VI SA/Wa 2400/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] o nałożeniu na P. B., kary pieniężnej w wysokości 3.500,00 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe uchybienie stwierdzone zostało podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2008 r. na linii regularnej C. ([...]) – C. w L. Z załączonego do akt protokołu kontroli wynika, iż zatrzymanym do kontroli pojazdem marki [...], należącym do P. B., wykonywany był przewóz osób. Kierowca nie okazał do kontroli zarówno ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, jak również zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie w przedsiębiorstwie skarżącego, co naruszało przepis art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej utd. Ujawnienie powyższego naruszenia, zdaniem organu I instancji, dało podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W toku prowadzonych czynności pismem z dnia [...] maja 2008 r. (data wpływu do WITD w L.) strona wyjaśniła, iż kontrolowany w dniu [...] marca 2008 r. kierowca jest samodzielnym przedsiębiorcą i prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego. Dodatkowo wskazała, że zgodnie z treścią art. 42 utd. nie była zobowiązana do wnoszenia opłat, gdyż jej działalność jest działalnością prowadzoną w ramach komunikacji miejskiej. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.500,00 złotych. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do poszczególnych naruszeń organ wskazał, iż: - w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 235, poz. 1701), zgodnie z którym kierowcy do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnienie wymagań określonych w powołanych wyżej przepisach, stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie, tj. nieokazanie ww. dokumentów w dniu prowadzenia pojazdu, stosownie do art. 92 ust. 1 i ust. 4, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.8 pkt 3 załącznika do utd. sankcjonowane jest karą w wysokości 500 złotych; - w związku z art. 87 ust. 2 utd., stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie, tj. nieokazanie do kontroli karty opłaty drogowej, stosownie do art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 utd. w zw. z Ip. 4.1 załącznika do utd. sankcjonowane jest karą 3.000 złotych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie. Podniósł, iż kierowca wykonujący przewóz drogowy nie okazał kontrolującemu zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie w PHU B., ponieważ kierowca był samodzielnym podmiotem gospodarczym – przedsiębiorcą, który we własnym imieniu prowadzi działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego i stąd nie było możliwe przedstawienie przedmiotowego zaświadczenia o zatrudnieniu w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie. W związku z tym skarżący uznał, iż nałożona w powyższym zakresie kara pieniężna nie jest zasadna. Dodatkowo skarżący wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym, nakładając na podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy obowiązek uiszczania opłat drogowych, przewiduje w tym zakresie wyłączenia. Do grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczania opłat drogowych są, jak podkreśla skarżący, przedsiębiorcy realizujący komunikację miejską, a w szczególności przewóz regularny wykonywany w ramach lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych miasta. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 42, art. 87, art. 92 ust. 1 i 2 utd. oraz lp. 1.8.3 i lp. 4.1 załącznika do utd., art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.). Organ ocenił argumenty strony podniesione w odwołaniu jako bezpodstawne. Fakt, że kontrolowany kierowca prowadzi własną działalność gospodarczą nie ma zdaniem organu wpływu na powstałe naruszenie, bowiem wykonującym regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym był skarżący, który posiadał stosowną licencję oraz zezwolenie i to na nim spoczywał obowiązek wystawienia stosownego zaświadczenia. GITD biorąc pod uwagę stan faktyczny rozpatrywanej sprawy doszedł do przekonania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa dotyczących wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy we wskazanym wyżej zakresie. Co do zarzutu naruszenia przez skarżącego przepisów prawa, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, stwierdził, iż w związku z nieuiszczeniem stosownej opłaty i nieokazaniem do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych przez skarżącego, zasadnym było nałożenie na niego kary pieniężnej w przewidzianej w załączniku do utd. wysokości. Organ II instancji badając okoliczności popełnionych naruszeń uznał, że nie można zastosować art. 92a i art. 93 ust. 7 utd., gdyż jak wynika z analizy zgromadzonych w tej sprawie dokumentów, podmiot wykonujący przewóz miał wpływ na powstanie naruszeń. Ponadto nie nastąpiły zdarzenia dające podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, konsekwentnie powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniu, iż kontrolowany kierowca nie był jego pracownikiem, a w związku z tym nie mógł on przedstawić w ramach przeprowadzonej kontroli stosownego zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie w PHU B. Poza tym podkreślił, iż nie był i nie jest zobowiązany do uiszczenia opłat, o których mowa w art. 42 utd., ponieważ działalność wykonywana przez jego przedsiębiorstwo stanowi działalność w ramach realizowania komunikacji miejskiej. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Kierując się tymi kryteriami, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa zaskarżoną decyzją, zatem skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), którą utrzymano w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż podmiotem wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli był skarżący. Nie jest kwestią sporną również okoliczność, iż stosunek łączący skarżącego z kierowcą zatrzymanym do kontroli jest stosunkiem cywilnoprawnym, łączącym przedsiębiorcę z kierowcą wykonującym usługi kierowania pojazdem na jego rzecz. Wynika to bezpośrednio z umowy o współpracy załączonej do akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy, na podstawie której usługi transportu osób świadczone przez kontrolowanego kierowcę sprowadzają się do usług kierowania pojazdem. Podkreślenia wymaga, iż fakt świadczenia tych usług w ramach wskazanej umowy, nie przenosi odpowiedzialności z tytułu zgodnego z przepisami wykonywania transportu drogowego na kierowcę. Bez znaczenia z punktu widzenia obowiązków podmiotu wykonującego transport drogowy pozostaje, czy przedsiębiorca zatrudnia kierowcę na podstawie umowy o pracę, czy też umowy cywilnoprawnej. Kierowca podejmuje bowiem czynności zmierzające do kierowania pojazdem i dokonuje faktycznego kierowania, zaś sam transport drogowy wykonywany jest przez inny podmiot, w tym przypadku skarżącego. Przepis art. 5 powoływanej wyżej ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. stanowi, iż kierowcy (...) do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w tej ustawie oraz w utd. Wskazać należy, że przepis ten stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz, co wynika bezpośrednio z treści przepisu art. 5 ust. 2 ww. ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż fakt niezatrudnienia kierowcy wykonującego przewozy na rzecz przewoźnika drogowego w oparciu o pracowniczy stosunek pracy nie zwalnia tego przewoźnika od obowiązku wystawienia kierowcy odpowiedniego zaświadczenia, potwierdzającego świadczenie przez niego usług kierowania pojazdami oraz spełnienie wymagań określonych art. 39 a utd. W związku z tym okoliczność braku wskazanego dokumentu wystawianego przez przewoźnika kontrolowanemu kierowcy nie budzi w ocenie Sądu żadnych wątpliwości, wobec czego kara pieniężna określona w lp. 1.8.3 załącznika do utd. została właściwie nałożona na skarżącego. Na marginesie rozpatrywanej sprawy warto zauważyć, iż kontrolowany kierowca świadczył usługi kierowania pojazdem także na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego – L. sp. z o.o. Przewoźnik ten podobnie jak w niniejszej sprawie skarżący związany był z kierowcą stosunkiem cywilnoprawnym i prawidłowo wyposażył kierowcę w odpowiednie zaświadczenie, które jednak okazane kontrolującym z tytułu świadczenia usługi kierowania pojazdem na rzecz MPK w L, a nie na rzecz skarżącego, nie mogło zadośćuczynić obowiązkowi określonemu w art. 92 ust. 1 i ust. 4 utd. oraz lp. 1.8.3 załącznika do tej ustawy. Argumenty strony skarżącej dotyczące naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty także nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, realizowany w dniu kontroli przewóz nie mieści się w pojęciu komunikacji miejskiej zdefiniowanym w art. 4 ust. 7 a utd. W przepisie tym mowa jest o "lokalnym transporcie zbiorowym", gdzie przez transport zbiorowy rozumie się pewien nieokreślony i niezorganizowany zbiór osób korzystających z tego transportu. Nie można za taki zbiór uznać klientów konkretnego supermarketu, a jak wynika z materiału dowodowego niniejszej sprawy, jedynie oni mieli prawo korzystać z przewozu wykonywanego w dniu kontroli. Lokalny transport zbiorowy, którego wykonywanie przypisywał sobie skarżący na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, czyli komunikacja miejska jest podstawową potrzebą ludności, a jej organizacja i funkcjonowanie leży w gestii władz samorządowych. Wynika to wprost z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591). Stosownie do treści tego przepisu "zaspokajanie zborowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (...) lokalnego transportu zbiorowego". Dlatego też jedynie przewóz wykonywany przez gminę spełnia definicję komunikacji miejskiej. Zauważyć należy, iż ww. ustawa o samorządzie gminnym analogicznie jak ustawa o transporcie drogowym posługuje się zwrotem "lokalny transport zbiorowy". Zatem realizowanie komunikacji miejskiej, o której mowa między innymi w art. 4 ust. 7 a utd., spoczywa na gminie w formach przewidzianych przepisami prawa. Praktyka organizowania przewozów regularnych przez sieci dużych supermarketów jest zabiegiem marketingowym, skierowanym tylko do potencjalnych klientów tych sieci i jako taka nie może być utożsamiana z komunikacją miejską. W rozpatrywanej sprawie dowodem potwierdzającym fakt wykonywania przewozu na rzecz C. sp. z o.o. jest załączona do akt administracyjnych niniejszej sprawy faktura VAT. Mając na uwadze powyższe, organy prawidłowo przyjęły, że kontrolowany przewóz nie odbywał się w ramach komunikacji miejskiej, a skoro tak, to skarżący zobligowany był do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną