IV SAB/Po 28/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M.Z. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w P. do rozpatrzenia wniosku M.Z. z dnia (...) w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w P. na rzecz M. Z. kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski M. Z. pismem z dnia (...) zwrócił się do Sądu Okręgowego w Poznaniu z wnioskiem o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci wyroku z dnia (...) sygn. (...) prosząc o przesłanie kopii tego dokumentu na wskazany adres Emeilowy, ewentualnie w formie pisemnej. Wnioskodawca podał także, że dokument ten jest mu niezbędny dla celów pracy naukowej. Odpowiadając na ten wniosek pismem z dnia (...) poinformowano M. Z., powołując się na przepisy art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112 poz. 1198), że sprawa o sygn. (...) Sądu Okręgowego w Poznaniu nie dotyczy władz publicznych, nie odnosi się także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. W ocenie organu "Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia (...) w sprawie o sygnaturze (...) nie zawierał informacji o sprawach publicznych, wnioskodawca zaś nie był stroną tego postępowania, zatem wydanie wnioskodawcy kopii wyroku, w świetle powołanych przepisów nie jest i nie będzie możliwe. Powołano się ponadto na treść art. 9 in fine kpc. Pismo doręczono M. Z. w dniu (...). W dniu (...) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu, wpłynęła skarga M.Z. na bezczynność Sądu Okręgowego w Poznaniu. Skarżący, powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania jego wniosku poprzez udostępnienie żądanego dokumentu oraz o zwrot kosztów postępowania. Organowi skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 4 tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którymi treść końcowych rozstrzygnięć (np. wyroków, postanowień umarzających postępowanie) oraz akta zakończonych postępowań podlegają udostępnieniu na podstawie przepisów wskazanej ustawy. Pełnomocnik Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, że prawo do informacji zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Z treści art.. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji jednoznacznie wynika, że prawo to obejmuje również uzyskanie informacji o działalności sądów. Prawo do uzyskania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zasady udzielania informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112 poz. 1198 ze zm.). Art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jest to jednak definicja bardzo ogólna i szeroka. Art. 6 cytowanej ustawy zawiera przykładowe wyliczenie informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Na gruncie unormowań konstytucyjnych oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przytoczone wyżej rozważania pozwalają Sądowi, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyjąć, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że dotyczą one także sądu jako organu władzy (art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), a obowiązek udostępnienia orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" powołanej ustawy. Na mocy przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2001 r. nr 98 poz. 1070 ze zm.) prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz i jednocześnie pełni czynności z zakresu administracji sądowej. W związku z tym to prezes sądu jest właściwy do załatwiania spraw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej przez udzielanie informacji lub wydawanie decyzji. Udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności (art. 7, art. 10, art. 11 i art. 13) a w przypadku odmowy udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1). Sposób działania organu w przypadku czynności określa ustawa o dostępie do informacji publicznej, z której wynika, że jest to czynność materialno-techniczna. Natomiast w przypadku wydania decyzji art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakazuje stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Uwzględniając unormowanie zawarte w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy uznać, ze ustawa ta ma na celu uregulowanie zasad i trybu dostępu do informacji publicznej tam, gdzie kwestie te nie są uregulowane. W niniejszej sprawie, w związku z powyższym, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. – Regulamin urzędowani sądów powszechnych, które dotyczą prawa przeglądania akt przez strony i uczestników postępowania oraz stwarzają taką możliwość dla innych zainteresowanych. Jest to jednak odmienny tryb, do którego będą miały zastosowanie przepisy wyżej przytoczonych aktów prawnych. Do czasu wejścia w życie ustawy z 6 września 2001r. tylko te przepisy mogły mieć zastosowanie przy udostępnianiu informacji o treści zapadłych orzeczeń lub toczących się postępowań. Z chwilą wejścia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej sytuacja prawna w tej kwestii uległa zmianie i jeżeli informacja ma charakter informacji publicznej, a domaga się jej udostępnienia podmiot nie będący uczestnikiem postępowania, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Taka wykładnia, w ocenie Sądu, jest zgodna z konstytucyjnymi uregulowaniem dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej. Prawo to, jak wynika z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego, gdyż może być ograniczone ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, oprócz odwołania się do ustaw szczególnych, sama wyznacza granice prawa do informacji. Zgodnie z art. 5 ust.2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych (prawo do prywatności, podobnie jak prawo do informacji, jest prawem konstytucyjnym) lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednak ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zatem zasadą jest, ze udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Natomiast w zależności od treści dokumentu podlegającego udostępnieniu organ władzy publicznej zobowiązany do udostępnienia informacji ocenia, czy może ten dokument być udostępniony w całości, czy też z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy zawarte w nim informacje przetworzyć. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego M. Z. o udzielenie informacji publicznej nie został rozpoznany w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co oznacza, ze organ pozostaje w bezczynności. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać, przede wszystkim oceny, czy żądana przez skarżącego informacji mieści się w przedmiotowych granicach informacji publicznej, a następnie ustalić czy nie zachodzą negatywne przesłanki udostępnienia informacji publicznej. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu tych okoliczności organ zakończy sprawę w formie czynności materialno-technicznej, bądź w formie decyzji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KP