VI SA/Wa 1825/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-07
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Ewa Marcinkowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gry prowadzone na automatach, które po wygranej umożliwiają kontynuowanie gry w ramach już opłaconego czasu, poprzez wykorzystanie zdobytych punktów kredytowych lub zaliczenie ich do kolejnej gry, stanowią gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w szczególności czy wiążą się z wygraną rzeczową lub pieniężną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że możliwość kontynuowania gry w ramach już opłaconego czasu, dzięki zdobyciu dodatkowych punktów kredytowych lub zaliczeniu ich do kolejnej gry, stanowi wymierną korzyść dla gracza i jest formą wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Taka możliwość, nawet jeśli mieści się w wykupionym czasie gry lub pozwala na wydłużenie gry w kolejnej rundzie, jest traktowana jako wygrana rzeczowa lub pieniężna, co kwalifikuje automaty do gier pod rygory ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów, która rozstrzygnęła, że gry prowadzone na automatach należących do K. P. są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Skarżący kwestionował tę decyzję, zarzucając organowi błędy proceduralne i błędne ustalenia faktyczne, w szczególności dotyczące charakteru wygranej. Twierdził, że gry te nie oferują wygranych pieniężnych ani rzeczowych, a jedynie możliwość przedłużenia gry w ramach opłaconego czasu, co nie stanowi wygranej. Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując, że możliwość kontynuowania gry jest wymierną korzyścią i formą wygranej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach oddala skargę
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm. dalej jako g.z.w.) po rozpatrzeniu wniosku z [...] kwietnia 2008 r. złożonego przez K. P. (dalej jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach M. o nr [...], nr [...], S. o nr [...] i J. o nr [...] należące do N. K. P., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2008 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo z Urzędu Celnego w [...] z prośbą o rozstrzygnięcie w trybie art. 2 ust. 3 g.z.w. charakteru gier urządzanych na powyższych automatach. Złożenie przedmiotowego wniosku związane było z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym o czyn z art.107 § 4 kks w zw. z art. 9 § 3 kks.
W związku z powyższym, w dniu [...] lutego 2008 r. Minister Finansów wszczął postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry prowadzone na automatach M. o nr [...], nr [...], S. o nr [...] i J. o nr [...] stanowiących własność N. K. P., są grami na automatach w rozumieniu przepisów przywołanej wyżej ustawy. Jednocześnie wezwano stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie, a w szczególności do przedstawienia szczegółowych zasad prowadzenia gry i regulaminów oraz pouczono o treści art. 10 § 1 k.p.a.
Strona nie odpowiedziała na powyższe wezwanie organu.
Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. Minister Finansów rozstrzygnął, że gry prowadzone na automatach M. o nr [...], nr [...], S. o nr [...] i J. o nr [...] będących w posiadaniu N. K. P., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że gry prowadzone na ww. automatach są grami na urządzeniach elektromechanicznym. Ustalając przebieg gier na tych automatach organ odwołał się do opinii z [...] stycznia 2008 r. wydanej przez K.
Według ustaleń organu automaty wyposażone są we wrzutnik monet o nominałach 1, 2 i 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 minuty). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatu, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automat wyłącza się bez względu na wynik gry. Po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry sumując się z nowymi kredytami. Tym samym gracz rozpoczyna nową grę ze zwiększoną pulą punktów kredytowych. Celem i wygraną jest kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania. Przy czym – w ocenie organu – nie ma istotnego znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę, czyli przechodząc na dalsze etapy gry. Fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry – zdaniem organu – w żadnym wypadku nie powoduje, iż taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji:
rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. mającą wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. mającą wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;
oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego.
Wniósł w związku z tym o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na automatach M. o nr [...], nr [...], S. o nr [...] i J. o nr [...] nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
W uzasadnieniu wniosku zarzucił, że organ nie podjął kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie przeprowadził dowodu z dodatkowej opinii biegłego, a opinię sporządzoną w postępowaniu przygotowawczym przez K. ocenił w sposób rażąco arbitralny i jedynie wybiórczo. W ocenie skarżącego całkowicie zostało zignorowane przez organ stwierdzenie biegłego, iż badane urządzenia do gry, z uwagi na zainstalowaną czasówkę, nie przedłużają wykupionego czasu gry. Sprzeczne względem siebie pozostają natomiast stwierdzenia organu, że grę gracz może przedłużać bez ponoszenia dodatkowych kosztów, jednakże przedmiotową grę może kontynuować dopiero po dokonaniu dodatkowej opłaty. Skarżący podkreślił, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury i doktryny dowód z opinii biegłego podlega swobodnej ocenie organu, jednak organ prowadzący postępowanie dowodowe nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii. Pomimo zaś dokonania przez organ odmiennych ustaleń aniżeli biegły, w uzasadnieniu decyzji nie zostało wykazane w żaden sposób, na jakiej podstawie Minister Finansów odmówił wiarygodności przedmiotowej opinii we wskazanym zakresie.
Według skarżącego organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego. Czas trwania gry jest bowiem stały i z góry określony. Opłacony czas nie ulega przedłużeniu w żaden sposób związany z wynikiem gry, zaś celem gry jest satysfakcja. Uznanie za wygraną rzeczową wykorzystania czasu używania urządzenia już uprzednio opłaconego jest, zdaniem skarżącej, obarczone błędem logicznym. Błędem logicznym jest również przyjęcie, że możliwe jest kontynuowanie gry po upływie wykupionego czasu gry. Kontynuować można bowiem wyłącznie czynność przerwaną. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy gracz nie ma możliwości kontynuowania gry po upływie wykupionego czasu gry bez uiszczenia ponownie opłaty. Wykorzystanie opłaconego już czasu przez klienta przez używanie urządzenia nie jest korzyścią ani tym bardziej korzyścią o charakterze rzeczowym. Naczelną zasadą gry jest reguła, że kończy się ona w każdym razie po upływie czasu, za który opłacił gracz. Wynik gry nie wpływa w jakikolwiek sposób na możliwość przedłużenia opłaconego czasu. Ilość uzyskanych punktów w grze nie ma więc żadnego wpływu na jej przedłużenie, a co najwyżej na skrócenie, w przypadku utraty punktów przed upływem czasu gry.
Konkludując skarżący stwierdził, że prowadząc grę na przedmiotowych automatach nie można osiągnąć ani wygranej pieniężnej ani tym bardziej rzeczowej, zaś organ nie udowodnił, że gra przynosi graczowi wymierną korzyść majątkową.
W uzupełnieniu powyższego wniosku skarżący, w piśmie z [...] maja 2008 r., wskazując na to, iż decyzja I instancji została oparta w całości na materiale dowodowym zgromadzonym nie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Ministra Finansów, lecz w przygotowawczym postępowaniu karnym skarbowym, wniósł o:
1. przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry, z udziałem strony na podstawie art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.;
2. zwrócenie się przez organ do biegłych za [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w [...] o wydanie opinii o objętych niniejszym postępowaniem urządzeniach do gier, na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.;
3. wezwanie na rozprawę biegłych z K., których opinia stanowiła podstawę do wydania decyzji I instancji na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a.
Minister Finansów rozpoznając ponownie sprawę decyzją z [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2008 r.
Organ uznał za niezasadny zarzut strony, iż wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. W ocenie organu prowadząc przedmiotowe postępowanie realizował obowiązek jaki nakłada na niego Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Fakt występowania w przypadku przedmiotowych gier wygranych w postaci punktów kredytowych umożliwiających prowadzenie dalszej gry bez uiszczania nowej opłaty, znajduje potwierdzenie w treści opinii wydanej przez K. Z opinii tej wynika, że w przypadku przedmiotowych gier grający miał możliwość przedłużania gry bez ponoszenia dodatkowych kosztów. W tym przypadku nie ma istotnego znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę, czyli przechodząc na dalsze etapy gry.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala również, w ocenie organu, uznać za nietrafne stwierdzenie strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż czas trwania gry jest stały i jest z góry określony. Skoro bowiem czas ten zależy od losowo zdobywanych punktów kredytowych, tym samym nie może być zawsze taki sam.
Organ podkreślił, iż wnosząc opłatę za grę uzyskuje się jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od przypadku. Celem i wygraną jest w tym przypadku kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania. Fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry w żadnym wypadku nie powoduje jednak, iż taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Przyjęcie założenia, że możliwość prowadzenia kolejnych gier bez ponoszenia dodatkowych opłat w z góry ograniczonym czasie gry nie jest korzyścią z gry (wygraną) jest - zdaniem organu - całkowicie błędne i nieuzasadnione. Takie podejście należy uznać za całkowicie niezgodne z dotychczasową linią orzecznictwa administracyjnego, z której wynika, iż za wygraną należy uznać każdą korzyść z gry w tym możliwość jej bezpłatnego kontynuowania bez rozgraniczenia w jakim czasie ta kontynuacja ma nastąpić. Grający przystępując do gry akceptuje bowiem warunki gry, a wiec również formę wygranej tj. zarówno z "ograniczeniem czasowym" bądź bez.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy w przypadku wygranej grający uzyskiwał dodatkowe punkty kredytowe, które były zapisywane na liczniku automatu. W sytuacji, gdy po upływie określonego czasu gracz posiadał większą od zera liczbę punktów, automat blokował dalszy proces gry, pozostawiając na liczniku liczbę zdobytych punktów. Ponowne wrzucenie monety powodowało, że gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te nie wykorzystane w poprzedniej grze. Tak więc przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry przy następnym uruchomieniu automatu.
Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania.
Na poparcie zasadności tego stanowiska organ powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2007 r. sygn. akt. I KPZ 14/07 oraz postanowienia tegoż Sądu z [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...].
Organ podkreślił, iż ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie zawiera definicji wygranej rzeczowej, nie określa też cech umowy gry, co uzasadnia odwołanie się w tym względzie do odpowiednich przepisów prawa cywilnego i ich wykładni doktrynalnej. Pojęcie wygranej nieodłącznie związane jest zaś z prowadzeniem gry, gdyż oznacza rzecz, przedmiot, pieniądze, które ktoś wygrał, czyli otrzymał to, o co toczyła się gra. W płaszczyźnie cywilnoprawnej chodzi zatem o korzystny dla gracza wynik gry, oznaczający uzyskanie od kontrahenta umowy gry, korzyści określonej warunkami tej umowy. Od warunków konkretnej umowy zależy, co jest wygraną (świadczeniem) w grze. Prawo nie eliminuje z zakresu świadczeń wynikających z umowy gry niczego, co może być przedmiotem zobowiązania umownego. Wygrana polegać więc może na przeniesieniu przez stronę wygrywającą nie tylko praw rzeczowych do określonych przedmiotów materialnych, czy też wyrażać się w kwocie pieniężnej, ale może z równym skutkiem dotyczyć innych praw, obejmujących korzystanie z wszelkich dóbr i usług. Przez wygraną rzeczową rozumieć trzeba wygraną związaną z rzeczą, co na płaszczyźnie prawa przekłada się na uzyskanie uprawnień do korzystania z rzeczy w sposób określony w umowie zawartej pomiędzy urządzającym grę i grającym.
W świetle powyższego, w ocenie organu, wygraną jest możliwość kontynuowania uprzednio rozpoczętej gry przy zwiększonym poziomie trudności, wymagającym większych umiejętności bez konieczności dokonywania nowej opłaty. Istotnym w niniejszej sprawie jest również to, że nie ma znaczenia różnica między kontynuacją tej samej czy rozpoczęciem nowej gry. Celem i wygraną jest w tym przypadku kontynuowanie (przedłużenie) gry. Od strony grającego chodzi w tych grach o to samo - żeby grać jak najdłużej. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania. Z tego punktu widzenia nie ma istotnego znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę. Na poparcie tej tezy organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 373/02.
Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej Minister Finansów, wskazując na treść art. 89 § 1 k.p.a., podkreślił, iż w postępowaniu administracyjnym rozprawa nie stanowi z reguły obowiązkowej części postępowania. Zastosowanie formy rozprawy nie jest konieczne w każdym przypadku prowadzenia postępowania dowodowego, lecz uzależnione jest od potrzeby jego wyjaśnienia. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, iż przeprowadzenie rozprawy zamiejscowej celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin nie jest konieczne. Nie jest konieczne również wezwanie na rozprawę świadków i biegłych wnioskowanych przez stronę, gdyż można ustalić stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału. Ponadto, żądanie strony przeprowadzenia dowodu dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami. W posiadaniu organu są bowiem opinie biegłych, na które powołuje się strona i zeznania świadków.
Minister Finansów podkreślił, iż spór pomiędzy organem a stroną nie dotyczy samego przebiegu gier na ww. automatach, lecz dotyczy oceny ich rezultatu, a mianowicie, czy są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Biegły wypowiada natomiast opinię dotyczącą stanu faktycznego. Nie można zatem powoływać biegłego, który miałby złożyć opinię co do prawa obowiązującego i jego stosowania. Przebieg gier na przedmiotowych automatach został ustalony na podstawie opinii technicznej znajdującej się w aktach sprawy.
Reasumując organ stwierdził, iż wszystkie zarzuty przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są nieuzasadnione i nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktyczny sprawy.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. zarzucił organowi:
rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
rażącą obrazę przepisów art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co nie tylko miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, ale stanowi również wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.p.s.a.;
rażącą obrazę przepisu art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jakie to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.p.s.a.,
rażącą obrazę przepisu art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane są wiadomości specjalne, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;
rażącą obrazę przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej i prawnej, co miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;
błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2a g.z.w. oraz nie uwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 wskazanej ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenie do gry, umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2008 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.p.s.a.
Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj:
- opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] oraz jej opinii uzupełniającej, na okoliczność istnienia w okolicznościach niniejszej sprawy odmiennego stanu faktycznego, aniżeli ustalił organ administracji publicznej,
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że Minister Finansów, wbrew regułom Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Całość materiału dowodowego, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, została zgromadzona tylko i wyłącznie przez Urząd Celny w [...] w postępowaniu karno-skarbowym. Strona została pozbawiona zatem prawa czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zarzucił ponadto, że nie został powiadomiony przez organ o nieuwzględnieniu jego wniosków dowodowych, dowiedział się o tym dopiero z treści zaskarżonej decyzji. W takim stanie rzeczy został pozbawiony możliwości złożenia końcowego oświadczenia w sprawie oraz ewentualnie przedłożenia nowych dowodów. Zdaniem skarżącego wadliwie została również oceniona opinia z [...] stycznia 2008 r., bowiem organ jedynie wybiórczo przywołał wyrwane z kontekstu stwierdzenia, nie dokonując kompleksowej jej oceny. Z opinii tej wynika, że uzyskane w trakcie gry punkty nie umożliwiają przedłużenia wykupionego czasu gry. Skoro zatem konieczne jest uiszczenie dodatkowej opłaty to bezpodstawne jest stwierdzenie organu, że grę można prowadzić bez ponoszenia dodatkowych opłat czy kosztów. Punkty uzyskane w grze nie umożliwiają bowiem dłuższej gry, aniżeli wykupiony czas gry i nie ma możliwości kontynuowania gry po upływie wykupionego czasu gry, bez uiszczenia kolejnej opłaty. Opłacony czas gry nie ulega więc przedłużeniu w żaden sposób związany z wynikiem gry. Celem samej gry jest satysfakcja, nie ma wygranej, gdyż urządzenie stanowi symulator czasowy. Nie można zaś uznać za wygraną rzeczową wykorzystania czasu, który się wcześniej wykupiło uiszczając odpowiednia opłatę.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., skarżący podniósł, iż organ nie uzasadnił w żaden sposób dlaczego nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego - w szczególności brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej pozbawienia strony prawa zadawania pytań biegłym, świadkom oraz składania stosownych oświadczeń. Brak jest również wyjaśnienia wewnętrznej sprzeczności stanowiska reprezentowanego przez organ, że wprawdzie konieczne jest uiszczenie dodatkowej opłaty ale grę można prowadzić bez ponoszenia dodatkowych opłat czy kosztów.
W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący podkreślił, że przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych podlegają wyłącznie gry o wygrane rzeczowe. W okolicznościach niniejszej sprawy w momencie wynajęcia przez klienta urządzenia ma on możliwość prowadzenia gry przez ściśle określony z góry czas. Wynik gry nie wpływa w jakikolwiek sposób na możliwość przedłużenia opłaconego czasu. Jedynie brak zręczności gracza może spowodować krótszy czas gry. Naczelną zasadą gry jest reguła, że kończy się ona w każdym razie po upływie czasu, za który zapłacił gracz.
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 stycznia 2005 r. sygn. akt P 15/02 skarżący podkreślił, iż w każdej konkretnej sprawie trzeba ustalić, czy automat do gry, o który w danej sprawie chodzi, jest rzeczywiście urządzeniem pozwalającym na uzyskanie wygranych rzeczowych, w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Według skarżącego nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie orzeczenia Sądu Najwyższego oraz orzeczenia sądów administracyjnych szablonowo przywołane przez organ w zaskarżonej decyzji. Wszystkie te orzeczenia dotyczyły bowiem sytuacji, gdy wygrana umożliwiała przedłużenie gry.
Skarżący zarzucił, że organ nie określił, jaką wymierną korzyść majątkową wygrana przynosi graczowi. Popełniając błąd logiczny w zaskarżonej decyzji przyjęto bowiem całkowicie dowolnie, że w okolicznościach niniejszej sprawy substratem wygranej rzeczowej mają być punkty zdobyte w grze, które rzekomo sprawiają, że grający nabywa uprawnienie do korzystania z rzeczy, w tym także umożliwiają kontynuowanie gry. Powyższe stwierdzenie pozostaje jednak w opozycji do ustalenia, że punkty mogą być wykorzystane w grze dopiero po uiszczeniu kolejnej opłaty startowej.
W ocenie skarżącego dokonane przez organ ustalenia są nie do pogodzenia z definicją gry na automatach, wynikającą z ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Ponadto zgodnie z dyspozycją przepisu art. 42 pkt 6 g.z.w. organ orzekając, iż dana gra umożliwia wygraną rzeczową, zobligowany jest do podania jednostkowej wartości wygranej rzeczowej uzyskanej przez gracza. W okolicznościach niniejszej sprawy organ nie tylko pominął wskazaną powyżej regulację, ale również nie podał jakiejkolwiek wartości, jaką rzekomo uzyskuje klient w wyniku "wygranej" w grze. Jeżeli zaś nie jest możliwym ustalenie nawet jednostkowej wartości rzekomej wygranej, to zgodnie z wykładnią systemową, taka wygrana nie może być uznana za rzeczową.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. organ podkreślił, iż wydając zaskarżone decyzje, opierał się na całości materiałów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania. Organ zaznaczył przy tym, iż samodzielnie ocenia każdy z dowodów w tym również opinię biegłego i rozstrzyga czy dana okoliczność została udowodniona.
Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. 2a g.z.w. organ podtrzymał swoje stanowisko, iż pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania. Prawo nie eliminuje z zakresu świadczeń wynikających z umowy gry niczego, co może być przedmiotem zobowiązania umownego.
Organ nie zgodził się też z zarzutem naruszeniu, w trakcie prowadzonego postępowania, przepisu art. 10 k.p.a. podkreślając, iż strona została poinformowana o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz wezwana do nadesłania stosownych wyjaśnień. Ponadto pismem z dnia [...] lutego 2008 r. organ poinformował stronę, iż zgodnie z przepisami k.p.a. przysługuje jej prawo czynnego udziału w postępowaniu, zaś przed wydaniem decyzji w trybie art. 138 k.p.a., możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych uwag. Analogicznie przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ pismem z dnia [...] maja 2008 r. poinformował stronę o przysługujących jej uprawnieniach, a strona skorzystała z przysługującego jej prawa.
Odnośnie zarzutu zaniechania przez Ministra Finansów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, organ podkreślił ponownie, iż żądanie strony przeprowadzenia tego dowodu dotyczyło okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami.
Odnosząc się do zgłoszonego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opinii [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] oraz jej opinii uzupełniającej organ stwierdził, iż powołana opinia nr [...] nie zaprzecza, a wręcz potwierdza stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2009 r. podtrzymał zarzuty skargi przywołując na ich poparcie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1822/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organ administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Jak wskazano powyżej istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Badając legalność decyzji administracyjnej w tym drugim aspekcie sąd musi więc odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym. W tym sensie sąd zajmuje się zatem kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość.
Dokonując oceny wniesionej przez K. P. skargi na decyzję Ministra Finansów z [...] kwietnia 2008 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Minister Finansów, rozstrzygając w niniejszej sprawie o charakterze gier prowadzonych na automatach M., S., J., ustalił prawidłowy stan faktyczny.
Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przez pojęcie środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie. Ocena możliwości przyczynienia się danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy dokonywana jest przez organ administracji publicznej, który powinien przy tym uwzględnić dyrektywy wynikające z zasady prawy obiektywnej. Na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie występują żadne ograniczenia w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w toku postępowania karnego lub karno-skarbowego.
Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący zaniechania przeprowadzenia przez organ administracji jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Postępowanie takie zostało przeprowadzone, sprowadzało się ono do dopuszczenia dowodów zgromadzonych w toku postępowania karno-skarbowego. Zasadniczym dowodem, na podstawie którego organ ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, była opinia techniczna nr [...] z [...] stycznia 2008 r., sporządzona przez K. Opinia ta została wydana po dokonaniu oględzin wszystkich automatów do gry, które zostały objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem. Oględziny te odbyły się w obecności skarżącego. I co w sprawie w omawianym zakresie najistotniejsze, przebieg gier na przedmiotowych automatach, przedstawiony w tej opinii, nie jest przez skarżącego kwestionowany. Potwierdził to na rozprawie przed Sądem jego pełnomocnik, który oświadczył, że w opinii stanowiącej podstawę ustalenia stanu faktycznego oraz w opinii dołączonej do skargi, zasady działania automatów zostały określone podobnie oraz, że nie kwestionuje przebiegu gry ustalonego przez organ. Powyższy dowód przeprowadzony w toku postępowania karno-skarbowego został uwzględniony i oceniony przez Ministra Finansów. Dokonana przez organ ocena tego dowodu była zgodna z dyrektywą zawartą w art. 80 k.p.a., tzn. była ona swobodna, lecz nie dowolna. Pamiętać przy tym należy, że to Minister Finansów jest organem uprawnionym do rozstrzygania czy gry na określonych automatach są grami w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych (por. art. 2 ust. 3 u.g.z.w.). Rolą biegłego jest natomiast jedynie określenie jakie są zasady działaniach tych automatów tak, aby możliwe było dokonanie powyższego rozstrzygnięcia przez organ. Wyprowadzanie wniosków ze sporządzanej opinii nie jest – wbrew twierdzeniom skargi – wkraczaniem w merytoryczną zasadność opinii. Pamiętać bowiem należy, że opinie czy też ekspertyzy wydawane w tego typu sprawach dotyczą wyłącznie kwestii technicznych, nie mogą natomiast rozstrzygać zagadnień prawnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ, z ustalonego w opinii przebiegu gry na poszczególnych automatach, wyciągnął własne wnioski, które ostatecznie przełożyły się na wydane rozstrzygnięcie.
W tym kontekście za zasadną należy uznać rezygnację organu z przeprowadzenia rozprawy zamiejscowej, celem wyjaśnienia sprawy w drodze oględzin objętych przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy urządzeń do gry. Oględziny takie bowiem odbyły się z udziałem skarżącego przed wydaniem opinii technicznej [...] stycznia 2008 r. Dokonywanie ponownych oględzin było zatem nieuzasadnione i sprzeczne z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania. Takie samo stanowisko należy – zdaniem Sądu – zająć co do wniosków o wydanie opinii przez biegłych ze [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w [...] i o wezwanie na rozprawę biegłych z K. Zgodnie z art. 77§ 1 k.p.a. zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Jeżeli jednak okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały stwierdzone innymi dowodami, to organ uprawniony jest nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodów / art.78 k.p.a./. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny to przebieg gier na określonych automatach. Skoro okoliczność ta została ustalona przez biegłych z K. i przebieg gier nie jest kwestionowany przez skarżącego, to za zasadne należy uznać stanowisko organu nieuwzględniające zgłoszonych przez skarżącego, w piśmie z [...] maja 2008 r., wniosków dowodowych. Jak słusznie bowiem wywiódł organ spór pomiędzy nim a stroną nie dotyczy samego przebiegu gier na ww. automatach, lecz oceny ich rezultatu, a mianowicie czy są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe.
Reasumując uznać – w ocenie Sądu – należy, że oparcie rozstrzygnięcia o dowody zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym [...] nie pozbawiło strony należnych jej praw, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczony przez organ dowód z opinii technicznej był skarżącemu znany, gdyż brał udział w toczącym się postępowaniu karno-skarbowym. Po wszczęciu postępowania administracyjnego skarżący został pouczony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, złożenia wyjaśnień dotyczących gry na przedmiotowych automatach i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący z prawa tego na tym etapie postępowania nie skorzystał. W związku z prowadzeniem postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący został ponownie pouczony o prawie czynnego udziału w postępowaniu i o możliwości , przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych uwag. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z [...] maja 2008 r. przedstawił wnioski dowodowe. Niewątpliwie organ przed wydaniem decyzji powinien odnieść się do tych dowodów, ale w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w decyzji z [...] czerwca 2008 r. organ szczegółowo przedstawił swoje stanowisko związane z pominięciem dowodów zgłoszonych przez stronę. Z powodów podanych wcześniej zasługuje ono – w ocenie Sadu – na akceptację. Formułując zarzut pozbawienia możliwości złożenia końcowego oświadczenia w sprawie, skarżący nie wskazuje jaki jest wpływ tego uchybienia na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy organ wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy i stan faktyczny przyjęty przez organ nie jest kwestionowany przez skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby uchylenie decyzji.
W ocenie Sądu organ w oparciu o rozpatrzone dowody ustalił prawidłowy, nie kwestionowany przez skarżącego, stan faktyczny, a następnie wyprowadził z niego właściwe wnioski co do charakteru gier, które odbywają się na przedmiotowych automatach.
Zgodnie z ustaleniami organu prowadzone na automatach M., S. i J. gry są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Automaty te są wyposażone w zestawy ruchomych (obrotowych) bębnów, na których umieszczone są określone symbole oraz we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Dokonawszy dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się z nowymi kredytami. Tym samym gracz rozpoczyna nową grę ze zwiększoną pulą punktów kredytowych.
Istota gier na przedmiotowych automatach sprowadza się do tego, że nie ma możliwości prowadzenia gry ponad wykupiony czas, pomimo posiadania kredytów. Możliwe jest też zakończenie gry przed wykupionym czasem, wtedy gdy dojdzie do wyczerpania kredytów. Takie właśnie są konkluzje biegłego, że nie istnieje możliwość przedłużenia czasu gry ponad "wykupiony" czas gry. Istotne jest tu określenie "wykupiony czas gry" i właśnie do tak określonego czasu gry odnosi się organ, który nie stwierdza, że wygraną jest możliwość kontynuowania gry ponad zapłacony czas. Nie oznacza to jednak, że gra nie może być kontynuowana w tym właśnie czasie. Dzieje się tak wówczas, gdy gracz może grać dalej już nie dzięki kredytom uzyskanym na starcie, a dzięki punktom zdobytym za sprawą swojej sprawności w grze. Gra ta toczy się na drugim rzędzie bębnów, gdzie punkty są korzystniej naliczane. W wyniku tego, skoro gracz ma możliwość zdobycia dodatkowych punktów, ma też szansę wykorzystania całego czasu gry. Ilość zdobytych punktów jest też istotna i z tego względu, że po upływie opłaconego czasu gry, gracz może opłacić kolejną grę, w której zdobyte wcześniej punkty zostaną mu doliczone.
W konkluzji uznać należy, że w przypadku przedmiotowych automatów występują dwa rodzaje wygranych. Pierwszy to możliwość prowadzenia gry w wykupionym czasie, ale nie za przyczyną kredytów uzyskanych na starcie, a przy wykorzystaniu punktów zdobytych w grze, dzięki którym gracz przechodzi na wyższy poziom bębnów, na którym punkty są liczone korzystniej. Za sprawą tych dodatkowych, zdobytych punktów gracz może kontynuować grę w czasie wykupionym. Korzyścią dla niego jest prowadzenie dłuższej gry, bez ponoszenia dodatkowej opłaty. I mimo, że dzieje się to w opłaconym wcześniej czasie tej gry, to gracz korzysta ze zdobytych punktów dalszą grą, gdyż w sytuacji gdyby tych punktów nie zdobył, grę by zakończył nawet wówczas, gdyby nie upłynął wykupiony czas gry. Zwrócić przy tym należy uwagę, że jak wynika z opinii, praktyczny czas gry określony jej programem i szybkością gry przez gracza wynosi za 1 zł. od 8 do 50 sekund gry, w sytuacji gdy za tę kwotę teoretycznie uzyskuje się prawo gry przez 4 minuty. W tej sytuacji korzyścią dla gracza jest większa szansa pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. Wprowadzenie ogranicznika czasowego nie powoduje, że taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Drugim rodzajem wygranej jest możliwość zaliczenia punktów zdobytych w już zakończonej, z powodu upływu opłaconego czasu gry grze, w kolejnej grze uruchomionej po wrzuceniu następnej monety. Wygraną są zdobyte punkty, które można przeznaczyć na dalszą grę na automacie, co stwarza możliwość wydłużenia tej gry, przy założeniu że wydłużenie to będzie mieściło się w ponownie wykupionym czasie gry. Ta szansa wydłużania czasu gry jest także i w tym przypadku korzyścią, którą uzyskuje gracz.
W obu wypadkach – jak słusznie przyjął organ – wymierną korzyścią dla grającego są dodatkowe, zdobyte w czasie gry punkty kredytowe, które mają określoną wartość, gdyż można za nie prowadzić grę. Wszystkie automaty są zaopatrzone w elektroniczne i elektromechaniczne liczniki wpłat i wypłat, które to liczniki są wyskalowane w punktach kredytowych. Tabele wygranych w postaci punktów kredytowych, dla określonych układów symboli na bębnach i wybranej stawki za grę zamieszczone są na szybach automatu.
Takie rozumienie wygranej rzeczowej w odniesieniu do gry na automatach jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii wyznaczyła powołana w decyzji -Ministra Finansów uchwała I KZP 39/99, z 24 listopada 1999 r., OSNwSK 2005/1/1596, w myśl której "pojęcia "wygranej rzeczowej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (...) nie można sprowadzać do wygrania rzeczy, lecz obejmować nim trzeba także uzyskanie uprawnienia do korzystania z rzeczy w sposób określony umową gry. Mieści się w tym również to, co w umowie gry na automacie określono jako wygraną - tj. uprawnienie do kontynuowania gry." Podobne stanowisko zajął SN w przywołanym przez Ministra wyroku z 31 sierpnia 2005 r., V KK 28/05, OSNwSK 2005/1/1596, w którym uznał, że "pojęcia "wygranej rzeczowej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (...) nie można sprowadzać do wygrania rzeczy, lecz obejmować nim trzeba także uzyskanie uprawnienia do korzystania z rzeczy w sposób określony umową gry. Mieści się w tym również to, co w umowie gry na automacie określono jako wygraną - tj. uprawnienie do kontynuowania gry." Kontynuując tę linię orzecznictwa SN w uchwale z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt: I KZP 14/07, wskazał ponadto, iż "Wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych mogą być również punkty, tzw. kredyty (punkty kredytowe), bonusy czy też inaczej nazwane premie, uzyskane w trakcie gry na automacie, pod warunkiem, że ich pozyskanie przez gracza wiąże się z uzyskaniem przezeń wymiernej korzyści materialnej, choćby korzyść ta była niższa od uiszczonej stawki za grę". Dokonując analizy dotychczasowego orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wszystkie typy automatów do gier, z którymi miały do czynienia te sądy przy rozpoznawaniu spraw związanych z potrzebą interpretacji przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, oparte były na mechanizmie ograniczników czasowych. Organizatorzy gier nie prowadzą bowiem działalności charytatywnej. Przeczy to tezie skarżącego, że dotychczasowe orzecznictwo ukształtowało się na tle zupełnie odmiennych stanów faktycznych.
Natomiast w orzeczeniu z 26 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I KZP 8/07) Sąd Najwyższy odnosząc się do stanu faktycznego sprowadzającego się do tego, że w grze prowadzonej na danym automacie zdobyte punkty kredytowe nie dawały uprawnienia do kontynuowania gry bez uiszczenia nowej opłaty, zwrócił uwagę, że w ponownej grze gracz uzyskuje zwiększoną pulę punktów kredytowych, stwarzającą większą szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu gry. Do nowych punktów kredytowych, uzyskanych po wrzuceniu monety o określonym nominale, dodawane są punkty kredytowe, które pozostały z poprzedniej gry. W istocie – jak podkreślił SN – gracz otrzymuje wygraną w postaci punktów o określonej wartości, które może przeznaczyć na dalszą grę na automacie, co stwarza możliwość wydłużenia czasu tej gry.
Konsekwentne w tym przedmiocie jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym "gra o wygraną, która ma postać prawa do kontynuowania gry bez konieczności wnoszenia nowej opłaty, jest grą na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (m.in. wyroki NSA: z 18 lutego 2003 r., [...] – niepubl., z 3 kwietnia 2004 r., II SA 2509/01, Lex nr 194496, z 30 listopada 2004 r., II GSK 967/04, ONSA i WSA 2005, nr 5, poz. 104, nadto wyrok WSA z 13 lipca 2004 r., II SA 1438/03, Lex nr 159782).
Odnosząc powyższe orzeczenia do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów, że pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry, w tym możliwość jej kontynuowania. Możliwość kontynuowania gry oznacza w gruncie rzeczy sposobność korzystania z automatu do gier o czas dłuższy, związany z przyznaną wygraną (uprawnieniem do bezpłatnego korzystania z rzeczy), gdyż gdyby ta wygrana, w postaci dodatkowych punktów kredytowych, nie została uzyskana, gracz zakończyłby grę przed upływem opłaconego czasu tej gry. Nie idzie tu zatem o większą lub mniejszą satysfakcję grającego z udanego wyniku gry, lecz o możliwość bezpłatnego prowadzenia gry, równoznacznego z przedłużonym korzystaniem z automatu do gier, będącym następstwem wygranej. Tym samym Sąd uznał, że Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2a g.z.w. i zasadnie rozstrzygnął, że gry prowadzone na wskazanych w decyzji automatach podlegają przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dla ustawowego pojęcia gry na automatach, zarówno satysfakcja grającego, jak i jego umiejętności i doświadczenie, nie mają prawnego znaczenia. Organ – wbrew twierdzeniom skargi – prawidłowo przyjął, że czas trwania gier na przedmiotowych automatach nie jest stały i nie jest z góry określony. Określona jest jedynie maksymalna granica czasu przez jaki będą prowadzone gry, zależna od wniesionej opłaty. W przypadku niekorzystnego przebiegu gry, który zależy od zręczności gracza, grający kończy grę przed upływem opłaconego czasu gry tj. w momencie utraty wszystkich punktów kredytowych. Oznacza to, że nie jest wskazany stały czas gry, przez który grający będzie miał na pewno możliwość prowadzenia gry.
Odnosząc się do zarzutu skargi nieuwzględnienia przez organ, przy dokonywaniu wykładni przepisu art.2 ust. 2a u.g.z.w., dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 tejże ustawy, zasadne wydaje się odwołanie do powoływanej wcześniej uchwały Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2007 r. Zwrócono w niej uwagę, że w przypadku automatów, o których mowa w art.2 ust. 2a u.g.z.w., dokonanie obliczenia uwzględniającego algorytm przewidziany w art.42 pkt 6 u.g.z.w. nie jest wykluczone. Wymagałoby jedynie stosownego zaprogramowania automatu, który odnotowywałby w swej pamięci nie tylko kwoty wpłacone do automatu, ale także ilość gier wolnych od opłat, przeprowadzonych w związku z realizacją wygranych, a w konsekwencji także wartość tych gier, które zostały przeprowadzone darmo i stanowiły zatem sumę wygranych uzyskanych przez uczestników gier. W tej sytuacji uznać należy, że Minister Finansów, w toku tego postępowania, nie był zobowiązany do podania jednostkowej wartości wygranej rzeczowej uzyskanej przez gracza. Minister rozstrzygał o charakterze gier prowadzonych na przedmiotowych automatach, zaś kwestia wyliczenia podatku jest wobec tego rozstrzygnięcia wtórna.
W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ ustalił stan faktyczny, podał dowody, w oparciu o które ustalenia te uczynił i które zostały poddane jego ocenie. Nie można przy tym zarzucić, że organ wyciągnął wnioski z opinii biegłych różne od zaprezentowanych przez biegłych. Jak trafnie bowiem przyjął Minister Finansów, to do jego właściwości należy ocena charakteru gier prowadzonych na automatach, a nie jest to domena biegłych. Organ w żadnym razie nie przyjął, że grę można kontynuować ponad opłacony czas gry. Wszystkie rozważania organu dotyczyły różnych wariantów prowadzenia gry w wykupionym jej czasie.
Uznając, że Minister Finansów rozstrzygając w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło