V SA/Wa 113/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników; oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] czerwca 2006 r. wniesionej przez M. M. i M. M. jest postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], którym Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...]. W skardze na powyższe postanowienie małżonkowie M. wnieśli o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] lutego 2006 r. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w sprawie zostały wydane w dniu [...] sierpnia 2004 r. dwie decyzje w tym samym przedmiocie, o tożsamym numerze [...], z których jedna zawiera pouczenie o możliwości odwołania do Sądu Okręgowego w L., druga natomiast – o możliwości odwołania do Sądu Okręgowego w Z. W ocenie skarżących sprostowanie byłoby możliwe w przypadku wydania tylko jednej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wnosił o oddalenie skargi. Organ wskazał, że wydana została jedna decyzja w dniu [...] sierpnia 2004 r., a tylko doręczona została ubezpieczonym w dwóch egzemplarzach, ponieważ dotyczyła małżonków. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1897/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że faktycznie istniała jedna decyzja [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. i Prezes KRUS mógł sprostować zaistniałą w niej oczywista omyłkę. Wyrok powyższy został następnie uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 2 grudnia 2008 r. wyrokiem o sygn. akt II GSK 538/08. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie NSA wskazał, że Sąd I instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku i nie powiadomił o tym pełnomocnika skarżących. Pełnomocnik ten nie mógł więc skutecznie reprezentować interesów swych mocodawców. W uwagi na charakter uchybień NSA odstąpił od odniesienia się do meritum sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanym dalej "k.p.a.", organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca przewidując możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze ich potoczne znaczenie. "Błąd pisarski" oznacza w związku z powyższym widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a "błąd rachunkowy" - omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia. "Inne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Możliwe jest prostowanie wymienionych w art. 113 § 1 k.p.a. okoliczności zaistniałych zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji (oraz w pouczeniu o trybie odwoławczym), bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję. Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że z zastępczych akt administracyjnych, jak również z oryginalnych akt znajdujących się w aktach sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w L. sygn. akt [...], wynika, że w dniu [...] sierpnia 2004 r. wydana została jedna decyzja (w dwóch egzemplarzach) [...], Znak [...]. M. M. została w niej wskazana jako strona. Z treści tej decyzji stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników wynika natomiast, że dotyczy ona M. M. (pierwszy egzemplarz – k. 39 akt adm. oryginalny podpis M. Z., działającej z upoważnienia Prezesa KRUS, pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.; drugi egzemplarz – k. 34 akt [...] Sądu Okręgowego w L. z pouczeniem o możliwości złożenia odwołania do Sądu Okręgowego w Z.). W przedmiotowej sprawie, organ mógł więc dokonać sprostowania oczywistej omyłki zawartej w pouczeniu o możliwości zaskarżenia decyzji i zamiast wskazania, że służy prawo do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego "w Z.", wpisać "w L.", ponieważ ten sąd jest miejscowo właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji stwierdzającej ustanie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sadu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Gdyby więc strona zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji nie byłaby obciążona negatywnymi skutkami takiego postępowania. Wobec powyższego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji.