I SA/Wa 174/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-09
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia publiczna może nabyć prawo własności gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeśli nie przedłoży dowodu potwierdzającego istnienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego, np. prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego?Ratio decidendi
Uczelnia publiczna może nabyć prawo własności gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeśli w postępowaniu administracyjnym przedłoży dowód potwierdzający istnienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego. Nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. następowało z mocy prawa, a jego potwierdzenie wymagało prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub wpisu do księgi wieczystej. Brak takiego dowodu uzasadnia odmowę stwierdzenia nabycia prawa własności.Stan faktyczny
Skarżąca A. w W. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez uczelnię własności nieruchomości. Uczelnia wywodziła swoje prawo z art. 182 ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r., jednak nie przedłożyła dowodu potwierdzającego istnienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przewlekłość postępowania i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania A. w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez A. własności nieruchomości położonej w. W. przy ul.[...] , stanowiącej działki nr [...] i [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 września 2005 r. przez A. w W. prawa własności gruntu Skarbu Państwa oznaczonego jako działki nr [...] i [...], położonego w W. przy ul. [...].
Od powyższej decyzji A. w W. złożyła odwołanie.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że rozstrzygnięcie w trybie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym dotyczy wyłącznie sprawy nabycia prawa własności, jeżeli uczelnia posiada prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa.
Minister zauważył, że odwołujący się wywodzi prawo użytkowania wieczystego gruntu z art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385). Przepis ten wskazywał, że grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni państwowej, przy czym nie narusza to praw osób trzecich. Przepis ten nie wymieniał konkretnych nieruchomości, ani nie przewidywał rozstrzygania przez organ administracji, co do ewentualnego nabycia prawa użytkowania wieczystego przez uczelnię państwową (na bazie prawa zarządu).
Zdaniem Ministra, rozstrzyganie, co do prawa zarządu i prawa użytkowania wieczystego gruntu nie jest objęte regulacją z art. 256 i wywody organu wojewódzkiego w zakresie istnienia po stronie A. prawa zarządu nie mogą wywierać skutków prawnych, co do istnienia lub braku przedmiotowych praw.
Minister wskazał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono istnienia dokumentu o nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie wymienionego wyżej art. 182 i na żaden tego typu dokument nie powołał się odwołujący, co w konsekwencji prowadzi do odmowy nabycia prawa własności w trybie art. 256.
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. A. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) rażące art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym poprzez bezpodstawne uznanie, iż A. w W. nie była w dniu wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym użytkownikiem wieczystym gruntów położonych w W. przy ul.[...], oznaczonych geodezyjnie jako działki: nr [...] i [...] arkusz mapy [...], obręb [...] o łącznej powierzchni [...] ha, dla których ustanowiona została w dniu 22 września 2005 r. księga wieczysta nr [...]; 2) rażące art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 204 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) poprzez wyłączenie z zastosowania w sprawie i nie stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu A. w W. do przedmiotowych nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. Skarżąca zarzuciła też organowi naruszenie przepisów prawa procesowego: 1) art. 7 poprzez naruszenie przestrzegania zasady praworządności oraz nie uwzględnienia interesu społecznego, jak również słusznego interesu strony; 2) art. 8 i 35 KPA poprzez przewlekłe załatwianie sprawy, dające podstawę do stwierdzenia pozorów prowadzenia postępowania administracyjnego w pierwszej i drugiej instancji, a w rzeczy samej prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób obniżający zaufanie do organów Państwa; 3) art. 9 oraz art. 140 w związku z art. 107 § 3 KPA poprzez odstąpienie od obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony w uzasadnieniu podejmowanych decyzji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków; 4) art. 75 i 77 § 1 KPA poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż dopuszczonymi w sprawie dowodami mogą być wyłącznie dokumenty urzędowe, a przez to nie wykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 5) art. 80 KPA poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów; 6) art. 136 KPA poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, o co wnosiła strona odwołująca się; 7) art. 138 § 1 pkt 2 KPA poprzez pominięcie wyników kontroli instancyjnej, w rzeczowo tożsamej sprawie, zawartych we własnej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu A. podniosła, że organy obu instancji przewlekały załatwienie sprawy i podejmowały wadliwe czynności procesowe, o czym świadczy zwłaszcza zwrócenie się przez Wojewodę [...] do Prezydenta Miasta W. o wydanie zaświadczenia o tym, że w dniu 27 września 1990 r. przedmiotowe grunty pozostają w zarządzie uczelni, skoro to Wojewoda samodzielnie prowadzi postępowanie uwłaszczeniowe, a żaden przepis prawa w tego rodzaju sprawach nie przewiduje jego współdziałania z innym organem oraz nie daje mu interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Minister Infrastruktury nie dokonał też kontroli realizacji własnych zaleceń zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., co naruszało art. 8, 35 i art. 138 § 1 pkt 2 KPA. W ocenie Skarżącej organ pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. a następnie niezwłocznie załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji; jeżeli natomiast organ powziąłby wątpliwości, co do istnienia rzecz A. prawa zarządu według stanu na dzień 27 września 1990 r., to winien przeprowadzić rozprawę administracyjną. A. podała, że w niniejszej sprawie nabycie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu w oparciu o art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym nastąpiło z mocy prawa bez potrzeby wydania stosownej decyzji. Prawo to powstało niezależnie od wpisu tego prawa do księgi wieczystej. Błędnie zatem organy domagały się od skarżącej przedłożenia odpisu z księgi wieczystej dokumentującego wpis na rzecz uczelni tego prawa do księgi wieczystej, skoro wpis en ma znacznie deklaratoryjne. Akademia zwróciła uwagę na to, że organy administracji zupełnie pominęły iż szkoła wyższa wykonuje zadania publiczne finansowane z budżetu państwa, wykorzystując do tego celu mienie stanowiące własność i inne prawa majątkowe. Stąd też podjęte próby uregulowania stanu prawnego mienia będącego w posiadaniu A. od ponad [...] lat służą słusznemu interesowi strony jak i interesowi społecznemu. Brak zaś przyznania uczeni gruntów w trybie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wymusi na uczelni podjęcie działań, o których mowa w art. 90 ust. 3 tej ustawy, co spowoduje dodatkowe koszty i będzie przesłanką do uznania, że skarżąca władała gruntami bez tytułu prawnego, a więc będzie obowiązana do uiszczenia z tego tytułu stosownego wynagrodzenia. Nie bez znaczenia dla sprawy są też okoliczności związane z pozyskaniem i zagospodarowaniem nieruchomości przy ul. [...] dla potrzeb uczelni. W ocenie A., nie uwzględnienie przez Ministra Infrastruktury słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego narusza art. 7 KPA.
Skarżąca zwróciła uwagę, że w 1989 r. zerwano z jednolitym funduszem własności państwowej. Dokonane w 1990 r. uwłaszczenie osób prawnych korzystających z gruntu pod tytułem zarządu polegało na przyznaniu tym podmiotom mienia publicznego w postaci prawa użytkowania wieczystego gruntu. Stąd też pod pojęciem uwłaszczenia uczelni należy rozumieć w pierwszej kolejności dokonane w oparciu o art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym a) nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów państwowych w wyniku przekształcenia przysługującego uczelni prawa zarządu do tych gruntów; b) nabycie prawa własności budynków i urządzeń związanych trwale z gruntami państwowymi pozostającymi w zarządzie uczelni; c) nabycie prawa własności w odniesieniu do pozostałych składników mienia uczelni, a następnie dokonane w oparciu o art. 256 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym nabycie prawa własności gruntów w wyniku przekształcenie przysługującego uczelni prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa. Biorąc powyższe pod uwagę, z punktu widzenia interesu społecznego, działania Wojewody [...] a następnie Ministra polegające na pominięciu celów uwłaszczenia rażąco naruszają art. 7 KPA. Jednocześnie Wojewoda [...] przyjmując założenie, iż istnienie prawa użytkowania (zarządu) A. w W. w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, w dacie 27 września 1990 r., można dowodzić w oparciu o dokumenty urzędowe, a Minister Infrastruktury odstępując od oceny powyższego w ramach kontroli instancyjnej naruszył art. 75 i 77 § 1 KPA. Urzędnicy mimo, iż reprezentują Skarb Państwa pomijają jednak fakt, iż żądają ich od państwowej osoby prawnej, w sytuacji gdy dokumenty te nie stanowiły zasobu archiwalnego i były powszechnie niszczone po 15 latach ich przechowywania.
Skarżąca podniosła, że w sprawie oceny istnienia prawa zarządu zastosowanie ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W obu rozpatrywanych alternatywnie sytuacjach (stosowanie wprost KPA, czy też stosowanie przedmiotowego Rozporządzenia), organy administracji nie dopuszczając dowodu ze świadków, naruszyły art. 77 § 1 KPA jak też art. 80 KPA nie badając całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca przedstawiła bowiem decyzję Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r., nr [...], wskazała jako świadków osoby zaufania publicznego na okoliczność wykonania decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r. mając na uwadze, iż nie dysponuje protokołem zdawczo-odbiorczym o którym mowa w § 9 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 1949 r. Na tą okoliczność wnioskodawca przekazał również Wojewodzie [...] pisemne oświadczenia złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Skarżąca przekazała Wojewodzie [...] również inne dokumenty (geodezyjne, finansowe, itp.) świadczące o wykonaniu decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r. Wyżej wymienione środki dowodowe winny służyć wyłącznie do udowodnienia faktu wykonania decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r., a nie udowodnienia okoliczności wprost związanych z podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego lub też szerzej z istnieniem prawa zarządu i użytkowania. Z przedstawionego przez skarżącą materiału dowodowego organy administracji winny, w oparciu o zasady logicznego myślenia, doświadczenie i wiedzę, wyprowadzić wnioski, co do faktu, czy protokół zdawczo-odbiorczy istniał, czy też nie. Skoro decyzja została wykonana to musiał istnieć protokół. Organy administracji nie przeprowadziły bowiem dowodzenia znoszącego domniemanie legalności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r. Co więcej organ pierwszej instancji sam dopuścił dowód z decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r.
Minister Infrastruktury naruszył art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym, poprzez bezpodstawne uznanie, iż A. w W. nie była w dniu wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym użytkownikiem wieczystym gruntów oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...] i nr [...]. Prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] w W. skarżąca wywodziła i wywodzi nadal, wprost z treści art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym. Ustawa o szkolnictwie wyższym weszła w życie w dniu 27 września 1990 r. Należało więc przyjąć, iż z tą datą nastąpiło uwłaszczenie szkół wyższych na prawie użytkowania wieczystego określonych gruntów, jeżeli zostały spełnione warunki określone w tym przepisie. W sprawie objętej skargą podstawowa kwestia sprowadzała się więc do oceny, czy skarżąca w stosunku do przedmiotowych gruntów dysponowała prawem zarządu w dniu 27 września 1990 r. Kwestię tą winny organy administracji rozstrzygnąć stosując przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i KPA. Skarżąca podkreśliła, że prawo zarządu lub użytkowania wynikało z różnych aktów prawnych do których należy zaliczyć też dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, który wszedł w życie 4 maja 1949 r. Na uwadze należy mieć również dekret z dnia 6 grudnia 1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska, który wszedł w życie 28 grudnia 1946 r. oraz ustawę z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych. Tymczasem w analizowanej kwestii podstawą prawną był dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na którym oparta została decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956 r., nr [...].
A. zauważyła, że zastosowanie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w stanach faktycznych dotyczących uczelni jest możliwe biorąc pod uwagę zakres upoważnienia ustawowego do wydania przedmiotowego rozporządzenia oraz relację przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami do art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym -lex generalia i lex specialis. Zakres regulacji objętych rozporządzeniem wynika z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest podstaw do przyjęcia tezy, iż upoważnienie ustawodawcy dotyczy tylko niektórych państwowych osób prawnych. Składnia normy prawnej zawartej w art. 206 wyklucza również twierdzenie, iż zasady i tryb stwierdzania prawa zarządu miałyby dotyczyć wyłącznie przypadków, o których mowa w art. 200 pst. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3. Tak z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., jak również z art. 206 ustawy nie wynika zatem, żadne podmiotowe ograniczenie w stosunku do państwowych osób prawnych, w zakresie jego stosowania. Ograniczenia tego nie można również wyprowadzić w stosunku do uczelni publicznych z całej treści ustawy o gospodarce nieruchomościami, która bezsprzecznie ma do nich zastosowanie. Kierując się zatem treścią § 2 ust. 1 lit. a w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia wojewoda miał obowiązek z urzędu stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu uczelni publicznej, jako państwowej osoby prawnej, do przedmiotowej nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Okoliczność, iż z art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym wynika dla oceny istnienia prawa użytkowania wieczystego posiadanie prawa zarządu w dacie 27 września 1990 r., a nie 5 grudnia 1990r., nie ma dla istoty sprawy znaczenia, ze względu na następstwo czasowe. Ponadto przed stwierdzeniem dotychczasowego prawa zarządu wojewoda ma obowiązek zbadania, czy nie zostały zgłoszone roszczenia poprzednich właścicieli w stosunku do nieruchomości będących przedmiotem uwłaszczenia oraz czy uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Ponadto z istoty uwłaszczenia uczelni wynika niezbędność prawa zarządu, a samo uwłaszczenie jest przesłanką wręcz aksjologiczną zmian, które dokonały się w III RP. Należy zatem stwierdzić, iż wojewoda w sytuacji braku ujawnienia w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczelni jest zobowiązany do ustalenia w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 256 Prawo o szkolnictwie wyższym, czy grunt państwowy pozostawał w zarządzie uczelni w dacie wejścia w życie ustawy o szkolnictwie wyższym. Co więcej to wojewodę należy uznać za organ właściwy do wydania zaświadczenia stwierdzającego, że w dniu 27 września 1990 r. grunt państwowy wraz z budynkiem pozostawał w zarządzie uczelni. Zaświadczenie to, zgodnie ze stanowiskiem SN zawartym w uchwale z 20 września 1994 r. posiada dostateczną w postępowaniu wieczystoksięgowym moc dowodową.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie podstawę prawną stanowił art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym – zwanej dalej ustawą. Na żądaniu rozpatrzenia sprawy na podstawie tego przepisu oparty był bowiem wniosek A. w W. z dnia 12 lipca 2007 r. Przepis ten przewiduje, że z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 1 września 2005 r. grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością, a nabycie prawa własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda.
Wskazany wyżej tryb uwłaszczenia uczelni mieniem Skarbu Państwa polega więc na tym, że właściwy wojewoda wydaje decyzję stwierdzającą nabycie przez uczelnię prawa własności do konkretnego gruntu, gdy w postępowaniu administracyjnym wnioskodawca – publiczna szkoła wyższa przedłoży dowód potwierdzający istnienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony.
Należy bowiem zauważyć, że cywilne państwowe uczelnie wyższe nabywały w użytkowanie wieczyste grunty państwowe pozostające w ich zarządzie na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, z dniem jej wejścia w życie (27 września 1990 r.). Z tego też przepisu wywodzi swoje prawo rzeczowe A. w W.
Warto wskazać, że nabycie prawa użytkowania wieczystego w tym trybie nie następowało w drodze zawarcia umowy, czy poprzez wydanie decyzji administracyjnej, lecz z mocy samego prawa. Wobec tego, że w tego typu sprawach chodziło o nabycie prawa rzeczowego, dlatego też sprawy te, jako sprawy cywilne, zostały poddane kognicji sądów powszechnych (art. 2 § 1 KPC). Fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego do konkretnego gruntu uczelnia była więc w stanie potwierdzić na zewnątrz tylko wówczas, gdy legitymowała się prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Takim orzeczeniem mogło być orzeczenie ustalające nabycie prawa użytkowania wieczystego do gruntu (art. 189 KPC), orzeczenie usuwające niezgodność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece), czy też wydane w trybie nieprocesowym orzeczenie o wpisie w Dziale II księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczelni (art. 6268 § 6 KPC). W tym ostatnim przypadku dowodem potwierdzenia nabycia tego prawa jest obecnie stosowne zawiadomienie sądu wieczystoksięgowego (art. 62610 § 1 KPC) lub odpis z księgi wieczystej (art. 362 § 1 i 2, art. 364 § 2 i 4 u.k.w.h).
Tymczasem w niniejszej sprawie A. w W. nie przedłożyła Wojewodzie [...] żadnego ze wskazanych wyżej dokumentów, który by potwierdzał powstanie na rzecz tej uczelni prawa użytkowania wieczystego do działek nr [...] i [...]. W tej sytuacji organy obu instancji trafnie odmówiły uwłaszczenia A. na podstawie art. 256 ustawy, skoro z przedłożonego w postępowaniu zawiadomienia Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] października 2005 r. dokumentującego stan wpisów w księdze wieczystej Kw nr [...], notatki urzędowej z dnia 18 lipca 2008 r. z oględzin tej księgi oraz innych dokumentów nie wynika, że przedmiotowy grunt został obciążony prawem użytkowania wieczystego na rzecz skarżącej.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że na gruncie art. 256 ustawy nie można obronić postawionej w skardze tezy, iż w postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie tego przepisu organ obowiązany był do prowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność przysługiwania wnioskodawcy do gruntu prawa zarządu w dniu 27 września 1990 r. Uszło uwadze skarżącej, że taką przesłankę statuował art. 182 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy, który utracił moc obowiązującą z dniem 1 września 2005 r. (art. 277 ustawy), a więc w dacie wydania kwestionowanych przez A. decyzji nie mógł stanowić podstawy prawnej do załatwienia sprawy. Nie można też się zgodzić ze skarżącą, że w sprawie uwłaszczenia uczelni w trybie art. 256 winny mieć zastosowanie przepisy art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, skoro z treści przepisu art. 206 wynika, że art. 206 dotyczy uwłaszczenia użytkowników lub władających gruntem pod tytułem prawa zarządu, a nie użytkowników wieczystych. Wbrew temu co twierdzi skarżąca w sprawach uwłaszczenia uczelni w oparciu o przepis art. 256 ustawy nie można stosować przepisów przejściowych ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ ustawa z 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym nie odsyła do ich stosowania. Nie było również zasadne twierdzenie skarżącej, że w niniejszej sprawie organ winien załatwić sprawę mając na uwadze słuszny interes strony, czy interes społeczny. Sąd zauważa, że decyzja wydana na podstawie art. 256 ustawy ma charakter decyzji tzw. "związanej". Oznacza to, że organ administracji publicznej nie działa przy uwłaszczeniu uczelni na podstawie tzw. "uznania administracyjnego" i nie dysponuje żadnym luzem decyzyjnym, a jedynie stwierdza nabycie prawa własności w stosunku do wnioskodawcy, który spełnia ściśle określone przesłanki ustawowe (uczelnia publiczna – użytkownik wieczysty). Kwestia słusznego interesu strony, czy interesu społecznego nie jest zatem przesłanką materialnoprawną nabycia prawa własności w trybie art. 256 ustawy. Ustawowy wymóg uwzględniania słusznego interesu obywateli, czy interesu społecznego, wynikający z art. 7 KPA dotyczy zaś sfery procesowej, tj. określa reguły prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego (dowodowego) i podejmowania w jego toku czynności procesowych celem ustalenia przez organ prawdy obiektywnej na podstawie swobodnej i wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów. Nie można jednak zapominać, że zasada określona w art. 7 KPA nie zwalnia strony od wskazywania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza gdy nieudowodnienie określonych faktów może mieć dla strony negatywne skutki oraz że ma ona zastosowanie w sprawach, w których organ działa na zasadzie uznania administracyjnego. Jeżeli zaś chodzi o podnoszoną kwestię właściwości wojewody do wydania zaświadczenia stwierdzającego prawo zarządu uczelni i jego skuteczności w postępowaniu wieczystoksięgowym, to Sąd zauważa, że ocena tego zagadnienia wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło