IV SA/Po 567/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w G. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 17 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 5 września 2008r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski Ostateczną decyzją nr [...] z 13 lutego 2008r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję w zakresie obowiązku doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-technicznego wiaty nad peronem nr 6, nałożonego na PKP Państwowe Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych. Decyzją nr [...] z 8 maja 2008r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z 13 lutego 2008r. Upomnieniem z 31 lipca 2008r. zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: p.e.a.) wezwano skarżącą do wykonania nałożonych obowiązków w ciągu 7 dni od dnia jego doręczenia. W dniu 4 września 2008r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], celem przymusowego zrealizowania obowiązku doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-technicznego wiaty nad peronem nr 6 poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem nr [...] z 5 września 2008r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w oparciu o art. 64 "a" § 1, art. 119 §1 i § 2, art. 120 § 1 i § 2, art. 121 § 1 i § 2 i art. 122 § 3 p.e.a. nałożył na PKP Państwowe Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3000 zł, wezwał do wpłacenia grzywny w terminie 21 dni od otrzymania postanowienia oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym pod rygorem nałożenia dalszych grzywien w celu przymuszenia. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i umorzenie grzywny w celu przymuszenia powołując się na sprawy organizacyjne i konieczność przeprowadzenia prac zabezpieczających. Jednocześnie wskazując, że poczyniono już starania co do wyłonienia wykonawcy robót modernizacyjnych. Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem nr [...] z 17 października 2008r. utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny z 5 września 2008r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył tok postępowania administracyjnego i egzekucyjnego wskazując, że obowiązek określony w decyzji z 13 lutego 2008r. nie został przez skarżącą wykonany. Powołując się na art. 125 § 1 p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca podniosła, że wszczęto odpowiednią procedurę wyłonienia wykonawcy robót modernizacyjnych, a brak widocznych efektów spowodowany był kwestiami organizacyjnymi i zabezpieczającymi roboty. Podkreślono, że środki niezbędne do wykonania modernizacji wiaty nad peronem nr 6 uzyskano dopiero w czerwcu 2008r., natomiast obecnie trwają roboty mające doprowadzić do realizacji obowiązku. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze argumenty i wskazując, że egzekwowany obowiązek winien być wykonany do 30 listopada 2007r. a zastosowany środek egzekucyjny był najmniej uciążliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż w niej wskazane Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Granice kontroli sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyznaczały w niniejszej sprawie postanowienia organów administracji wydane w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 4 września 2008r. wystawionego w celu doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-technicznego wiaty nad peronem nr 6. Oznacza to, że Sąd kontrolował działalność organów w zakresie rozstrzygnięcia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z 5 września 2008r. i utrzymującego je w mocy postanowienia z 17 października 2008r. W granicach sprawy nie mieszczą się natomiast decyzje wydane w postepowaniu rozpoznawczym nakładające na skarżącą wskazany obowiązek. Zgodnie z art. 119 § 1 p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Organ egzekucyjny nakładający grzywnę obowiązany jest dochować warunków formalnych określonych w art. 122 p.e.a., tj. powinien doręczyć postanowienie o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Postanowienie zaś zgodnie z art. 122 § 2 p.e.a. powinno zawierać dwa wezwania: 1) do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz 2) do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Postanowienie z 5 września 2008r. nie spełnia wymogów ustanowionych w powołanych przepisach. W szczególności należy podkreślić wadliwość wezwania skarżącej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Nie został w nim wskazany termin wykonania tego obowiązku, co uchybia celowi stosowania środka egzekucyjnego i uniemożliwia nakładanie dalszych grzywien w celu przymuszenia. Brak określenia terminu do wykonania obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisu art. 122 § 2 pkt 2 p.e.a. albowiem przekłada się na skutki postępowania egzekucyjnego. Pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia obarczonego taką wadą rzutowałoby na wynik postępowania egzekucyjnego, w tym stosowania tego samego lub innych środków egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 30.11.1998r., sygn. akt I SA 793/98, publ.: LEX nr 44662, wyrok WSA w Gliwicach z 13.02.2008r., sygn. akt II SA/Gl 952/07, publ.: LEX nr 443769, glosa aprobująca: W. Mrozek, Radca Prawny zeszyt 2/2009, nr 101). Dodatkowo należy wskazać, że wezwanie powinno wskazywać, że w przypadku niewykonania obowiązku w określonym terminie, nakładane będą dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, co w kontrolowanym postanowieniu zostało pominięte. Organ zawarł jedynie rygor nałożenia dalszych grzywien bez wskazywania kwot w jakich mogą być wymierzane. Nadto Sąd wskazuje, że określenie przez ustawodawcę w art. 121 § 2 p.e.a. jedynie górnej granicy jednorazowej kwoty grzywny, daje organowi egzekucyjnemu swobodę w określaniu wysokości tego środka egzekucyjnego, ale nie dowolność. Oznacza to, że organy nakładając grzywnę zobowiązane są do uzasadnienia jej wysokości, mając na uwadze okoliczności danej sprawy oraz zasady i cele postępowania egzekucyjnego, w tym jego efektywność. Organ odwoławczy utrzymując przedmiotowe postanowienie pierwszoinstancyjne w mocy powielił wskazane uchybienia, co sprawia że rozstrzygnięcie z 17 października 2008r. nie może pozostać w obrocie prawnym. Rozpatrując sprawę ponownie organy mając na uwadze okoliczności sprawy w chwili orzekania, winny zwrócić uwagę na brzmienie przepisów art. 122 § 2 p.e.a. oraz art. 121 § 2 p.e.a. i stosować normy w nich wyrażone, tak aby elementy rozstrzygnięć egzekucyjnych odpowiadały ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Umożliwi to skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego i w efekcie realizację obowiązku nałożonego na skarżącą. Powyższa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wiążą zarówno sąd jak i organy. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji uchylając zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono jak w punkcie 2 wyroku zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Zarzuty podniesione przez skarżącą uznać należało za nietrafne, na ocenę legalności działania organów w niniejszej sprawie nie miały bowiem wpływu okoliczności braku środków na wykonanie obowiązku i problemy organizacyjne. Dostosowanie przedmiotowej wiaty miało nastąpić do dnia 30 listopada 2007r., a jak sama skarżąca wskazuje, w 2007 roku nie przystąpiła do realizacji tego obowiązku. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo - co do zasady - wszczęły i prowadziły postępowanie egzekucyjne w celu przymusowej realizacji obowiązku. /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski KP