II SA/Sz 865/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-04-09
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności była oznaczona w ewidencji gruntów jako rolna, a wnioskodawcy deklarowali jej nabycie w celu powiększenia gospodarstwa rolnego i uiszczali podatek rolny, może zostać przekształcona w prawo własności, mimo że organy administracji uznały ją za teren zabudowy pensjonatowej/rekreacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów administracji, uznając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy nieruchomość mogła być wykorzystywana rolniczo w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego. Kryterium wyodrębniającym nieruchomość rolną jest jej potencjalny sposób wykorzystania, a nie tylko aktualny stan zagospodarowania czy zapisy w ewidencji gruntów, które mogą być błędne. Organy powinny zbadać, czy nieruchomość mogła być potencjalnie wykorzystana rolniczo, a nie tylko opierać się na aktualnym oznaczeniu w ewidencji czy faktycznym wykorzystaniu na cele rekreacyjne.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazując na jej rolny charakter, nabycie z zamiarem powiększenia gospodarstwa rolnego oraz uiszczanie podatku rolnego. Organy administracji odmówiły przekształcenia, uznając nieruchomość za teren zabudowy pensjonatowej/rekreacyjnej, a nie rolnej, powołując się na aktualne oznaczenia w ewidencji gruntów i sposób jej wykorzystania. Po uchyleniu przez Wojewodę pierwszej decyzji Starosty, Starosta ponownie odmówił przekształcenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. i B. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. ,nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty z dnia [...] r., Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących G. i B. małżonków S. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] r., G. i B.S. wnieśli
o przekształcenie należącego do nich na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...]
o powierzchni [...]m2 w miejscowości [...] przy ul. [...], Gmina [...], Powiat[...] dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. W uzasadnienie powołali się na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponadto podali, że zgodnie z treścią aktu notarialnego repertorium A [...] nabyli prawo użytkowania wieczystego z zamiarem powiększenia ich gospodarstwa rolnego. Jednocześnie wskazali, że zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość stanowi grunt rolny klasy [...], a zarazem są z tego tytułu podatnikami podatku rolnego. Wnioskodawcy podkreślili, że teren na którym zlokalizowana jest działka nr [...] nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a w odniesieniu do niej nie została również wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Starosta [...] powołując się na treść art. 104 k.p.a oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2005r., nr 175, poz. 1459) decyzją z dnia [...]. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że G.J. i B.W. małżonkowie S. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] i stanowiące odrębną nieruchomość znajdujące się na tej działce budynki - [...] domków campingowych, budynek świetlicy oraz budynek sanitariatów z kotłownią nabyli od Przedsiębiorstwa Transportu i Maszyn Drogowych w [...] w dniu [...] roku, umową zawartą w formie aktu notarialnego W dniu nabycia przez państwa G. i B. S. nieruchomość była zagospodarowana zgodnie z obowiązującym wcześniej planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], w tym dla miejscowości [...] a teren nieruchomości był oznaczony symbolem jako [...] z zapisem " tereny pod zabudowę pensjonatową..." i stanowiła ośrodek wczasowy /opis przeznaczenia nieruchomości w operatach szacunkowych i opinii sądowej. Organ I instancji wskazał, że obowiązujące zapisy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] określają ten teren jako [...] podmiejskie tereny mieszkaniowe. Zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów teren działki nr [...] na mapie ewidencyjnej oznaczony był jako [...] obecnie [...], natomiast wypis z rejestru gruntów określa ten teren jako [...] ha. W wypisie z rejestru gruntów był błędny zapis dla działki nr [...] ha co zostało zmienione i wyjaśnione pismem z dnia [...].
Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie Państwo S. W treści odwołania
z dnia [...]r., decyzji Starosty [...]-[...]- z dnia
[...]r zarzucili naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r.,
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2005r., nr 175, poz. 1459), poprzez przyjęcie, że nieruchomość objęta wnioskiem nie była w dacie wejścia w życie tej ustawy nieruchomością rolną, naruszenie art. 461 k.c. na skutek błędnej wykładni oraz art. 553 k.c. na skutek nieuwzględnienia faktu posiadania przez wnioskodawców gospodarstwa rolnego, którego częścią składową jest działka nr [...], naruszenie art. 461 k.c. na skutek jego błędnego zastosowania w sprawie, art. 3 ust. 4 i 7 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego na skutek nieuwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy, w kontekście oświadczenia strony zawartego § 3 aktu notarialnego z dnia [...]r., naruszenie art. 6,7,8,9 i 11 k.p.a w zw. z art.. 75 § 1, 77 § 1 i 86 k.p.a na skutek nie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie inicjatywy dowodowej, nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, naruszenie art. 80 k.p.a poprzez wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej, naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a na skutek przeprowadzenie oględzin nieruchomości bez zawiadomienia strony oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a na skutek nie wskazania w podstawie prawnej decyzji, przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i również na skutek wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji z uwagi na niewskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których się oparto oraz przyczyn odmowy przyznania mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez stronę. Ponadto w uzasadnieniu podnieśli, że o rolnym charakterze nieruchomości decyduje kryterium przeznaczenia. Pojęcie "grunt rolny" jest tożsame z pojęciem "nieruchomość rolna". Art. 461 Kc, mówiąc o "nieruchomości rolnej", nawiązuje do art. 48, według którego budynki są częścią składową nieruchomości. Z tego wynika, że do obszaru nieruchomości rolnej zalicza się także grunty pod budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi oraz grunty niezbędne do korzystania z tych budynków (tak SN w uchwale z 30 maja 1996 r., III CZP 47/96, OSNC 11/96, poz. 142). W uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że z punktu widzenia kryterium całości gospodarczej ocena charakteru nieruchomości powinna uwzględniać nie tylko aktualny stan, ale także możliwość wykorzystywania gruntów wraz z budynkami dla celów rolniczych oraz możliwość połączenia gruntów rolnych wraz z budynkami w jedną całość gospodarczą, co o tyle ma znaczenie, że w skład gospodarstwa rolnego wchodzą niejednokrotnie nieruchomości rolne położone w różnych miejscowościach. W zaskarżonej decyzji brak tego rodzaju analizy. Zdaniem pełnomocnika strony organ I instancji stwierdza w uzasadnieniu, że działka [...] nie była w dniu [...] r. wykorzystywana rolniczo, jednakże całkowicie pomija okoliczność, że art. 461 definiujący pojęcie nieruchomości rolnej (gruntu rolnego), a także art. 553 definiujący pojęcie gospodarstwa rolnego używają w swej hipotezie zwrotu "lub mogą stanowić". Wobec tego analiza dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aczkolwiek i tak wadliwa, jest jednocześnie niepełna, gdyż nie obejmuje całej hipotezy przepisu art. 461 Kc. Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że "dla określenia obszaru gospodarstwa spadkowego nie ma istotnego znaczenia fakt, że np.: aktualnie w jednym z budynków mieszkalnych w tym gospodarstwie zamieszkuje osoba nie zajmująca się prowadzeniem gospodarstwo''. Podobnie nie ma znaczenia fakt, że określona część nieruchomości rolnej, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, jest okresowo wykorzystywana w celu innym niż rolniczy. Istotne jest to, czy rolniczo wykorzystana być może. W tym kontekście wg skarżących niebagatelne znaczenia ma fakt, że w dniu [...] r. działka nr [...] figurowała w ewidencji gruntów jako działka rolna. Według przepisów o ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności rozporządzenia Ministrów Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), gruntami rolnymi są grunty użytkowane rolniczo zwane użytkami rolniczymi, przez które rozumie się: 1) grunty orne, 2) sady, 3) łąki trwałe, 4) pastwiska trwałe, 5) grunty rolne zabudowane, 6) grunty pod stawami, 7) rowy. Ocena, czy grunt jest gruntem rolnym, zdaniem odwołujących, nie może być dokonana w oderwaniu od art. 461 kc, według którego nieruchomość rolna (ta która jest lub może być wykorzystywana rolniczo) jest zawsze gruntem rolnym.
W przedmiotowej sprawie dodatkowo ocena powinna być dokonywana w kontekście art. 553 Kc definiującego pojęcie gospodarstwa rolnego, gdyż ocena tego, czy działka
nr [...] mogłaby być wykorzystywana rolniczo powinna być dokonana właśnie
w kontekście posiadania przez małżonków S. w dacie nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości gospodarstwa rolnego. Odwołujący podnieśli także to, że nieistotne w sprawie jest powołanie się na obecnie istniejące zapisy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] bowiem zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium nie jest aktem prawa miejscowego. Z kolei przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyłącza możliwość przekształcenia jedynie w odniesieniu do nieruchomości rolnych, które zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Zdaniem państwa S. w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę [...] taka sytuacja nie ma miejsca, ani też nie miała miejsca w dniu [...] r. Organ I instancji zauważa, że zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów teren działki [...] oznaczony jest jako [...] ha, jednakże należy mieć na uwadze, że wywody te odzwierciedlają obecny stan zapisów w ewidencji, będących konsekwencją działań podjętych przez organ I instancji po złożeniu przez małżonków S. wniosku o przekształcenie. Tymczasem zdaniem skarżących decydujący powinien być stan rzeczy istniejący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. tj. w dniu [...] r. Organ I instancji stwierdza, że w ewidencji gruntów znajdował się błędny zapis dla działki [...] ha, aczkolwiek wyjaśnienie tej sytuacji sprowadza się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że zostało to wyjaśnione pismem z dnia [...] r. [...]. Organ I instancji nie wyjaśnia zdaniem skarżących przyczyn zaistniałej zmiany, na czym miał polegać rzekomy błąd, jakie czynności zostały w związku z tym powzięte przez organ I instancji dla wyjaśnienia sprawy. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia nawet od kogo pochodzi pismo z dnia [...] r. (faktycznie datowane na dzień [...] r.). Ich zdaniem analiza pisma z dnia [...] r. Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w [...] pozwala jednak uznać, że sposób dokonania zmian ewidencji gruntów dotyczących działki [...] podyktowany był wyłącznie zamiarem negatywnego załatwienia wniosku małżonków S. Czynności zmierzające do zmiany zapisów w ewidencji zostały podjęte dopiero w [...] r., a zatem po wpłynięciu wniosku do Starosty. Pismo z dnia [...] r. powołuje się na bliżej nie oznaczone wspólne stanowisko Ministra Rolnictwa, Ministra Finansów i Głównego Geodety Kraju, na wewnętrzne przepisy Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, które również nie są bliżej określone, podobnie jak nie jest wyjaśnione to jaki mają wpływ na sytuację strony w przedmiotowej sprawie.
W piśmie tym mowa jest również o dokumentacji powstałej na zlecenie Starosty [...], która miała doprowadzić do zmiany oznaczenia gruntów oraz o błędzie geodety, jednakże zdaniem skarżących wszystkie te wywody cechuje bardzo duży poziom ogólności i właściwie pismo to w ogóle nie wyjaśnia istoty sprawy. Nie wskazuje na to, kiedy podjęto prace mające na celu zmianę oznaczenia działki [...], kiedy zwrócono dokumentację geodecie, który rzekomo popełnił błąd, i kiedy prace w tym zakresie zostały zakończone. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów datowany na dzień [...] r., w którym jednoznacznie stwierdza się, że działka nr [...] ma oznaczenie użytku [...]. W dokumencie tym stwierdza się również, że stanowi on podstawę dokonania wpisów w księgach wieczystych. Dokument ten jest niewątpliwie dokumentem, o którym mowa w art. 76 § 1 Kpa. Jednocześnie podnieśli, że w aktach sprawy znajduje się również protokół z oględzin nieruchomości dokonanych w dniu [...] r. Należy jednak stwierdzić, że dowód ten, pomimo, że nie został przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, został uzyskany niezgodnie z prawem, z uwagi na to, że strona nie była w ogóle zawiadomiona o terminie oględzin. W tym stanie rzeczy, zdaniem państwa S. uzasadnione jest stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji miało miejsce rażące naruszenie przepisów art. 79 § 1 i 2 Kpa. Zaskarżona decyzja nie spełnia również wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 Kpa co do tego, jaka powinna być merytoryczna zawartość decyzji. Zaskarżona decyzja nie zawiera bowiem uzasadnienia prawnego i uzasadnienia faktycznego, a podstawa prawna określona jest wadliwie.
Na skutek odwołania Wojewoda , powołując się na treść art.138 § 2 k.p.a w zw. z art. 1 ust. 1z dnia 29 lipca 2005r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2005r., nr 175, poz. 1459) wydał decyzją z dnia [...] - którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że pełnomocnik odwołujących się zasadnie podniósł, iż organ I instancji nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu wskazanie jakie było oznaczenie użytku w odniesieniu do działki nr [...] w dniu [...] r. Brak jest bowiem w aktach sprawy informacji o nieruchomości według stanu na dzień [...]r. Lakoniczne stwierdzenie organu I instancji, że zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów teren działki nr [...] na mapie ewidencyjnej oznaczony był jako [...] obecnie [...], natomiast wypis z rejestru gruntów określa ten teren jako [...] ha oraz stwierdzenie, że w wypisie z rejestru gruntów był błędny zapis dla działki nr [...] ha co zostało zmienione i wyjaśnione pismem z dnia [...] nie spełnia wymogu wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych decydujących o rozstrzygnięciu sprawy. Zdaniem Wojewody, zasadnie pełnomocnik odwołujących się podnosi, iż organ I instancji nie wyjaśnia stronie przyczyn zaistniałej zmiany, na czym miał polegać błąd, jakie czynności zostały w związku z tym podjęte przez organ I instancji dla wyjaśnienia sprawy, ani od kogo pochodzi pismo z dnia [...]r., Dowody zebrane w sprawie, a zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia decyzji Organ administracji, uzasadniając decyzję, może powoływać się na dowody zebrane w sprawie, jednakże nie zwalnia to go z obowiązku przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania tego stanowiska.
Zdaniem organu odwoławczego należało zatem uznać zarzut nienależytego wyjaśnienia wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczących zmiany oznaczenia użytku w odniesieniu do działki [...]. Ponadto organ podkreślił, że w aktach sprawy brak dokumentacji na podstawie której dokonano zmiany użytku.
W zaskarżonej decyzji organ I instancji nie ustosunkował się ponadto do twierdzeń pełnomocnika wnioskodawców, które według niego przesądzają o rolnym charakterze nieruchomości, a mianowicie twierdzenia, że z tytułu posiadania działki
nr [...] wnioskodawcy są podatnikami podatku rolnego oraz twierdzenia, że działkę nr [...] wnioskodawcy nabyli z zamiarem powiększenia gospodarstwa rolnego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...], powołując się na treść art. 104 k.p.a oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2005r., nr 175, poz. 1459), decyzją z dnia [...]- odmówił G. i B. S. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w obrębie [...], Gmina [...] oznaczonej jako działka nr [...] powierzchni [...] m2.
W uzasadnieniu podniósł, że prawidłowość zapisów w księdze wieczystej i na wyrysie z mapy potwierdza akt notarialny, którym państwowej S. nabyli od Przedsiębiorstwa Transportu i Maszyn Drogowych w [...] prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] i stanowiące odrębną nieruchomość znajdujące się na tej działce budynki - [...] domków campingowych, budynek świetlicy oraz budynek sanitariatów z kotłownią. Fakt zabudowy i przeznaczenia nieruchomości na ośrodek campingowy potwierdza również-uchwała [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] roku, decyzja z dnia [...] roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] o przekazaniu terenu na czas nieograniczony z przeznaczeniem na ośrodek wypoczynkowy, decyzja uwłaszczeniowa Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] o nabyciu przez Przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego gruntu i nieodpłatnego nabycia budynków z uwagi na to, że realizacja ich nastąpiła z środków własnych, wykaz zmian gruntowych z dnia [...] roku dotyczący podziału działki nr [...] w wyniku którego powstała działka zabudowana nr [...] oraz decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...].W dniu nabycia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przez p. G. i B. S. nieruchomość była zagospodarowana zgodnie z obowiązującym wcześniej planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], w tym dla miejscowości [...], a teren nieruchomości był oznaczony symbolem jako [...] z zapisem " tereny pod zabudowę pensjonatową,.." i stanowiła ośrodek wczasowy /opis przeznaczenia nieruchomości w operatach szacunkowych i opinii sądowej/. Dokumenty te nie wskazują w ocenie organu na charakter rolny nieruchomości.
Dokumentem, na którym strona oparła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] jako nieruchomości rolnej był wypis z rejestru gruntów [...] roku z błędnym zapisem [...] oraz oświadczenie złożone do umowy sprzedaży, że nieruchomość zostaje nabyta z zamiarem powiększenia gospodarstwa rolnego.
Z informacji uzyskanej z Urzędu Miejskiego w [...] wynika, że Przedsiębiorstwo Transportu i Maszyn Drogowych w [...] na przedmiotową nieruchomość w [...]r. złożyło deklarację podatkową na podatek od nieruchomości, zatem poprzedni użytkownik wieczysty nie traktował gruntu jako rolny lecz zgłaszał go do opodatkowania jako grunt nierolny o pow. [...] m oraz znajdujące się na nim budynki o pow. użytkowej [...] m. Organ I instancji ustalił, że Państwo S. po nabyciu nieruchomości od Przedsiębiorstwa Transportu i Maszyn Drogowych
w [...] w [...] r. złożyli deklarację na grunty orne kl. [...] ha i grunty zadrzewione, zakrzaczone kl. [...] ha. Zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów i budynków teren działki nr [...] na mapie ewidencyjnej oznaczony był jako [...] obecnie [...], natomiast wypis z rejestru gruntów określa ten teren jako [...] ha. W związku z niezgodnością zapisów w ewidencji gruntów pismem z dnia [...] roku wystąpiono do Wydziału Geodezji i Kartografii o wyjaśnienie tych niezgodności.Z wyjaśnień wynika pismo z dnia [...] z dnia [...], iż w wypisie z rejestru gruntów wydanym dnia [...] roku był błędny zapis dla działki nr [...] jako [...] ha.
Niezgodności w ewidencji gruntów powstały w trakcie prac geodezyjnych [...] prowadzonych w [...] roku, polegających na wykonaniu podziału działki nr [...] na działki nr [...], zatwierdzonego decyzją z dnia [...] roku zmienione zostały również oznaczenia użytków gruntowych. Po wykonaniu podziału w działce nr [...] użytki gruntowe otrzymały oznaczenie [...].
Z postanowienia wydanego przez Burmistrza [...] w dniu [...] wynika, że nieruchomość zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przeznaczona była pod zabudowę pensjonatową - tereny wczasowo-kolonijne do dalszego użytkowania. Została więc zaliczona do grupy gruntów zurbanizowanych i zabudowanych. Do chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454/ tereny rekreacyjno - wypoczynkowe oznaczane były symbolem [...]. Mogły one również występować na gruntach rolnych. Nowe rozporządzenie tereny zabudowane budynkami związane
z wypoczynkiem zalicza się do innych terenów zabudowanych i powinny być oznaczone symbolem [...]. W wyniku prac geodezyjnych powstała dokumentacja, na podstawie, której zmieniono oznaczenia użytków w ewidencji gruntów. Z uwagi na fakt zabudowania działki budynkami o charakterze rekreacyjno - wypoczynkowym należało obszar ten oznaczyć użytkiem [...]. a nie [...]. Dokumentacja została zwrócona wykonawcy prac w celu usunięcia błędu.
Przy wprowadzaniu zmian wynikających z prac geodezyjnych KERG [...]
w rejestrze gruntów zamiast wprowadzić w miejsce [...] oznaczenie [...], usunięto tylko oznaczenie [...].
Organ administracji ocenił powyższe wyjaśnienia za w pełni wiarygodne i wykluczające możliwość oparcia się przy ustalaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie na wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] roku. W ocenie organu nie można przyjąć, że błędny wypis z rejestru gruntów, zmienił charakter gruntu i może być podstawą do przekształcenia powyższej nieruchomości jako nieruchomości rolnej.
Strona nie przedstawiła, oprócz wypisu z rejestru gruntów wg. stanu na dzień
[...]. z błędnym zapisem i oświadczenia zawartego w akcie notarialnym, że nieruchomość nabywa na powiększenie gospodarstwa rolnego, żadnego dokumentu potwierdzającego, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości po jej nabyciu i na dzień [...] roku była nieruchomością rolną.
Wobec powyższego przyjęto za ustalone, iż w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu
[...] roku państwo S. nie byli wieczystymi użytkownikami nieruchomości rolnej, ponieważ w tym dniu nieruchomość nie była wykorzystywana ani przeznaczona do prowadzenia działalności rolniczej /art. 461 kc/, jak również nie były to grunty rolne odłogowane, co oprócz wyżej przedstawionych faktów potwierdza ogłoszenie zamieszczone na stronie internetowej "[...]", iż dopiero z dniem [...] roku ośrodek zostaje zamknięty. Nieruchomość od chwili nabycia tj. od [...] roku do dnia [...] roku była przeznaczona i wykorzystywana na cele komercyjne - ośrodek wczasowy.
W myśl art. 461 k.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej
w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Gruntami rolnymi w myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych są również grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Znajdujące się na działce nr [...] budynki na dzień [...] roku w ocenie organu nie służyły wyżej określonemu celowi.
Działka nr [...] na dzień [...] roku była zabudowana co potwierdzają opisane wcześniej dokumenty jednak znajdujące się na niej budynki nie były związane z produkcją rolniczą co potwierdza również protokół z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] roku. Na działce znajduje się [...] domków campingowych i inne budynki nie służące produkcji rolnej. Art. 1 ustawy wymaga aby nieruchomość podlegająca procedurze przekształceniu była zabudowana na cele mieszkaniowe lub zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę lub była nieruchomością rolną.
Od decyzji Starosty Kamieńskiego z dnia [...] - odwołanie wnieśli G. i B. S.
Podnieśli te same argumenty co w poprzednim odwołaniu, a nadto zarzucili organowi, że nie wziął pod uwagę i należycie nie rozważył i nie uzasadnił kwestii dotyczących tego, że Wnioskodawcy z tytułu posiadania działki nr [...] są podatnikami podatku rolnego, że nabyli ta działkę w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, jak również na skutek braku jednoznacznego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakie zapisy w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] figurowały w dniu [...] r.
Na skutek odwołania Wojewoda powołując się na treść art.138 § 2 k.p.a w zw. z art. 1 ust. 1z dnia 29 lipca 2005r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2005r., nr 175, poz. 1459) decyzją z [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w treści pisma z dnia [...] r. Geodeta Powiatowy w [...] wyjaśnił, że w trakcie prac geodezyjnych [...], polegających na wykonaniu podziału działki nr [...] na działkę nr [...], zatwierdzonego decyzją z dnia [...] zmienione zostały oznaczenia użytków gruntowych. Powstała w wyniku podziału działka [...] oznaczona została użytkami [...]. Z postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] opiniującego pozytywnie proponowany podział nieruchomości, wynika, że nieruchomość zgodnie z wówczas obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została pod zabudowę pensjonatową i tereny wczasowo - kolonijne do dalszego użytkowania. Została więc zaliczona do grupy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych - terenów rekreacyjno - wypoczynkowych, oznaczonych symbolem [...]. Organ wyjaśnia, że do chwili wejścia w życie rozporządzenia z dnia [...] r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) tereny rekreacyjno - wypoczynkowe oznaczane były symbolem [...] i mogły również występować na gruntach rolnych. Wejście w życie wyżej wskazanego rozporządzenia zmieniło zasady zaliczania i oznaczania użytków gruntowych w ewidencji gruntów i budynków — tereny zabudowane zajęte pod budynki związane z wypoczynkiem zalicza się do innych terenów zabudowanych i powinny być oznaczone symbolem [...]. Zgodnie z szczegółowymi zasadami zaliczania grantów do poszczególnych użytków gruntowych stanowiącymi załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813 ze zm.) do terenów zabudowanych innych zaliczało się grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane min. z wypoczynkiem (pkt 3.3), natomiast do terenów rekreacyjno - wypoczynkowych zaliczało się min. ośrodki wypoczynkowe (pkt 3.5). Natomiast zgodnie z pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dotyczącego zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, do innych terenów zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane min. z wypoczynkiem a do terenów rekreacyjno -wypoczynkowych zalicza się min. niezajęte pod budynki tereny ośrodków wypoczynkowych. Z uwagi na fakt zabudowania działki budynkami o charakterze rekreacyjno -wypoczynkowym należało obszar ten oznaczyć użytkiem [...]. Dokumentację zwrócono Wykonawcy prac w celu usunięcia błędu. Po sporządzeniu dokumentacji nieprawidłowy zapis w ewidencji gruntów został usunięty Biorąc pod uwagę zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do dnia [...] r. w stosunku do działki nr [...], sposobu użytkowania przez poprzedniego użytkownika wieczystego, zaistniałego błędu w zapisach ewidencji gruntów, fakt nabycia przez małżonków S. działki nr [...], oświadczenia, iż nabywają ją z zamiarem powiększenia gospodarstwa rolnego oraz zgłoszenia jej do opodatkowania podatkiem rolnym nie zmienił zdaniem organu jej charakteru i nie przekształcił jej w nieruchomość rolną, tym bardziej, że Państwo S. kontynuowali dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości. W dniu [...] r. pomiędzy Państwem G. i B. S. a K.S., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "B" została zawarta umowa dzierżawy [...] domków kempingowych oraz sanitariat o łącznej powierzchni [...] m2 położonych w [...] na działce [...] oraz kort tenisowy położony na działce [...]. Umowa została zawarta na okres [...] lat, przy czym jak wynika z aneksu nr [...] do umowy strony rozwiązały ją z dniem r. Na stronie internetowej "[...]" zamieszczono informację, iż z dniem [...] r. ośrodek zostaje zamknięty. Podczas przesłuchania strony G.S. stwierdziła min. iż strona internetowa została założona w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez córkę i została zlikwidowana
w późniejszym terminie. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w [...] w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości nr [...] Państwo S. informują że cyt.: "od bieżącego roku włącznie zaniechaliśmy działalności turystyczno-rekreacyjnej na w/w nieruchomości". Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast stosownie do postanowień art. 2 ust 2 powyższej ustawy za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierzał, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Wobec powyższych okoliczności organ odwoławczy stwierdził, iż na przedmiotowej nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza i nie miała ona charakteru działalności rolniczej. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w decyzji z dnia [...]r., znak: [...], że zapisy dokonywane w ewidencji gruntów nie stanowią stanu prawnego nieruchomości, lecz są czynnościami materialno — technicznymi, w wyniku których wykazuje się informacje objęte przepisem art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych (art. 20 ust 1 pkt 1 ustawy). Przejściowo błędne zapisy w ewidencji gruntów nie mogą zmieniać charakteru gruntu (jego funkcji) jaki mu nadały postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wynikającego z faktycznego wykorzystywania oraz materiałów źródłowych określających użytek i stanowić podstawy do ustanowienia nowego stanu nieruchomości. Rozważania czy nieruchomość nie mająca charakteru nieruchomości rolnej mogłaby taki charakter mieć byłyby zbyt daleko idącą dowolnością
w dostosowywaniu stanu faktycznego do określonych przepisów prawnych. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika odwołujących się braku wskazania od kogo pochodzą pisma z dnia [...] r., znak: [...] i z dnia [...] r., znak: [...], na które powołuje się organ I instancji, to organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wskazał, iż wystąpiono do Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu o wyjaśnienie niezgodności zapisów w ewidencji gruntów. Następnie w uzasadnieniu decyzji przedstawia uzyskane wyjaśnienia. Natomiast organ II instancji, pełniący funkcję reformatoryjną, wprost wskazał, że pochodziły od Geodety Powiatowego. We wniesionym odwołaniu pełnomocnik stron postępowania podnosi, iż wypis z ewidencji gruntów z dnia [...] r., w którym działka nr [...] ma oznaczenie użytku [...], ma moc dokumentu urzędowego. Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji przedstawiając szczegółowo przebieg zmian w ewidencji gruntów, okoliczności dotyczące przeznaczenia i faktycznego wykorzystania nieruchomości ustalił, iż działka nr [...] nie jest nieruchomością rolną i nie była nią w dniu [...] r. Jednocześnie, w świetle powyższego organ I instancji nie uznał faktu zadeklarowania przez wnioskodawców nieruchomości do opodatkowania podatkiem rolnym oraz oświadczenia złożonego do aktu notarialnego o nabyciu nieruchomości w celu powiększenia gospodarstwa rolnego jako okoliczności przesądzających o rolnym charakterze działki nr [...]. Nie jest więc uzasadniony w ocenie organu II instancji zarzut pełnomocnika odwołujących się naruszenia przepisów art. 107 § 3kpa oraz art. 138 § 2kpa.Wobec przedstawionych powyżej okoliczności nie są również zasadne zarzuty pełnomocnika odwołujących się naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11 kpa w zw. z art. 75 § 1, 77 § 1 i 86 kpa na skutek nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie, braku inicjatywy dowodowej, nieprzeprowadzenia dowodu w sprawie, braku inicjatywy dowodowej, nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony oraz naruszenia
art. 80 kpa na skutek tego, że ocena materiału. dowodowego sprawy została dokonana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej. Organ odwoławczy przeprowadził dowód z przesłuchania strony na okoliczność prowadzenia przez wnioskodawców gospodarstwa rolnego w dacie nabycia działki nr [...], woli wnioskodawców włączenia tej nieruchomości w skład gospodarstwa rolnego, przyczyn zadeklarowania nabytej nieruchomości jako rolnej dla potrzeb podatku rolnego oraz wiedzy wnioskodawców co do przeznaczenia tej nieruchomości w dacie jej nabycia. W dniu [...] r. organ II instancji przesłuchał G.S. i stwierdził, iż co do istoty, zeznania strony co do okoliczności przedstawionych w powyższym wniosku, były powtórzeniem twierdzeń zawartych w złożonym wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz w toku prowadzonego postępowania.
Powyższą decyzję Wojewody zaskarżyli w całości małżonkowie S. W uzasadnieniu skargi z dnia [...]r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powołując się na treść art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami , przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na skutek błędnego przyjęcia przez organ II instancji, że strona nie spełnia przesłanek do zastosowania tego przepisu
z uwagi na to, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku nie była w dacie wejścia w życie ustawy nieruchomością rolną, w sytuacji, gdy w okresie od [...] r. do roku [...] w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do tej nieruchomości figurowały oznaczenia wskazujące na jej rolny charakter, skarżący od momentu nabycia uiszczali w związku z posiadaniem tej nieruchomości podatek rolny, w akcie notarialnym z dnia [...] r. oświadczyli, że nabywają tą nieruchomość w celu powiększenia posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego, a nadto nieruchomość mogła być wykorzystywana rolniczo, zarzucili też naruszenie art. 461 Kc na skutek jego błędnej wykładni oraz art. 553 Kc na skutek nieuwzględnienia faktu posiadania przez skarżących gospodarstwa rolnego, którego częścią składową jest działka nr [...], jak również woli nabycia działki nr [...] przez skarżących w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, w kontekście istniejących w dacie zawarcia aktu notarialnego z dnia [...] r. zapisów w ewidencji gruntów dotyczących tej nieruchomości, jak również na skutek braku jakiegokolwiek badania w toku postępowania administracyjnego, czy nieruchomość stanowiąca działkę [...] mogła być w dniu [...] r. wykorzystywana rolniczo. Nadto podtrzymali swoje stanowisko zawarte w odwołaniach wnoszonych od decyzji z [...]r.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r., wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że zarzuty skarżących są powtórzeniem zarzutów odwołania, organ II instancji ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania i podtrzymuje argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
i inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone przez Sąd w określonych na wstępie ramach badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
W dniu [...]r. skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. We wniosku tym wykazywali, iż przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością rolną bowiem nabyli ją z zamiarem powiększenia gospodarstwa rolnego, którego są właścicielami, nadto są płatnikami podatku rolnego zaś teren, na którym zlokalizowana jest działka nr [...] nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w odniesieniu do tej nieruchomości nie została również wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Ustalenia prowadzone przez organ I i II instancji zawarte w decyzjach zmierzały do wykazania, że działka nr [...] nie jest nieruchomością rolną.
W ocenie Sądu ustalenia organów skoncentrowały się w główniej mierze na wykazaniu, iż aktualnie nieruchomość ta oznaczona symbolem [...] zgodnie
z obowiązującymi przepisami rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 454 z 2001r.) jest zaliczona do innych terenów zabudowanych i nie jest wykorzystywana rolniczo.
Zgodnie z art. 461 k.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Art. 461 k.c. jest podstawowym przepisem zawierającym definicję kodeksową nieruchomości rolnej. Definicja ta ma także zastosowanie do wszystkich innych ustaw dotyczących nieruchomości (gruntów rolnych), chyba że zawierają one postanowienia odmienne. O rolniczym charakterze gruntu przesądza tylko jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego wykorzystywania. Dlatego do nieruchomości rolnej należą także odłogi i ugory, które potencjalnie biorąc mogą być wykorzystywane rolniczo. Kryterium wyodrębniającym (cechą wyróżniającą) nieruchomość rolną jest zatem możliwy sposób jej wykorzystania. Nie jest konieczne rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej (E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski (red.): Kodeks cywilny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, t. 1, s. 131). Dla zakwalifikowania nieruchomości rolnej wystarczy możliwość takiego wykorzystania. Sąd oceniając, czy będąca przedmiotem sprawy nieruchomość jest nieruchomością rolną nie mógł opierać się tylko na definicji określonej w art. 461 k.c. Nieruchomość rolna "została (...) zdefiniowana w niepełny sposób w art. 461 k.c., to jest od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Rzecz w tym, że również pojęcie rolnictwa jest szerokie i trudne do zdefiniowania" (wyrok SN z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt II CKN 1067/98, OSP 2001/2/27). Wieloznaczność zwrotów użytych w przepisie art. 461 k.c. nie pozwala oprzeć zawartej tam definicji jedynie na kryterium językowym, mimo wielokrotnie podkreślanego w literaturze przedmiotu znaczenia wykładni gramatycznej jako pierwszej i najpewniejszej spośród wszystkich metod (por. też powołany wyżej wyrok SN z dnia 2 czerwca 2000 r.). Interpretacja art. 461 k.c. prowadzi do wniosku, iż wskazuje on na czysto agronomiczne cechy gruntu, jakie powodują, że uzyskiwanie na nim produktów rolnych jest fizycznie możliwe. Co więcej, uzyskiwanie z gruntu płodów rolnych nie musi faktycznie następować. Artykuł 461 k.c. zadowala się tutaj możliwością, istnieniem pewnej potencjalnej perspektywy uzyskiwania z gruntu płodów rolnych, znajdującej swe uzasadnienie w fizyczno-agronomicznych właściwościach gruntu (por. A. Lichorowicz: Glosa do wyroku SN z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt II CKN 1067/98, OSP 2001/2/27). Dla wykładni definicji nieruchomości rolnej aktualne pozostało stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 14 grudnia 1984 r. (sygn. akt III CZP 78/84, OSN 1985, nr 10, poz. 149). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że definicja nieruchomości rolnej określona jest przede wszystkich według kryterium przeznaczenia. Decydujące znaczenie ma gospodarczy, produkcyjny stan rzeczy, a nie okoliczność, że w skład działki lub działek wchodzą obok gruntów rolnych, czy też graniczą z nimi, nieużytki. Nie można rozciągnąć pojęcia nieruchomości rolnej na grunty, które z przeznaczenia swego takiego charakteru nie mają i nie mogłyby go mieć w przyszłości przy zastosowaniu odpowiednich zabiegów agrotechnicznych. Bez znaczenia pozostaje przy tym obszar takich nieużytków w stosunku do obszaru całej nieruchomości.
W tym zakresie organy nie prowadziły postępowania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że skarżący od [...]r. nie poczynili żadnych działań w celu ewentualnego wykorzystania nieruchomości i odmowa wiarygodności oświadczeniu zawartym w akcie notarialnym o nabyciu nieruchomości w celu powiększenia gospodarstwa rolnego są zdaniem Sądu niewystarczające do wykazania, że nieruchomość nie może być wykorzystana potencjalnie na cele rolnicze.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji ustali czy działka
Nr [...] jest nieruchomością rolną w rozumieniu określonym w art. 461 Kc. O ile organ ustali, że nie jest to nieruchomość rolna to rozważy czy możliwe jest przekształcenie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności ze wzglądu na inną przesłankę, o której mowa w art. 1 ust.1 cyt. ustawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło