IV SA/Wr 55/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-03-31
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy jest właściwa do ustalania opłat za wyżywienie w publicznych przedszkolach, czy też kompetencja ta należy do dyrektora przedszkola w porozumieniu z organem prowadzącym, na podstawie art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie ustalenia opłat za świadczenia przedszkoli. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, pojęcie 'szkoła' obejmuje również przedszkola. W związku z tym, art. 67a ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym, ma zastosowanie również do przedszkoli. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 14 ust. 5 ustawy, który ogólnie stanowi o ustalaniu opłat za świadczenia przedszkoli przez radę gminy.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Kłodzko w sprawie opłat za świadczenia publicznych przedszkoli, uznając, że kompetencja do ustalenia opłat za wyżywienie należy do dyrektora przedszkola, a nie rady gminy, zgodnie z art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Gmina Kłodzko zaskarżyła to rozstrzygnięcie, argumentując, że do ustalania opłat za wyżywienie w przedszkolach stosuje się art. 14 ust. 5 ustawy, a nie art. 67a ust. 3, który dotyczy stołówek szkolnych. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu przyłączył się do stanowiska Gminy, wskazując na istnienie dwóch odrębnych podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Kłodzko na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we W. M. W. sprawy ze skargi Gminy Kłodzko na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 18 grudnia 2008 r. nr NK.II.0911-8/667/08 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr 242/V/2008 Rady Gminy Kłodzko z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie opłat za świadczenia publicznych przedszkoli prowadzonych przez Gminę Kłodzko oddala skargę.
Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Dolnośląskiego z dnia 18 grudnia 2008r. nr NK.II.0911-8/667/08, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdzono nieważność uchwały Nr 242/V/2008 Rady Gminy Kłodzko z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie opłat za świadczenia publicznych przedszkoli prowadzonych przez Gminę Kłodzko z powodu istotnego naruszenia art. 67a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że na sesji w dniu 28 listopada 2008 r. Rada Gminy Kłodzko podjęła uchwałę Nr 242/W2008 w sprawie opłat za świadczenia publicznych przedszkoli prowadzonych przez Gminę Kłodzko. Uchwała ta wpłynęła do organu nadzoru dnia 3 grudnia 2008 r. W podstawie prawnej Rada powołała się na art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 14 ust. 5 w związku z art. 5 ust. 5 ustawy o systemie oświaty.
W § 1 przedmiotowej uchwały Rada postanowiła: "Ustala się miesięczne opłaty za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę Kłodzko... ".
Przepis art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty w nowym brzmieniu (obowiązującym od dnia 23 sierpnia 2008 r.) stanowi: "Warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę ". Zgodnie z art. 3 pkt 1 tejże ustawy: "Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole "
Brzmienie cytowanych powyżej przepisów nic pozostawia wątpliwości, iż organem upoważnionym do ustalenia opłat za posiłki w przedszkolu jest obecnie dyrektor placówki, nie zaś rada gminy. Przepis art. 67a ust. 3 ustawy o systemie oświaty należy uznać za przepis szczególny w stosunku do powołanego w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały przepisu art. 14 ust. 5 tejże ustawy, zgodnie z którym opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". W art. 94 zd. 1 Konstytucji RP postanowiono: "Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów". Cytowane przepisy Konstytucji ustanawiają wyraźną granicę dla aktywności organów władzy publicznej - a mianowicie nie mogą one podejmować działań poza prawem. Każda przewidziana przez ustawodawcę norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała innych przepisów ustawy, a także przepisów innych ustaw regulujących daną dziedzinę.
Stwierdzenie nieważności § 1 uchwały z dnia 28 listopada 2008 r.. Nr 242/V/2008 czyni bezprzedmiotowe pozostałe regulacje, w związku z czym zasadne jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
W skardze do sądu administracyjnego na wskazane rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina Kłodzko zarzuciła, iż narusza ono prawo materialne – tj. art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty przez przyjęcie, że do ustalenia opłat za świadczenia w rodzaju wyżywienia dzieci stosuje się art. 67 a ust. 3 jako przepis szczególny. Wskazując na powyższe - Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W motywach podano, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art.67 a ust.3 ustawy o systemie oświaty. W myśl tego przepisu warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokości opłat za posiłki,
ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Jak wynika z dyspozycji - przepis ten stosuje się tylko do stołówek szkolnych.
W przypadku przedszkoli znajduje zastosowanie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stanowi, że opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy. Wyżywienie dzieci przebywających w przedszkolu jest takim świadczeniem. Organ nadzoru błędnie wywodzi z art. 3 pkt. 1 ustawy że do opłat, za posiłki w przedszkolach należy stosować art. 67 "a" ust. 3 jako przepis szczególny. Jest to wykładnia "contra legem". Jest ona sprzeczna z celem ustawy. Ustawodawca słusznie przyznał radzie gminy kompetencje do ustalenia opłat za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych (w tym wyżywienie), gdyż wysokość opłat za korzystanie z przedszkoli powinna być kształtowana zgodnie z celami polityki edukacyjnej, jak również powinna w określonym stopniu uwzględniać elementy struktury popytu występujące na danym terenie na świadczenia w dziedzinie wychowania przedszkolnego.
Na gruncie prawa polskiego normy kompetencyjne nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Stanowi to, bowiem naruszenie art. 7 Konstytucji RP, że organy władzy publicznej działają na podstawie prawa. Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, zawiera normę prawną o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.
Wskazując na powyższe stwierdzono, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego narusza prawo.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie w całości. Organ nie podzielił poglądu strony skarżącej, że do art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty nie ma zastosowania art. 67a przedmiotowej ustawy. Organ nadzoru podniósł, że nie neguje samej podstawy czy kompetencji do ustalania przez organ prowadzący opłat, które wynikają z art. 14 ust 5 ustawy o systemie oświaty. Nie ulega żadnej wątpliwości, że opłaty za świadczenia w zakresie przekraczającym podstawę programową mogą być przez przedszkole pobierane. Zasadniczy problem sprowadza się do kwestii sposobu ustalenia opłaty żywieniowej. W ocenie nadzoru ogólna kompetencja w tym zakresie, wynikająca ze wskazanego wyżej przepisu doznaje ograniczenia ze względu na wprowadzoną przez ustawodawcę regulację szczególną zamieszczoną w art. 67a ustawy o systemie oświaty. Punktem wyjścia dla takiej interpretacji jest brzmienie art. 3 pkt 1 ustawy. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie "Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole". Definicja zawarta w rozdziale I ustawy zatytułowanym Przepisy ogólne determinuje rozumienie wszystkich pozostałych norm w niej zawartych. Nie można zatem traktować jej w oderwaniu od innych przepisów. Mając na względzie powyższe, definicja legalna zawarta w art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty będzie się odnosić w takim samym stopniu do art. 67a tejże ustawy jak i do pozostałych jej przepisów, gdzie mowa jest o szkole, a znajdującym zastosowanie także do przedszkoli. Przepisami takimi są art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 9, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 7, art. 5 ust. 9, art. 5d, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 4, art. 22a ust. 2e, art. 22b, art. 31 ust. 1 pkt 1, 6a i 9, art. 33, art. 34, art. 34a i 34b, art. 35 ust. 4, art. 36, art. 36a-44, art. 48, art. 50-54, art. 56, art. 58, 59, 60, 62, art. 67a ustawy o systemie oświaty.
Wskazane wyżej przepisy ustawy stanowią "bez bliższego określenia" o szkole, a zatem do nich wszystkich odnosić się będzie definicja zawarta w art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Warto podkreślić, że większość z tych przepisów znajduje swe zastosowanie wobec przedszkoli wyłącznie dzięki definicji zawartej we wskazanym przepisie. Przy ograniczonym jej stosowaniu mogłoby się okazać, że brakuje podstawowych regulacji dotyczących funkcjonowania tych placówek - trzeba bowiem zauważyć, że w ustawie o systemie oświaty nie zamieszczono odpowiedniego rozdziału dotyczącego przedszkoli, ustawa podzielona jest tematycznie, a nie według rodzaju placówek. Zgodnie z regułami wykładni pierwszorzędne znaczenie przy interpretacji słów i wyrażeń zawartych w tekście prawnym ma wykładnia językowa, która objaśnia sens danego zwrotu. Skoro zatem interpretacji podlega cały tekst ustawy, a nie poszczególne przepisy brane w izolacji, punktem wyjścia dla odczytania właściwych norm prawnych jest ustalenie czy w akcie prawnym zawarte są definicje legalne określonego zwrotu lub wyrażenia. Jeżeli ich nie ma należy odnieść się czy występują one w innych ustawach o podobnym charakterze. Tak pojęta wykładnia nazywana jest regułą konsekwencji terminologicznej rozumianą jako nakaz nadawania takiemu samemu pojęciu zawsze tego samego znaczenia we wszystkich kontekstach.
Mając powyższe na uwadze należy podnieść, że ustawodawca w art. 67a ust. 1 ustawy o systemie oświaty mówiąc o szkole miał na myśli również przedszkole. W ramach omawianej kwestii należy zauważyć, iż przepis przewidujący możliwość zorganizowania stołówki przez szkołę nie zawiera żadnego uregulowania, które wyłączałoby przedszkola spod jego regulacji. Skoro w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych szkoła może zorganizować stołówkę, to tym bardziej opierając się na definicji legalnej art. 3 pkt 1 taką stołówkę może zorganizować przedszkole. Nie ma znaczenia w tym miejscu posługiwanie się przez ustawodawcę w ust. 2 i 3 art. 67a ustawy pojęciem "stołówka szkolna". Skoro bowiem jako szkołę należy rozumieć również przedszkole oczywistym jest, że jako stołówkę szkolną należy rozumieć stołówkę przedszkolną. Należy podnieść, że bez znaczenia jest brak w ustawie definicji stołówki szkolnej. Okoliczność taka jest jednak obojętna dla faktu istnienia odpowiedniego powiązania interpretacyjnego art. 3 pkt 1 z art. 67a ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Użycie w ust. 1 art. 67a ustawy sformułowania szkoła wymagało wprowadzenia przez ustawodawcę w jego kolejnych ustępach terminu stołówka szkolna. Ponadto odpowiednie stosowanie definicji z art. 3 pkt. 1 ustawy w swej logicznej konsekwencji nakazuje rozumienie jako uczniów również przedszkolaków. Takiej interpretacji nie stoi na przeszkodzie definicja legalna zawarta w art. 3 pkt 11 ustawy, która wyjaśnia pojęcie ucznia przez którego należy rozumieć słuchacza i wychowanka. Dziecko uczęszczające do przedszkola jest jego wychowankiem, ponieważ z zasady przedszkola pełnią funkcje opiekuńcze i wychowawcze. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest posługiwanie się przez ustawodawcę w obrębie ustawy o systemie oświaty sformułowaniami typu: wychowanie przedszkolne, formy wychowania przedszkolnego. Warto podkreślić, że zasadniczy w omawianej kwestii jest art. 6 ustawy, wedle którego: "Przedszkolem publicznym jest przedszkole, które: 1) prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego; (...)". Zatem w świetle powyższego jeżeli dziecko jest wychowankiem jest również uczniem, a skoro jest uczniem to niewątpliwie zakres normowania wyrażony przez art. 67a ust. 1 ustawy obejmował będzie dzieci uczęszczające do przedszkola. W konsekwencji jako uczniów należy rozumieć również przedszkolaków, przez które należy z kolei rozumieć dzieci uczęszczające do przedszkola.
Umieszczenie art. 67a ustawy w rozdziale 5 nie oznacza, że żaden z przepisów tego rozdziału nie stosuje się do przedszkoli. Już sama analiza tytułu rozdziału przesądza o tym, że jego przepisy będą mieć zastosowanie również do przedszkoli. Zgodnie z art. 5 ust. 1. ustawy szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną. Zatem jeżeli jako szkołę należy rozumieć przedszkole to również przedszkole może być publiczne i niepubliczne. Mając na uwadze tę okoliczność i brzmienie poszczególnych przepisów mówiących bez bliższego określania o szkole należy stwierdzić, że unormowanie rozdziału 5 ustawy będzie mieć do przedszkoli odpowiednie zastosowanie. Nie ulega wątpliwości, że będzie się je stosować w takich kwestiach m. in. jak założenie przedszkola, jego likwidacja, określenie jego statutu. Nie istnieją zatem powody dla których nie będzie miał zastosowania do przedszkoli art. 67a ustawy.
Biorąc pod uwagę wskazane przepisy i reguły wykładni nie można znaleźć uzasadnienia dla odmiennego traktowania szkół i przedszkoli. Niezrozumiałe byłoby bowiem z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy działanie przeciwne, skoro zarówno szkoły jak i przedszkola będące placówkami publicznymi prowadzone są przez gminy w ramach ich zadań własnych.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu wniósł o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego motywując, że na gruncie ustawy o systemie oświaty funkcjonują dwie odrębne podstawy określania kosztów wyżywienia, a mianowicie art. 14 ust. 5 i art. 67 "a", wskazujące różne podmioty władne do określania tych kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów 'kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, 'samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem.
W przedmiotowej sprawie spór między organami administracji publicznej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy podstawą ustalania miesięcznych opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne prowadzone przez Gminę Kłodzko składające się z dwóch części: a) za wyżywienie dziecka, b) za usługę przygotowania posiłków stanowi art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, czy też art. 67 "a" ust. 3 powołanej ustawy. Pierwszy ze wzmiankowanych przepisów stanowi, że opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy. W myśl drugiej regulacji, warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Zdaniem Gminy Kłodzko w przypadku przedszkoli znajduje zastosowanie przepis art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, z wyłączeniem art. 67 "a" ust. 3 tej ustawy, który odnosi się wyłącznie do stołówek szkolnych. Natomiast, zdaniem Wojewody Dolnośląskiego, organem upoważnionym do ustalania opłat za posiłki w przedszkolu jest obecnie dyrektor placówki, a nie rada gminy. Przepis art. 67 "a" ust. 3 ustawy o systemie oświaty jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 14 ust. 5 tejże ustawy, zgodnie z którym opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy.
Przystępując do analizy tego problemu należy zwrócić uwagę na treść art. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że ilekroć w jej przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole – należy przez to rozumieć także przedszkola. Wskazany przepis zawiera definicję nominalną projektującą określone znaczenie słowa "szkoła" poprzez nakazanie związania takiego znaczenia ze słowem "przedszkole". Można zatem przyjąć, że skoro ustawa podaje w swej części ogólnej wiążące ustalenie znaczenia zwrotu "szkoła", to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu, chyba że z interpretowanej normy oczywiście wynika, że trzeba użyć zwrotu w znaczeniu odmiennym od ustalonego.
Wyodrębnienie części ogólnej aktu prawnego jest uzasadnione przesłankami natury techniczno - celowościowej; zalicza się tu te wszystkie normy, które regulują zagadnienia wspólne dla pozostałych części aktu prawnego, umożliwiając ich stosowanie według jednolitych zasad. Znaczenie przepisów ogólnych dla interpretacji pozostałych unormowań ustawy nie budzi wątpliwości. W konsekwencji Sąd podziela szeroko umotywowane w odpowiedzi na skargę stanowisko Organu Nadzoru, że brak jest uzasadnienia dla odmiennego traktowania w ustawie o systemie oświaty szkół i przedszkoli.
Za symptomatyczne należy uznać zmiany treści przedmiotowych regulacji prawnych, które nie mogą być pomijane w procesie ich wykładni. Należy zauważyć, że na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 września 2007r. o zmianie ustawy o systemie oświaty /Dz.U. nr 181, poz. 1292/ z dniem 1 stycznia 2008r. wprowadzono do ustawy nowy przepis – art. 67 "a" dotyczący organizacji i funkcjonowania szkolnych stołówek. Określił on w swoim ust. 2, że korzystanie z posiłków w stołówce szkolnej jest odpłatne, a zasady korzystania ze stołówki, w tym wysokość opłat ustala organ prowadzący szkołę. Już wówczas orzecznictwo sądowoadministracyjne, opierając się na wykładni systemowej ustawy oświatowej, w szczególności zaś na powołanej wyżej treści art. 3 pkt 1 tej ustawy, który stanowi, że ilekroć w jej przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole – należy przez to rozumieć także przedszkola, przyjęło, że regulacja zawarta w przywołanym art. 67 "a" ust. 2 winna być odczytana, jako odnosząca się również do przedszkoli /por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3.XI.2008r., IV SA/Gl 456/08/. Powyższe oznacza, że od chwili wejścia w życie wspomnianej nowelizacji ustawy orzecznictwo przyjmowało, że przy stosowaniu art. 14 ust. 5, traktowanego jako przepis ogólny należy uwzględnić treść art. 67 "a" ustawy jako przepisu szczególnego. Na wskazaną relację wskazano m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia: 27.VI.2008r., IV SA/Gl 284/08, 30.VI.2008r., IV SA/Gl 285/08, 8.VII.2008r. IV SA/Gl 286/08, konstatując, że przed wprowadzeniem art. 67 "a" ustawy o systemie oświaty opłaty za wyżywienie dzieci w przedszkolach publicznych mieściły się w kategorii opłat, o których mowa w art. 14 ust. 5 ustawy, po tym nastąpiło "przeniesienie" tych opłat do przepisu szczególnego, jakim jest art. 67 "a" ust. 2 cytowanej ustawy.
Mocą art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 25 lipca 2008r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Karta Nauczyciela oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich /Dz.U. nr 145, poz. 917/, z dniem 23 sierpnia 2008r. nadano nową treść ust. 3 art. 67 "a" ustawy oświatowej stanowiąc, że warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Wskazana nowelizacja nie zdezaktualizowała zreferowanego wyżej stanowiska orzecznictwa sądowego przyjmującego, że zgodnie z treścią art. 3 ustawy o systemie oświaty, ilekroć w jej przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole – należy przez to rozumieć także przedszkola, a w konsekwencji, że norma zawarta w art. 67 "a" ust. 3 winna być odczytana, jako odnosząca się również do przedszkoli. Znowelizowany przepis art. 67 "a" ustawy o systemie oświaty zmienił jedynie formę aktu wykonawczego jakim miało być uregulowane funkcjonowanie stołówki. Przed nowelizacją organ prowadzący szkołę regulował to uchwałą. Natomiast zmiana wspomnianego przepisu powierzyła zakres działania stołówki szkolnej dyrektorowi szkoły /przedszkola/. Tak więc akt wykonawczy najpierw miał postać uchwały – aktu prawa miejscowego rady gminy, a następnie wewnętrznej regulacji dyrektora szkoły /przedszkola/ choć dokonanej w porozumieniu z gminą.
Wbrew stanowisku skargi analizowana zmiana treści przepisu art. 67 a ustawy oświatowej nie pozbawia gminy wpływu na wysokość opłat za świadczenie żywieniowe realizowane przez przedszkole publiczne, a w konsekwencji na cele polityki edukacyjnej. Wynika to z faktu, że przepis art. 67 "a" ust. 3 tej ustawy ustanawia prawną zasadę współdziałania dyrektora placówki z organem prowadzącym szkołę w procesie ustalania wysokości rozważanej opłaty poprzez wprowadzenie nakazu działania "w porozumieniu". Powyższe pozwala na ustalenie wysokości tej opłaty z uwzględnieniem celów i warunków funkcjonowania konkretnej placówki, jak i celów gminnej polityki w dziedzinie edukacji i wychowania przedszkolnego.
Reasumując należy stwierdzić, że wejście w życie rozważanej nowelizacji ustawy nie zanegowało faktu, że przy stosowaniu art. 14 ust. 5 ustawy, traktowanego jako przepis ogólny, należy uwzględnić treść art. 67 "a" ustawy. Z tej przyczyny, z zakresu opłat za świadczenie usług wykraczających poza podstawę programową wychowania przedszkolnego, ustalonych na podstawie art. 14 ust. 5 należy wyłączyć opłaty za korzystanie z posiłków w stołówce przedszkolnej, gdyż te winny być ustalone na podstawie normy art. 67 "a" ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem Sądu, organ nadzoru dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa, stąd skargę, jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło