I OZ 905/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia J. Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt VI SAB/Wa 21/09 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J. Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SAB/Wa 21/09 o odrzuceniu skargi J. Z. M. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt VI SAB/Wa 21/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną J. Z. M. od postanowienia tego Sądu z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SAB/Wa 21/09 odrzucającego skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że odpis postanowienia z dnia 6 kwietnia 2009 r. wraz z uzasadnieniem został przesłany na adres skarżącego w dniu 17 kwietnia 2009 r. Przedmiotowa przesyłka po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. i w dniu 30 kwietnia 2009 r., z uwagi na fakt, iż nie została podjęta w terminie, została zwrócona przez urząd pocztowy w dniu 8 maja 2009 r. W dniu 15 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącego nadał w polskiej placówce pocztowej sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną na powyższe postanowienie w której podał, że postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. zostało uznane za doręczone stronie skarżącej w dniu 14 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego okresu. W przedmiotowej sprawie wymóg dwukrotnego awizowania spełniono. Termin do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej biegł od dnia 6 maja 2009 r. i - jak ustalił Sąd - upłynął w dniu 5 czerwca 2009 r. Wniesienie skargi kasacyjnej w dniu 15 czerwca 2009 r. nastąpiło zatem po upływie ustawowego terminu do jej złożenia. Dodatkowo Sąd nadmienił, że wskazana przez pełnomocnika strony skarżącej data 14 maja 2009 r. nie jest datą doręczenia zaskarżonego postanowienia; odnosi się wyłącznie do sporządzenia zarządzenia uznającego omawiane postanowienie za doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył pełnomocnik J. Z. M., zarzucając naruszenie: art. 73 § 3 i 4 P.p.s.a. przez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że postanowienie zostało skutecznie doręczone oraz że doręczenie nastąpiło w dniu 6 maja 2009 r. a nie 14 maja 2009 r., jak wynika z adnotacji urzędowej na kopercie zawierającej niedoręczone postanowienie. Ustalenia Sądu I instancji w zakresie terminu są sprzeczne z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w aktach; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 8 i 11 k.p.a. przez niejednoznaczne wskazanie daty uznania postanowienia za doręczone, a jednocześnie brak precyzyjnego wskazania przedmiotowej daty. Naruszenia te miały bardzo istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie doprowadziły do rozpatrzenia skargi i merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że postanowienie o odrzuceniu skargi zostało wysłane na adres skarżącego, kiedy skarżący prowadził akcję protestacyjną pod siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od 27 kwietnia do dnia 19 maja 2009 r. Fakt ten był wiadomy pracownikom tego Sądu łącznie z Prezesem Sądu, który rozmawiał z protestującym (według informacji od skarżącego, Prezes Sądu wyszedł do niego, niestety skarżący nie pamięta nazwiska). Nie była to codzienna okoliczność, akcja ta wzbudziła duże zainteresowanie, a protest głodowy skarżącego został nagłośniony przez media. Zatem domniemanie doręczenia nie powinno mieć miejsca, kiedy pracownicy Wydziału VI Sądu wiedzieli, że skarżący prowadzi akcję protestacyjną przed gmachem Sądu. Zdaniem pełnomocnika, brak jednoznacznego wskazania daty, z którą uznano pismo za doręczone pozwalał na przyjęcie, że tą datą jest 14 maja 2009 r., gdyż była to jedyna data znajdująca się na adnotacji. Wskazanie daty uznania pisma za doręczone leżało w gestii Sądu, więc przyjęcie informacji zamieszczonej na kopercie wprost było uprawnione z punktu widzenia stron postępowania. Ostatecznie - powołując się na postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2007 r. sygn. akt II GZ 101/07 - podniesiono, że fakt wadliwego pouczenia świadczy o braku winy strony w dokonaniu czynności procesowej i przemawia za przywróceniem terminu do dokonania spóźnionej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy, pismo, po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy na okres siedmiu dni, po upływie których ustawodawca ustanowił fikcję prawną doręczenia. Innymi słowy, pozostawienie zawiadomienia w miejscu złożenia pisma w sposób przewidziany powołanym przepisem uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że dotarło ono do adresata najpóźniej z dniem upływu ostatniego dnia terminu określonego w art. 73 § 3 P.p.s.a. Jedynym weryfikowalnym sposobem ustalenia tej daty jest stwierdzenie, kiedy J. Z. M. po raz pierwszy podjęto próbę doręczenia przesyłki sądowej zawierającej postanowienie Sądu I instancji z dnia 6 kwietnia 2009 r. W dniu 22 kwietnia 2009 r., wobec stwierdzenia przez pracownika urzędu pocztowego niemożności bezpośredniego doręczenia przesyłki adresatowi, zawiadomiono skarżącego o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Na skutek niepodjęcia w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w dniu 30 kwietnia 2009 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie (awizo) o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 7 dni w placówce pocztowej. Uwzględniając treść art. 73 P.p.s.a. przyjąć należy, że doręczenie stało się skuteczne z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego awizowania (22 kwietnia 2009 r.) tj. z dniem 6 maja 2009r. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął skuteczność doręczenia stronie postanowienia w tym właśnie dniu. Od tej daty, stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a., należy liczyć trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej, który upływał z końcem dnia 5 czerwca 2009 r. Mając powyższe na uwadze, nie sposób przyjąć, że składając skargę kasacyjną w dniu 15 czerwca 2009 r. pełnomocnik J. Z. M. zachował zakreślony termin. Prawidłowe jest zatem poczynione w zaskarżonym postanowieniu ustalenie dotyczące przekroczenia przez skarżącego terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Skoro zaś czynność procesowa, jaką było wniesienie skargi kasacyjnej po terminie, nie mogła odnieść zamierzonego skutku procesowego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 w zw. z 177 § 1 P.p.s.a. Podniesiona w zażaleniu okoliczność prowadzenia przez skarżącego akcji protestacyjnej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w czasie który - zdaniem pełnomocnika - uniemożliwiał odebranie przez skarżącego przesyłki z postanowieniem Sądu I instancji z dnia 6 kwietnia 2009 r., jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Powołując się bowiem na przyczyny usprawiedliwiające uchybienie terminu strona skarżąca w istocie nie neguje uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Wynika to stąd, że dopiero przekonanie strony o tym, że terminowi uchybiła, daje podstawę do powoływania się na brak winy w uchybieniu terminu, co jest konieczne dla wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Natomiast kwestionowanie odrzucenia pisma przez sąd z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia tylko wtedy ma miejsce, kiedy strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, iż terminowi uchybiła. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zależność pomiędzy zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a wnioskiem o przywrócenie terminu polega na tym, iż termin do złożenia wniosku otwiera się dopiero wówczas, gdy się okaże, że podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej istniała. W tym przypadku okazać się to może dopiero w wyniku prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego zażalenia. Przechodząc do oceny podniesionych zarzutów wskazać należy, że kiedy strona nie zaprzecza uchybieniu terminu, z powodu którego nastąpiło odrzucenie skargi kasacyjnej, nie można uznać, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną jest niezasadne. Dodać należy, że w takim przypadku otwiera się dla strony możliwość zwrócenia się do sądu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z równoczesnym wniesieniem tej skargi. Wniosek taki skarżący zawarł w skardze kasacyjnej i został on rozpoznany odrębnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r., od którego skarżący wniósł zażalenie. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia złożonego w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.