II OSK 427/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 913/07 w sprawie ze skargi M. i H. J. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 913/07 po rozpoznaniu skargi M. i H. J. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2007 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stargardzie Szczecińskim z dnia [...] maja 2007 r. i przekazującą do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji sprawę w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane – uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji uznał, że powyższy przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek został zrealizowany z otworami od strony działki sąsiedniej w odległościach 3,63m i 3,64 m. Inwestorzy podnieśli w odwołaniu, że budynek został zrealizowany zgodnie z prawem. Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, jednakże nie określono w decyzji konkretnych robót budowlanych, jakie właściciel powinien wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem a ponadto podkreślił, że odpowiedni nakaz powinien być skierowany do właściciela obiektu, niezależnie od tego, kto i kiedy przyczynił się do powstania okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli inwestorzy podnosząc, że obiekt został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś budowa została zakończona a przystąpienie do użytkowania nastąpiło za aprobatą organu architektoniczno-budowlanego. W sprawie nie powinien mieć więc zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest zasadna. Sąd na podstawie akt sprawy ustalił, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w oparciu o decyzję Starosty Stargardzkiego o pozwoleniu na budowę, zmienioną w taki sposób, iż dozwolono na zbliżenie obiektu do granicy działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż wymagane 4 m. W tym stanie faktycznym sprawy w ocenie Sądu nie ma zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie potrzeby dokonania ustaleń, czy nastąpiło istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę wymagane jest przeprowadzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego, przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. W przypadku stwierdzenia, że doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego powinna zostać wszczęta procedura legalizacyjna na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 7 i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ przez ich błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanie procedura legalizacyjna określona w art. 51 Prawa budowlanego, podczas gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinien być stosowany art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w takim stanie faktycznym, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, to jest gdy inwestor wybudował obiekt zgodnie z pozwoleniem na budowę, a budowa została zgodnie z prawem zakończona nie tylko pod względem faktycznym, ale również formalno-prawnym /potwierdzenie przez organ architektoniczno-budowlany stosownym zaświadczeniem, że budowa jest zgodna z prawem/, nie jest możliwe sprawdzenie, czy obiekt wybudowano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Mają wówczas zastosowanie przepisy rozdziału "Utrzymanie obiektów budowlanych" a w tym art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie, wniesiona przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, opiera się na zarzucie naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 7 i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez ich błędną wykładnię. Istotą sporu jest to, czy w sytuacji, gdy obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, zaś organ architektoniczno-budowlany wyraził akceptację dla jego użytkowania, stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż wystąpiło istotne odstąpienie od projektu budowlanego, stanowi podstawę do prowadzenia przez ten organ postępowania stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, jak twierdzi się w skardze kasacyjnej, czy też rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrażając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, że ma w takiej sytuacji zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego zawierający uregulowania służące doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem, a w tym przypadku skutków istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Otóż orzekający w sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku. Nie powinno budzić wątpliwości, że przepis art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy takich stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, iż znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym zatem chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu. Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, bowiem nie jest sporne, wynika to także z uzasadnienia skargi kasacyjnej, iż w ocenie organu miało miejsce odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś organ uznaje, że akceptacja zakończenia budowy i zaświadczenie przez organ architektoniczno-budowlany wydane inwestorowi w kwestii możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu, uniemożliwia zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego przez co właściwa jest w sprawie regulacja art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W takim stanie faktycznym, jaki występuje w niniejszej sprawie należy jednoznacznie stwierdzić, że sprawa administracyjna prowadzona przez organ nadzoru budowlanego powinna dotyczyć likwidacji ewentualnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, a więc stosownie do tak określonego przedmiotu sprawy ma zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma przy tym żadnego znaczenia okoliczność, że organ architektoniczno-budowlany wyraził pogląd /w zaświadczeniu/ co do tego, iż obiekt zrealizowano zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę i może być użytkowany. Do prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie jest wyłącznie właściwy organ nadzoru budowlanego a stanowisko organu architektoniczno-budowlanego, niezależnie od tego, czy jest słuszne, czy też nieprawidłowe, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego. W przypadku wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę /art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego/. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa .