I OSK 857/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 251/09 o odrzuceniu skargi P. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odsetek od kwot z tytułu zwrotu wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz z tytułu zwrotu wynagrodzenia za dozór pojazdów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie W dniu 25 lutego 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniesiona została przez pełnomocnika (radcę prawnego) P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od kwot z tytułu zwrotu wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz z tytułu zwrotu wynagrodzenia za dozór pojazdów. W dniu wniesienia powyższej skargi uiszczono równocześnie wpis w kwocie 100 zł. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę odrzucił. Jak wskazał Sąd skarga składana do sądu administracyjnego wymaga opłacenia w wysokości przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Charakter wpisu sądowego, który winien być w sprawie danego rodzaju uiszczony określa cytowane wyżej rozporządzenie, które w § 2 ust. 1 pkt 1 stanowi, iż wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 zł. Wedle natomiast § 2 ust. 6 tegoż rozporządzenia w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1 - 5 wpis stały wynosi 200 zł. Wniesiona skarga dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które umarzało jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zapłaty ustawowych odsetek od kwot z tytułu zwrotu wydatków koniecznych związanych z wykonywanym dozorem oraz z tytułu zwrotu wynagrodzenia należnego za dozór pojazdów od dnia 30 czerwca 2005 r. do dnia zapłaty. Sąd zwrócił uwagę, że przez "postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym", o których mowa w przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. należy rozumieć postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, a nie postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty lub kończące postępowanie w sprawie, bądź też kończące postępowanie w jakimś zakresie. Stanowisko takie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w całości, zostało wyrażone w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. oraz z dnia 25 lipca 2007 r. (II OSK 1730/06, ONSAiWSA 2007/4 poz. 81 oraz II OZ 642/07, LexPolonica nr 1761035). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że skarga P. Sp. z o.o. podlega odrzuceniu. Nie został od niej bowiem uiszczony wpis sądowy w należnej wysokości, przy czym ma on charakter stały, zaś skargę złożył pełnomocnik będący radcą prawnym, a zatem spełnione zostały przesłanki z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Sąd zaznaczył, że "należyte opłacenie", o którym mowa w art. 221 p.p.s.a., to uiszczenie wpisu w wysokości przewidzianej w rozporządzeniu z 16 grudnia 2003 r. W niniejszej sprawie określa ono opłatę od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6), bowiem postanowienie organu jest niewątpliwie rozstrzygnięciem, które kończy postępowanie, a od takich - w świetle przedstawionego wyżej poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie pobiera się wpisu na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Skoro zatem przedmiot skargi nie mieści się jednocześnie w żadnym z ustępów paragrafu 2, zgodnie z jego ust. 6 należało uiścić wpis w kwocie 200 zł. Od powyższego postanowienia P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosło skargę kasacyjną, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 221 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r. jest postanowieniem określonym w § 2 ust. 6 w/w rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. od którego wpis w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynosi 200 zł, 2) naruszenie przepisów postępowania tj. § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. poprzez jego niezastosowanie, 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sprawa związana z przyznaniem skarżącemu - P. spółka z o.o. w [...] zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów wraz z ustawowymi odsetkami była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. W wyroku z dnia 20 maja 2008 r. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Skarbu Państwa -Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia są postanowieniami kwalifikowanymi - jak chodzi o wpis sądowy - w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., od których wpis sądowy wynosi 100,00 zł. Kolejne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie w tej samej sprawie zostało ocenione w sposób całkowicie odmienny (jak chodzi o zapisy rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r.). Konsekwencje tego faktu są dla skarżącego poważne, bowiem z uwagi na fakt zawodowej reprezentacji skarga została z tego powodu odrzucona. Skarżący stwierdził, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Rzeszowie zawartym w zaskarżonym postanowieniu w przedmiocie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Literalne brzmienie tego przepisu nie różnicuje bowiem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na postanowienia wydane w toku postępowania oraz inne postanowienia: rozstrzygające sprawę co do istoty lub kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie kończące postępowanie jest bowiem z całą pewnością postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym i spełniona jest przesłanka ustalająca wpis sądowy na poziomie 100,00 zł. Kwalifikacja przedmiotowego postanowienia budzi swoiste wątpliwości interpretacyjne, co ma bezpośrednie przełożenie na orzecznictwo. Dobitny przykład takiej rozbieżności wystąpił w niniejszej sprawie. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji powyższego stanu rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 221 p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Na podstawie powyższego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. odrzucił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odsetek od kwot z tytułu zwrotu wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz z tytułu zwrotu wynagrodzenia za dozór pojazdów. Według Sądu I instancji skarga została bowiem nienależycie opłacona. Jak zauważył skarżący sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 118/08 uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Skarbu Państwa - Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł tytułem kosztów postępowania sądowego (zwrot wpisu sądowego od skargi). W uzasadnieniu w/w wyroku Sądu wskazano, że orzekając o zasądzeniu kwoty 100 zł Sąd oparł się na przepisie § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Sąd nie podzielił odmiennego w tej kwestii stanowiska skarżącego, który wnosząc skargę uiścił wpis od skargi w kwocie 785 zł obliczonej od wartości dochodzonej należności. W tej sytuacji skarżący uiszczając wpis od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odsetek od kwot z tytułu zwrotu wydatków związanych z wykonywanym dozorem oraz z tytułu zwrotu wynagrodzenia za dozór pojazdów - wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ, miał prawo spodziewać się, że uiszczony przez niego wpis w kwocie 100,00 zł, stosownie do wskazanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 20 maja 2008 r. § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., jest prawidłowy. W literaturze prawniczej dotyczącej omawianego zagadnienia wyrażono pogląd, z którym należy się zgodzić, że nie można adwokatowi lub radcy prawnemu skutecznie postawić zarzutu nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej wówczas, gdy opłata ta została wniesiona, chociaż w zbyt niskiej wysokości, jeżeli przepisy określające rodzaj i wysokość tej opłaty są na tyle niejasne, że budzą uzasadnione wątpliwości interpretacyjne (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 469.). Sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej. Jak bowiem słusznie zauważył skarżący przepis § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. mówi ogólnie o postanowieniu wydanym w postępowaniu administracyjnym bez względu na jego przedmiot nie precyzując, jakiego rodzaju postanowienia dotyczy. Rozporządzenie nie dokonuje zatem rozróżnienia, tak jak to czyni art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które przysługuje zażalenie - a więc wydane w toku postępowania oraz postanowienia kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznając, że skarżący uiścił wpis w nienależytej, zbyt niskiej wysokości, odwołał się do interpretacji § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. zawartej w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. oraz z dnia 25 lipca 2007 r. Mając powyższe okoliczności na uwadze, w szczególności to, że skarżący mógł zostać wprowadzony w błąd przez odmienną wykładnię powołanego wyżej § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. dokonaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2008 r. od tej jaką przyjęto w zaskarżonym postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2009 r. o odrzuceniu skargi oraz wątpliwości interpretacyjne związane z zakresem zastosowania § 2 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia należało uznać, iż w tych okolicznościach sprawy zastosowanie rygoru z art. 221 p.p.s.a w postaci odrzucenia skargi było nadmierne oraz nieuwzględniajace konstytucyjnego prawa do sądu. Z przedstawionych względów zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2009 r. należało uchylić jako wydane z naruszeniem powołanego wyżej przepisu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.