II OSK 1321/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-08-20
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Andrzej Gliniecki, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki, uchylając decyzję Starosty Piaseczyńskiego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo ocenił potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uwzględniając wady formalno-prawne decyzji Starosty?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił, iż Wojewoda Mazowiecki, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie naruszył przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy mógł przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w ramach art. 136 k.p.a. w celu wyjaśnienia kwestii poprawek w projekcie budowlanym oraz pisma Ministra Budownictwa dotyczącego odstępstwa od przepisów technicznych. Brak tych wyjaśnień nie uzasadniał wydania decyzji kasacyjnej, a tym samym WSA błędnie oddalił skargę na decyzję Wojewody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty Piaseczyńskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, wskazując na wady formalno-prawne, w tym brak odpisu z KRS, brak nałożenia obowiązku nadzoru inwestorskiego oraz niejasności dotyczące zmian w projekcie i odstępstwa od przepisów technicznych. WSA uznał decyzję Wojewody za prawidłową, a NSA uchylił wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 570 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]"[...] Sp. komandytowa z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 170/09 w sprawie ze skargi "[...]"[...] Sp. komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz "[...]"[...] Sp. komandytowa z siedzibą w P. kwotę 570 zł (pięćset siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Wa 170/09 oddalił skargę "[...]" [...] Sp. komandytowa w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008r. nr [...], uchylającą decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażami podziemnymi na działce nr. ewid. [...] z obrębu [...] Piaseczno.
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, że dokumentacja budowlana złożona przez inwestora w dniu 11 września 2007r. i uzupełniona w dniu 5 listopada 2007r. zawierała wszystkie wymagane prawem dokumenty. Ponadto organ uznał, iż inwestycja nie koliduje z przeznaczeniem podstawowym obszaru (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i jednorodzinna dopuszczająca usługi publiczne i komercyjne towarzyszące zabudowie mieszkaniowej jak i inne funkcje) oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Piaseczna, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Piasecznie Nr 613/Ll/98 z dnia 29 kwietnia 1998r., który ustala max. wysokość zabudowy na 14 m i preferuje budynki 3-4 kondygnacyjne. Planowany budynek będzie miał 4 kondygnacje i 14 m wysokości.
Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. L., działając na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( j.t. Dz. U.z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej ustawa), uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził brak w aktach sprawy odpisu potwierdzającego wpis spółki komandytowej "[...]" [...] do rejestru przedsiębiorców, co uniemożliwia przeprowadzenie właściwego postępowania. Stwierdzono również, iż zaskarżona decyzja zawiera wady formalno-prawne, które powodują, iż nie może ona ostać się w obrocie prawnym. Zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1554 ze zm.), ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane przy budowie obiektów budowlanych użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego o kubaturze 2.500 m3 i więcej. Uwzględniając, iż kubatura projektowanego budynku wielorodzinnego wynosi 13 689,26 m3, organ odwoławczy stwierdził, że Starosta winien nałożyć w decyzji (w pkt 2 lit. b) obowiązek zapewnienia nadzoru inwestorskiego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż wyjaśnienia wymaga kwestia pisma Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007 r. udzielającego upoważnienia Staroście Piaseczyńskiemu do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów określonych w § 176 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), umożliwiające lokalizację kotłowni gazowej w projektowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym na pierwszym poziomie garaży. Jednocześnie stwierdzono, że w projekcie dokonano zmian bez podania daty i podpisu osoby wprowadzającej poprawki. Organ II instancji wskazał, iż wszelkie zmiany wprowadzane w projekcie powinny zawierać podpis osoby upoważnionej oraz datę wprowadzenia tej zmiany, tak by w przyszłości nie powstały żadne wątpliwości, kto i kiedy dokonał zmian.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "[...]" [...] Sp. komandytowa w P., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 12, art. 19 ust. 1 i art. 36 ust. 1, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 3, art. 35 ust. 3 ustawy, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego oraz art. 7-10, art. 12, art. 15, art. 71, art. 75, art. 77, art. 107, art. 136 art. 138 §1 i §2 kpa.
W ocenie Sądu I instancji, skarga nie był zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu wskazano, iż przepis art. 138 §2 kpa upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy oraz jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa. Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja, gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części, a do tego nie jest uprawniony i nie mieści się to w jego kompetencji.
Sąd I instancji stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki słusznie uznał, że decyzja Starosty Piaseczyńskiego zawiera wady formalno-prawne w postaci braku odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego wpis spółki do rejestru przedsiębiorstw i braku nałożenia w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę obowiązku ustanowienia nadzoru inwestorskiego oraz wadę polegającą na dokonaniu zmian w projekcie bez podania daty i podpisu wskazującego, kto wprowadził poprawki. Zdaniem Sądu, dodatkowego wyjaśnienia wymaga również pismo Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007r. udzielające upoważnienie Staroście Piaseczyńskiego do wyrażenia zgody na odstępstwo od § 176 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd, stwierdzając możliwość usunięcia przez organ odwoławczy dwóch pierwszych wad uznał, że dwie ostatnie wady nie mogą być usunięte w uzupełniającym postępowaniu przeprowadzonym na podstawie art. 136 kpa. Organ I instancji winien bowiem wyjaśnić kwestie związane z pismem Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007 r. tj. ustalić, czy dokonano odstępstwa od § 176 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż z projektu budowlanego to nie wynika. Sąd stwierdził również, iż na projekcie jest wiele dopisków odręcznych, poprawek, a także całe fragmenty tekstu są zaklejone innym tekstem. Nie wiadomo, kto i kiedy je naniósł, ponieważ nie zostały one opisane i nikt się pod nimi nie podpisał. Taki stan powoduje, że nie wiadomo jaki projekt został zatwierdzony - ten bez poprawek, czy z poprawkami. Podkreślić należy, iż wszelkie zmiany winny być naniesione przez projektanta z datą i jego podpisem, wynika to z ust. 6 art. 36 a Prawa budowlanego. Sąd i instancji mając na uwadze, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polega na budowie budynku wielorodzinnego o kubaturze 13 689, 26 m3, powołując się na art. 19 ust. 2 ustawy i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego stwierdził, że ustanowienie nadzoru inwestorskiego w przedmiotowej sprawie jest obligatoryjne. Nadzór inwestorski jest konieczny przy budowie obiektów budowlanych użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego o kubaturze 2 500 m3 i większej. Jak wynika z akt sprawy kubatura projektowanego budynku wielorodzinnego jest prawie sześć razy większa niż dopuszczalna bez ustanawiania nadzoru inwestorskiego.
Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został w całości zaskarżony przez "[...]" [...] Sp. komandytowa w P., reprezentowana przez radcę prawnego E. K.. Wniesiona skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 3 i art. 36a ust. 6 ustawy prawo budowlane, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego oraz prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003 r.). Zaskarżonemu wyrokowi Sadu I instancji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 3 §1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 8, art. 15, art. 75, art. 77, art. 86, art. 136, art. 138 §1 i §2 kpa. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie, gdyby nie doszło do naruszenia prawa proceduralnego, wniesiono w oparciu o art. 188 ppsa o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że nakazanie organom administracyjnym w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji ustalenie, czy w toku sprawy występowano do Ministra Budownictwa o udzielenie zgody na odstępstwo i przyjęcie, że takie ustalenia mają znaczenie dla wniosku - pozwolenia na budowę, stanowi naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Zwłaszcza, gdy w aktach sprawy znajduje się pismo Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007r., rozstrzygające kwestie istotne dla wydania przedmiotowego pozwolenia, i są one zgodne z wydaną decyzją Starosty Piaseczyńskiego. Naruszeniem w/w przepisu prawa budowlanego jest również domaganie się odpisu z rejestru przedsiębiorców. Naruszeniem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest przyjęte w uzasadnieniu wyroku Sądu i instancji, iż brak ustanowionej osoby inspektora nadzoru inwestorskiego powoduje, że zaskarżona decyzja Starosty Powiatowego powinna zostać uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, brak ustanowienia osoby inspektora nadzoru inwestorskiego mógł jedynie spowodować konieczność wydania decyzji w tym zakresie i doprowadzenia do ustanowienia takiej osoby nawet w odrębnej decyzji. Błędnym jest również wymaganie daty i podpisu osoby dokonującej zmiany na projekcie budowlanym. Naruszeniem art. 36 a ust 6 prawa budowlanego jest również wskazanie przez Sąd, iż regulacja ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie do zatwierdzonych projektów a nie do projektów budowlanych na etapie uzgadniania.
W skardze kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, wskazano na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów 75, art. 77, art. 86, art. 136 kpa, poprzez uznanie, iż Wojewoda Mazowiecki - przy stwierdzonych błędach postępowania w I instancji - uprawniony był do przekazania sprawy organowi I instancji. Zdaniem skarżącej, Wojewoda powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Mogło ono polegać na wezwaniu strony do uzupełnienie dokumentów ( np. odpis z KRS ) i wyjaśnieniu kwestii wniosku do Ministra Budownictwa i związku ww. wniosku z pismem Ministra Budownictwa z dnia 5-04-2007r., a także na wystąpieniu do skarżącej Spółki, do projektanta lub do Starosty Piaseczyńskiego, celem ustalenia, kto i kiedy nanosił poprawki na projekcie oraz czy decyzja obejmuje zatwierdzenie projektu w stanie, w jakim Spółka zadeklarowała jego kompletność przed wydaniem decyzji - pozwolenia na budowę i czy ten stan nie uległ zmianie od daty wydania decyzji - pozwolenia. Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji - oddalając skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego - naruszył dyspozycję art. 138 §2 kpa, zgodnie z którym wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od zasady nakazującej organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy.
Odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną złożyła L. L., podnosząc w niej, że planowana inwestycja przewiduje wykopy w głąb ziemi na głębokość 2 kondygnacji, prowadzone w granicy działki, której jest właścicielem. Może to jej zdaniem spowodować zniszczenie ogrodzenia oraz popękanie fundamentów domu, a także doprowadzić do osunięcia ziemi i zniszczenia należącego do niej budynku mieszkalnego, który nie ma tak głębokich fundamentów.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2009r. podniosła, iż zarzuty formułowane przez L. L., są całkowicie nieuzasadnione, gdyż proces budowlany prowadzany będzie z zachowaniem wszelkich zasad nienaruszalności sąsiednich działek. Nieruchomość objęta zakresem niniejszej sprawy zakupiona została ze środków wspólników, którzy przeznaczyli na to swoje całe oszczędności. Spółka, wydatkując środki na projekt uzyskała zapewnienie w zakresie możliwości wykorzystania nieruchomości na cele budownictwa wielomieszkaniowego, działając w oparciu o prawo, jakie stanowi decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie ocenie powinna podlegać zwłaszcza prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie zaniechania przez Wojewodę Mazowieckiego zastosowania art. 136 kpa i wydania decyzji kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Mając na uwadze fakt, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, jako że jedynie przyjęcie prawidłowych ustaleń faktycznych, będących podstawą rozstrzygnięcia, pozwala na ocenę czy dokonano prawidłowej subsumcji normy prawa materialnego.
Zasadniczo zarzuty skargi kasacyjnej, związane są z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, sprowadzają się do zaakceptowania przez Sąd I instancji stanowiska Wojewody Mazowieckiego, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a zatem decyzja tego organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 138 § 2 kpa. Sąd I instancji uznał dwie wady postępowania przed organem I instancji za wady nieusuwalne w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ I instancji winien wyjaśnić kwestie związane z pismem Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007r. i wpływ dokonanych poprawek zgłoszonego projektu budowlanego na ostateczną treść zatwierdzonego projektu budowlanego. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Dokonując oceny legalności decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, bada się wyłącznie czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 §2 kpa. Sąd bada zatem, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia reformacyjnego, oraz czy zachodziła potrzeba jego uzupełnienia, ale w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo tego uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa - na co zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku i skardze kasacyjnej - jest bowiem dopuszczalna wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Treść przepisu art. 138 kpa w powiązaniu z art. 15 kpa, wprowadzającym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza bowiem, że każda sprawa administracyjna podlega - w wyniku wniesionego odwołania - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980 s. 144 i nast.). Przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa procesowego, a zatem gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. czynności przeprowadzał pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu itp). W takim przypadku organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, do czego nie jest uprawniony i co nie mieści się w jego kompetencji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż właśnie do kompetencji organu odwoławczego należało ustalenie, czy projekt zatwierdzony przez organ I instancji uwzględniał zmiany wynikające z poprawek naniesionych na nim odręcznie. Powyższego można było dokonać w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w ramach art. 136 kpa i polegającego na przesłuchaniu autora projektu na okoliczności związane z zamierzeniami inwestora, treścią projektu, treścią zapisów i okoliczności dokonywania poprawek. Niezależnie, organ odwoławczy powinien prowadzić postępowanie mające na celu ustalenie, czy po wydaniu decyzji przez organ I instancji doszło do udostępnienia inwestorowi projektu znajdującego się w aktach administracyjnych. Gdyby bowiem po wydaniu decyzji nie doszło do udostępnienia akt wnioskodawcy trzeba by przyjąć, iż znajdującemu się w aktach projektowi nadano ostateczną treść przed jego zatwierdzeniem przez Starostę Piaseczyńskiego. Z powyższego wynika, iż błędnym jest stanowisko Sądu I instancji, nakazujące przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do terminu i osoby dokonującej poprawek na projekcie w ramach postępowania przed organem I instancji i uzasadniające na tej podstawie wydanie decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 §2 kpa. Nieuzasadnionym jest również powoływanie się – w ww. zakresie - w treści uzasadnienia na art. 36a ust. 6 prawa budowlanego. Przepis ten reguluje bowiem postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę i dotyczy nanoszenia zmian na zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Odnosząc się do kwestii związanej pismem Ministra Budownictwa z dnia 5 kwietnia 2007r., udzielającym upoważnienia Staroście Piaseczyńskiemu do wyrażenia zgody na odstępstwo od § 176 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzić należy, iż przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie również nie przekracza kompetencji organu odwoławczego. Organ odwoławczy, znając treść pisma Ministra Budownictwa, mógł bowiem wezwać Starostę Piaseczyńskiego do uzupełnienia akt i przesłania brakujących dokumentów, tj. wniosku o wydanie upoważnienia w trybie art. 9 prawa budowlanego, postanowienia wyrażającego zgodę na odstępstwo w zakresie lokalizacji kotłowni gazowej w projektowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym na pierwszym poziomie garaży i opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Brak tych dokumentów w aktach nie uzasadnia wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy, dysponując aktami administracyjnymi i projektem budowlanym, mógł też dokonać analizy, czy zatwierdzony projekt budowlany zawierał odstępstwa od przepisów określonych w § 176 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w wydanym przez siebie wyroku błędnie ocenił zakres postępowania dowodowego dotyczącego pisma Ministra Budownictwa, w kontekście kompetencji do wydania decyzji kasacyjnej. Jednakże, Sąd I instancji – wbrew zarzutom skargi - nie stwierdził, iż dokumentacja związana z upoważnieniem ze strony Ministra Budownictwa stanowi element wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż nie uzasadniony jest zarzut związany z naruszeniem art. 33 ust. 3 prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu związanego z naruszeniem § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego oraz zarzutu dotyczącego braku odpisu KRS, potwierdzającego wpis spółki komandytowej "[...]" do rejestru przedsiębiorców; mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku i skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż stanowisko Sądu I instancji i skarżącego w tym zakresie są zgodne. Sąd I instancji, stwierdzając nie ustanowienie w decyzji o pozwoleniu na budowę nadzoru inwestorskiego, który w przedmiotowej sprawie - z uwagi na kubaturę planowanej inwestycji (13.689,26 m3) - jest obligatoryjny (okoliczność nie kwestionowana przez kasatora) uznał, że organ odwoławczy był uprawniony do wydania w tym zakresie orzeczenia w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego. Sąd I instancji nie stwierdził jednak, jak to podniesiono w skardze kasacyjnej, że brak ustanowionej osoby inspektora nadzoru inwestorskiego powoduje, iż decyzja Starosty Powiatowego powinna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania. Podobnie, za wadę formalną usuwalną na etapie postępowania odwoławczego uznany znany został brak odpisu z KRS. Dokument ten pozwala bowiem na skuteczne złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego)
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, iż organ odwoławczy, wydając decyzję, nie naruszył art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa, a zatem doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 ppsa. Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, iż skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie; przy czym za nieistotne uchybienie przepisom ppsa uznać należy wskazanie błędnej normy prawa procesowego, naruszonej zaskarżonym wyrokiem (art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa zamiast art. 151 ppsa, będącego podstawą wydania zaskarżonego wyroku), ponieważ argumentacja skargi kasacyjnej jest właściwa.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny NSA orzekł - na podstawie art. 185 § 1 ppsa - o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd ten, ponownie rozpoznając sprawę, powinien uwzględnić poglądy prawne przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 190 zd. 1 ppsa).
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło