęcia przesyłki. Mając na uwadze treść przytoczonych zaleceń stwierdzić trzeba, iż nie zostały one zrealizowane w toku prowadzonego ponownie postępowania administracyjnego. Powyższe wynika z zupełnego braku przeprowadzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu przytoczonego wyroku z dnia 20 maja 2008r. Jakkolwiek organ pismem z dnia 1 września 2008r. (k. 29) zwrócił się do Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy Dział Kontroli o udzielenie informacji związanych z doręczeniem Z. decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...], to nie uzyskał w tym zakresie jakichkolwiek danych. W odpowiedzi z dnia 30 września 2008r. Dyrektor Oddziału Rejonowego (k. 30) odmówił bowiem przekazania żądanych informacji, argumentując iż zgodnie z § 27 Regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych informacje wynikające z prowadzonej dokumentacji pocztowej mogą być udzielane jedynie nadawcom lub adresatom przesyłek rejestrowanych. Godzi się przy tym podnieść, iż organ II instancji nie podjął jakichkolwiek dalszych prób uzyskania przedmiotowych informacji, w szczególności za pośrednictwem organu I instancji, który będąc nadawcą przesyłki był uprawniony do wystąpienia ze stosownym żądaniem do jednostki Poczty Polskiej. Tym samym, w oparciu o identyczne ustalenia, które legły u podstaw uchylonego uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, organ odwoławczy, wydając w niniejszej sprawie merytoryczną decyzję uznał, iż przedmiotowe odwołanie zostało wniesione w terminie, przy czym w żaden sposób nie uzasadnił takiego stanowiska. Trzeba przypomnieć organowi orzekającemu, iż kwestia zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem gdy odwołanie zostaje wniesione z uchybieniem terminu, decyzja organu I - szej instancji staje się ostateczna, a rozpoznanie spóźnionego odwołania (co do którego nie został przywrócony termin do jego złożenia) i wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy skutkuje jej wadliwością. Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, iż Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, pomimo jednoznacznych zaleceń zawartych w uzasadnieniu cyt. wyroku z dnia 20 maja 2008r. nie przeprowadził wskazanych w nim czynności - niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i tym samym nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W toku ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzi zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów procedury administracyjnej postępowanie w niniejszej sprawie i wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Zostaną przy tym w całości uwzględnione zalecenia sformułowane w powołanym uzasadnieniu tut. Sądu z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II SA/Ke 177/08 Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.