I SA/Wa 152/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.M. i Z.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. [...] dotyczącą udzielenia zezwolenia na zajęcie części nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Starosta P. orzekł o: – udzieleniu [...] Sieciom Elektroenergetycznym – [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości o powierzchni [...] m2 (pas zajęcia o długości [...] m i szerokości [...] m) położonej w S., gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie S. arkusz mapy I, mającej powierzchnię [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. stanowiącej współwłasność Z. i A. M. - w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń, służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń charakteryzujących się następującymi parametrami technicznymi: przebudowa istniejącej naziemnej linii energetycznej WN 220 kV relacji P. – K. na dwunapięciową czterotorową linię energetyczną WN 2 x 220 kV = 2 x 400 kV relacji P. – O.; – zobowiązaniu [...] Sieci Elektroenergetycznych – [...] Spółka z o.o. w P. do przywrócenia nieruchomości wymienionej w pkt. l decyzji do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji; – zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii energetycznej (pkt I decyzji); – nadaniu decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt II decyzji). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...]. Wnioskiem z dnia A. i Z. M. wystąpili o wznowienie w/w postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w własną decyzją z dnia [...] września 2004 r., wskazując na uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy podnieśli, że narusza ona przepisy prawa materialnego i postępowania, zasady doświadczenia życiowego i w konsekwencji jej uzasadnienie nie mieści się w granicach prawa oraz swobodnego uznania organu administracji publicznej. Ponadto twierdzili, iż - wbrew stanowisku Wojewody – nową okolicznością jest nie wyrok sądowy, lecz prawomocny wyrok sądowy, gdyż dopiero tego rodzaju wyrok jest wykonalny tj. wywołuje skutki prawne. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Infrastruktury zauważył, że - w myśl art. 148 § 1 k.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego organ stwierdził, iż tego rodzaju okolicznością było stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Po 211/07 nieważności Uchwały Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynikało przy tym, iż pełnomocnik wnioskodawców – reprezentujący ich również obecnie w niniejszym postępowaniu - był obecny na rozprawie, na której zapadł w/w wyrok oraz był umocowany do złożenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Skoro zatem pełnomocnik wnioskodawców był obecny na rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok w sprawie, powoływany jako źródło wiedzy o przesłankach wznowieniowych, Minister stanął na stanowisku, że dniem, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania - w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. - był dzień tej rozprawy. Treść bowiem przepisu zawartego w art. 148 § 1 k.p.a. wyraźnie nawiązuje do dnia "dowiedzenia się" o podstawie wznowienia. Twierdzenia natomiast zawarte w odwołaniu, iż termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nie znajdują oparcia w tym przepisie. Jak podkreślono, istota unormowania w powołanym wyżej przepisie polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd. Uprawomocnienie się tego orzeczenia jest natomiast już kwestią podlegającą badaniu, ale w toku postępowania wznowionego. Z tych przyczyn organ centralny stwierdził, że ponieważ okoliczność mająca uzasadniać wznowienie postępowania w tej sprawie zaistniała z dniem ogłoszenia w/w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, tj. z dniem 18 lipca 2007 r., to wniesienie podania o wznowienie postępowania dopiero w dniu 7 listopada 2007 r. uchybiało terminowi jednego miesiąca, liczonego od dnia, kiedy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli A. i Z. M.. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, twierdzili, że naruszają one art. 32 i 145 w związku z art. 148 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 147, 168 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz przepisom ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - poprzez błędne przyjęcie, iż upłynął miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że chwilą od której należy liczyć termin do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania jest nie wyrok sądowy lecz prawomocny wyrok sądowy, który uchyla prawo miejscowe. Obowiązuje ono bowiem do czasu, gdy zostanie uchylone w sposób przewidziany prawem. Ponadto twierdzono, iż zgodnie z podstawową zasadą prawa dopiero, wyrok prawomocny wywołuje skutki prawne. Potwierdza to – zdaniem skarżących - treść art. 168 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługują od niego środki odwoławcze. Art. zaś 170 w/w ustawy dotyczy skutków prawomocnych orzeczeń sądów. Orzeczenie takie wiąże bowiem z chwilą prawomocności inne sądy i organy. Skarżący zatem podkreślali, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 cytowanej wyżej ustawy procesowej oraz umożliwia wzruszenie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych opartych na wadliwych aktach. Akcentowano też, że ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w art. 13 nakłada obowiązek ogłaszania w wojewódzkim dzienniku urzędowym wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych uwzględniających skargi na akty prawa miejscowego stanowionego przez: wojewodę, organy administracji zespolonej i organy samorządu terytorialnego. Natomiast ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 14 ust. 8 stanowi, iż plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Biorąc powyższe pod uwagę – zdaniem skarżących – w drodze analogii należało przyjąć, że termin jednego miesiąca przewidziany dla skargi o wznowienie postępowania administracyjnego - należy liczyć od dnia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Podnoszono również, że orzecznictwo, na które powołał się organ dotyczyło innego stanu faktycznego i prawnego. Kończąc zwracano uwagę, że jeśli nawet pełnomocnik posiadał szerokie uprawnienia wynikające z pełnomocnictwa (ogólnego, do wszystkich spraw) to za każdym razem winien on uzyskać zgodę swojego mandanta na podjęcie dalszych kroków prawnych, w szczególności w sprawie zainicjowania nowego postępowania. Z tego powodu składając wniosek o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżących dołączył doń nowe pełnomocnictwo. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Uczestniczące w postępowaniu [...] Sieci Elektroenergetyczne – [...] S.A. w P. wnosiły o oddalenie skargi, przyłączając się do stanowiska organu. Skargę należało uznać za nieuzasadnioną, co prowadziło do jej oddalenia. Jak wynika z treści uzasadnienia skargi skarżący nie rozróżniali w niej przesłanek formalnych, określających tryb i termin do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.) od podstaw, których zaistnienie umożliwia - w trybie wznowienia postępowania administracyjnego - zmianę lub uchylenie decyzji. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym dochowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Wznowienie zaś postępowania w przypadku uchybienia powyższego terminu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego należy wskazać, że informacja o uznaniu za nieważną uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania, która była podstawą do wydania objętej wnioskiem wznowieniowym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., została powzięta przez pełnomocnika małżonków M. w dniu 18 lipca 2007 r. tj. w dniu ogłoszenia przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu wyroku w sprawie II SA/Po 211/06. Nadmienić wypada, że pełnomocnik skarżących legitymował się w tej dacie pełnomocnictwem ogólnym (do prowadzenia wszystkich spraw). Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują rodzajów i zakresu poszczególnych pełnomocnictw, stanowiąc jedynie, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 32 k.p.a.) oraz kto może być pełnomocnikiem strony i w jaki sposób pełnomocnictwo to winno być udzielone (forma). Z tego powodu słusznie zwraca uwagę uczestnik w swym piśmie procesowym, że w tego rodzaju sytuacji należało zastosować przez analogię zasadę obowiązująca w postępowaniu cywilnym (art. 91 k.p.c.) a także w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 36 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). To zaś prowadziło do wniosku, iż pełnomocnictwo ogólne umocowywało pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw procesowych danego mocodawcy, w tym z całą pewnością do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Powyższe pełnomocnictwo umocowywało bowiem pełnomocnika do reprezentowania i występowania w imieniu małżonków M. we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych, administracyjnych oraz w postępowaniu karnym, mających na celu uniemożliwienie wybudowania czterotorowej linii 2 x 220 kV plus 2 x 400 kV oraz uzyskanie odszkodowania lub innej formy rekompensaty za zmianę lub uchylenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i oddziaływania na nieruchomość położoną w S., arkusz mapy 1, działka nr [...] o powierzchni [...] m kw. nr [...] budowanej linii przesyłowej. Jeśli pełnomocnik skarżących, mimo tak szerokiego pełnomocnictwo chciał – przed wystąpieniem z niniejszym wnioskiem - dodatkowo skontaktować się z mocodawcami, to okres jednego miesiąca wydaje się terminem wystarczającym dla dokonania takiej czynności. Uchybieniu zaś powyższemu terminowi można również było przeciwdziałać w postaci wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Nie można natomiast zastępować tego rodzaju wniosku obecnie prezentowanym twierdzeniem, że termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania został dochowany, bo dopiero w okresie późniejszym okazało się, że zaistniała okoliczność będąca podstawą merytoryczną, uzasadniającą wznowienie postępowania. O tym bowiem, czy wspomniany wyrok stał się prawomocny a zatem, czy istotnie zachodziła w sprawie jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., organ zajmował by się, ale w toku postępowania już wznowionego. Na etapie zaś samego wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego tego rodzaju prowadzenie postępowania wyjaśniającego było by natomiast niewłaściwe. Prowadziłoby bowiem ono do oceny merytorycznej, która przed wznowieniem postępowania, była niemożliwa. Z tych przyczyn Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.